Rig Veda 8.49.9: Mandala 8, Sukta 49, Mantra 9

Sukta 8.49

Rishi: Kaṇva (Kāṇva family)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī (uncertain without full metrical check)

Samhita Patha (Devanagari)

एतावतस्त ईमह इन्द्र सुम्नस्य गोमतः । यथा प्रावो मघवन्मेध्यातिथिं यथा नीपातिथिं धने ॥

Transliteration

etā́vatas te īmahe índra sumnásya gómataḥ | yáthā prā́vo maghavan médhyā́tithiṃ yáthā nī́pā́tithiṃ dháne ||

Translation

Sebegitu daripada rahmatmu kami pohon, wahai Indra—rahmat yang kaya dengan ‘lembu-lembu’ bercahaya (sinar pengetahuan). Seperti dahulu engkau melindungi Medhyātithi, wahai yang pemurah; seperti engkau melindungi Nīpātithi dalam perolehan kelimpahan.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एतावतः: of so much, of this extent
• एतावतः: सम्बन्ध (genitival relation to ‘सुम्नस्य’)
• Type: Adjective/Pronoun-like
• Root: एतावत् (प्रातिपदिक) < एतद् + वत्

• ते: to you
• ते: सम्प्रदान (recipient)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ईमहे: we seek / we request
• ईमहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ईम्/ई (धातु: ईम् ‘to seek, request’)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सुम्नस्य: of favor, of grace
• सुम्नस्य: सम्बन्ध (with ‘गोमतः’ as qualifier; object-domain of seeking)
• Type: Noun
• Root: सुम्न (प्रातिपदिक)

• गोमतः: rich in cows; cattle-abounding
• गोमतः: विशेषण (qualifier of ‘सुम्नस्य’)
• Type: Adjective
• Root: गोमत् (प्रातिपदिक)

• यथा: as, just as
• यथा: सम्बन्ध/उपमान-सम्बन्ध (introduces comparison/parallel clause)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• प्रावः: you helped / you protected
• प्रावः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: प्र + अव् (धातु: अव् ‘to help, protect, favor’)

• मघवन्: O bountiful one
• मघवन्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक; epithet of Indra ‘bountiful’)

• मेध्यातिथिम्: Medhyātithi
• मेध्यातिथिम्: कर्म (object of प्रावः)
• Type: Noun (proper)
• Root: मेध्यातिथि (प्रातिपदिक; proper name) < मेध्य + अतिथि

• यथा: as, just as
• यथा: सम्बन्ध/उपमान-सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• नीपातिथिम्: Nīpātithi
• नीपातिथिम्: कर्म (object of implied/elliptic ‘प्रावः’)
• Type: Noun (proper)
• Root: नीपातिथि (प्रातिपदिक; proper name) < नीप + अतिथि

• धने: in wealth; in the gaining of riches
• धने: अधिकरण (locus/field: ‘in/for wealth, in the contest for booty’)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)