
समुद्रलङ्घनारम्भः — Commencement of the Ocean-Crossing
सुन्दरकाण्ड
သရဂ ၁ တွင် ဟနုမာန်၏ သမုဒ္ဒရာဖြတ်ကူးခြင်းကို စနစ်တကျ စီမံထားသော စမ်းသပ်မှုတစ်ရပ်ကဲ့သို့ ဖွင့်လှစ်ထားသည်—သတ္တိတည်ကြည်မှု၊ အင်အား၏အရွယ်အစား၊ နှင့် ဉာဏ်ပညာဖြင့် ခွဲခြားသိမြင်နိုင်မှုတို့ကို စမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ စီတာဒေဝီ၏ သတင်းအချက်အလက်ကို ရှာဖွေရန် ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက်၊ ရာမ၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ဟနုမာန်သည် ကိုယ်ရုပ်ကို ကြီးမားစေကာ ဝါနရတို့က ထိုအံ့ဩဖွယ်ကို မြင်ကြသည်။ ထို့နောက် သူသည် ကောင်းကင်လမ်းကြောင်းဖြင့် တိမ်မြင့်သို့ ပျံသန်းကာ ဒေဝတားတို့၏ လှုပ်ရှားသကဲ့သို့ ခရီးစတင်သည်။ သမုဒ္ဒရာသည် မိမိ၏ အုပ်စိုးသဘောတရားအားဖြင့် မိုင်နာကတောင်ကို ထမြောက်စေ၍ အနားယူရာနေရာအဖြစ် ဧည့်ဝတ်ပြုကမ်းလှမ်းစေသည်။ မိုင်နာကသည် တောင်များတွင် တောင်ပံရှိခဲ့သည့် ရှေးဟောင်းကာလနှင့် အိန္ဒြာဒေဝက တောင်ပံများကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည့် အကြောင်းကို ပြောပြကာ အပြန်အလှန် ဓမ္မနှင့် ဧည့်သည်ဓမ္မ (atithi-dharma) ၏ မြတ်နိုးဖွယ်တန်ဖိုးကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ဟနုမာန်သည် အချိန်ကန့်သတ်ထားသော တာဝန်နှင့် သစ္စာကတိကြောင့် မနှောင့်နှေးဘဲ၊ သို့ရာတွင် ကမ်းလှမ်းချက်ကို ယဉ်ကျေးစွာ ထိတွေ့ဂုဏ်ပြုကာ ထွက်ခွာသည်။ ထို့နောက် ဒေဝတားတို့သည် နာဂမိခင် ဆုရသာကို ဟနုမာန်၏ အင်အားနှင့် ဉာဏ်ကောင်းမှုကို စမ်းသပ်ရန် ခန့်အပ်သည်။ ဟနုမာန်သည် ကိုယ်ရုပ်ကို ချုံ့ချဲ့ပြောင်းလဲသည့် မဟာဗျူဟာဖြင့် ဆုရသာ၏ ပါးစပ်ထဲ ဝင်ပြီး ချက်ချင်း ပြန်ထွက်ကာ သူမ၏ ကောင်းချီးကို ရယူသည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် အရိပ်ကို ဖမ်းဆုပ်တတ်သော စိမ်ဟိကာက သူ့ကို ဖမ်းယူရန် ကြိုးစားသော်လည်း ဟနုမာန်သည် အန္တရာယ်ကို ခွဲခြားသိမြင်ကာ သူမ၏ ပါးစပ်ထဲ ဝင်၍ အရေးကြီးအင်္ဂါများကို ဖျက်ဆီးပြီး ပျံသန်းမှုကို ဆက်လက်ပြုသည်။ သရဂအဆုံးတွင် သူသည် တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိကာ လျှို့ဝှက်လုပ်ငန်းအတွက် သင့်တော်သော အရွယ်အစားသို့ ပြန်လျှော့ပြီး လင်္ကာသို့ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်မည့် အဆင့်များကို စဉ်းစားသုံးသပ်သည်—အင်အားနှင့်အတူ ဓမ္မတရားအလိုက် ထိန်းချုပ်မှုနှင့် မစ်ရှင်ဉာဏ်ပညာတို့ ပေါင်းစည်းနေသည်ကို ပြသသည်။
Verse 1
ततो रावणनीतायाः सीतायाः शत्रुकर्शनः।इयेष पदमन्वेष्टुं चारणाचरिते पथि।।।।
ထို့နောက် ရန်သူတို့ကို ချေမှုန်းသူ ဟနုမာန်သည် ရာဝဏက ခေါ်ဆောင်သွားသော စီတာဒေဝီ၏ နေရာအရပ်ကို ရှာဖွေရန် ဆုံးဖြတ်ကာ၊ ကာရဏာ (ကောင်းကင်တေးဆိုသူ) တို့ လျှောက်လှမ်းသည့် လမ်းကြောင်းအတိုင်း ထွက်ခွာခဲ့၏။
Verse 2
दुष्करं निष्प्रतिद्वन्द्वं चिकीर्षन् कर्म वानरः।समुदग्रशिरोग्रीवो गवांपतिरिवाबभौ।।।।
မယှဉ်နိုင်အောင် ခက်ခဲသော တာဝန်ကို ဆောင်ရွက်မည်ဟု ရည်ရွယ်သော ဝန်နရသည် ခေါင်းနှင့် လည်ပင်းကို မြင့်မြင့်တင်ကာ ရပ်တည်လေ၏။ နွားအုပ်အတွင်း မင်းနွားကဲ့သို့ ထင်ရှားလှပနေ၏။
Verse 3
अथ वैडूर्यवर्णेषु शाद्वलेषु महाबलः।धीरः सलिलकल्पेषु विचचार यथासुखम्।।।।
ထို့နောက် အင်အားကြီးမား၍ စိတ်တည်ငြိမ်သော ဟနုမာန်သည် ဝိုင်ဒူရျာရောင်တောက်ပသည့် မြက်ခင်းပြင်များနှင့် ရေပြားကဲ့သို့ စိုစွတ်သော မြေပြင်များပေါ်တွင် ရေပြားခင်းထားသကဲ့သို့ မြင်ရသည့်နေရာများကို သက်သာစွာ လှည့်လည်သွားလာ하였다။
Verse 4
द्विजान् वित्रासयन् धीमानुरसा पादपान् हरन्।मृगांश्च सुबहून्निघ्नन् प्रवृद्ध इव केसरी।।।।
ပညာရှိ ဟနုမာန်သည် အရွယ်ရောက် စင်္ကြံသတ္တဝါ စင်္ကြံသတ္တဝါကြီးကဲ့သို့ လှုပ်ရှား၍ ငှက်တို့ကို ကြောက်လန့်စေကာ ရင်ဘတ်ဖြင့် သစ်ပင်များကို ဆွဲထုတ်ယူပြီး တိရစ္ဆာန်များစွာကို နင်းချေသွားလေ၏။
Verse 5
नीललोहितमांजिष्ठपत्रवर्णैः सितासितैः।स्वभावविहितैश्चित्रैर्धातुभिः समलङ्कृतम्।।।।कामरूपिभिराविष्टमभीक्ष्णं सपरिच्छदैः।यक्षकिन्नरगन्धर्वैर्देवकल्पैश्च पन्नगैः।।।।
ထိုတောင်သည် သဘာဝအရောင်အဆင်းအတိုင်း အံ့ဖွယ်သတ္တုဓာတ်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး—အပြာ၊ အနီ၊ အဝါ၊ ရွက်စိမ်း၊ ထို့ပြင် အဖြူနှင့် အနက်တို့လည်း ပါဝင်၏။ ထိုနေရာသို့ ယက္ခ၊ ကိန္နရ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ နှင့် နာဂတို့သည် မကြာခဏ မိမိတို့၏ အဖွဲ့အစည်းများနှင့်အတူ လာရောက်နေထိုင်ကြပြီး၊ စိတ်ကြိုက်ရုပ်သဏ္ဌာန်ပြောင်းလဲနိုင်သော ကာမရူပီများဖြစ်ကာ နတ်တော်များကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်ကြ၏။
Verse 6
नीललोहितमांजिष्ठपत्रवर्णैः सितासितैः।स्वभावविहितैश्चित्रैर्धातुभिः समलङ्कृतम्।।5.1.5।।कामरूपिभिराविष्टमभीक्ष्णं सपरिच्छदैः।यक्षकिन्नरगन्धर्वैर्देवकल्पैश्च पन्नगैः।।5.1.6।।
ထိုတောင်သည် သဘာဝကပင် စီမံထားသော အံ့ဩဖွယ် သတ္တုရောင်စုံများဖြင့် အလှဆင်ထား၏—အပြာ၊ အနီ၊ မန်ဂျိဋ္ဌာရောင်၊ ရွက်စိမ်းရောင်၊ ထို့ပြင် အဖြူနှင့် အမည်း။ ထိုနေရာသို့ ရုပ်ပြောင်းနိုင်သော ယက္ခ၊ ကိန္နရ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ နှင့် နာဂတို့သည် မိမိတို့၏ အဖွဲ့အပါအဝင် မကြာခဏ လာရောက်ကြပြီး၊ ဒေဝတားကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်နေကြ၏။
Verse 7
स तस्य गिरिवर्यस्य तले नागवरायुते।तिष्ठन् कपिवरस्तत्र ह्रदे नाग इवाबभौ।।।।
ထိုကပိဝရသည် အထူးမြတ်သော တောင်၏အောက်ခြေ၌—ဆင်မင်းများစွာဖြင့် ပြည့်နှက်သောနေရာ၌—ရပ်တည်လျက် ရေကန်အလယ်၌ ရပ်နေသော ဆင်တစ်ကောင်ကဲ့သို့ ထင်ရှားလှသည်။
Verse 8
स सूर्याय महेन्द्राय पवनाय स्वयंभुवे।भूतेभ्यश्चाञ्जलिं कृत्वा चकार गमने मतिम्।।।।
ထို့နောက် သူသည် နေဒေဝ၊ မဟိန္ဒြ (အိန္ဒြ)၊ လေဒေဝ၊ စွဝယမ္ဘူ (ဗြဟ္မာ) နှင့် သတ္တဝါအစုအဝေးတို့အား လက်အုပ်ချီ၍ အဉ္ဇလီပူဇာ ဆက်ကပ်ကာ ထွက်ခွာရန် ဆုံးဖြတ်하였다။
Verse 9
अञ्जलिं प्राङ्मुखः कुर्वन् पवनायात्मयोनये।ततो हि ववृधे गन्तुं दक्षिणो दक्षिणां दिशम्।।।।
သူသည် အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ လက်နှစ်ဖက်ကို ပေါင်းစည်း၍ မိမိ၏ ဖခင်တော်ဖြစ်သော လေဒေဝတா ဝါယုကို နမസ്കာရပြု၏။ ထို့နောက် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ခရီးထွက်ရန် ကိုယ်ခန္ဓာကို ကြီးထွားစေကာ တောင်ဘက်သို့ ထွက်ခွာလေ၏။
Verse 10
प्लवङ्गप्रवरैर्दृष्टः प्लवने कृतनिश्चयः।ववृधे रामवृद्ध्यर्थं समुद्र इव पर्वसु।।।।
မျောက်သူရဲကောင်းအထွတ်အထိပ်တို့၏ မျက်မြင်အောက်တွင်၊ ခုန်လွှားရန် အဆုံးအဖြတ်ခိုင်မာသော ဟနုမာန်သည် ရာမ၏ အောင်မြင်မှုအတွက် ကိုယ်ရုပ်ကို တိုးချဲ့ကြီးမားလာ၏—လကောင်းလရက် အမြတ်တရားနေ့များတွင် သမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ ဖူးဖောင်းမြင့်တက်သကဲ့သို့။
Verse 11
निष्प्रमाणशरीरः सन् लिलङ्घयिषुरर्णवम्।बाहुभ्यां पीडयामास चरणाभ्यां च पर्वतम्।।।।
ကိုယ်ခန္ဓာကို အတိုင်းအတာမရှိသကဲ့သို့ ကြီးမားစေကာ သမုဒ္ဒရာကို ကျော်ဖြတ်လိုသဖြင့် သူသည် လက်နှစ်ဖက်နှင့် ခြေနှစ်ဖက်ဖြင့် တောင်ကို ဖိနှိပ်ကာ ရှေ့သို့ ခုန်ထွက်ရန် ပြင်ဆင်၏။
Verse 12
स चचालाचलश्चापि मुहूर्तं कपिपीडितः।तरूणां पुष्पिताग्राणां सर्वं पुष्पमशातयत्।।।।
မျောက်၏ဖိနှိပ်မှုကြောင့် မလှုပ်မယှက်တည်သော တောင်တန်းတောင် ခဏတာ လှုပ်ခတ်သွားပြီး ပန်းပွင့်နေသော သစ်ပင်ထိပ်ဖျားများမှ ပန်းအားလုံး လှုပ်ယမ်းကာ ကျလွှတ်သွားသည်။
Verse 13
तेन पादपमुक्तेन पुष्पौघेण सुगन्धिना।सर्वतः संवृतः शैलो बभौ पुष्पमयो यथा।।।।
သစ်ပင်များမှ လွင့်ကျလာသော မွှေးကြိုင်သည့် ပန်းအစုအဝေးများကြောင့် တောင်တန်းသည် အရပ်ရပ်မှ ဖုံးလွှမ်းခံရ၍ ပန်းဖြင့်သာ ပြုလုပ်ထားသကဲ့သို့ ထင်ရှားလှ၏။
Verse 14
तेन चोत्तमवीर्येण पीड्यमानः स पर्वतः।सलिलं सम्प्रसुस्राव मदं मत्त इव द्विपः।।।।
အလွန်မြင့်မားသော အင်အားရှိသူ၏ ဖိနှိပ်ခြင်းကြောင့် ထိုတောင်သည် နှိပ်စက်ခံရကာ ရေစီးများ ထွက်ယိုစီးလာ၏—မူးယစ်မတ်တပ်ရပ်နေသော ဆင်ကြီးက မတ်သ်ရည် ယိုစီးသကဲ့သို့။
Verse 15
पीड्यमानस्तु बलिना महेन्द्रस्तेन पर्वतः।रीतीर्निर्वर्तयामास काञ्चनाञ्जनराजतीः।।।।
အားကြီးသော ဟနုမာန်၏ ဖိနှိပ်မှုကြောင့် မဟေန္ဒြတောင်သည် ရေစီးကြောင်းများကို ထုတ်လွှတ်လေ၏—ရွှေရောင်တောက်ပမှု၊ အညန (မျက်ခုံးဆေး) ကဲ့သို့ အမဲရောင်သတ္တုအရောင်နှင့် ငွေရောင်လင်းလက်မှုတို့ဖြင့် တောက်ပနေ하였다။
Verse 16
मुमोच च शिलाः शैलो विशालाः समनःशिलाः।मध्यमेनार्चिषा जुष्टा धूमराजीरिवानलः।।।।
ထိုတောင်သည်လည်း အလွန်ကြီးမားသော ကျောက်တုံးများကို ပစ်လွှတ်လိုက်၏၊ သတ္တုအရောင်အလျားလိုင်းများ ပေါင်းစပ်ထင်ရှားနေသော ကျောက်များပင် ဖြစ်သည်။ အလယ်ဗဟို၌ မီးလျှံတောက်လောင်၍ မီးမှ မီးခိုးကြောင်းများ တန်းတန်းထွက်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 17
गिरिणा पीड्यमानेन पीड्यमानानि सर्वतः।गुहाविष्टानि भूतानि विनेदुर्विकृतैः स्वरैः।।।।
တောင်ကြီး၏ဖိနှိပ်မှုကြောင့် ပြင်းထန်စွာဖိစီးခံရ၍ အရပ်ရပ်မှလည်း ကြေမွသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသဖြင့်၊ ဂူအတွင်းနေထိုင်သော သတ္တဝါတို့သည် ပုံပျက်သွားသော ကြောက်မက်ဖွယ်အသံများဖြင့် အော်ဟစ်ကြ၏။
Verse 18
स महासत्त्वसन्नादः शैलपीडानिमित्तजः।पृथिवीं पूरयामास दिशश्चोपवनानि च।।।।
တောင်ကို ဖိနှိပ်ကြေမွသည့်အကြောင်းကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသော ထိုအင်အားကြီး ဟိန်းသံသည် မြေပြင်တစ်လျှောက်၊ အရပ်လေးမျက်နှာနှင့် အနီးအနား တောအုပ်များကိုပါ ပြည့်နှက်အောင် တုန်လှုပ်စေ하였다။
Verse 19
शिरोभिः पृथुभिः सर्पा व्यक्तस्वस्तिकलक्षणैः।वमन्तः पावकं घोरं ददंशुर्दशनैः शिलाः।।।।
ခေါင်းဖုံးကျယ်၍ မြှောက်တင်ထားသော မြွေများသည် စွဝတ်စတိကာကဲ့သို့ အမှတ်အသားများ ထင်ရှားစွာပါရှိကာ ကြောက်မက်ဖွယ် မီးကို ပက်ထုတ်၍ အစွယ်ဖြင့် ကျောက်တုံးများကို ကိုက်ခဲလေ၏။
Verse 20
तास्तदा सविषैर्दष्टाः कुपितैस्तैर्महाशिलाः।जज्ज्वलुः पावकोद्दीप्ता बिभिदुश्च सहस्रधा।।।।
ထို့နောက် ဒေါသထွက်နေသော အဆိပ်ပြင်းမြွေတို့၏ ကိုက်ခဲခြင်းကြောင့် ထိုကျောက်တုံးကြီးများသည် မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ တောက်လောင်လာပြီး ထောင်ပေါင်းများစွာ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ကွဲကြေသွားလေသည်။
Verse 21
यानि चौषधजालानि तस्मिन् जातानि पर्वते।विषघ्नान्यपि नागानां न शेकुः शमितुं विषम्।।।।
ထိုတောင်ပေါ်တွင် ပေါက်ဖွားလာသော ဆေးဖက်ဝင် အပင်အစုအဝေးများသည်—အဆိပ်ဖြေဟု နာမည်ကြီးသော်လည်း—အဲဒီနေရာရှိ နဂါးတို့၏ အဆိပ်ကို မသက်သာစေနိုင်ခဲ့။
Verse 22
भिद्यतेऽयं गिरिर्भूतैरिति मत्त्वा तपस्विनः।त्रस्ता विद्याधरास्तस्मादुत्पेतुः स्त्री गणैः सह।।।।पानभूमिगतं हित्वा हैममासवभाजनम्।पात्राणि च महार्हाणि करकांश्च हिरण्मयान्।।।लेह्यानुच्चावचान् भक्ष्यान् मांसानि विविधानि च।आर्षभाणि च चर्माणि खडगांश्च कनकत्सरून्।।।।
“ဤတောင်သည် ဘူတတို့ကြောင့် ကွဲပြားနေပြီ” ဟု ထင်မြင်ကာ တပသ္ဝီတို့ပင် နောက်ဆုတ်ကြသည်။ ကြောက်လန့်သော ဝိဒ္ယာဓရတို့သည် မိမိတို့၏ မိန်းမအစုအဝေးနှင့်အတူ ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်သွားပြီး၊ သောက်ပွဲနေရာ၌ ရွှေဖြင့်လုပ်သော အရက်အိုးများ၊ တန်ဖိုးကြီး ပန်းကန်များနှင့် ရွှေခွက်များကိုလည်းကောင်း၊ လိမ်းစားမုန့်ချိုများ၊ အစားအစာမျိုးစုံ၊ အသားမျိုးစုံ၊ နွားထီးအရေများနှင့် ရွှေဖုံးအိမ်ပါသော ဓားများကိုလည်းကောင်း စွန့်ပစ်ထားခဲ့ကြသည်။
Verse 23
भिद्यतेऽयं गिरिर्भूतैरिति मत्त्वा तपस्विनः।त्रस्ता विद्याधरास्तस्मादुत्पेतुः स्त्री गणैः सह।।5.1.22।।पानभूमिगतं हित्वा हैममासवभाजनम्।पात्राणि च महार्हाणि करकांश्च हिरण्मयान्।।5.1.23।लेह्यानुच्चावचान् भक्ष्यान् मांसानि विविधानि च।आर्षभाणि च चर्माणि खडगांश्च कनकत्सरून्।।5.1.24।।
တောင်ကြီးက ကွဲထွက်သကဲ့သို့ မြင်ရသဖြင့် ကြောက်လန့်သော ဝိဒ္ယာဓရတို့သည် မိန်းမအစုအဝေးနှင့်အတူ ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်သွားကြသည်။ သောက်ပွဲနေရာ၌ ရွှေအရက်အိုးများ၊ တန်ဖိုးကြီး ပန်းကန်များနှင့် ရွှေခွက်များကိုလည်းကောင်း၊ အစားအစာမျိုးစုံ၊ အသား၊ အရေများနှင့် ရွှေဖုံးအိမ်ပါသော ဓားများကိုလည်းကောင်း ထားခဲ့ကြသည်။
Verse 24
भिद्यतेऽयं गिरिर्भूतैरिति मत्त्वा तपस्विनः।त्रस्ता विद्याधरास्तस्मादुत्पेतुः स्त्री गणैः सह।।5.1.22।।पानभूमिगतं हित्वा हैममासवभाजनम्।पात्राणि च महार्हाणि करकांश्च हिरण्मयान्।।5.1.23।लेह्यानुच्चावचान् भक्ष्यान् मांसानि विविधानि च।आर्षभाणि च चर्माणि खडगांश्च कनकत्सरून्।।5.1.24।।
တောင်ကြီးက ပျက်ကွဲမည့်သကဲ့သို့ မြင်ရချိန်တွင် သူတို့သည် ကြောက်လန့်၍ အပေါ်သို့ ထွက်ပြေးပျံတက်ကာ၊ လိမ်းစားမုန့်ချိုနှင့် အခြားအစားအစာများ၊ အသားမျိုးစုံ၊ နွားထီးအရေများ၊ ရွှေဖုံးအိမ်တပ်ထားသော ဓားများကို နောက်မှာ စွန့်ပစ်ထားခဲ့ကြသည်။
Verse 25
कृतकण्ठगुणाः क्षीबा रक्तमाल्यानुलेपनाः।रक्ताक्षाः पुष्कराक्षाश्च गगनं प्रतिपेदिरे।।।।
လည်ပင်းအလှဆင်များကို ဝတ်ဆင်ကာ မူးယစ်ရင်ခုန်လျက်၊ အနီရောင်ပန်းကုံးနှင့် အနီရောင်နံ့သာလိမ်းခြယ်ထားပြီး မျက်လုံးနီမြန်း—သို့သော် ကြာပန်းမျက်လုံးကဲ့သို့လည်း ဖြစ်သော—ဗိဒ္ဓာဓရတို့သည် ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်သွားကြ၏။
Verse 26
हारनूपुरकेयूरपारिहार्यधराः स्त्रियः।विस्मिताः सस्मितास्तस्थुराकाशे रमणैः सह।।।।
ဟာရ၊ ခြေကောက်၊ လက်မောင်းကောက်နှင့် အခြားအလှဆင်များကို တန်ဆာဆင်ထားသော မိန်းမတို့သည်—အံ့ဩ၍ နူးညံ့စွာ ပြုံးလျက်—ချစ်သူတို့နှင့်အတူ ကောင်းကင်တွင် ရပ်တည်နေကြ၏။
Verse 27
दर्शयन्तो महाविद्यां विद्याधरमहर्षयः।सहितास्तस्थुराकाशे वीक्षाञ्चक्रुश्च पर्वतम्।।।।
မဟာဝိဒ္ဓာကို ထင်ရှားပြသလျက်၊ ရှင်ရသီကဲ့သို့ မြတ်သော ဗိဒ္ဓာဓရမဟာရှီတို့သည် ကောင်းကင်တွင် အတူတကွ ရပ်တည်ကာ ထိုတောင်ကို စောင့်ကြည့်နေကြ၏။
Verse 28
शुश्रुवुश्च तदा शब्दमृषीणां भावितात्मनाम्।चारणानां च सिद्धानां स्थितानां विमलेऽम्बरे।।।।
ထို့နောက် စိတ်ကိုပျိုးထောင်သန့်စင်ထားသော ရသီတို့၊ ချာရဏတို့နှင့် စိဒ္ဓတို့က ကင်းစင်သန့်ရှင်းသော ကောင်းကင်တွင် တည်နေရာယူကာ ထုတ်လွှင့်သံကို သူတို့ကြားရ၏။
Verse 29
एष पर्वतसङ्काशो हनुमान् मारुतात्मजः।तितीर्षति महावेगस्समुद्रं मकरालयम्।।।।
“ဤဟာနုမာန်သည် လေသခင်၏ သားတော်၊ တောင်တစ်လုံးကဲ့သို့ ကြီးမား၍ အရှိန်အဟုန် မဟာကြီးသူ ဖြစ်ကာ မကရာတို့၏ နေရပ်ဖြစ်သော သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကူးလို၏။”
Verse 30
रामार्थं वानरार्थं च चिकीर्षन् कर्म दुष्करम्।समुद्रस्य परं पारं दुष्प्रापं प्राप्तुमिच्छति।।।।
ရာမအတွက်လည်း၊ ဝါနရတို့၏အရေးအတွက်လည်း၊ မဖြစ်နိုင်သလောက် ခက်ခဲသော ကိစ္စတစ်ရပ်ကို ဆောင်ရွက်လိုသဖြင့်၊ ရောက်ရန်အလွန်ခက်ခဲသော သမုဒ္ဒရာ၏ အဝေးဖက်ကမ်းကို ရောက်လိုကြသည်။
Verse 31
इति विद्याधराः श्रुत्वा वचस्तेषां महात्मनाम्।तमप्रमेयं ददृशुः पर्वते वानरर्षभम्।।।।
မဟာတ္မာတို့၏ ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ဝိဒျာဓရတို့သည် တောင်ပေါ်၌ သူ့ကို မြင်တွေ့ကြ၏—ဝါနရတို့အနက် နွားထီးကဲ့သို့ ထင်ရှားသော ဟနုမာန်၊ အင်အားမတိုင်းတာနိုင်သူ။
Verse 32
दुधुवे च स रोमाणि चकम्पे चाचलोपमः।ननाद सुमहानादं सुमहानिव तोयदः।।।।
သူသည် တောင်တစ်လုံးကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ကိုယ်ပေါ်ရှိ အမွှေးအတောင်များကို လှုပ်ခါကာ မြေပြင်ကိုတောင် တုန်လှုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်စေ하였다။ ထို့နောက် မိုးတိမ်ကြီးကဲ့သို့ အလွန်ကြီးမားသော ဟိန်းသံကို ဟိန်းထုတ်하였다။
Verse 33
आनुपूर्व्येण वृत्तं च लाङ्गूलं लोमभिश्चितम्।उत्पतिष्यन् विचिक्षेप पक्षिराज इवोरगम्।।।।
ပျံတက်မည့်အခါ၊ အစဉ်လိုက် လိမ်ကွေ့ဝိုင်းဝိုင်းဖြစ်၍ အမွှေးထူထပ်သော လ尾ကို သူက လှုပ်ခါပစ်သည်—ငှက်တို့၏ဘုရင်က မြွေကို လှုပ်ခါသကဲ့သို့။
Verse 34
तस्य लाङ्गूलमाविद्धमात्तवेगस्य पृष्ठतः।ददृशे गरुडेनेव ह्रियमाणो महोरगः।।।।
သူသည် အရှိန်အဟုန်အပြည့် စုဆောင်းကာ ရှေ့သို့တိုးသွားစဉ် နောက်ဘက်တွင် ကွေးလိပ်၍ မြှောက်တင်ထားသော အမြီးသည် ဂရုဍက သယ်ဆောင်သွားသော မဟာနဂါးတစ်ကောင်ကဲ့သို့ ထင်ရှားမြင်ရ၏။
Verse 35
बाहू संस्तम्भयामास महापरिघसन्निभौ।ससाद च कपिः कट्यां चरणौ सञ्चुकोच च।।।।
မျောက်သည် မဟာသံတံတားကြီးများကဲ့သို့ ထူထဲသော လက်နှစ်ဖက်ကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ထောက်တင်ကာ ခါးကိုချိုး၍ ခြေထောက်များကို ဆုတ်သိမ်းပြီး ခုန်ထွက်ရန် ကိုယ်ကို ကျစ်လစ်စေ၏။
Verse 36
संहृत्य च भुजौ श्रीमांस्तथैव च शिरोधराम्।तेजः सत्त्वं तथा वीर्यमाविवेश स वीर्यवान्।।।।
တင့်တယ်ဂုဏ်ရည်နှင့် ရဲရင့်သော ဟနုမာန်သည် ပခုံးနှင့် လည်ပင်းကို ဆုတ်သိမ်းကာ မိမိအတွင်းသို့ တေဇောရောင်ခြည်၊ စိတ်ဓာတ်တည်ငြိမ်မှုနှင့် စစ်သူရဲကောင်းအင်အားကို စုစည်းဝင်ရောက်စေ၏။
Verse 37
मार्गमालोकयन्दूरादूर्ध्वं प्रणिहितेक्षणः।रुरोध हृदये प्राणानाकाशमवलोकयन्।।।।
လမ်းကြောင်းကို အဝေးမှ ကြည့်ရှုသတ်မှတ်ရင်း မျက်စိကို အထက်သို့ မြှောက်တင်ကာ ကောင်းကင်ကို စိုက်ကြည့်လျက် ရင်ခေါင်းအတွင်း၌ အသက်ရှုကို ထိန်းချုပ်၍ တားဆီးထား၏။
Verse 38
पद्भ्यां दृढमवस्थानं कृत्वा स कपिकुञ्जरः।निकुञ्च्य कर्णौ हनुमानुत्पतिष्यन् महाबलः।।वानरान् वानरश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत्।।।।
ခြေထောက်နှစ်ဖက်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာ တည်စေပြီး မျောက်တို့အနက် ဆင်တော်ကဲ့သို့ ထင်ရှားသော မဟာဗလ ဟနုမာန်သည် ခုန်ထွက်မည်ဟု ပြင်ဆင်ကာ နားရွက်ကို ဆုတ်သိမ်းလျက် ဝါနရတို့အား ဝါနရအမြတ်ဆုံးအဖြစ် ဤစကားကို မိန့်ကြား၏။
Verse 39
यथा राघवनिर्मुक्तः शरः श्वसनविक्रमः।गच्छेत्तद्वद्गमिष्यामि लङ्कां रावणपालिताम्।।।।
ရာဃဝ မင်းကြီး လွှတ်လိုက်သော မြားသည် လေတန်ခိုးကဲ့သို့ အရှိန်ပြင်းစွာ တိုးသွားသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ရာဝဏ ကာကွယ်ထားသော လင်္ကာသို့ ငါသွားမည်။
Verse 40
न हि द्रक्ष्यामि यदि तां लङ्कायां जनकात्मजाम्।अनेनैव हि वेगेन गमिष्यामि सुरालयम्।।।।
လင်္ကာမြို့တွင် ဇနက မင်း၏ သမီး စီတာကို ငါမမြင်ရပါက၊ ဤအရှိန်တော်တော်ဖြင့်ပင် ဒေဝတাদের နေရာဖြစ်သော သုရလယ သို့ ငါသွားမည်။
Verse 41
यदि वा त्रिदिवे सीतां न द्रक्ष्याम्यकृतश्रमः।बद्ध्वा राक्षसराजानमानयिष्यामि रावणम्।।।।
သို့မဟုတ် တြိဒိဝ (ကောင်းကင်ဘုံ) ထဲတွင်ပင် အပင်ပန်းမခံဘဲ ကြိုးစားသော်လည်း စီတာကို မမြင်ရပါက၊ ရက္ခသ မင်းတို့၏ ဘုရင် ရာဝဏကို ချည်နှောင်၍ ဤနေရာသို့ ငါခေါ်လာမည်။
Verse 42
सर्वथा कृतकार्योऽहमेष्यामि सह सीतया।आनयिष्यामि वा लङ्कां समुत्पाट्य सरावणाम्।।।।
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ငါသည် တာဝန်ပြီးမြောက်ကာ ပြန်လာမည်—စီတာနှင့်အတူ ပြန်လာမည်; မဟုတ်လျှင် ရာဝဏနှင့်တကွ လင်္ကာမြို့ကိုပင် အမြစ်မှ ဆွဲထုတ်ကာ ဤနေရာသို့ ယူဆောင်လာမည်။
Verse 43
एवमुक्त्वा तु हनुमान्वानरान्वानरोत्तमः।।।।उत्पपाताथ वेगेन वेगवानविचारयन्।सुपर्णमिव चात्मानं मेने स कपिकुञ्जरः।।।।
ထိုသို့ ပြောဆိုပြီးနောက် ဝါနရတို့အကြား အမြင့်မြတ်ဆုံး ဟနုမာန်သည် ဝါနရများအား ဆိုကာ မစဉ်းစားမနှောင့်နှေးဘဲ အရှိန်ပြင်းစွာ ခုန်ထွက်သွားသည်။ ထိုကပိကဉ္ဇရ မဟာဝါနရသည် မိမိကိုယ်ကို သုပါဏ (ဂရုဍ) ကဲ့သို့ ထင်မြင်လေ၏။
Verse 44
एवमुक्त्वा तु हनुमान्वानरान्वानरोत्तमः।।5.1.43।।उत्पपाताथ वेगेन वेगवानविचारयन्।सुपर्णमिव चात्मानं मेने स कपिकुञ्जरः।।5.1.44।।
ထိုသို့ ဝါနရတို့အား မိန့်ဆိုပြီးနောက် ဝါနရတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ဟနုမာန်သည် မစဉ်းစားမနားဘဲ အလွန်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် ခုန်ထွက်သွား၏။ ထိုကပိမဟာသည် မိမိကိုယ်ကို စုပဏ္ဏ (ဂရုဍ) ကဲ့သို့ဟု ထင်မြင်လေ၏။
Verse 45
समुत्पतति तस्मिंस्तु वेगात्ते नगरोहिणः।संहृत्य विटपान् सर्वान् समुत्पेतुः समन्ततः।।।।
သူသည် အလွန်ကြီးမားသော အရှိန်ဖြင့် ခုန်တက်သည့်အခါ တောင်ပေါ်ရှိ သစ်ပင်များသည် ကိုင်းခက်အားလုံးကို စုချုံ့ကာ ဘက်ပေါင်းစုံမှ သူနှင့်အတူ တက်လှန်သကဲ့သို့ ထင်မြင်ရလေ၏။
Verse 46
स मत्तकोयष्टिमकान् पादपान् पुष्पशालिनः।उद्वहन्नूरुवेगेन जगाम विमलेऽम्बरे।।।।
ပေါင်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အရှိန်၏ အင်အားကြောင့် သူသည် သန့်ရှင်းကြည်လင်သော ကောင်းကင်ထဲသို့ လျင်မြန်စွာ သွားလေရာ ပန်းပွင့်လှပသော သစ်ပင်များနှင့် ထိုသစ်ပင်များကို ကပ်တွယ်နေသော လှုပ်ရှားတက်ကြွသည့် လပ်ဝင်းငှက်များကိုပါ တစ်ပြိုင်နက် ဆွဲယူသွားလေ၏။
Verse 47
ऊरुवेगोद्धता वृक्षा मुहूर्तं कपिमन्वयुः।प्रस्थितं दीर्घमध्वानं स्वबन्धुमिव बान्धवाः।।।।
ပေါင်အရှိန်၏ အင်အားကြောင့် ရွှေ့လျားထွက်လာသော သစ်ပင်များသည် အဝေးခရီးရှည်သို့ ထွက်ခွာသည့် ကပိကို ခဏတာ လိုက်ပါသကဲ့သို့ မြင်ရပြီး၊ မိမိ၏ ဆွေမျိုးကို ခရီးစတင်ရာတွင် ဆွေမျိုးမိတ်ဆွေတို့ လိုက်ပို့သကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။
Verse 48
तमूरुवेगोन्मथिताः सालाश्चान्ये नगोत्तमाः।अनुजग्मुर्हनूमन्तं सैन्या इव महीपतिम्।।।।
သူ၏အလျင်အမြန်အင်အားကြောင့် အမြစ်ပြုတ်ထွက်သွားသော စာလာပင်များနှင့် အခြားအမြင့်မြတ်သော သစ်ပင်ကြီးများသည် ဟနုမာန်နောက်သို့ လိုက်ပါလာသကဲ့သို့ ထင်ရပြီး၊ စစ်တပ်က မင်းကို လိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 49
सुपुष्पिताग्रैर्बहुभिः पादपैरन्वितः कपिः।हनुमान् पर्वताकारो बभूवाद्भुतदर्शनः।।।।
အပေါ်ဖျားတွင် ပန်းပွင့်စုံလင်စွာ ပွင့်လန်းနေသော သစ်ပင်များစွာနှင့်အတူ ကပ်ပိ ဟနုမာန်သည် တောင်တစ်လုံးကဲ့သို့ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကြီးမား၍ အံ့ဩဖွယ် မြင်ကွင်းအဖြစ် ထင်ရှားလာ၏။
Verse 50
सारवन्तोऽथ ये वृक्षा न्यमज्जन् लवणाम्भसि।भयादिव महेन्द्रस्य पर्वता वरुणालये।।।।
ထို့နောက် သစ်ပင်ကြီးများသည် ဆားရေသမုဒ္ဒရာထဲသို့ နစ်မြုပ်သွားကြပြီး—ဝရုဏ၏ နေရာအိမ်တော်၌ တောင်တန်းများ နစ်မြုပ်သကဲ့သို့၊ မဟေန္ဒြ (အိန္ဒြာ) ၏ အာနုဘော်ကို ကြောက်ရွံ့သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 51
स नानाकुसुमैः कीर्णः कपिः साङ्कुरकोरकैः।शुशुभे मेघसङ्काशः खद्योतैरिव पर्वतः।।।।
ပန်းမျိုးစုံဖြင့် ပြန့်ကျဲလျက်၊ အညွန့်နှင့် ပန်းဖူးတို့ပါဝင်သဖြင့် ထိုကပ်ပိသည် မိုးတိမ်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်ကာ—မီးပိုးများဖြင့် လင်းလက်နေသော တောင်တစ်လုံးကဲ့သို့ ထင်ရှား၏။
Verse 52
विमुक्तास्तस्य वेगेन मुक्त्वा पुष्पाणि ते द्रुमाः।अवशीर्यन्त सलिले निवृत्ताः सुहृदो यथा।।।।
သူ၏အရှိန်ပြင်းထန်မှုကြောင့် သစ်ပင်တို့သည် လှုပ်ခတ်ကာ ပန်းများကိုချွတ်ချပြီးနောက် ရေထဲသို့ကျဆင်းသွားကြသည်၊ ထွက်ခွာသူကိုလိုက်ပို့ပြီးနောက် မိတ်ဆွေတို့ ပြန်လှည့်သကဲ့သို့။
Verse 53
लघुत्वेनोपपन्नं तद्विचित्रं सागरेऽपतत्।द्रुमाणां विविधं पुष्पं कपिवायुसमीरितम्।।।।ताराचितमिवाकाशं प्रबभौ स महार्णवः।
ပေါ့ပါး၍ အရောင်စုံလင်သော သစ်ပင်ပန်းမျိုးစုံတို့သည်—ကပိ၏အရှိန်ကြောင့် ထလာသောလေက လှုပ်နှိုးပျံ့နှံ့စေသဖြင့်—သမုဒ္ဒရာပေါ်သို့ကျလာကြသည်။ ထိုမဟာသမုဒ္ဒရာသည် ကြယ်များဖြင့်ပြည့်သောကောင်းကင်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်လာ၏။
Verse 54
पुष्पौघेणानुबद्धेन नानावर्णेन वानरः।बभौ मेघ इवाकाशे विद्युद्गण विभूषितः।।।।
အရောင်စုံပန်းအစုကြီးက ကိုယ်ပေါ်တွင်ကပ်လျက်ရှိသဖြင့် ထိုဝါနရသည် ကောင်းကင်၌ မိုးတိမ်တစ်စင်းက လျှပ်စီးများဖြင့် အလှဆင်ထားသကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်နေ၏။
Verse 55
तस्य वेगसमाधूतैः पुष्पैस्तोयमदृश्यत।।।।ताराभिरभिरामाभिरुदिताभिरिवाम्बरम्।
သူ၏အရှိန်ကြောင့် လှုပ်ခတ်ကျဆင်းလာသော ပန်းများကြောင့် သမုဒ္ဒရာရေပြင်သည် ပန်းများဖြင့်ပြန့်ကျဲဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ မြင်ရပြီး၊ အသစ်ထွက်ပေါ်လာသော လှပသည့်ကြယ်များဖြင့် အလှဆင်ထားသော ကောင်းကင်ကဲ့သို့ ဖြစ်နေ၏။
Verse 56
तस्याम्बरगतौ बाहू ददृशाते प्रसारितौ।।।।पर्वताग्राद्विनिष्क्रान्तौ पञ्चास्याविव पन्नगौ।
ကောင်းကင်ထဲတွင် သွားလာနေသော သူ၏လက်နှစ်ဖက်သည် ဖြန့်ထုတ်ထား၍ မြင်ရပြီး၊ တောင်ထိပ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ခေါင်းငါးဖုံးရှိ မြွေနှစ်ကောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 57
पिबन्निव बभौ चापि सोर्मिमालं महार्णवम्।।।।पिपासुरिव चाकाशं ददृशे स महाकपिः।
မဟာကပိသည် လှိုင်းတန်းပန်းကုံးဖြင့် အလှဆင်ထားသော မဟာသမုဒ္ဒရာကို သောက်သကဲ့သို့ ထင်ရှားလျက်၊ အင်အားကြီး ဝါနရသည် ကောင်းကင်ကိုပင် ဆာလောင်သကဲ့သို့ မော့ကြည့်လေ၏။
Verse 58
तस्य विद्युत्प्रभाकारे वायुमार्गानुसारिणः।।।।नयने विप्रकाशेते पर्वतस्थाविवानलौ।
သူသည် လေကြောင်းလမ်းအတိုင်း ကောင်းကင်၌ လျင်မြန်စွာ သွားလာစဉ်၊ မျက်လုံးနှစ်လုံးသည် မိုးကြိုးအလင်းကဲ့သို့ တောက်ပ၍ တောင်ထိပ်ပေါ်ရှိ မီးနှစ်လုံးကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းတောက်လျက်ရှိ၏။
Verse 59
पिङ्गे पिङ्गाक्षमुख्यस्य बृहती परिमण्डले।।।।चक्षुषी सम्प्राकाशेते चन्द्रसूर्याविवोदितौ।
ဝါနရတို့၏ခေါင်းဆောင် ပင်္ဂါක්ෂသည် မျက်လုံးအဝါနီရောင်ဖြစ်၍ ကြီးမားဝိုင်းဝန်းသော မျက်လုံးနှစ်လုံးသည် အသစ်ထွက်ပေါ်လာသော လနှင့် နေကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်နေ၏။
Verse 60
मुखं नासिकया तस्य ताम्रया ताम्रमाबभौ।।।।सन्ध्यया समभिस्पृष्टं यथा तत्सूर्यमण्डलम्।
သူ၏ မျက်နှာသည် ကြေးနီရောင်နှာခေါင်းကြောင့် ကြေးနီနီရောင်ဖြင့် ထင်ရှားလျက်၊ ညနေဆည်းဆာအလင်း ထိတွေ့သည့် နေမဏ္ဍလကဲ့သို့ ပေါ်လွင်နေ၏။
Verse 61
लाङ्गूलं च समाविद्धं प्लवमानस्य शोभते।।।।अम्बरे वायुपुत्रस्य शक्रध्वज इवोच्छ्रितम्।
လေဒေဝ၏သားသည် ကောင်းကင်၌ ပျံသန်းသွားစဉ်၊ လိမ်ကွေး၍ မြင့်မားစွာ ထောင်ထားသော သူ၏အမြီးသည် အင်ဒြာ၏ အလံတော် မြင့်မြတ်စွာ ထောင်ထားသကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်하였다။
Verse 62
लाङ्गूलचक्रेण महान् शुक्लदंष्ट्रोऽनिलात्मजः।।।।व्यरोचत महाप्राज्ञः परिवेषीव भास्करः।
အမြီးကို စက်ဝိုင်းကဲ့သို့ လိမ်ကွေးထားသော အဖြူရောင်သွားတံရှိသည့် လေ၏သား၊ အလွန်ကြီးမြတ်၍ ပညာဉာဏ်ပြည့်ဝသူသည် ဟာလိုဝိုင်းကာလင်းသော နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပထင်ရှား하였다။
Verse 63
स्फिग्देशेनाभिताम्रेण रराज स महाकपिः।।।।महता दारितेनेव गिरिर्गैरिकधातुना।
မဟာကပိသည် တင်ပါးအနီးအနား၌ ကြေးနီနီရောင် ထင်ရှားသဖြင့် အလွန်တောက်ပလှပနေ၏—အကြီးအကျယ် ခွဲကွဲသွားသော တောင်တစ်လုံးမှ နီရောင်သတ္တုဓာတ် အလွန်ကြီးမားစွာ ပေါ်ထွက်လာသကဲ့သို့။
Verse 64
तस्य वानरसिंहस्य प्लवमानस्य सागरम्।।।।कक्षान्तरगतो वायुर्जीमूत इव गर्जति।
ဝါနရတို့အတွင်းရှိ စင်္ဟာတော်ကဲ့သို့သော သူသည် သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကူးပျံသန်းစဉ်၊ လက်ခေါင်းအောက်ကြားမှ စီးဆင်းသည့် လေသည် မိုးတိမ်ကြီးကဲ့သို့ ဂর্জနာသံဖြင့် ဟိန်းဟောက်하였다။
Verse 65
खे यथा निपतत्युल्का ह्युत्तरान्ताद्विनिःसृता।।।।दृश्यते सानुबन्धा च तथा स कपिकुञ्जरः।
မြောက်ဘက်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ကြယ်ကျ (မီးလုံး) သည် ကောင်းကင်၌ အမြီးလို လိုက်ဆက်သည့် အလင်းတန်းနှင့်အတူ မြင်ရသကဲ့သို့၊ ထို “ကပိတို့အတွင်းရှိ ဆင်” သည်လည်း အလွန်လျင်မြန်စွာ ပျံသန်းသွားသည်ဟု မြင်ရ하였다။
Verse 66
पतत्पतङ्गसङ्काशो व्यायतः शुशुभे कपिः।।।।प्रवृद्ध इव मातङ्गः कक्ष्यया बध्यमानया।
မျောက်မဟာသည် ပျံသန်းရာတွင် ကိုယ်ခန္ဓာကို ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ထုတ်၍ နိမ့်ဆင်းလာသော နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပလှ၏။ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကြီးထွားလာသဖြင့် ခါးပတ်ကြိုးဖြင့် ချည်တုပ်ထားသော ဆင်မဟာကဲ့သို့ မြင်ရသည်။
Verse 67
उपरिष्टाच्छरीरेण छायया चावगाढया।।।।सागरे मारुताविष्टा नौरिवासीत्तदा कपिः।
ထို့နောက် သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် အပေါ်တွင်ရှိ၍ အနက်ရိပ်ကြီးသည် သမုဒ္ဒရာပေါ်သို့ ကျရောက်လျက်၊ လေတင်အားဖြင့် မောင်းနှင်သွားသော လှေတစ်စင်းကဲ့သို့ မျောက်မဟာသည် ထင်မြင်ရသည်။
Verse 68
यं यं देशं समुद्रस्य जगाम स महाकपिः।स स तस्योरुवेगेन सोन्माद इव लक्ष्यते।।।।
မဟာမျောက်သည် သမုဒ္ဒရာ၏ မည်သည့်အပိုင်းကိုမဆို ဖြတ်သန်းသွားရာတွင် ထိုအပိုင်းသည် သူ၏ပေါင်များ၏ အားကြီးသော ထိုးတက်မှုကြောင့် ရူးသွပ်သကဲ့သို့ လှုပ်ရှားကာ ကလိကလိ ဖြစ်နေသည်ဟု ထင်မြင်ရသည်။
Verse 69
सागरस्योर्मिजालानामुरसा शैलवर्ष्मणाम्।अभिघ्नंस्तु महावेगः पुप्लुवे स महाकपिः।।।।
အလွန်မြန်ဆန်သော မဟာမျောက်သည် ရှေ့သို့ ပျံ့လွင့်သွားကာ တောင်တန်းကဲ့သို့ ထူထဲမြင့်မားသော သမုဒ္ဒရာလှိုင်းများ၏ အပြန်အလှန်ယှက်ကွက်ကို ရင်ဘတ်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ထိုးဖောက်လျက် သွားသည်။
Verse 70
कपिवातश्च बलवान् मेघवातश्च निःसृतः।सागरं भीमनिर्घोषं कम्पयामासतुर्भृशम्।।।।
မျောက်၏လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ထွက်ပေါ်လာသော အားကြီးလေတံခွန်နှင့် မိုးတိမ်မှ ထွက်လာသော လေတံခွန်တို့ ပေါင်းစည်းကာ ကြောက်မက်ဖွယ် ဟုန်းဟုန်းသံဖြင့် သမုဒ္ဒရာကို ပြင်းထန်စွာ လှုပ်ခတ်စေ하였다။
Verse 71
विकर्षन्नूर्मिजालानि बृहन्ति लवणाम्भसि।पुप्लुवे कपिशार्दूलो विकिरन्निव रोदसी।।।।
ဆားရည်သမုဒ္ဒရာထဲ၌ ကြီးမားစွာ ဆက်ယှက်နေသော လှိုင်းအစုအဝေး들을 ဆွဲလျားကာ မျောက်တို့အနက် ပျားကျားသဖွယ်သောသူသည် ရှေ့သို့ ခုန်တက်သွား၍ မြေကမ္ဘာနှင့် ကောင်းကင်ကမ္ဘာ ဟူသော ကမ္ဘာနှစ်ပါးကို ခွဲဖောက်သကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။
Verse 72
मेरुमन्दरसङ्काशानुद्धतान् स महार्णवे।अत्यक्रामन्महावेगस्तरङ्गान् गणयन्निव।।।।
မဟာသမုဒ္ဒရာအပေါ်၌ အလွန်အမင်း အရှိန်ကြီးစွာ ပျံသန်းသွားလျက် မေရုနှင့် မန္ဒရတောင်ကဲ့သို့ မြင့်မားစွာ ထကြွလာသော လှိုင်းကြီးများကို ရေတွက်နေသကဲ့သို့ ကျော်လွန်ခုန်ကူးသွား하였다။
Verse 73
तस्य वेगसमुद्धूतं जलं सजलदं तदा।अम्बरस्थं विबभ्राज शारदाभ्रमिवाततम्।।।।
ထို့နောက် သူ၏ အရှိန်ပြင်းထန်မှုကြောင့် ပက်လွှင့်တက်လာသော ရေသည် မိုးတိမ်သဖွယ် အမှုန်ရေများနှင့်အတူ ကောင်းကင်၌ တောက်ပလင်းလက်ကာ ဆောင်းဦးကာလ မိုးတိမ်တန်းကဲ့သို့ ကျယ်ပြန့်စွာ ပျံ့နှံ့နေ하였다။
Verse 74
तिमिनक्रझषाः कूर्मा दृश्यन्ते विवृतास्तदा।वस्त्रापकर्षणेनेव शरीराणि शरीरिणाम्।।।।
ထိုအခါ တိမိငါးကြီး၊ နကရ (မိကျောင်း)၊ ငါးကြီးများနှင့် လိပ်တို့သည် ထင်ရှားစွာ ပေါ်လွင်လာ၍ အဝတ်ကို ဆွဲဖယ်လိုက်သကဲ့သို့ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်အင်္ဂါများ ပေါ်ထွက်လာသည့်ပုံနှင့် တူ하였다။
Verse 75
प्लवमानं समीक्ष्याथ भुजङ्गाः सागरालयाः।व्योम्नि तं कपिशार्दूलं सुपर्ण इति मेनिरे।।।।
သမုဒ္ဒရာ၌ နေထိုင်သော နဂါးတို့သည် ကောင်းကင်၌ ပျံလွင့်သွားသော မျောက်တို့အနက် ကျားသဖွယ်သူရဲကောင်းကို မြင်ကြသော်၊ သူကို စုပဏ္ဏ (ဂရုဍ) ဟု မှားယွင်းထင်မြင်ကြ၏။
Verse 76
दशयोजनविस्तीर्णा त्रिंशद्योजनमायता।छाया वानरसिंहस्य जले चारुतराभवत्।।।।
ရေထဲ၌ ထိုမျောက်တို့အနက် ခြင်္သေ့သဖွယ်သူ၏ အရိပ်သည် အလွန်လှပထင်ရှား၍ အကျယ် ယောဇနာ ဆယ်၊ အလျား ယောဇနာ သုံးဆယ် ဖြစ်၏။
Verse 77
श्वेताभ्रघनराजीव वायुपुत्रानुगामिनी।तस्य सा शुशुभे छाया वितता लवणाम्भसि।।।।
လဝဏ္ဏရေပြင်ပေါ်၌ ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ကျက်၍ လေဒေဝတား၏ သားတော်နောက်လိုက်သကဲ့သို့ သူ၏ အရိပ်သည် ဖြူဝင်းသော ကောင်းကင်၌ ထူထဲသော မိုးတိမ်တန်းကဲ့သို့ တောက်ပလှ၏။
Verse 78
शुशुभे स महातेजा महाकायो महाकपिः।वायुमार्गे निरालम्बे पक्षवानिव पर्वतः।।।।
တေဇာထွန်းလင်း၍ ကိုယ်ထည်ကြီးမားသော မဟာမျောက်သည် အထောက်အကူမဲ့သော လေမဂ်၌ တောင်တစ်လုံး ပ翼ပေါက်သကဲ့သို့ တောက်ပထင်ရှား၏။
Verse 79
येनासौ याति बलवान् वेगेन कपिकुञ्जरः।तेन मार्गेण सहसा द्रोणीकृत इवार्णवः।।।।
အားကြီးသော ‘မျောက်တို့အနက် ဆင်’ သဖွယ်သူသည် အရှိန်ပြင်းစွာ သွားရာလမ်းအတိုင်း ပျံသန်းသွားသော်၊ ထိုလမ်းကြောင်းတလျှောက် သမုဒ္ဒရာသည် ချက်ချင်းပင် ချိုင့်ဝင်၍ တူးဖော်ထားသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။
Verse 80
आपाते पक्षिसङ्घानां पक्षिराज इव व्रजन्।हनुमान् मेघजालानि प्रकर्षन् मारुतो यथा।।।।
ငှက်အစုအဝေးများအတွင်း၌ သူသည် ငှက်ဘုရင်ကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ သွားလာ၏။ ဟနုမာန်သည် မိုးတိမ်ကွန်ယက်များကို ဆွဲယူသွားရာ မာရုတ်—လေ—ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 81
पाण्डुरारुणवर्णानि नीलमाञ्जिष्ठकानि च।कपिनाकृष्यमाणानि महाभ्राणि चकाशिरे।।।।
ဟနုမာန် ဆွဲယူသွားသဖြင့် မိုးတိမ်အစုကြီးများ—အချို့ ဖြူဖျော့၊ အချို့ နီရောင်သန်း၊ အချို့ အပြာမဲ သို့မဟုတ် မဉ္ဇိဋ္ဌာရောင်—တို့သည် တောက်ပစွာ ထင်ရှားလှ၏။
Verse 82
प्रविशन्नभ्रजालानि निष्पतंश्च पुनः पुनः।प्रच्छन्नश्च प्रकाशश्च चन्द्रमा इव लक्ष्यते।।।।
သူသည် မိုးတိမ်ကွန်ယက်များအတွင်း ဝင်ကာ ထပ်ခါထပ်ခါ ထွက်ပေါ်လာ၏။ တစ်ခါတစ်ရံ ဖုံးကွယ်နေ၍ တစ်ခါတစ်ရံ တောက်ပလင်းလက်—မိုးတိမ်ကြားရှိ လမင်းကဲ့သို့ ထင်ရသည်။
Verse 83
प्लवमानं तु तं दृष्ट्वा प्लवङ्गं त्वरितं तदा।ववर्षुः पुष्पवर्षाणि देवगन्धर्वदानवाः।।।।
အလျင်အမြန် ခုန်လွှား၍ အာကာသအလယ်၌ လှုပ်ရှားနေသော ဝါနရကို မြင်သော် ဒေဝတား၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ဒါနဝတို့သည် ပန်းမိုးကို သွန်းလောင်းကာ ပူဇာပြုကြ၏။
Verse 84
तताप न हि तं सूर्यः प्लवन्तं वानरोत्तमम्।सिषेवे च तदा वायू रामकार्यार्थसिद्धये।।।।
ပျံသန်းသွားသော မျောက်သူရဲကောင်းအထွဋ်အမြတ်ကို နေမင်းသည် မလောင်ကျွမ်းစေခဲ့။ ထိုအခါ ဝါယုဒေဝတော်သည်လည်း အေးမြ၍ အထောက်အကူဖြစ်စွာ ကူညီပေးကာ သီရိရာမ၏ ရည်မှန်းချက် ပြည့်စုံစေရန် ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 85
ऋषयस्तुष्टुवुश्चैनं प्लवमानं विहायसा।जगुश्च देवगन्धर्वाः प्रशंसन्तो महौजसम्।।।।
သူသည် ကောင်းကင်ထဲတွင် ပျံလွှားသွားစဉ် ရှိသီတို့က ချီးမွမ်းတော်မူကြ၏။ ဒေဝတော်များနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗတို့လည်း သီချင်းသံဖြင့် သီဆိုကာ တန်ခိုးကြီး၍ ရောင်ဝါထွန်းလင်းသောသူကို ချီးကျူးကြ၏။
Verse 86
नागाश्च तुष्टुवुर्यक्षा रक्षांसि विबुधाः खगाः।प्रेक्ष्य सर्वे कपिवरं सहसा विगतक्लमम्।।।।
ကပိဝရကို ရုတ်တရက် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကင်းစင်နေသည်ကို မြင်ကြသဖြင့် နာဂ၊ ယက္ခ၊ ရက္ခသ၊ ပညာရှိများနှင့် ငှက်တို့အပါအဝင် အားလုံးက ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 87
तस्मिन् प्लवगशार्दूले प्लवमाने हनूमति।इक्ष्वाकुकुलमानार्थी चिन्तयामास सागरः।।।।
ဟနုမာန်—ခုန်ပျံသူတို့အနက် ကျားသတ္တဝါကဲ့သို့သောသူ—က အလယ်ပျံသန်းနေစဉ် သမုဒ္ဒရာသည် အိက္ခဝါကူ မင်းဆက်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အကျိုးချမ်းသာအတွက် စဉ်းစားဆင်ခြင်လာ၏။
Verse 88
साहाय्यं वानरेन्द्रस्य यदि नाहं हनूमत:।करिष्यामि भविष्यामि सर्ववाच्यो विवक्षताम्।।।।
(သမုဒ္ဒရာက ဆိုသည်) “မျောက်တို့၏ အရှင် ဟနုမာန်ကို ငါ မကူညီလျှင် ပညာရှိအပေါင်းတို့၏ စကားထဲတွင် ငါသည် အပြစ်တင်ခံရသူ ဖြစ်လာလိမ့်မည်”။
Verse 89
अहमिक्ष्वाकुनाथेन सगरेण विवर्धितः।इक्ष्वाकुसचिवश्चायं नावसीदितुमर्हति।।।।
ငါသည် အိක්ෂဝါကူတို့၏ အရှင် စဂရမင်းကြီး၏ ကျေးဇူးဖြင့် ကြီးပွားတိုးတက်လာ၏။ ဤသူလည်း အိක්ෂဝါကူမင်းဆက်၏ အမှုထမ်းဖြစ်သဖြင့် အန္တရာယ်နှင့် ပျက်စီးခြင်းကို မခံထိုက်သူ ဖြစ်၏။
Verse 90
तथा मया विधातव्यं विश्रमेत यथा कपिः।।।।शेषं च मयि विश्रान्तः सुखेनातिपतिष्यति।
ငါသည် ဤကပိဝံရသည် အနားယူနိုင်အောင် စီမံရမည်။ သူသည် ငါပေါ်တွင် အနားယူပြီးနောက် ကျန်ရှိသည့် အကွာအဝေးကို လွယ်ကူစွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်လိမ့်မည်။
Verse 91
इति कृत्वा मतिं साध्वींसमुद्र श्छन्नमम्भसि।।।।हिरण्यनाभं मैनाकमुवाच गिरिसत्तमम्।
ဤသို့ သုခကောင်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်ပြီးနောက် ရေထဲ၌ ဖုံးကွယ်နေသော သမုဒ္ဒရာသည် ရွှေရောင်ထိပ်ရှိသည့် အထူးမြတ်သော တောင်မိနာကကို မိန့်ကြားလေ၏။
Verse 92
त्वमिहासुरसंघानां पातालतलवासिनाम्।।।।देवराज्ञा गिरिश्रेष्ठ परिघः सन्निवेशितः।
အို တောင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးတောင်ရေ၊ ပာတාලအလွှာများ၌ နေထိုင်သော အသူရအုပ်စုများကို တားဆီးရန်အတွက် ဒေဝရာဇ အိန္ဒြာက သင့်ကို ဤနေရာ၌ တားကာရံအဖြစ် ခန့်ထားခဲ့၏။
Verse 93
त्वमेषां जातवीर्याणां पुनरेवोत्पतिष्यताम्।।।।पातालस्याप्रमेयस्य द्वारमावृत्य तिष्ठसि।
သင်သည် မတိုင်းမတာသော ပာတာလာ၏ တံခါးဝကို ဖုံးကာရပ်တည်၍ ထပ်မံအပေါ်သို့ ခုန်တက်လာမည့် အင်အားကြီးသူတို့ကို တားဆီးနေသည်။
Verse 94
तिर्यगूर्ध्वमधश्चैव शक्तिस्ते शैल वर्धितुम्।।।।तस्मात्संचोदयामि त्वामुत्तिष्ठ गिरिसत्तम।
အို တောင်ရေ၊ သင်သည် ဘေးဖက်သို့လည်း၊ အပေါ်သို့လည်း၊ အောက်သို့လည်း ချဲ့ထွင်နိုင်သော အင်အားရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ငါသည် သင့်ကို တိုက်တွန်း၏—ထပါ၊ တောင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ။
Verse 95
स एष कपिशार्दूलस्त्वामुपर्येति वीर्यवान्।।।।हनूमान्रामकार्यार्थं भीमकर्मा खमाप्लुतः।
အင်အားကြီးသော ဟနုမာန်—မျောက်တို့အနက် ကျားတစ်ကောင်ကဲ့သို့၊ ကြောက်မက်ဖွယ် လုပ်ရပ်ကြီးများကို ဆောင်ရွက်သူ—ရာမ၏ အမှုအတွက် ကောင်းကင်သို့ ခုန်တက်ကာ သင့်အပေါ်မှ ပျံသန်းလျက်ရှိသည်။
Verse 96
अस्य साह्यं मया कार्यमिक्ष्वाकुकुलवर्तिनः।।।।मम हीक्ष्वाकवः पूज्याः परं पूज्यतमास्तव।
သူ့ကို ငါကူညီရမည်၊ အကြောင်းမှာ သူသည် အိက္ရှဝါကု မင်းဆက်ကို ဆောင်ရွက်နေသူဖြစ်သည်။ အိက္ရှဝါကု မင်းတို့သည် ငါ့အတွက်လည်း ပူဇော်ကန်တော့ထိုက်သူများဖြစ်ပြီး၊ သင့်အတွက်တော့ ထို့ထက်ပင် ပိုမိုပူဇော်ထိုက်ကြသည်။
Verse 97
कुरु साचिव्यमस्माकं न नः कार्यमतिक्रमेत्।।।।कर्तव्यमकृतं कार्यं सतां मन्युमुदीरयेत्।
ငါတို့အတွက် အကြံပေးကူညီပါ၊ ငါတို့၏ ရည်ရွယ်ချက် မလွဲမချော်စေရန်။ လုပ်သင့်သော တာဝန်ကို မလုပ်ဘဲထားလျှင် သာဓုသတ္တဝါတို့၏ အမျက်ကို ထကြွစေတတ်သည်။
Verse 98
सलिलादूर्ध्वमुत्तिष्ठ तिष्ठत्वेष कपिस्त्वयि।।।।अस्माकमतिथिश्चैव पूज्यश्च प्लवतां वरः।
အို မဟာသမုဒ္ဒရာ၊ ရေထဲမှ အထက်သို့ ထမြောက်၍ တည်ငြိမ်လော့။ ဤဝါနရ (ဟနုမာန်) သည် သင့်ပေါ်တွင် နားရစေ။ သူသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဧည့်သည်ဖြစ်၍ ဂုဏ်ပြုပူဇော်ထိုက်သူ၊ ခုန်ကူးသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။
Verse 99
चामीकरमहानाभ देवगन्धर्वसेवित।।।।हनुमांस्त्वयि विश्रान्तस्ततः शेषं गमिष्यति।
အို ရွှေရောင်တောင်ထိပ်ရှိ၍ အလွန်ကြီးမြတ်သော (နာဘ) ကိုင်ဆောင်သည့် တောင်ရေ၊ ဒေဝတားနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗတို့ လာရောက်ဆည်းကပ်ရာဖြစ်၏။ ဟနုမာန်သည် သင့်ပေါ်တွင် နားပြီးလျှင် ကျန်ရှိသည့် အကွာအဝေးကို ဆက်လက်ကူးသန်းမည်။
Verse 100
काकुत्स्थस्यानृशंस्यं च मैथिल्याश्च विवासनम्।।।।श्रमं च प्लवगेन्द्रस्य समीक्ष्योत्थातुमर्हसि।
ကာကုတ္သ္ထဝంశ၏ ရာမတော်၏ ကရုဏာတရား၊ မိုင်သီလီ၏ မတရားသော နေရပ်နှင်ထုတ်ခြင်း၊ ထို့ပြင် မျောက်မင်း ဟနုမာန်၏ ခံယူထားသော ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုတို့ကို စဉ်းစားကြည့်လျှင်—သင်သည် ထ၍ ကူညီထောက်ပံ့သင့်၏။
Verse 101
हिरण्यनाभो मैनाको निशम्य लवणाम्भसः।।।।उत्पपात जलात्तूर्णं महाद्रुमलतायुतः।
သမုဒ္ဒရာ၏ အမိန့်ကို ကြားသိလျှင် ရင်ဘတ်ရွှေရောင်တောက်ပ၍ သစ်ပင်ကြီးများနှင့် လျားပင်များဖြင့် အလှဆင်ထားသော မိုင်နာက တောင်သည် ရေထဲမှ လျင်မြန်စွာ ပေါ်ထွက်လာ၏။
Verse 102
स सागरजलं भित्त्वा बभूवाभ्युत्थितस्तदा।।।।यथा जलधरं भित्त्वा दीप्तरश्मिर्दिवाकरः।
ထို့နောက် ထိုတောင်သည် သမုဒ္ဒရာရေကို ခွဲဖောက်၍ ထွက်ပေါ်လာကာ၊ မီးတောက်ရောင်ခြည်များဖြင့် တောက်ပသော နေမင်းက မိုးတိမ်အစုကို ခွဲဖောက်ထွက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 103
स महात्मा मुहूर्तेन सर्वतः सलिलावृतः।।।।दर्शयामास शृङ्गाणि सागरेण नियोजितः।आदित्योदयसङ्काशैरालिखद्भिरिवाम्बरम्।शातकुम्भमयैः शृङ्गैः सकिन्नरमहोरगैः।।।।
ထိုမဟာတမတောင်သည် ခဏတစ်စုံတစ်ရာအတွင်း အရပ်ရပ်မှ ရေဖြင့်ဖုံးလွှမ်းနေခဲ့သော်လည်း သမုဒ္ဒရာ၏ အမိန့်အတိုင်း ချက်ချင်းပင် မိမိ၏ တောင်ထိပ်များကို ပြသလာ၏။ ရွှေသတ္တကುಂಬ္ဟဖြင့် ပြုလုပ်သကဲ့သို့ တောက်ပသော ထိပ်များတွင် ကိန္နရတို့နှင့် မဟာနာဂတို့ နေထိုင်ကြပြီး နေထွက်ရောင်ကဲ့သို့ လင်းလက်ကာ မိုးကောင်းကင်ကို ခြစ်ရေးနေသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။
Verse 104
स महात्मा मुहूर्तेन सर्वतः सलिलावृतः।।5.1.103।।दर्शयामास शृङ्गाणि सागरेण नियोजितः।आदित्योदयसङ्काशैरालिखद्भिरिवाम्बरम्।शातकुम्भमयैः शृङ्गैः सकिन्नरमहोरगैः।।5.1.104।।
ဤကဗျာပိုဒ်သည် အကြောင်းအရာတူ ထပ်မံဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရေဖြင့် အရပ်ရပ်မှ ဖုံးလွှမ်းနေသော မဟာတမတောင်သည် သမုဒ္ဒရာ၏ အမိန့်အတိုင်း ချက်ချင်းပင် ရွှေရောင်တောင်ထိပ်များကို ထုတ်ဖော်ပြသလာပြီး၊ ကိန္နရတို့နှင့် မဟာနာဂတို့ နေထိုင်ကာ နေထွက်ရောင်ကဲ့သို့ လင်းလက်၍ မိုးကောင်းကင်ကို ခြစ်ရေးနေသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။
Verse 105
तप्तजाम्बूनदैः शृङ्गैः पर्वतस्य समुत्थितैः।।।।आकाशं शस्त्रसङ्काशमभवत्काञ्चनप्रभम्।
တောင်၏ ထိပ်များသည် ပူလောင်သော ဂျာမ္ဘူနဒ ရွှေကဲ့သို့ ထွက်ပေါ်မြင့်တက်လာသဖြင့် မိုးကောင်းကင်သည် ချောမွတ်အောင် ပွတ်ထားသော လက်နက်ကဲ့သို့ တောက်ပကာ ရွှေရောင်အလင်းဖြင့် လင်းလက်လာ၏။
Verse 106
जातरूपमयैः शृङ्गैर्भ्राजमानैः स्वयंप्रभैः।।।।आदित्यशतसङ्काशः सोऽभवद्गिरिसत्तमः।
ထိုအထူးမြတ်သောတောင်သည် ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော ရွှေရောင်တောင်ထိပ်များဖြင့် လင်းလက်တောက်ပကာ နေရောင်တစ်ရာ၏ အလင်းရောင်ကဲ့သို့ ထင်ရှားပေါ်လွင်လာ၏။
Verse 107
तमुत्थितमसङ्गेन हनुमानग्रतः स्थितम्।।।।मध्ये लवणतोयस्य विघ्नोऽयमिति निश्चितः।
လဝဏတောယ သမုဒ္ဒရာအလယ်၌ အထောက်အကူမရှိဘဲ ထလာကာ မိမိရှေ့တွင် ရပ်တည်နေသည်ကို မြင်သော် ဟနုမာန်က “ဤသည်ကား ငါ့လမ်းကို တားဆီးရန် ထားသော အတားအဆီးပင်” ဟု သေချာစွာ ဆုံးဖြတ်၏။
Verse 108
स तमुच्छ्र्रतमत्यर्थं महावेगो महाकपिः।।।।उरसा पातयामास जीमूतमिव मारुतः।
အလွန်အမင်းလျင်မြန်သော မဟာကပိသည် ထိုတောင်ကို ထပ်မံမြင့်တက်လာစဉ် မိမိရင်ခွင်ဖြင့် ဖိနှိပ်ကာ လဲကျစေ၏၊ မာရုတ်လေက မိုးတိမ်အစုကြီးကို နှိမ့်ချသကဲ့သို့။
Verse 109
स तथा पातितस्तेन कपिना पर्वतोत्तमः।।।।बुद्ध्वा तस्य कपेर्वेगं जहर्ष च ननन्द च।
ထိုကပိကြောင့် ထိုသို့ လဲကျသွားသော အထူးမြတ်သောတောင်သည် ကပိ၏ အရှိန်အဟုန်ကို သိမြင်သဖြင့် ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြစ်ကာ ရွှင်လန်းပျော်မြူး၏။
Verse 110
तमाकाशगतं वीरमाकाशे समुपस्थितः।।।।प्रीतो हृष्टमाना वाक्यमब्रवीत्पर्वतः कपिम्।मानुषं धारयन् रूपमात्मनः शिखरे स्थितः।।।।
ထို့နောက် တောင်တန်းသည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်လွန်စွာဖြင့် ကောင်းကင်ထဲရှိ သူရဲကောင်းဝံနရကို ကောင်းကင်ပေါ်တွင်ပင် ချဉ်းကပ်လာ၏။ မိမိ၏တောင်ထိပ်ပေါ်တွင် ရပ်တည်ကာ လူရုပ်ကို ဆောင်ယူပြီး သူ့အား စကားဆို하였다။
Verse 111
तमाकाशगतं वीरमाकाशे समुपस्थितः।।5.1.110।।प्रीतो हृष्टमाना वाक्यमब्रवीत्पर्वतः कपिम्।मानुषं धारयन् रूपमात्मनः शिखरे स्थितः।।5.1.111।।
တောင်တန်းသည် ကောင်းကင်ထဲ၌ သူရဲကောင်းဝံနရနှင့် တွေ့ဆုံကာ ပီတိရွှင်လန်းစွာ မိမိတောင်ထိပ်ပေါ်တွင် ရပ်တည်၍ လူရုပ်ကို ဆောင်ယူပြီး သူ့အား မိန့်ကြား하였다။
Verse 112
दुष्करं कृतवान्कर्म त्वमिदं वानरोत्तम।निपत्य मम शृङ्गेषु विश्रमस्व यथासुखम्।।।।
အို ဝံနရတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူရေ၊ သင်သည် အလွန်ခက်ခဲသော ကိစ္စကို ပြီးမြောက်စေခဲ့ပြီ။ ငါ၏တောင်ထိပ်များပေါ်သို့ ဆင်းလာ၍ စိတ်အေးချမ်းစွာ အနားယူလော့။
Verse 113
राघवस्य कुले जातैरुदधिः परिवर्धितः।स त्वां रामहिते युक्तं प्रत्यर्चयति सागरः।।।।
ယခင်က ရာဃဝဝంశ၌ မွေးဖွားသူတို့ကြောင့် သမုဒ္ဒရာသည် ကျယ်ပြန့်လာခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ယခု စာဂရသည် ရာမ၏ အကျိုးအတွက် သစ္စာတည်ကြည်သူ သင့်အား ဂုဏ်ပြုကာ ပြန်လည်ချီးမြှောက်သည်။
Verse 114
कृते च प्रतिकर्तव्यमेष धर्मः सनातनः।सोऽयं त्वत्प्रतिकारार्थी त्वत्तः सम्मानमर्हति।।5.1.114।।
ကောင်းမှုကို ခံယူပြီးလျှင် ပြန်လည်တုံ့ပြန်ပေးရသည်မှာ စနာတနဓမ္မ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သင့်အကျိုးကို ပြန်လည်ဆပ်လိုသူ ထိုသူသည် သင့်ထံမှ ဂုဏ်ပြုလေးစားခြင်းကို ထိုက်တန်သည်။
Verse 115
त्वन्निमित्तमनेनाहं बहुमानात्प्रचोदितः।तिष्ठ त्वं कपिशार्दूल मयि विश्रम्य गम्यताम्।।।।तव सानुषु विश्रान्तः शेषं प्रक्रमतामिति।योजनानां शतं चापि कपिरेष समाप्लुतः।।।।
သင့်အတွက်ကြောင့်ပင် မဟာသမုဒ္ဒရာက အလွန်လေးစားသဖြင့် ငါ့ကို တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ အို မျောက်တို့အလယ်၌ ကျားသဖွယ်သောသူ၊ ငါ့ပေါ်တွင် နားယူပြီးမှ ဆက်လက်သွားလော့။ ‘သူသည် သင်၏ တောင်စောင်းများပေါ်တွင် နားပြီးနောက် ကျန်အကွာအဝေးကို ဆက်သွားစေ—ဤမျောက်သည် ရာယောဇနာတိုင်အောင်ပင် ခုန်ကူးနိုင်သည်’ ဟု သူက ဆို하였다။
Verse 116
त्वन्निमित्तमनेनाहं बहुमानात्प्रचोदितः।तिष्ठ त्वं कपिशार्दूल मयि विश्रम्य गम्यताम्।।5.1.115।।तव सानुषु विश्रान्तः शेषं प्रक्रमतामिति।योजनानां शतं चापि कपिरेष समाप्लुतः।।5.1.116।।
သင့်ကို လေးစားသဖြင့် မဟာသမုဒ္ဒရာက ငါ့ကို တိုက်တွန်းလာသည်။ အို မျောက်တို့အလယ်၌ ကျားသဖွယ်သောသူ၊ ငါ့ပေါ်တွင် နားယူပြီးမှ ထွက်ခွာလော့။ ‘သင်၏ တောင်စောင်းပေါ်တွင် နားပြီးနောက် ကျန်အကွာအဝေးကို ဆက်သွားစေ—ဤမျောက်သည် ရာယောဇနာတိုင်အောင်ပင် ခုန်ကူးနိုင်သည်’ ဟု မဟာသမုဒ္ဒရာက ကြေညာ하였다။
Verse 117
तदिदं गन्धवत्स्वादु कन्दमूलफलं बहु।तदास्वाद्य हरिश्रेष्ठ विश्रान्तोऽनु गमिष्यसि।।।।
အို မျောက်တို့အလယ်၌ အမြတ်ဆုံးသူ၊ ဤနေရာတွင် အနံ့သင်း၍ အရသာကောင်းသော ကန်ဒ၊ အမြစ်နှင့် အသီးအနှံ များစွာရှိသည်။ စားသုံး၍ နားယူကာ ထို့နောက် ခရီးကို ဆက်လက်သွားလော့။
Verse 118
अस्माकमपि सम्बन्ध: कपिमुख्य त्वयास्ति वै।प्रख्यातस्त्रिषु लोकेषु महागुणपरिग्रहः।।।।
အို မျောက်တို့၏ အကြီးအကဲ၊ ငါတို့လည်း သင်နှင့် အမှန်တကယ် ဆက်နွယ်မှုရှိသည်။ ထိုဆက်နွယ်မှုသည် မဟာဂုဏ်သတ္တိများပေါ်တွင် တည်၍ သုံးလောကလုံးတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
Verse 119
वेगवन्तः प्लवन्तो ये प्लवगा मारुतात्मज।तेषां मुख्यतमं मन्ये त्वामहं कपिकुञ्जर।।।।
အို လေဒေဝ၏ သား မာရုတအတ္မဇ၊ လျင်မြန်စွာ ခုန်ကူးနိုင်သော မျောက်တို့အနက် ငါသည် သင်ကို အထွတ်အထိပ်ဟု ယူဆသည်—အို မျောက်တို့အလယ်၌ ဆင်သဖွယ် မဟာဝါနရ။
Verse 120
अतिथिः किल पूजार्हः प्राकृतोऽपि विजानता।धर्मं जिज्ञासमानेन किं पुनस्त्वादृशो महान्।।।।
ဓမ္မကို သိလိုသော ပညာရှိအတွက် သာမန်ဧည့်သည်တောင် ဂုဏ်ပြုထိုက်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် သင်ကဲ့သို့ မဟာသူတော်ကြီးကို မည်မျှပို၍ ဂုဏ်ပြုသင့်မလဲ။
Verse 121
त्वं हि देववरिष्ठस्य मारुतस्य महात्मनः।पुत्रस्तस्यैव वेगेन सदृशः कपिकुञ्जर।।।।
အို မျောက်တို့အနက် ဆင်တော်ကဲ့သို့ ထင်ရှားသူရေ၊ သင်သည် တကယ်တမ်း မဟာအတ္တရှိ၍ နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော မာရုတ်—လေဒေဝ၏ သားတော်ဖြစ်ပြီး၊ အရှိန်အဟုန်လည်း ထိုဘုရားနှင့် တူညီသည်။
Verse 122
पूजिते त्वयि धर्मज्ञ पूजां प्राप्नोति मारुतः।तस्मात्त्वं पूजनीयो मे शृणु चाप्यत्र कारणम्।।।।
ဓမ္မကို သိမြင်သူရေ၊ သင်ကို ဂုဏ်ပြုပူဇော်သော် မာရုတ်—လေဒေဝလည်း ဂုဏ်ပြုခံရသည်။ ထို့ကြောင့် သင်သည် ကျွန်ုပ်အတွက် ပူဇော်ထိုက်သူဖြစ်၏။ ဤအကြောင်းရင်းကိုလည်း နားထောင်ပါ။
Verse 123
पूर्वं कृतयुगे तात पर्वताः पक्षिणोऽभवन्।ते हि जग्मुर्दिशः सर्वा गरुडानिलवेगिनः।।।।
ချစ်လှစွာသောသူရေ၊ ရှေးက ကృతယုဂ၌ တောင်တန်းတို့သည် တောင်ပံရှိကြ၏။ ထိုတောင်များသည် ဂရုဍကဲ့သို့လည်းကောင်း လေကဲ့သို့လည်းကောင်း အရှိန်မြန်စွာဖြင့် အရပ်ရပ်သို့ ပျံသန်းသွားလာကြ၏။
Verse 124
ततस्तेषु प्रयातेषु देवसङ्घा: महर्षिभिः।भूतानि च भयं जग्मुस्तेषां पतनशङ्कया।।।
ထို့နောက် သူတို့ လှည့်လည်သွားလာကြသော်၊ ဒေဝတားအစုအဝေးတို့သည် မဟာရိရှီတို့နှင့်အတူ၊ အခြားသတ္တဝါတို့ပါ တောင်တန်းများ ပြိုကျ၍ ပျက်စီးမှု ဖြစ်လာမည်ဟု သံသယကြောင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်းသို့ ကျရောက်ကြ၏။
Verse 125
ततः क्रुद्धः सहस्राक्षः पर्वतानां शतक्रतुः।पक्षान् चिच्छेद वज्रेण तत्र तत्र सहस्रशः।।।।
ထို့နောက် မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသော အင်ဒြာ—ရှတကရတု—သည် ဒေါသထွက်၍ ဝဇ္ရ (မိုးကြိုးသံလက်နက်) ဖြင့် တောင်တန်းတို့၏ အတောင်များကို နေရာနေရာတွင် ထပ်ခါထပ်ခါ အရေအတွက်မက ဖြတ်တောက်လေ၏။
Verse 126
स मामुपागतः क्रुद्धो वज्रमुद्यम्य देवराट्।ततोऽहं सहसा क्षिप्तः श्वसनेन महात्मना।।।।
ဒေဝတားတို့၏ မင်းဖြစ်သော အင်ဒြာသည် ဒေါသဖြင့် ဝဇ္ရကို မြှောက်ကာ ကျွန်ုပ်ထံ လာရောက်သော်၊ ထိုအခါ မဟာအတ္တမား လေဒေဝ မာရုတသည် ကျွန်ုပ်ကို ချက်ချင်း ဆွဲယူကာ တစ်ခဏတည်း အောက်သို့ ပစ်ချလိုက်၏။
Verse 127
अस्मिन्लवणतोये च प्रक्षिप्तः प्लवगोत्तम।गुप्तपक्षसमग्रश्च तव पित्राभिरक्षितः।।।।
အို ခုန်လှုပ်ရှားသူတို့အနက် အကောင်းဆုံးရေ! ကျွန်ုပ်ကို ဤဆားရေထဲသို့ ပစ်ချလိုက်သောအခါ သင်၏အဖေက ကျွန်ုပ်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်၍ အတောင်များကို မပျက်မစီး ထိန်းသိမ်းကာ ကိုယ်ခန္ဓာကိုလည်း လုံခြုံစေခဲ့၏။
Verse 128
ततोऽहं मानयामि त्वां मान्यो हि मम मारुतः।त्वया मे ह्येष सम्बन्धः कपिमुख्य महागुणः।।।।
ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် သင့်ကို ဂုဏ်ပြုလေးစား၏။ အကြောင်းမှာ မာရုတ (လေဒေဝ) သည် ကျွန်ုပ်အတွက် အလွန်လေးမြတ်စွာ ရိုသေသင့်သူ ဖြစ်၏။ သင်ကြောင့်ပင် အို မျောက်တို့၏ ခေါင်းဆောင်ရေ၊ ဂုဏ်သတ္တိကြီးမားသော ဤမြင့်မြတ်သည့် ဆက်နွယ်မှုကို ကျွန်ုပ်ရရှိ၏။
Verse 129
अस्मिन्नेवंगते कार्ये सागरस्य ममैव च।प्रीतिं प्रीतमनाः कर्तुं त्वमर्हसि महाकपे।।।।
အို မဟာကပိ၊ အမှုကိစ္စသည် ဤအဆင့်သို့ ရောက်လာပြီဖြစ်သဖြင့် သင်သည် စိတ်ပျော်ရွှင်၍ သမုဒ္ဒရာနှင့် ငါ့ကိုပါ ကျေနပ်နှစ်သက်စေသင့်၏။
Verse 130
श्रमं मोक्षय पूजां च गृहाण कपिसत्तम।प्रीतिं च बहुमन्यस्व प्रीतोऽस्मि तव दर्शनात्।।।।
အို ကပိသတ္တမ၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ဖြေလျော့၍ ဤပူဇာအလှူကို လက်ခံပါလော့။ ထို့ပြင် ကျွန်ုပ်တို့၏ မေတ္တာကို တန်ဖိုးထားပါ—သင်၏ ရုပ်မြင်ခြင်းကြောင့် ငါသည် အလွန်ပီတိဖြစ်၏။
Verse 131
एवमुक्तः कपिश्रेष्ठस्तं नगोत्तममब्रवीत्।प्रीतोऽस्मि कृतमातिथ्यं मन्युरेषोऽपनीयताम्।।।।
ဤသို့ ပြောဆိုခံရသော် ကပိအဂ္ဂမင်းသည် အကောင်းဆုံးသော တောင်သို့ ပြော၏—“ငါ ပီတိဖြစ်၏; သင်၏ ဧည့်ဝတ်ပြုမှုသည် ပြည့်စုံပြီ—ဤစိတ်ပူပန်မှုကို ဖယ်ရှားကြပါစို့” ဟု။
Verse 132
त्वरते कार्यकालो मे अहश्चाप्यतिवर्तते।प्रतिज्ञा च मया दत्ता न स्थातव्यमिहान्तरे।।।।
ငါ့အလုပ်အတွက် သတ်မှတ်ထားသော အချိန်က အရေးတကြီးဖြစ်လာပြီး နေ့လည်း လွန်သွားနေသည်။ ငါသည် သစ္စာကတိ ပေးထားပြီးဖြစ်သဖြင့်—လမ်းကြား၌ ဤနေရာတွင် မနေရ။
Verse 133
इत्युक्त्वा पाणिना शैलमालभ्य हरिपुङ्गवः।जगामाकाशमाविश्य वीर्यवान् प्रहसन्निव।।।।
ဤသို့ဆိုပြီးနောက် မျောက်တို့၏ခေါင်းဆောင် သူရဲကောင်းဟာနုမာန်သည် လက်ဖြင့် တောင်ကို နူးညံ့စွာထိကာ၊ ထို့နောက် ကောင်းကင်သို့ဝင်၍ ထွက်ခွာသွားသည်—တိတ်တဆိတ်ပြုံးသကဲ့သို့။
Verse 134
स पर्वतसमुद्राभ्यां बहुमानादवेक्षितः।पूजितश्चोपपन्नाभिराशीर्भिरनिलात्मजः।।।।
လေဒေဝတား ဝါယု၏သားတော်သည် တောင်နှင့် မဟာသမုဒ္ဒရာတို့မှ အလွန်လေးစားဂုဏ်ပြုခြင်းကိုခံရပြီး၊ သင့်လျော်သော အာရှီဝါဒပုဏ္ဏားများဖြင့် ပူဇော်ကန်တော့ခံရ၏။
Verse 135
अथोर्ध्वं दूरमुत्प्लुत्य हित्वा शैलमहार्णवौ।पितुः पन्थानमास्थाय जगाम विमलेऽम्बरे।।।।
ထို့နောက် သူသည် သန့်ရှင်းကြည်လင်သော ကောင်းကင်သို့ အမြင့်မား၍ အဝေးကြီး ခုန်တက်ကာ တောင်နှင့် မဟာသမုဒ္ဒရာကို နောက်ကွယ်တွင် ထားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အဖေတော် ဝါယု၏ လမ်းစဉ်ကိုလိုက်၍ ရှေ့သို့ လျင်မြန်စွာ ဆက်လက်သွား၏။
Verse 136
भूयश्चोर्ध्वं गतिं प्राप्य गिरिं तमवलोकयन्।वायुसूनुर्निरालम्बे जगाम विमलेऽम्बरे।।।।
ထပ်မံအမြင့်သို့ တက်ရောက်ကာ လမ်းကြောင်းကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းလျက်၊ ဝါယု၏သား ဟာနုမာန်သည် အထောက်အထားမဲ့ သန့်ရှင်းကြည်လင်သော ကောင်းကင်တွင် သွားလာရင်း ထိုတောင်ကို ပြန်လှည့်ကြည့်၏။
Verse 137
तद् द्वितीयं हनुमतो दृष्ट्वा कर्म सुदुष्करम्।प्रशशंसुः सुराः सर्वे सिद्धाश्च परमर्षयः।।।।
ဟာနုမာန်၏ ဒုတိယမြောက် အလွန်ခက်ခဲသော ကုသိုလ်ကံကို မြင်ကြသော်၊ ဒေဝတားအပေါင်း၊ စိဒ္ဓတို့နှင့် မဟာရိသီကြီးများအားလုံးက ချီးမွမ်းသ赞ပြုကြ၏။
Verse 138
देवताश्चाभवन् हृष्टास्तत्रस्थास्तस्य कर्मणा।काञ्चनस्य सुनाभस्य सहस्राक्षश्च वासवः।।।।
ထိုနေရာ၌ရှိသော နတ်ဒေဝတားတို့သည် သူ၏ကောင်းမြတ်သော လုပ်ရပ်ကြောင့် အလွန်ပီတိဖြစ်ကြ၏။ ထို့ပြင် မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသော ဝာသဝ—အင်ဒြာမင်း—သည်လည်း ရွှေရောင်တောက်ပသော စုနာဘနှင့် ဆက်စပ်၍ ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြစ်၏။
Verse 139
उवाच वचनं धीमान् परितोषात्सगद्गदम्।सुनाभं पर्वतश्रेष्ठं स्वयमेव शचीपतिः।।।।
ထို့နောက် ရွှင်လန်းပီတိကြောင့် အသံတုန်ယိမ်းသကဲ့သို့ဖြစ်လာသော စကားဖြင့်၊ သချီ၏ခင်ပွန်း စချီပတိ—ပညာရှိ အင်ဒြာမင်း—သည် တောင်တန်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး စုနာဘကို ကိုယ်တိုင် မိန့်ကြား၏။
Verse 140
हिरण्यनाभ शैलेन्द्र परितुष्टोऽस्मि ते भृशम्।अभयं ते प्रयच्छामि तिष्ठ सौम्य यथासुखम्।।।।
“ဟိရဏျနာဘ၊ တောင်တန်းတို့၏ အရှင်ရေ၊ သင်အပေါ် ငါ အလွန်ပီတိကျေနပ်၏။ သင့်အား အဘယ—ကြောက်ရွံ့ခြင်းကင်းမဲ့မှု—ကို ပေးအပ်၏။ အေးမြနူးညံ့သူရေ၊ စိတ်ကြိုက် သက်သာစွာ နေထိုင်လော့။”
Verse 141
साह्यं कृतं ते सुमहद्विक्रान्तस्य हनूमतः।क्रमतो योजनशतं निर्भयस्य भये सति।।।।
“သင်သည် သတ္တိပြင်းထန်သော ဟနုမာန်အား အလွန်ကြီးမားသော အကူအညီ ပြုခဲ့၏။ သူသည် အဆင့်ဆင့် လှမ်းကာ ယောဇနာတစ်ရာကို ကူးလွန်ရန် ကြိုးပမ်းစဉ်—ကြောက်ရွံ့ရမည့် အခြေအနေရှိသော်လည်း မကြောက်မရွံ့ ဖြစ်နေ၏။”
Verse 142
रामस्यैष हितायैव याति दाशरथेर्हरिः।सत्क्रियां कुर्वता तस्य तोषितोऽस्मि दृढं त्वया।।।।
ဤဝါနရသည် ဒဿရထမင်း၏သား သီရိရာမ၏ အကျိုးကောင်းအတွက်သာ သွားနေသည်။ သင်သည် ထိုသူအား သင့်တော်သည့် ဂုဏ်ပြုဧည့်ခံမှုဖြင့် ဆောင်ရွက်သဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် အမှန်တကယ် အခိုင်အမာ စိတ်ကျေနပ်ပီတိဖြစ်ရသည်။
Verse 143
ततः प्रहर्षमगमद्विपुलं पर्वतोत्तमः।देवतानां पतिं दृष्ट्वा परितुष्टं शतक्रतुम्।।।।
ထို့နောက် အထူးမြတ်သော တောင်တန်းသည် မဟာပီတိဖြင့် ပြည့်နှက်သွား၏။ အကြောင်းမှာ ဒေဝတားတို့၏ အရှင် သတကရတု (အိန္ဒြာ) ကို အလွန်စိတ်ကျေနပ်နေသည်ဟု မြင်တွေ့ရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 144
स वै दत्तवरः शैलो बभूवावस्थितस्तदा।हनुमांश्च मुहूर्तेन व्यतिचक्राम सागरम्।।।।
ထိုအခါ ပရဟိတပေးထားသော တောင်မိုင်နကသည် ထိုချိန်တွင်ပင် ပြန်လည်တည်ငြိမ်ခိုင်မြဲနေ၏။ ဟနုမာန်လည်း ခဏအတွင်းပင် သမုဒ္ဒရာကို ဆက်လက်ဖြတ်ကျော်သွား၏။
Verse 145
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।अब्रुवन् सूर्यसङ्काशां सुरसां नागमातरम्।।।।
ထို့နောက် ဒေဝတားတို့သည် ဂန္ဓဗ္ဗ၊ သိဒ္ဓတို့နှင့် မဟာရသီတို့နှင့်အတူ နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသော နာဂမိခင် စုရသာအား မိန့်ကြားပြောဆိုကြ၏။
Verse 146
अयं वातात्मजः श्रीमान्प्लवते सागरोपरि।हनुमान्नाम तस्य त्वं मुहूर्तं विघ्नमाचर।।।।राक्षसं रूपमास्थाय सुघोरं पर्वतोपमम्।दंष्ट्राकरालं पिङ्गाक्षं वक्त्रं कृत्वा नभः समम्।।।।
“ဤသူသည် လေသခင်၏ သားတော် အလွန်တင့်တယ်သော ဟနုမာန်ဟူသော အမည်ရှိသူ ဖြစ်၍ သမုဒ္ဒရာအပေါ်၌ ပျံသန်းလျက်ရှိသည်။ ခဏတာမျှ သူ့အတွက် အတားအဆီးတစ်ရပ် ပြုလုပ်လော့။ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ရက္ခသပုံစံကို ဆောင်ယူ၍ တောင်တန်းကဲ့သို့ ကြီးမားစေ၊ ကြောက်လန့်ဖွယ် အစွယ်ကြီးများနှင့် ပင်္ဂလမျက်လုံးများရှိစေ၊ မျက်နှာပေါက်ကိုလည်း မိုးကောင်းကင်တမျှ ကျယ်ဝန်းအောင် ပြုလော့။”
Verse 147
अयं वातात्मजः श्रीमान्प्लवते सागरोपरि।हनुमान्नाम तस्य त्वं मुहूर्तं विघ्नमाचर।।5.1.146।।राक्षसं रूपमास्थाय सुघोरं पर्वतोपमम्।दंष्ट्राकरालं पिङ्गाक्षं वक्त्रं कृत्वा नभः समम्।।5.1.147।।
ဤသည်မှာ သာသနာတော်၏ အမိန့်ကို ထပ်မံဆိုကြသည်—“လေသမီး၏ ဂုဏ်ထူးရှင် ဟနုမာန်သည် သမုဒ္ဒရာအပေါ်မှ ပျံသန်းနေ၏။ ခဏတာမျှ တားဆီးလော့။ တောင်တန်းကဲ့သို့ ကြီးမား၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ရာක්ෂသရုပ်ကို ဆောင်ယူကာ၊ ကြမ်းတမ်းသော အစွယ်များ၊ အဝါညိုမျက်လုံးများနှင့် မိုးကောင်းကင်တမျှ ကျယ်ဝန်းသော ပါးစပ်ကို ပြုလော့။”
Verse 148
बलमिच्छामहे ज्ञातुं भूयश्चास्य पराक्रमम्।त्वां विजेष्यत्युपायेन विषादं वा गमिष्यति।।।।
“သူ၏ အင်အားကိုလည်း သိလိုကြသည်၊ ထို့ပြင် သူ၏ သတ္တိဗီရိယကို ထပ်မံစမ်းသပ်လိုကြသည်—အကြံဉာဏ်ဖြင့် သင့်ကို အနိုင်ယူမလား၊ သို့မဟုတ် စိတ်ပျက်အားလျော့မှုထဲသို့ ကျရောက်မလား” ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 149
एवमुक्ता तु सा देवी दैवतैरभिसत्कृता।समुद्रमध्ये सुरसा बिभ्रती राक्षसं वपुः।।।।विकृतं च विरूपं च सर्वस्य च भयावहम्।प्लवमानं हनूमन्तमावृत्येदमुवाच ह।।।।
ထိုသို့ မိန့်ကြားခံရပြီး နတ်တို့၏ ဂုဏ်ပြုခြင်းကို ခံယူပြီးနောက်၊ ဒေဝီ စုရသာသည် သမုဒ္ဒရာအလယ်၌ ရပ်တည်ကာ ရာක්ෂသကိုယ်ရုပ်ကို ဆောင်၏—ပုံပျက်ပန်းပျက်၊ အရုပ်ဆိုး၍ အားလုံးအတွက် ကြောက်မက်ဖွယ်။ ပျံသန်းနေသော ဟနုမာန်ကို ဝိုင်းကာ ထိုသို့ မိန့်ဆိုလေသည်။
Verse 150
एवमुक्ता तु सा देवी दैवतैरभिसत्कृता।समुद्रमध्ये सुरसा बिभ्रती राक्षसं वपुः।।5.1.149।।विकृतं च विरूपं च सर्वस्य च भयावहम्।प्लवमानं हनूमन्तमावृत्येदमुवाच ह।।5.1.150।।
ထိုသို့ မိန့်ကြားခံရပြီး နတ်တို့၏ ဂုဏ်ပြုခြင်းကို ခံယူပြီးနောက်၊ ဒေဝီ စုရသာသည် သမုဒ္ဒရာအလယ်၌ ရပ်တည်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် ရာක්ෂသကိုယ်ရုပ်ကို ဆောင်၏—ပုံပျက်ပန်းပျက်၊ အရုပ်ဆိုး၍ အားလုံးအတွက် ကြောက်လန့်စရာ။ ပျံသန်းနေသော ဟနုမာန်ကို ဝိုင်းကာ သူ့အား မိန့်ဆိုလေသည်။
Verse 151
मम भक्षः प्रदिष्टस्त्वमीश्वरैर्वानरर्षभ।अहं त्वां भक्षयिष्यामि प्रविशेदं ममाननम्।।।।
အို ဝါနရတို့အနက် အထွတ်အမြတ်သူရဲကောင်းရေ၊ နတ်ဘုရားတို့က သင့်ကို ငါ၏အစာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသည်။ ငါ သင့်ကို စားမည်—ငါ့ပါးစပ်ထဲ ဝင်လာလော့။
Verse 152
एवमुक्तः सुरसया प्राञ्जलिर्वानरर्षभः।प्रहृष्टवदनः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत्।।।।
စူရသာက ထိုသို့ဆိုသော် ဝါနရတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ဂုဏ်တော်ပြည့်စုံ ဟနုမာန်သည် လက်အုပ်ချီ၍ ရပ်ကာ မျက်နှာတောက်ပငြိမ်သက်လျက် ဤစကားကို ပြော하였다။
Verse 153
रामो दाशरथिर्नाम प्रविष्टो दण्डकावनम्।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्या चापि भार्यया।।।।
ဒသရထ၏သား ရာမသည် ဒဏ္ဍကတောသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ညီတော် လက္ခမဏနှင့်အတူ၊ ထို့ပြင် ဇနီးတော် ဝိုင်ဒေဟီနှင့်လည်း အတူတကွ ဖြစ်하였다။
Verse 154
अन्यकार्यविषक्तस्य बद्धवैरस्य राक्षसैः।तस्य सीता हृता भार्या रावणेन यशस्विनी।।।।
သူသည် အခြားကိစ္စတစ်ရပ်၌ မျက်နှာမူနေစဉ်၊ ရက္ခသတို့၏ အမြစ်တွယ်သော ရန်ငြိုးကြောင့် ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ဇနီးတော် စီတာကို ရာဝဏက ခိုးယူသွား하였다။
Verse 155
तस्याः सकाशं दूतोऽहं गमिष्ये रामशासनात्।कर्तुमर्हसि रामस्य साह्यं विषयवासिनि।।।।
ရာမ၏ အမိန့်တော်အရ ငါသည် သူမထံသို့ သံတမန်အဖြစ် သွားမည်။ အို သူ၏နယ်မြေတွင် နေထိုင်သူရေ၊ ရာမအား ကူညီထောက်ပံ့သင့်၏။
Verse 156
अथवा मैथिलीं दृष्ट्वा रामं चाक्लिष्टकारिणम्।आगमिष्यामि ते वक्त्रं सत्यं प्रतिशृणोमि ते।।5.1.156।।
သို့မဟုတ်—မိုင်သီလီ (စီတာ) ကိုလည်းကောင်း၊ အလုပ်ကို မလှုပ်မယှက် အခက်မခဲ ပြီးမြောက်စေသော ရာမကိုလည်းကောင်း မြင်တွေ့ပြီးနောက် သင်၏ရှေ့တော်သို့ ပြန်လာမည်။ ဤစကားကို အမှန်တကယ် သင့်အား ကတိသစ္စာပြု၏။
Verse 157
एवमुक्ता हनुमता सुरसा कामरूपिणी।अब्रवीन्नातिवर्तेन्मां कश्चिदेष वरो मम।।।।
ဟနုမာန်၏စကားကို ကြားသော် ကာမရူပီဖြစ်၍ စိတ်တိုင်းကျ ရုပ်သဏ္ဌာန်ပြောင်းနိုင်သော စုရစာက “မည်သူမျှ ငါ့ကို မလွန်ကျော်နိုင်; ဤသည်ကား ငါ့အတွက် ပေးအပ်ထားသော ဝရပင် ဖြစ်၏” ဟု ပြော하였다။
Verse 158
तं प्रयान्तं समुद्वीक्ष्य सुरसा वाक्यमब्रवीत्।बलं जिज्ञासमाना वै नागमाता हनूमतः।।।।
သူ ထွက်ခွာရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ကို မြင်သော် နာဂမိခင် စုရစာက ဟနုမာန်၏ အင်အားကို စမ်းသပ်လိုသဖြင့် စကားဆို하였다။
Verse 159
प्रविश्य वदनं मेऽद्य गन्तव्यं वानरोत्तम।वर एष पुरा दत्तो मम धात्रेति सत्वरा।।।।व्यादाय विपुलं वक्त्रं स्थिता सा मारुतेः पुरः।
“ဝါနရတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ ယနေ့ သင်သည် ငါ့ပါးစပ်ထဲ ဝင်ပြီးမှသာ သွားရမည်။ ဤသည်ကား ယခင်က ဓာတೃ (ဗြဟ္မာ) က ငါ့အား ပေးအပ်ခဲ့သော ဝရပင်” ဟု ဆိုပြီးနောက်၊ သူမသည် အလွန်ကျယ်သော ပါးစပ်ကို ချက်ချင်းဖွင့်ကာ လေသမီး မာရုတီ၏ ရှေ့တွင် ရပ်နေ하였다။
Verse 160
एवमुक्तः सुरसया क्रुद्धो वानरपुङ्गवः।।।।अब्रवीत्कुरु वै वक्त्रं येन मां विषहिष्यसे।
သုရသာ၏စကားကို ကြားသော် ဝါနရတို့၏အထွဋ်အမြတ် ဟနုမာန်သည် ဒေါသထွက်၍ ပြော၏—“ငါကို မျိုနိုင်အောင် သင်၏ပါးစပ်ကို ထိုသို့ ကျယ်ပြန့်စေပါလော့”။
Verse 161
इत्युक्त्वा सुरसां क्रुद्धो धशयोजनमायता।।।।दशयोजनविस्तारो बभूव हनुमांस्तदा।
ထိုသို့ ဒေါသဖြင့် သုရသာအား ပြောပြီးနောက် ဟနုမာန်သည် ချက်ချင်း ကိုယ်ကို ချဲ့ထွင်ကာ အလျား ဒသယောဇနာ၊ အနံလည်း ဒသယောဇနာ ဖြစ်လာ၏။
Verse 162
तं दृष्ट्वा मेघसङ्काशं दशयोजनमायतम्।।।।चकार सुरसा चास्यं विंशद्योजनमायतम्।
မိုးတိမ်ကဲ့သို့ ထင်ရှား၍ ဒသယောဇနာအထိ ချဲ့ထွင်နေသည်ကို မြင်သော် သုရသာလည်း မိမိ၏ပါးစပ်ကို ဝိံသတိယောဇနာအထိ ချဲ့ထွင်လိုက်၏။
Verse 163
हनुमांस्तु ततः क्रुद्धस्त्रिंशद्योजनमायतः।।।।चकार सुरसा वक्त्रं चत्वारिंशत्तथोच्छ्रितम्।बभूव हनुमावनीरः पञ्चाशद्योजनोच्छ्रितः।।।।
ထို့နောက် ဟနုမာန်သည် သန္နိဋ္ဌာန်ပြင်းထန်၍ သုံးဆယ်ယောဇနာအထိ ချဲ့ထွင်၏။ သုရသာလည်း အာပျံ့ပါးစပ်ကို လေးဆယ်ယောဇနာအထိ မြှောက်ချဲ့၏။ ထိုအခါ ဝီရဟနုမာန်သည် ငါးဆယ်ယောဇနာအမြင့်သို့ တက်မြင့်လာ၏။
Verse 164
हनुमांस्तु ततः क्रुद्धस्त्रिंशद्योजनमायतः।।5.1.163।।चकार सुरसा वक्त्रं चत्वारिंशत्तथोच्छ्रितम्।बभूव हनुमावनीरः पञ्चाशद्योजनोच्छ्रितः।।5.1.164।।
ဤကဗျာပိုဒ်သည် ထိုအဖြစ်အပျက်ကို ထပ်မံအလေးပေးသည်—ဟနုမာန်သည် ဆက်လက် ချဲ့ထွင်မြင့်တက်၍ သုရသာလည်း ပါးစပ်ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စေကာ ဟနုမာန်က ထို့ထက်တောင် မြင့်မားလာသည်ဟု ဆို၍ ဒေဝီ၏ စမ်းသပ်မှု ပြင်းထန်လာခြင်းကို ထင်ရှားစေသည်။
Verse 165
चकार सुरसा वक्त्रं षष्टियोजनमायतम्।तथैव हनुमावनीरः सप्ततीयोजनोच्छ्रितः।।।।
သုရသာသည် မိမိပါးစပ်ကို ယောဇနာခြောက်ဆယ်အထိ ကျယ်ပြန့်စေ၏။ ထိုနည်းတူ ဗီရဟန်နုမာန်သည် ယောဇနာခုနစ်ဆယ်အထိ မြင့်တက်လေ၏။
Verse 166
चकार सुरसा वक्त्रमशीतीयोजनायतम्।हनुमानचलप्रख्यो नवतीयोजनोच्छ्रितः।।।।
သုရသာသည် မိမိပါးစပ်ကို ယောဇနာရှစ်ဆယ်အထိ ကျယ်စေ၏။ တောင်တန်းကဲ့သို့ ထင်ရှားသော ဟန်နုမာန်သည် ယောဇနာကိုးဆယ်အထိ မြင့်တက်လေ၏။
Verse 167
चकार सुरसा वक्त्रं शतयोजनमायतम्तव सानुषु विश्रान्तः शेषं प्रक्रमतामिति।तद्दृष्ट्वा व्यादितं त्वास्यं वायुपुत्रः सुबुद्धिमान्।दीर्घजिह्वं सुरसया सुघोरं नरकोपमम्।।।।सुसंक्षिप्यात्मनः कायं बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः।
သုရသာသည် မိမိပါးစပ်ကို ယောဇနာတစ်ရာအထိ ကျယ်ပြန့်စေကာ “ငါ၏တောင်စောင်းပေါ်တွင် အနားယူပြီး ကျန်လမ်းကို ဆက်လျှောက်လော့” ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ လျှာရှည်၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းကာ နရကကဲ့သို့ ထိတ်လန့်စရာ ပါးစပ်အာကို မြင်သဖြင့် ဗာယုပုတ္တ ဟန်နုမာန်သည် ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသူဖြစ်၍ ချက်ချင်း ကိုယ်ခန္ဓာကို ချုံ့ကာ လက်မအရွယ်သာ ဖြစ်သွားလေ၏။
Verse 168
सोऽभिपत्याशु तद्वक्त्रं निष्पत्य च महाबलः।अन्तरिक्षे स्थितः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत्।।।।
အင်အားကြီးမား၍ တင့်တယ်မြတ်နိုးသောသူသည် ထိုပါးစပ်ထဲသို့ အလျင်အမြန် ဝင်ရောက်ကာ ပြန်လည် ခုန်ထွက်ပြီး ကောင်းကင်အလယ်၌ တည်နေ၍ ဤစကားကို ပြောလေ၏။
Verse 169
प्रविष्टोऽस्मि हि ते वक्त्रं दाक्षायणि नमोऽस्तु ते।गमिष्ये यत्र वैदेही सत्यं चासीद्वरस्तव।।।।
“ဒက္ရှာယဏီ မယ်တော်၊ အမှန်တကယ် သင်၏ပါးစပ်ထဲသို့ ကျွန်ုပ် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးပါပြီ။ သင်အား နမောနမတ် ပြုပါ၏။ ယခု ကျွန်ုပ်သည် ဝိုင်ဒေဟီရှိရာသို့ သွားမည်၊ သင်၏ ဝရदानသည် အမှန်တကယ် ပြည့်စုံခဲ့ပါပြီ။”
Verse 170
तं दृष्ट्वा वदनान्मुक्तं चन्द्रं राहुमुखादिव।अब्रवीत्सुरसा देवी स्वेन रूपेण वानरम्।।।।
သူမ၏ပါးစပ်မှ လွတ်မြောက်လာသည်ကို ရာဟု၏ပါးစပ်မှ လွတ်မြောက်သော လမင်းကဲ့သို့ မြင်ရသဖြင့်၊ ဒေဝီ စုရသာသည် မိမိ၏အမှန်တကယ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ထင်ရှားစေကာ ဝါနရအား မိန့်ကြားလေ၏။
Verse 171
अर्थसिद्ध्यै हरिश्रेष्ठ गच्छ सौम्य यथासुखम्।समानयस्व वैदेहीं राघवेण महात्मना।।।।
ဝါနရသူရဲအထွဋ်အမြတ်ရေ၊ အလုပ်အကိုင်အောင်မြင်စေရန် အေးချမ်းသဘောထားဖြင့် ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် သွားလော့။ ထို့ပြင် ဝိုင်ဒေဟီကို ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်လာ၍ မဟာအတ္မာ ရာဃဝနှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းစေလော့။
Verse 172
तत्तृतीयं हनुमतो दृष्ट्वा कर्म सुदुष्करम्।साधु साध्विति भूतानि प्रशशंसुस्तदा हरिम्।।।।
ဟနုမာန်၏ တတိယမြောက် အလွန်ခက်ခဲသော လုပ်ရပ်ကို မြင်ကြသော်၊ ထိုအခါ လောကရှိ သတ္တဝါတို့သည် ဟရီဖြစ်သော ဝါနရကို ထပ်တလဲလဲ ချီးမွမ်းကာ “ကောင်းလှ၏! ကောင်းလှ၏!” ဟု အော်ဟစ်ကြ၏။
Verse 173
स सागरमनाधृष्यमभ्येत्य वरुणालयम्।जगामाकाशमाविश्य वेगेन गरुडोपमः।।।।
မအနိုင်ယူနိုင်သော သမုဒ္ဒရာ—ဝရုဏ၏ နေရာတော်—သို့ ချဉ်းကပ်ကာ၊ ကောင်းကင်ထဲသို့ ဝင်ရောက်၍ ဂရုဍကဲ့သို့ အလွန်လျင်မြန်စွာ ဆက်လက်ပျံသန်းသွားလေ၏။
Verse 174
सेविते वारिधाराभिः पतगैश्च निषेविते।चरिते कैशिकाचार्यैरैरावतनिषेविते।।।।सिंहकुञ्जरशार्दूलपतगोरगवाहनैः।विमानैः सम्पतद्भिश्च विमलैः समलङ्कृते।।।।वज्राशनिसमाघातैः पावकैरुपशोभिते।कृतपुण्यैर्महाभागैः स्वर्गजिद्भिरलङ्कृते।।।।वहता हव्यमत्यर्धं सेविते चित्रभानुना।ग्रहनक्षत्रचन्द्रार्कतारागण विभूषिते।।।।महर्षिगणगन्धर्वनागयक्षसमाकुले।विविक्ते विमले विश्वे विश्वावसुनिषेविते।।।।देवराजगजाक्रान्ते चन्द्रसूर्यपथे शिवे।विताने जीवलोकस्य वितते ब्रह्मनिर्मिते।।।।बहुशः सेविते वीरैर्विद्याधरगणैर्वरैः।जगाम वायुमार्गे तु गरुत्मानिव मारुतिः।।।।
ဂရုဍကဲ့သို့ မာရုတိသည် လေမဂ်၌ လျင်မြန်စွာ ပျံသန်း၍ ကျယ်ဝန်းသန့်ရှင်းသော အာကာသအလယ်ကို ဖြတ်သန်းသွား하였다။ ထိုအာကာသသည် မိုးဆောင်တိမ်များနှင့် ငှက်တို့ဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကေသိကာအာချာရျတို့ကဲ့သို့ ကောင်းကင်က ဂီတနှင့် အကပညာရှင်ကြီးများ လှည့်လည်သွားလာရာလည်း ဖြစ်သည်။ စင်္ဟ၊ ဆင်၊ ကျား၊ ငှက်နှင့် နဂါးတို့ဖြင့် ဆွဲယူသော တောက်ပသန့်စင်သည့် ဝိမာနများ ပျံဝဲလာသဖြင့် ထိုနေရာသည် အလှတရားဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ ဝဇ္ရနှင့် အဆနီပတ်တို့၏ ထိခိုက်မှုကဲ့သို့ ပြင်းထန်တောက်လောင်သော မီးတောက်များက ထိုအာကာသကို ပိုမိုတင့်တယ်စေပြီး၊ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော မဟာဘဂ္ဂတို့၊ သတ္တိဖြင့် သုဝဏ္ဏဘုံကို အနိုင်ယူသူတို့ကလည်း အလှဆင်ထားသည်။ စိတ္တရဘာနု—အဂ္ဂိဒေဝ—သည် ဟဝျ (ပူဇော်သက္ကာ) ကို အလွန်အမင်း ဆောင်ယူကာ ထိုနေရာ၌ စောင့်ရှောက်နေသည်။ ဂြဟ၊ နက္ခတ်၊ စန္ဒြ၊ စူရျ နှင့် ကြယ်စုများဖြင့် မိုးကောင်းကင်သည် အလှတင်ထားပြီး၊ မဟာရိသိအဖွဲ့များ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ နာဂ၊ ယက္ခတို့ဖြင့် စည်ကားကာ ဝိශ්ဝာဝသုလည်း မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်သည်။ ထိုသည် စန္ဒြနှင့် စူရျ၏ မင်္ဂလာလမ်းကြောင်း၊ အင်ဒြ၏ ဆင်အဲရာဝတ၏ ကစားကွင်း၊ ဗြဟ္မာဖန်ဆင်းသော ဇီဝလောကအပေါ် အလွန်ကျယ်ဝန်းသည့် မိုးကာတံခွန်ဖြစ်၍ သူရဲကောင်းများနှင့် မြတ်သော ဝိဒျာဓရအဖွဲ့များက မကြာခဏ ဖြတ်သန်းသွားလာကြသည်။
Verse 175
सेविते वारिधाराभिः पतगैश्च निषेविते।चरिते कैशिकाचार्यैरैरावतनिषेविते।।5.1.174।।सिंहकुञ्जरशार्दूलपतगोरगवाहनैः।विमानैः सम्पतद्भिश्च विमलैः समलङ्कृते।।5.1.175।।वज्राशनिसमाघातैः पावकैरुपशोभिते।कृतपुण्यैर्महाभागैः स्वर्गजिद्भिरलङ्कृते।।5.1.176।।वहता हव्यमत्यर्धं सेविते चित्रभानुना।ग्रहनक्षत्रचन्द्रार्कतारागण विभूषिते।।5.1.177।।महर्षिगणगन्धर्वनागयक्षसमाकुले।विविक्ते विमले विश्वे विश्वावसुनिषेविते।।5.1.178।।देवराजगजाक्रान्ते चन्द्रसूर्यपथे शिवे।विताने जीवलोकस्य वितते ब्रह्मनिर्मिते।।5.1.179।।बहुशः सेविते वीरैर्विद्याधरगणैर्वरैः।जगाम वायुमार्गे तु गरुत्मानिव मारुतिः।।5.1.180।।
ဂရုဍကဲ့သို့ မာရုတိသည် လေမဂ်၌ လျင်မြန်စွာ ပျံသန်း၍ ကျယ်ဝန်းသန့်ရှင်းသော အာကာသအလယ်ကို ဖြတ်သန်းသွား하였다။ ထိုအာကာသသည် မိုးဆောင်တိမ်များနှင့် ငှက်တို့ဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကေသိကာအာချာရျတို့ကဲ့သို့ ကောင်းကင်က ဂီတနှင့် အကပညာရှင်ကြီးများ လှည့်လည်သွားလာရာလည်း ဖြစ်သည်။ စင်္ဟ၊ ဆင်၊ ကျား၊ ငှက်နှင့် နဂါးတို့ဖြင့် ဆွဲယူသော တောက်ပသန့်စင်သည့် ဝိမာနများ ပျံဝဲလာသဖြင့် ထိုနေရာသည် အလှတရားဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ ဝဇ္ရနှင့် အဆနီပတ်တို့၏ ထိခိုက်မှုကဲ့သို့ ပြင်းထန်တောက်လောင်သော မီးတောက်များက ထိုအာကာသကို ပိုမိုတင့်တယ်စေပြီး၊ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော မဟာဘဂ္ဂတို့၊ သတ္တိဖြင့် သုဝဏ္ဏဘုံကို အနိုင်ယူသူတို့ကလည်း အလှဆင်ထားသည်။ စိတ္တရဘာနု—အဂ္ဂိဒေဝ—သည် ဟဝျ (ပူဇော်သက္ကာ) ကို အလွန်အမင်း ဆောင်ယူကာ ထိုနေရာ၌ စောင့်ရှောက်နေသည်။ ဂြဟ၊ နက္ခတ်၊ စန္ဒြ၊ စူရျ နှင့် ကြယ်စုများဖြင့် မိုးကောင်းကင်သည် အလှတင်ထားပြီး၊ မဟာရိသိအဖွဲ့များ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ နာဂ၊ ယက္ခတို့ဖြင့် စည်ကားကာ ဝိශ්ဝာဝသုလည်း မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်သည်။ ထိုသည် စန္ဒြနှင့် စူရျ၏ မင်္ဂလာလမ်းကြောင်း၊ အင်ဒြ၏ ဆင်အဲရာဝတ၏ ကစားကွင်း၊ ဗြဟ္မာဖန်ဆင်းသော ဇီဝလောကအပေါ် အလွန်ကျယ်ဝန်းသည့် မိုးကာတံခွန်ဖြစ်၍ သူရဲကောင်းများနှင့် မြတ်သော ဝိဒျာဓရအဖွဲ့များက မကြာခဏ ဖြတ်သန်းသွားလာကြသည်။
Verse 176
सेविते वारिधाराभिः पतगैश्च निषेविते।चरिते कैशिकाचार्यैरैरावतनिषेविते।।5.1.174।।सिंहकुञ्जरशार्दूलपतगोरगवाहनैः।विमानैः सम्पतद्भिश्च विमलैः समलङ्कृते।।5.1.175।।वज्राशनिसमाघातैः पावकैरुपशोभिते।कृतपुण्यैर्महाभागैः स्वर्गजिद्भिरलङ्कृते।।5.1.176।।वहता हव्यमत्यर्धं सेविते चित्रभानुना।ग्रहनक्षत्रचन्द्रार्कतारागण विभूषिते।।5.1.177।।महर्षिगणगन्धर्वनागयक्षसमाकुले।विविक्ते विमले विश्वे विश्वावसुनिषेविते।।5.1.178।।देवराजगजाक्रान्ते चन्द्रसूर्यपथे शिवे।विताने जीवलोकस्य वितते ब्रह्मनिर्मिते।।5.1.179।।बहुशः सेविते वीरैर्विद्याधरगणैर्वरैः।जगाम वायुमार्गे तु गरुत्मानिव मारुतिः।।5.1.180।।
ဂရုဍကဲ့သို့ မာရုတိသည် လေမဂ်၌ လျင်မြန်စွာ ပျံသန်း၍ ကျယ်ဝန်းသန့်ရှင်းသော အာကာသအလယ်ကို ဖြတ်သန်းသွား하였다။ ထိုအာကာသသည် မိုးဆောင်တိမ်များနှင့် ငှက်တို့ဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကေသိကာအာချာရျတို့ကဲ့သို့ ကောင်းကင်က ဂီတနှင့် အကပညာရှင်ကြီးများ လှည့်လည်သွားလာရာလည်း ဖြစ်သည်။ စင်္ဟ၊ ဆင်၊ ကျား၊ ငှက်နှင့် နဂါးတို့ဖြင့် ဆွဲယူသော တောက်ပသန့်စင်သည့် ဝိမာနများ ပျံဝဲလာသဖြင့် ထိုနေရာသည် အလှတရားဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ ဝဇ္ရနှင့် အဆနီပတ်တို့၏ ထိခိုက်မှုကဲ့သို့ ပြင်းထန်တောက်လောင်သော မီးတောက်များက ထိုအာကာသကို ပိုမိုတင့်တယ်စေပြီး၊ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော မဟာဘဂ္ဂတို့၊ သတ္တိဖြင့် သုဝဏ္ဏဘုံကို အနိုင်ယူသူတို့ကလည်း အလှဆင်ထားသည်။ စိတ္တရဘာနု—အဂ္ဂိဒေဝ—သည် ဟဝျ (ပူဇော်သက္ကာ) ကို အလွန်အမင်း ဆောင်ယူကာ ထိုနေရာ၌ စောင့်ရှောက်နေသည်။ ဂြဟ၊ နက္ခတ်၊ စန္ဒြ၊ စူရျ နှင့် ကြယ်စုများဖြင့် မိုးကောင်းကင်သည် အလှတင်ထားပြီး၊ မဟာရိသိအဖွဲ့များ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ နာဂ၊ ယက္ခတို့ဖြင့် စည်ကားကာ ဝိශ්ဝာဝသုလည်း မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်သည်။ ထိုသည် စန္ဒြနှင့် စူရျ၏ မင်္ဂလာလမ်းကြောင်း၊ အင်ဒြ၏ ဆင်အဲရာဝတ၏ ကစားကွင်း၊ ဗြဟ္မာဖန်ဆင်းသော ဇီဝလောကအပေါ် အလွန်ကျယ်ဝန်းသည့် မိုးကာတံခွန်ဖြစ်၍ သူရဲကောင်းများနှင့် မြတ်သော ဝိဒျာဓရအဖွဲ့များက မကြာခဏ ဖြတ်သန်းသွားလာကြသည်။
Verse 177
सेविते वारिधाराभिः पतगैश्च निषेविते।चरिते कैशिकाचार्यैरैरावतनिषेविते।।5.1.174।।सिंहकुञ्जरशार्दूलपतगोरगवाहनैः।विमानैः सम्पतद्भिश्च विमलैः समलङ्कृते।।5.1.175।।वज्राशनिसमाघातैः पावकैरुपशोभिते।कृतपुण्यैर्महाभागैः स्वर्गजिद्भिरलङ्कृते।।5.1.176।।वहता हव्यमत्यर्धं सेविते चित्रभानुना।ग्रहनक्षत्रचन्द्रार्कतारागण विभूषिते।।5.1.177।।महर्षिगणगन्धर्वनागयक्षसमाकुले।विविक्ते विमले विश्वे विश्वावसुनिषेविते।।5.1.178।।देवराजगजाक्रान्ते चन्द्रसूर्यपथे शिवे।विताने जीवलोकस्य वितते ब्रह्मनिर्मिते।।5.1.179।।बहुशः सेविते वीरैर्विद्याधरगणैर्वरैः।जगाम वायुमार्गे तु गरुत्मानिव मारुतिः।।5.1.180।।
ဂရုဍကဲ့သို့ မာရုတိသည် လေမဂ်၌ လျင်မြန်စွာ ပျံသန်း၍ ကျယ်ဝန်းသန့်ရှင်းသော အာကာသအလယ်ကို ဖြတ်သန်းသွား하였다။ ထိုအာကာသသည် မိုးဆောင်တိမ်များနှင့် ငှက်တို့ဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကေသိကာအာချာရျတို့ကဲ့သို့ ကောင်းကင်က ဂီတနှင့် အကပညာရှင်ကြီးများ လှည့်လည်သွားလာရာလည်း ဖြစ်သည်။ စင်္ဟ၊ ဆင်၊ ကျား၊ ငှက်နှင့် နဂါးတို့ဖြင့် ဆွဲယူသော တောက်ပသန့်စင်သည့် ဝိမာနများ ပျံဝဲလာသဖြင့် ထိုနေရာသည် အလှတရားဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ ဝဇ္ရနှင့် အဆနီပတ်တို့၏ ထိခိုက်မှုကဲ့သို့ ပြင်းထန်တောက်လောင်သော မီးတောက်များက ထိုအာကာသကို ပိုမိုတင့်တယ်စေပြီး၊ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော မဟာဘဂ္ဂတို့၊ သတ္တိဖြင့် သုဝဏ္ဏဘုံကို အနိုင်ယူသူတို့ကလည်း အလှဆင်ထားသည်။ စိတ္တရဘာနု—အဂ္ဂိဒေဝ—သည် ဟဝျ (ပူဇော်သက္ကာ) ကို အလွန်အမင်း ဆောင်ယူကာ ထိုနေရာ၌ စောင့်ရှောက်နေသည်။ ဂြဟ၊ နက္ခတ်၊ စန္ဒြ၊ စူရျ နှင့် ကြယ်စုများဖြင့် မိုးကောင်းကင်သည် အလှတင်ထားပြီး၊ မဟာရိသိအဖွဲ့များ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ နာဂ၊ ယက္ခတို့ဖြင့် စည်ကားကာ ဝိශ්ဝာဝသုလည်း မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်သည်။ ထိုသည် စန္ဒြနှင့် စူရျ၏ မင်္ဂလာလမ်းကြောင်း၊ အင်ဒြ၏ ဆင်အဲရာဝတ၏ ကစားကွင်း၊ ဗြဟ္မာဖန်ဆင်းသော ဇီဝလောကအပေါ် အလွန်ကျယ်ဝန်းသည့် မိုးကာတံခွန်ဖြစ်၍ သူရဲကောင်းများနှင့် မြတ်သော ဝိဒျာဓရအဖွဲ့များက မကြာခဏ ဖြတ်သန်းသွားလာကြသည်။
Verse 178
सेविते वारिधाराभिः पतगैश्च निषेविते।चरिते कैशिकाचार्यैरैरावतनिषेविते।।5.1.174।।सिंहकुञ्जरशार्दूलपतगोरगवाहनैः।विमानैः सम्पतद्भिश्च विमलैः समलङ्कृते।।5.1.175।।वज्राशनिसमाघातैः पावकैरुपशोभिते।कृतपुण्यैर्महाभागैः स्वर्गजिद्भिरलङ्कृते।।5.1.176।।वहता हव्यमत्यर्धं सेविते चित्रभानुना।ग्रहनक्षत्रचन्द्रार्कतारागण विभूषिते।।5.1.177।।महर्षिगणगन्धर्वनागयक्षसमाकुले।विविक्ते विमले विश्वे विश्वावसुनिषेविते।।5.1.178।।देवराजगजाक्रान्ते चन्द्रसूर्यपथे शिवे।विताने जीवलोकस्य वितते ब्रह्मनिर्मिते।।5.1.179।।बहुशः सेविते वीरैर्विद्याधरगणैर्वरैः।जगाम वायुमार्गे तु गरुत्मानिव मारुतिः।।5.1.180।।
ဂရုဍကဲ့သို့ မာရုတိသည် လေမဂ်၌ လျင်မြန်စွာ ပျံသန်း၍ ကျယ်ဝန်းသန့်ရှင်းသော အာကာသအလယ်ကို ဖြတ်သန်းသွား하였다။ ထိုအာကာသသည် မိုးဆောင်တိမ်များနှင့် ငှက်တို့ဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကေသိကာအာချာရျတို့ကဲ့သို့ ကောင်းကင်က ဂီတနှင့် အကပညာရှင်ကြီးများ လှည့်လည်သွားလာရာလည်း ဖြစ်သည်။ စင်္ဟ၊ ဆင်၊ ကျား၊ ငှက်နှင့် နဂါးတို့ဖြင့် ဆွဲယူသော တောက်ပသန့်စင်သည့် ဝိမာနများ ပျံဝဲလာသဖြင့် ထိုနေရာသည် အလှတရားဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ ဝဇ္ရနှင့် အဆနီပတ်တို့၏ ထိခိုက်မှုကဲ့သို့ ပြင်းထန်တောက်လောင်သော မီးတောက်များက ထိုအာကာသကို ပိုမိုတင့်တယ်စေပြီး၊ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော မဟာဘဂ္ဂတို့၊ သတ္တိဖြင့် သုဝဏ္ဏဘုံကို အနိုင်ယူသူတို့ကလည်း အလှဆင်ထားသည်။ စိတ္တရဘာနု—အဂ္ဂိဒေဝ—သည် ဟဝျ (ပူဇော်သက္ကာ) ကို အလွန်အမင်း ဆောင်ယူကာ ထိုနေရာ၌ စောင့်ရှောက်နေသည်။ ဂြဟ၊ နက္ခတ်၊ စန္ဒြ၊ စူရျ နှင့် ကြယ်စုများဖြင့် မိုးကောင်းကင်သည် အလှတင်ထားပြီး၊ မဟာရိသိအဖွဲ့များ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ နာဂ၊ ယက္ခတို့ဖြင့် စည်ကားကာ ဝိශ්ဝာဝသုလည်း မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်သည်။ ထိုသည် စန္ဒြနှင့် စူရျ၏ မင်္ဂလာလမ်းကြောင်း၊ အင်ဒြ၏ ဆင်အဲရာဝတ၏ ကစားကွင်း၊ ဗြဟ္မာဖန်ဆင်းသော ဇီဝလောကအပေါ် အလွန်ကျယ်ဝန်းသည့် မိုးကာတံခွန်ဖြစ်၍ သူရဲကောင်းများနှင့် မြတ်သော ဝိဒျာဓရအဖွဲ့များက မကြာခဏ ဖြတ်သန်းသွားလာကြသည်။
Verse 179
सेविते वारिधाराभिः पतगैश्च निषेविते।चरिते कैशिकाचार्यैरैरावतनिषेविते।।5.1.174।।सिंहकुञ्जरशार्दूलपतगोरगवाहनैः।विमानैः सम्पतद्भिश्च विमलैः समलङ्कृते।।5.1.175।।वज्राशनिसमाघातैः पावकैरुपशोभिते।कृतपुण्यैर्महाभागैः स्वर्गजिद्भिरलङ्कृते।।5.1.176।।वहता हव्यमत्यर्धं सेविते चित्रभानुना।ग्रहनक्षत्रचन्द्रार्कतारागण विभूषिते।।5.1.177।।महर्षिगणगन्धर्वनागयक्षसमाकुले।विविक्ते विमले विश्वे विश्वावसुनिषेविते।।5.1.178।।देवराजगजाक्रान्ते चन्द्रसूर्यपथे शिवे।विताने जीवलोकस्य वितते ब्रह्मनिर्मिते।।5.1.179।।बहुशः सेविते वीरैर्विद्याधरगणैर्वरैः।जगाम वायुमार्गे तु गरुत्मानिव मारुतिः।।5.1.180।।
ဂရုဍကဲ့သို့ မာရုတိသည် လေမဂ်၌ လျင်မြန်စွာ ပျံသန်း၍ ကျယ်ဝန်းသန့်ရှင်းသော အာကာသအလယ်ကို ဖြတ်သန်းသွား하였다။ ထိုအာကာသသည် မိုးဆောင်တိမ်များနှင့် ငှက်တို့ဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကေသိကာအာချာရျတို့ကဲ့သို့ ကောင်းကင်က ဂီတနှင့် အကပညာရှင်ကြီးများ လှည့်လည်သွားလာရာလည်း ဖြစ်သည်။ စင်္ဟ၊ ဆင်၊ ကျား၊ ငှက်နှင့် နဂါးတို့ဖြင့် ဆွဲယူသော တောက်ပသန့်စင်သည့် ဝိမာနများ ပျံဝဲလာသဖြင့် ထိုနေရာသည် အလှတရားဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ ဝဇ္ရနှင့် အဆနီပတ်တို့၏ ထိခိုက်မှုကဲ့သို့ ပြင်းထန်တောက်လောင်သော မီးတောက်များက ထိုအာကာသကို ပိုမိုတင့်တယ်စေပြီး၊ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော မဟာဘဂ္ဂတို့၊ သတ္တိဖြင့် သုဝဏ္ဏဘုံကို အနိုင်ယူသူတို့ကလည်း အလှဆင်ထားသည်။ စိတ္တရဘာနု—အဂ္ဂိဒေဝ—သည် ဟဝျ (ပူဇော်သက္ကာ) ကို အလွန်အမင်း ဆောင်ယူကာ ထိုနေရာ၌ စောင့်ရှောက်နေသည်။ ဂြဟ၊ နက္ခတ်၊ စန္ဒြ၊ စူရျ နှင့် ကြယ်စုများဖြင့် မိုးကောင်းကင်သည် အလှတင်ထားပြီး၊ မဟာရိသိအဖွဲ့များ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ နာဂ၊ ယက္ခတို့ဖြင့် စည်ကားကာ ဝိශ්ဝာဝသုလည်း မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်သည်။ ထိုသည် စန္ဒြနှင့် စူရျ၏ မင်္ဂလာလမ်းကြောင်း၊ အင်ဒြ၏ ဆင်အဲရာဝတ၏ ကစားကွင်း၊ ဗြဟ္မာဖန်ဆင်းသော ဇီဝလောကအပေါ် အလွန်ကျယ်ဝန်းသည့် မိုးကာတံခွန်ဖြစ်၍ သူရဲကောင်းများနှင့် မြတ်သော ဝိဒျာဓရအဖွဲ့များက မကြာခဏ ဖြတ်သန်းသွားလာကြသည်။
Verse 180
सेविते वारिधाराभिः पतगैश्च निषेविते।चरिते कैशिकाचार्यैरैरावतनिषेविते।।5.1.174।।सिंहकुञ्जरशार्दूलपतगोरगवाहनैः।विमानैः सम्पतद्भिश्च विमलैः समलङ्कृते।।5.1.175।।वज्राशनिसमाघातैः पावकैरुपशोभिते।कृतपुण्यैर्महाभागैः स्वर्गजिद्भिरलङ्कृते।।5.1.176।।वहता हव्यमत्यर्धं सेविते चित्रभानुना।ग्रहनक्षत्रचन्द्रार्कतारागण विभूषिते।।5.1.177।।महर्षिगणगन्धर्वनागयक्षसमाकुले।विविक्ते विमले विश्वे विश्वावसुनिषेविते।।5.1.178।।देवराजगजाक्रान्ते चन्द्रसूर्यपथे शिवे।विताने जीवलोकस्य वितते ब्रह्मनिर्मिते।।5.1.179।।बहुशः सेविते वीरैर्विद्याधरगणैर्वरैः।जगाम वायुमार्गे तु गरुत्मानिव मारुतिः।।5.1.180।।
ဂရုဍကဲ့သို့ မာရုတိသည် လေမဂ်၌ လျင်မြန်စွာ ပျံသန်း၍ ကျယ်ဝန်းသန့်ရှင်းသော အာကာသအလယ်ကို ဖြတ်သန်းသွား하였다။ ထိုအာကာသသည် မိုးဆောင်တိမ်များနှင့် ငှက်တို့ဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကေသိကာအာချာရျတို့ကဲ့သို့ ကောင်းကင်က ဂီတနှင့် အကပညာရှင်ကြီးများ လှည့်လည်သွားလာရာလည်း ဖြစ်သည်။ စင်္ဟ၊ ဆင်၊ ကျား၊ ငှက်နှင့် နဂါးတို့ဖြင့် ဆွဲယူသော တောက်ပသန့်စင်သည့် ဝိမာနများ ပျံဝဲလာသဖြင့် ထိုနေရာသည် အလှတရားဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ ဝဇ္ရနှင့် အဆနီပတ်တို့၏ ထိခိုက်မှုကဲ့သို့ ပြင်းထန်တောက်လောင်သော မီးတောက်များက ထိုအာကာသကို ပိုမိုတင့်တယ်စေပြီး၊ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော မဟာဘဂ္ဂတို့၊ သတ္တိဖြင့် သုဝဏ္ဏဘုံကို အနိုင်ယူသူတို့ကလည်း အလှဆင်ထားသည်။ စိတ္တရဘာနု—အဂ္ဂိဒေဝ—သည် ဟဝျ (ပူဇော်သက္ကာ) ကို အလွန်အမင်း ဆောင်ယူကာ ထိုနေရာ၌ စောင့်ရှောက်နေသည်။ ဂြဟ၊ နက္ခတ်၊ စန္ဒြ၊ စူရျ နှင့် ကြယ်စုများဖြင့် မိုးကောင်းကင်သည် အလှတင်ထားပြီး၊ မဟာရိသိအဖွဲ့များ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ နာဂ၊ ယက္ခတို့ဖြင့် စည်ကားကာ ဝိශ්ဝာဝသုလည်း မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်သည်။ ထိုသည် စန္ဒြနှင့် စူရျ၏ မင်္ဂလာလမ်းကြောင်း၊ အင်ဒြ၏ ဆင်အဲရာဝတ၏ ကစားကွင်း၊ ဗြဟ္မာဖန်ဆင်းသော ဇီဝလောကအပေါ် အလွန်ကျယ်ဝန်းသည့် မိုးကာတံခွန်ဖြစ်၍ သူရဲကောင်းများနှင့် မြတ်သော ဝိဒျာဓရအဖွဲ့များက မကြာခဏ ဖြတ်သန်းသွားလာကြသည်။
Verse 181
प्रदृश्यमानः सर्वत्रः हनुमान्मारुतात्मजः।भेजेऽम्बरं निरालम्बं लम्बपक्ष इवाद्रिराट्।।।।
အရပ်အနှံ့ မြင်ရသော လေသခင်၏ သား ဟနုမာန်သည် အထောက်အထားမဲ့သော ကောင်းကင်ကို အာဝါသပြုလျက် ရှည်လျားသောတောင်ပံရှိသည့် တောင်မင်းကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။
Verse 182
प्लवमानं तु तं दृष्ट्वा सिंहिका नाम राक्षसी।मनसा चिन्तयामास प्रवृद्धा कामरूपिणी।।।।
သူက ကောင်းကင်ထဲတွင် လျင်မြန်စွာ ပျံသန်းသွားသည်ကို မြင်လျှင် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို စိတ်ကြိုက်ပြောင်းလဲနိုင်သော စിംဟိကာ အမည်ရှိ ရက္ခသီသည် ကိုယ်ထည်ကို ကြီးထွားစေကာ စိတ်ထဲတွင် အကြံအစည်ကို စတင်ကြံစည်လေ၏။
Verse 183
अद्य दीर्घस्य कालस्य भविष्याम्यहमाशिता।इदं हि मे महत्सत्त्वं चिरस्य वशमागतम्।।5.1.183।।
ယနေ့ အချိန်အတော်ကြာပြီးနောက် ငါသည် စိတ်ကျေနပ်ရမည်၊ အကြီးမားသော သတ္တဝါဤတစ်ပါးသည် နောက်ဆုံးတွင် ငါ၏အာဏာအောက်သို့ ရောက်လာပြီ။
Verse 184
इति सञ्चिन्त्य मनसा छायामस्य समाक्षिपत्।छायायां गृह्यमाणायां चिन्तयामास वानरः।।।।
ဤသို့ စိတ်ထဲတွင် စဉ်းစားပြီးနောက် သူမသည် သူ၏အရိပ်ကို လှမ်းဆွဲယူလိုက်သည်; အရိပ်ကို ဖမ်းဆီးထားစဉ် ဝါနရ (ဟနုမာန်) သည် စဉ်းစားဆင်ခြင်လာ၏။
Verse 185
समाक्षिप्तोऽस्मि सहसा पङ्गूकृतपराक्रमः।प्रतिलोमेन वातेन महानौरिव सागरे।।।।
ငါကို ချက်ချင်း ဖမ်းဆီးခံရပြီး လှုပ်ရှားနိုင်သည့် အင်အားက မသန်စွမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်—ပင်လယ်ထဲရှိ သင်္ဘောကြီးတစ်စင်းကို ဆန့်ကျင်လေက တားဆီးထားသကဲ့သို့။
Verse 186
तिर्यगूर्ध्वमधश्चैव वीक्षमाणस्ततः कपिः।ददर्श स महत्सत्त्वमुत्थितं लवणाम्भसि।।।।
ထို့နောက် ကပိသည် ဘေးဘက်၊ အပေါ်နှင့် အောက်ကို ကြည့်ရှုလျက် ဆားရေသမုဒ္ဒရာထဲမှ ထမြောက်လာသော အလွန်ကြီးမားသည့် သတ္တဝါတစ်ပါးကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 187
तद्धृष्ट्वा चिन्तयामास मारुतिर्विकृताननम्।कपिराजेन कथितं सत्त्वमद्भुतदर्शनम्।।।।छायाग्राहि महावीर्यं तदिदं नात्र संशयः।
မျက်နှာပုံပျက်ဆိုးရွားသော သတ္တဝါကို မြင်သော် မာရုတိသည် စိတ်ထဲတွင် ဆင်ခြင်၏—“ဝါနရဘုရင် ပြောကြားခဲ့သော အံ့ဩဖွယ် သတ္တဝါသည် ဤတစ်ပါးပင်၊ အင်အားကြီးမား၍ အရိပ်ကို ဖမ်းယူသူ။ ဤတစ်ပါးပင် မသံသယရှိ”။
Verse 188
स तां बुद्ध्वार्थतत्त्वेन सिंहिकां मतिमान्कपिः।।।।व्यवर्धत महाकायः प्रावृषीव वलाहकः।
သိမ်ဟိကာ၏ အကြံအစည်အမှန်ကို သိမြင်သွားသော ဉာဏ်ပညာရှိ ဝါနရကပိသည် မိုးရာသီ၌ မိုးတိမ်ကြီး ပွားထွားသကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာကို အလွန်ကြီးမားအောင် ချဲ့ထွင်လေ၏။
Verse 189
तस्य सा कायमुद्वीक्ष्य वर्धमानं महाकपेः।।।।वक्त्रं प्रसारयामास पातालान्तरसन्निभम्।
မဟာဝါနရ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကြီးထွားလာသည်ကို မြင်သော် နတ်ဆိုးမသည် ပာတာလအတွင်းကဲ့သို့ အနက်ရှိုင်းသော ပါးစပ်ကို ကျယ်ကျယ်ဖွင့်လေ၏။
Verse 190
घनराजीव गर्जन्ती वानरं समभिद्रवत्।।।।स ददर्श ततस्तस्या विवृतं सुमहन्मुखम्।कायमात्रं च मेधावी मर्माणि च महाकपिः।।।।
ထူထဲသော မိုးကြိုးမိုးတိမ်အစုကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်လျက် သိမ်ဟိကာသည် ဝါနရကို တိုက်ခိုက်လာ၏။ ထိုအခါ ဉာဏ်ပညာရှိ မဟာဝါနရကပိသည် သူမ၏ အလွန်ကြီးမားစွာ ဖွင့်ဟထားသော ပါးစပ်ကို မြင်၍ ကိုယ်ခန္ဓာရှိ မರ್ಮ (အသက်အရေးပါ) အချက်များကိုလည်း ခွဲခြားသိမြင်လေ၏။
Verse 191
घनराजीव गर्जन्ती वानरं समभिद्रवत्।।5.1.190।।स ददर्श ततस्तस्या विवृतं सुमहन्मुखम्।कायमात्रं च मेधावी मर्माणि च महाकपिः।।5.1.191।।
ထူထဲသော မိုးကြိုးမိုးတိမ်အစုကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်လျက် သိမ်ဟိကာသည် ဝါနရကို တိုက်ခိုက်လာ၏။ ထိုအခါ ဉာဏ်ပညာရှိ မဟာဝါနရကပိသည် သူမ၏ အလွန်ကြီးမားစွာ ဖွင့်ဟထားသော ပါးစပ်ကို မြင်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာရှိ မರ್ಮ (အသက်အရေးပါ) အချက်များကိုလည်း သိမြင်လေ၏။
Verse 192
स तस्या विवृते वक्त्रे वज्रसंहननः कपिः।संक्षिप्य मुहुरात्मानं निष्पपात महाबलः।।।।
သူမ၏ပါးစပ်ကြီးဟာ ဖွင့်ဟလာသောအခါ၊ ဝဇ္ရကဲ့သို့ ခိုင်မာသန်မာသော မဟာဗလဝန်နရ ဟာနုမာန်သည် ကိုယ်ကို ခဏခဏ ချုံ့သေးစေပြီး ထိုပါးစပ်ထဲသို့ ခုန်ဝင်သွား하였다။
Verse 193
आस्ये तस्या निमज्जन्तं ददृशुः सिद्धचारणाः।ग्रस्यमानं यथा चन्द्रं पूर्णं पर्वणि राहुणा।।।।
သိဒ္ဓနှင့် စာရဏတို့သည် သူမ၏ပါးစပ်ထဲသို့ သူကျဆင်းဝင်သွားသည်ကို မြင်ကြ၏—ပုဏ္ဏမီညတွင် လပြည့်လကို ရာဟုက ဖမ်းယူသကဲ့သို့။
Verse 194
ततस्तस्या नखैस्तीक्ष्णैर्मर्माण्युत्कृत्य वानरः।उत्पपाताथ वेगेन मनः सम्पातविक्रमः।।।।
ထို့နောက် ဝန်နရသည် မျက်နှာချွန်ထက်သော လက်သည်းများဖြင့် သူမ၏ အရေးကြီးသော မർമအင်္ဂါများကို ခွဲဖျက်ကာ စိတ်၏ပျံသန်းသကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ ခုန်ထွက်လာ하였다။
Verse 195
तां तु दृष्ट्वा च धृत्या च दाक्षिण्येन निपात्य च।स कपिप्रवरो वेगाद्ववृधे पुनरात्मवान्।।।।
အခွင့်အရေးကိုမြင်၍ သတ္တိတည်ကြည်မှုနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုဖြင့် သူမကို လဲကျစေပြီးနောက်၊ ကပိတို့အထက်မြတ်သော အတ္တကိုထိန်းချုပ်နိုင်သူ ဟာနုမာန်သည် လျင်မြန်စွာ မဟာရုပ်သို့ ပြန်လည်ကြီးထွားလာ하였다။
Verse 196
हृतहृत्सा हनुमतापपात विधुराम्भसि।तां हतां वानरेणाशु पतितां वीक्ष्य सिंहिकाम्।।।।भूतान्याकाशचारीणि तमूचुः प्लवगोत्तमम्।
ဟာနုမာန်က နှလုံးကို ခွဲဖျက်သဖြင့် ဒုက္ခရောက်နေသော စിംဟိကာသည် ချက်ချင်းပင် သမုဒ္ဒရာရေထဲသို့ ကျသွား하였다။ ဝန်နရက သတ်ဖြတ်၍ ကျဆင်းသွားသော စിംဟိကာကို မြင်ကြသော ကောင်းကင်လှည့်လည်သတ္တဝါတို့သည် ထိုအကောင်းဆုံး ခုန်လွှားသူအား မိန့်ကြား하였다။
Verse 197
भीममद्य कृतं कर्म महत्सत्त्वं त्वया हतम्।।।।साधयार्थमभिप्रेतमरिष्टं प्लवतां वर।
ယနေ့ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ကိစ္စတစ်ရပ် ပြီးမြောက်လေပြီ။ သင်၏လက်ဖြင့် အင်အားကြီးမားသော သတ္တဝါတစ်ကောင်ကို သတ်နှိမ်ခဲ့သည်။ ခုန်ပျံသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဝန်နရ၊ ယခု အတားအဆီးမရှိဘဲ လုံခြုံစွာ သင်ရည်ရွယ်ထားသော တာဝန်ကို ပြီးစီးစေပါ။
Verse 198
यस्य त्वेतानि चत्वारि वानरेन्द्र यथा तव।।।।धृतिर्दृष्टिर्मतिर्दाक्ष्यं सः कर्मसु न सीदति।
အို ဝန်နရတို့၏ အရှင်၊ သင်ကဲ့သို့ သတ္တိတည်ကြည်မှု၊ မြင်ကွင်းရှင်းလင်းမှု၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် ကျွမ်းကျင်မှု ဟူသော လေးပါးကို ပိုင်ဆိုင်သူသည် မည်သည့်တာဝန်တွင်မျှ မလဲလျားမည်မဟုတ်။
Verse 199
स तैः सम्भावितः पूज्यः प्रतिपन्नप्रयोजनः।।।।जगामाकाशमाविश्य पन्नगाशनवत्कपिः।
သူတို့က ဂုဏ်ပြုပူဇော်ကြသဖြင့် အလေးအမြတ်ခံရသော ကပိသည် မိမိရည်ရွယ်ချက်ကို ခိုင်မြဲစွာယူဆောင်ကာ ကောင်းကင်သို့ ဝင်ရောက်၍ မြွေစား ဂရုဍကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ ပျံသန်းသွားလေသည်။
Verse 200
प्राप्तभूयिष्ठपारस्तु सर्वतः प्रतिलोकयन्।।।।योजनानां शतस्यान्ते वनराजिं ददर्श सः।
ကမ်းတစ်ဖက်သို့ ရောက်ပြီးနောက် သူသည် အရပ်ရပ်သို့ လှည့်ကြည့်လေ၏။ ယောဇနာတစ်ရာအဆုံး၌ သစ်တောတန်းတစ်တန်းကို မြင်တွေ့လေ၏။
The central action is balancing atithi-dharma (accepting hospitality) with mission-critical duty: Mainaka offers rest as reciprocal righteousness, while Hanuman refuses to halt due to vow and time constraints, yet acknowledges the honor respectfully—demonstrating duty without discourtesy.
Power becomes ‘beautiful’ when governed by discernment: Hanuman repeatedly changes scale not for spectacle but for purpose, fulfilling boons without conflict (Surasā) and neutralizing harm decisively (Simhikā). The sarga teaches that dharma is operational—expressed through timely action, restraint, and intelligent means.
Key landmarks include the hundred-yojana oceanic crossing, the emergence of Mount Mainaka from the sea at Varuna/Sagara’s prompting, and the ‘path of the Charanas’ (celestial aerial route). These locate the mission within a cosmological geography where oceans, mountains, and divine beings function as narrative waypoints.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.