Devi

Verse 1

सर्वे वै देवा देवीम् उपतस्थुः । कासि त्वं महादेवि । सा अब्रवीत्—अहं ब्रह्मस्वरूपिणी । मत्तः प्रकृतिपुरुषात्मकं जगत् शून्यं च अशून्यं च । अहम् आनन्दानानन्दाः, विज्ञानाविज्ञाने अहम् । ब्रह्मा ब्रह्मणि व...

സകല ദേവന്മാരും ദേവിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം സമീപിച്ച് ഉപസ്ഥിതരായി. “ഹേ മഹാദേവി, നീ ആരാണ്?” ദേവി അരുളിച്ചെയ്തു: “ഞാൻ ബ്രഹ്മസ്വരൂപിണിയാണ്. എന്നിൽ നിന്നാണ് പ്രകൃതി–പുരുഷാത്മകമായ ലോകം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്—ശൂന്യവും അശൂന്യവും. ഞാൻ ആനന്ദവും അനാനന്ദവും; ഞാൻ വിജ്ഞാനവും അവിജ്ഞാനവും. ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മത്തിൽ തന്നെയാണ് അറിയപ്പെടേണ്ടത്.” ഇങ്ങനെ അതർവണ ശ്രുതി പറയുന്നു.

Verse 2

सर्वे वै देवा देवीम् उपतस्थुः । कासि त्वं महादेवि । सा अब्रवीत्—अहं ब्रह्मस्वरूपिणी । मत्तः प्रकृतिपुरुषात्मकं जगत् शून्यं च अशून्यं च । अहम् आनन्दानानन्दाः, विज्ञानाविज्ञाने अहम् । ब्रह्मा ब्रह्मणि व...

സകല ദേവന്മാരും ദേവിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം സമീപിച്ച് ഉപസ്ഥിതരായി. “ഹേ മഹാദേവി, നീ ആരാണ്?” ദേവി അരുളിച്ചെയ്തു: “ഞാൻ ബ്രഹ്മസ്വരൂപിണിയാണ്. എന്നിൽ നിന്നാണ് പ്രകൃതി–പുരുഷാത്മകമായ ലോകം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്—ശൂന്യവും അശൂന്യവും. ഞാൻ ആനന്ദവും അനാനന്ദവും; ഞാൻ വിജ്ഞാനവും അവിജ്ഞാനവും. ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മത്തിൽ തന്നെയാണ് അറിയപ്പെടേണ്ടത്.” ഇങ്ങനെ അതർവണ ശ്രുതി പറയുന്നു.

Verse 3

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

ഞാൻ പഞ്ചഭൂതങ്ങളും അപഞ്ചഭൂതങ്ങളും ആകുന്നു; ഞാൻ അഖില ജഗത്തും ആകുന്നു. ഞാൻ വേദവും അവേദവും. ഞാൻ വിദ്യയും അവിദ്യയും. ഞാൻ അജ (അജന്മ)യും അനജയും. ഞാൻ അധഃ, ഊർധ്വം, തിര്യക്—എല്ലാ ദിശകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാൻ രുദ്രന്മാരോടും വസുക്കളോടും കൂടി ചരിക്കുന്നു; ആദിത്യന്മാരോടും വിശ്വദേവന്മാരോടും കൂടിയും. ഞാൻ മിത്രനും വരുണനും ഇരുവരെയും ധരിക്കുന്നു; ഞാൻ ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും; ഞാൻ അശ്വിനീകുമാരന്മാർ ഇരുവരും. ഞാൻ സോമം, ത്വഷ്ടൃ, പൂഷൻ, ഭഗൻ എന്നിവയെ ധരിക്കുന്നു. വിശാലപാദനായ വിഷ്ണുവിനെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും പ്രജാപതിയെയും കൂടി ധരിക്കുന്നു. ഹവിസ് അർപ്പിക്കുന്നവനും, സുസംരക്ഷിത യജമാനനും, സോമം പിഴിയുന്നവനും ഞാൻ ദ്രവിണം (സമ്പത്ത്) നൽകുന്നു.

Verse 4

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

ഞാൻ പഞ്ചമഹാഭൂതങ്ങളുമാണ്; പഞ്ചഭൂതങ്ങളല്ലാത്ത അതീതതത്ത്വവും ഞാനാണ്. ഞാൻ അഖില ജഗത്താണ്. ഞാൻ വേദവും അവേദവും. ഞാൻ വിദ്യയും അവിദ്യയും. ഞാൻ അജൻ (ജന്മരഹിതൻ)യും അനജനും. ഞാൻ അധഃ, ഊർധ്വം, തിര്യക്—എല്ലാ ദിക്കുകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാൻ രുദ്രന്മാരോടും വസുക്കളോടും കൂടി ചരിക്കുന്നു; ആദിത്യന്മാരോടും വിശ്വദേവന്മാരോടും കൂടി. ഞാൻ മിത്രനും വരുണനും ഇരുവരെയും ധരിക്കുന്നു; ഞാൻ ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും; ഞാൻ ഇരുവരും അശ്വിനികളും. ഞാൻ സോമം, ത്വഷ്ടൃ, പൂഷൻ, ഭഗൻ എന്നിവയെ സ്ഥാപിക്കുന്നു. വിശാലപാദനായ ഉരുക്രമ വിഷ്ണുവിനെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും പ്രജാപതിയെയും ഞാൻ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഹവിസ് അർപ്പിക്കുന്നവനും, സുസംരക്ഷിതനായ യജമാനനും, സോമം പിഴിയുന്നവനും ഞാൻ ദ്രവിണം—സമ്പത്ത്—നൽകുന്നു.

Verse 5

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

ഞാൻ പഞ്ചമഹാഭൂതങ്ങളുമാണ്; പഞ്ചഭൂതങ്ങളല്ലാത്ത അതീതതത്ത്വവും ഞാനാണ്. ഞാൻ അഖില ജഗത്താണ്. ഞാൻ വേദവും അവേദവും. ഞാൻ വിദ്യയും അവിദ്യയും. ഞാൻ അജൻ (ജന്മരഹിതൻ)യും അനജനും. ഞാൻ അധഃ, ഊർധ്വം, തിര്യക്—എല്ലാ ദിക്കുകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാൻ രുദ്രന്മാരോടും വസുക്കളോടും കൂടി ചരിക്കുന്നു; ആദിത്യന്മാരോടും വിശ്വദേവന്മാരോടും കൂടി. ഞാൻ മിത്രനും വരുണനും ഇരുവരെയും ധരിക്കുന്നു; ഞാൻ ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും; ഞാൻ ഇരുവരും അശ്വിനികളും. ഞാൻ സോമം, ത്വഷ്ടൃ, പൂഷൻ, ഭഗൻ എന്നിവയെ സ്ഥാപിക്കുന്നു. വിശാലപാദനായ ഉരുക്രമ വിഷ്ണുവിനെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും പ്രജാപതിയെയും ഞാൻ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഹവിസ് അർപ്പിക്കുന്നവനും, സുസംരക്ഷിതനായ യജമാനനും, സോമം പിഴിയുന്നവനും ഞാൻ ദ്രവിണം—സമ്പത്ത്—നൽകുന്നു.

Verse 6

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

ഞാൻ പഞ്ചമഹാഭൂതങ്ങളുമാണ്; പഞ്ചഭൂതങ്ങളല്ലാത്ത അതീതതത്ത്വവും ഞാനാണ്. ഞാൻ അഖില ജഗത്താണ്. ഞാൻ വേദവും അവേദവും. ഞാൻ വിദ്യയും അവിദ്യയും. ഞാൻ അജൻ (ജന്മരഹിതൻ)യും അനജനും. ഞാൻ അധഃ, ഊർധ്വം, തിര്യക്—എല്ലാ ദിക്കുകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാൻ രുദ്രന്മാരോടും വസുക്കളോടും കൂടി ചരിക്കുന്നു; ആദിത്യന്മാരോടും വിശ്വദേവന്മാരോടും കൂടി. ഞാൻ മിത്രനും വരുണനും ഇരുവരെയും ധരിക്കുന്നു; ഞാൻ ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും; ഞാൻ ഇരുവരും അശ്വിനികളും. ഞാൻ സോമം, ത്വഷ്ടൃ, പൂഷൻ, ഭഗൻ എന്നിവയെ സ്ഥാപിക്കുന്നു. വിശാലപാദനായ ഉരുക്രമ വിഷ്ണുവിനെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും പ്രജാപതിയെയും ഞാൻ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഹവിസ് അർപ്പിക്കുന്നവനും, സുസംരക്ഷിതനായ യജമാനനും, സോമം പിഴിയുന്നവനും ഞാൻ ദ്രവിണം—സമ്പത്ത്—നൽകുന്നു.

Verse 7

अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनाम् अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् । मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे । य एवं वेद स देवीपदमाप्नोति । ते देवा अब्रुवन् । नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः । नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः...

ഞാൻ രാഷ്ട്രീ—സർവാധിപതിയായവൾ, വസുക്കളുടെ സംഗമിനി; ഈ ലോകത്തിന്റെ പിതാവിനെ ശിഖരത്തിൽ ഞാൻ പ്രസവിക്കുന്നു. എന്റെ യോനി ജലങ്ങളിൽ, സമുദ്രത്തിന്റെ അന്തർഭാഗത്തിലാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ ദേവീപദം പ്രാപിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ദേവിക്ക് നമസ്കാരം, മഹാദേവിക്ക് നമസ്കാരം; ശിവാസ്വരൂപിണിക്ക് സദാ നമഃ. ഭദ്രയായ പ്രകൃതിക്ക് നമഃ; നിയതരായി ഞങ്ങൾ അവളെ പ്രണാമിക്കുന്നു.

Verse 8

अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनाम् अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् । मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे । य एवं वेद स देवीपदमाप्नोति । ते देवा अब्रुवन् । नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः । नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः...

ഞാൻ രാഷ്ട്രീ—സർവാധിപതിയായവൾ, വസുക്കളുടെ സംഗമിനി; ഈ ലോകത്തിന്റെ പിതാവിനെ ശിഖരത്തിൽ ഞാൻ പ്രസവിക്കുന്നു. എന്റെ യോനി ജലങ്ങളിൽ, സമുദ്രത്തിന്റെ അന്തർഭാഗത്തിലാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ ദേവീപദം പ്രാപിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ദേവിക്ക് നമസ്കാരം, മഹാദേവിക്ക് നമസ്കാരം; ശിവാസ്വരൂപിണിക്ക് സദാ നമഃ. ഭദ്രയായ പ്രകൃതിക്ക് നമഃ; നിയതരായി ഞങ്ങൾ അവളെ പ്രണാമിക്കുന്നു.

Verse 9

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् । दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरां नाशयते तमः ॥ देवीं वाचमजनयन्त देवाः तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्...

അഗ്നിവർണ്ണയായി തപസ്സാൽ ജ്വലിക്കുന്ന, വൈരോചനിയായി ദീപ്തമായ, കർമഫലങ്ങളിൽ പ്രസന്നയായ ആ ദുര്‍ഗാദേവിയെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു; അവൾ തമസ്സിനെ പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ ദേവീസ്വരൂപമായ വാക്കിനെ ജനിപ്പിച്ചു; വിശ്വരൂപികളായ ജീവികൾ അവളെ ഉച്ചരിക്കുന്നു. ആ വാക്ക്—ധേനുവുപോലെ—ഞങ്ങൾക്ക് മധുരപോഷണവും ഊർജവും ദോഹിച്ച്, സുസ്തുതിയാൽ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട് ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ. (൯–൧൦)

Verse 10

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् । दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरां नाशयते तमः ॥ देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्...

അഗ്നിവർണ്ണയായി, തപസ്സാൽ ജ്വലിക്കുന്നവളായി, വൈരോചനിയായി, കർമ്മഫലങ്ങളിൽ പ്രീതിയുള്ള ദുർഗാദേവിയെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു; അവൾ തമസ്സിനെ പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ ദേവീ-വാണിയെ ജനിപ്പിച്ചു; വിശ്വരൂപികളായ ജീവികൾ അവളെ ഉച്ചരിക്കുന്നു. പോഷണവും മധുരവചനവും പാൽപോലെ ദോഹിക്കുന്ന ധേനുസ്വരൂപമായ ആ വാണി, സ്തുതിപൂർവ്വമായ അനുഗ്രഹത്തോടെ ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ.

Verse 11

कालरात्रिं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् । सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम् ॥ महालक्ष्मीश्च विद्महे सर्वसिद्धिश्च धीमहि । तन्नो देवी प्रचोदयात् ॥

ബ്രഹ്മാവാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട കാലരാത്രിയേയും, വൈഷ്ണവിയായ സ്കന്ദമാതാവിനേയും, സരസ്വതിയേയും, ദക്ഷന്റെ പുത്രിയായ അദിതിയേയും—പാവനയും ശിവയും ആയ ദേവിയെ—ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു. മഹാലക്ഷ്മിയെ ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു; സർവ്വസിദ്ധിസ്വരൂപയായി ധ്യാനിക്കുന്നു. ആ ദേവി ഞങ്ങളെ പ്രചോദിപ്പിക്കട്ടെ.

Verse 12

कालरात्रिं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् । सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम् ॥ महालक्ष्मीश्च विद्महे सर्वसिद्धिश्च धीमहि । तन्नो देवी प्रचोदयात् ॥

ബ്രഹ്മാവാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട കാലരാത്രിയേയും, വൈഷ്ണവിയായ സ്കന്ദമാതാവിനേയും, സരസ്വതിയേയും, ദക്ഷന്റെ പുത്രിയായ അദിതിയേയും—പാവനയും ശിവയും ആയ ദേവിയെ—ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു. മഹാലക്ഷ്മിയെ ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു; സർവ്വസിദ്ധിസ്വരൂപയായി ധ്യാനിക്കുന്നു. ആ ദേവി ഞങ്ങളെ പ്രചോദിപ്പിക്കട്ടെ.

Verse 13

अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव । तां देवा अन्वजायन्त भद्रा अमृतबन्धवः ॥ कामो योनिः कामकला वज्रपाणिर्गुहा हसा । मातरिश्वाभ्रमिन्द्रः पुनर्गुहा सकला मायया च पुनः कोशा विश्वमाता दिवि द्योम् ॥१३–१४॥

ഹേ ദക്ഷാ! അദിതി നിന്റെ പുത്രിയായി സത്യമായി ജനിച്ചു. അമൃതബന്ധുക്കളായ മംഗളദേവന്മാർ അവളെ ക്രമമായി ജനിപ്പിച്ചു. കാമം യോനി; കാമകലാ; വജ്രപാണി; ഗുഹ; ഹാസ്യം; മാതരിശ്വാൻ (വായു); അഭ്രം (മേഘം); ഇന്ദ്രൻ; വീണ്ടും ഗുഹ; സകലത്വം; മായയാൽ; വീണ്ടും കോശങ്ങൾ; വിശ്വമാതാവ്—അവൾ ദിവിയിൽ, ദ്യോം എന്ന പ്രകാശമയ ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 14

अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव । तां देवा अन्वजायन्त भद्रा अमृतबन्धवः ॥ कामो योनिः कामकला वज्रपाणिर्गुहा हसा । मातरिश्वाभ्रमिन्द्रः पुनर्गुहा सकला मायया च पुनः कोशा विश्वमाता दिवि द्योम् ॥१३–१४॥

ഹേ ദക്ഷാ! അദിതി നിന്റെ പുത്രിയായി ജനിച്ചു; അമൃതബന്ധുക്കളായ മംഗളദേവന്മാർ അവളെ ക്രമമായി ജനിപ്പിച്ചു. കാമം യോനി; കാമകലാ; വജ്രപാണി; ഗുഹ; ഹാസ്യം; മാതരിശ്വാൻ (വായു); അഭ്രം; ഇന്ദ്രൻ; വീണ്ടും ഗുഹ; സകല; മായയാൽ; വീണ്ടും കോശങ്ങൾ; വിശ്വമാതാവ്—അവൾ ദിവിയിൽ, ദ്യോം എന്ന ദീപ്ത ആകാശത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 15

एषात्मशक्तिः । एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा । एषा श्रीमहाविद्या । य एवं वेद स शोकं तरति । नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातरः अस्मान्पातु सर्वतः ॥१५–१७॥

ഇത് ആത്മശക്തിയാണ്. ഇത് വിശ്വമോഹിനി; പാശം, അങ്കുശം, ധനുസ്സ്, ബാണങ്ങൾ എന്നിവ ധരിച്ചവൾ. ഇത് ശ്രീമഹാവിദ്യയാണ്. ഇങ്ങനെ അവളെ അറിയുന്നവൻ ശോകം കടന്നുപോകുന്നു. ഹേ ഭഗവതി, ഹേ സത്താസ്വരൂപിണി, ഹേ മാതാവേ! നമസ്കാരം; ഞങ്ങളെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിന്ന് കാത്തുകൊള്ളണമേ.

Verse 16

एषात्मशक्तिः। एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा। एषा श्रीमहाविद्या। य एवं वेद स शोकं तरति। नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातः अस्मान् पातु सर्वतः॥१५–१७॥

ഇത് ആത്മശക്തിയാണ്. ഇവൾ വിശ്വമോഹിനി—പാശം, അങ്കുശം, ധനുസ്സും ബാണങ്ങളും ധരിച്ചവൾ. ഇവൾ ശ്രീമഹാവിദ്യയാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ ശോകം അതിക്രമിക്കുന്നു. ഹേ ഭഗവതി, ഹേ ഭവതി, ഹേ മാതാവേ, നമസ്കാരം; ഞങ്ങളെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും കാത്തുകൊള്ളണമേ.

Verse 17

एषात्मशक्तिः। एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा। एषा श्रीमहाविद्या। य एवं वेद स शोकं तरति। नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातः अस्मान् पातु सर्वतः॥१५–१७॥

ഇത് ആത്മശക്തിയാണ്. ഇവൾ വിശ്വമോഹിനി—പാശം, അങ്കുശം, ധനുസ്സും ബാണങ്ങളും ധരിച്ചവൾ. ഇവൾ ശ്രീമഹാവിദ്യയാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ ശോകം അതിക്രമിക്കുന്നു. ഹേ ഭഗവതി, ഹേ ഭവതി, ഹേ മാതാവേ, നമസ്കാരം; ഞങ്ങളെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും കാത്തുകൊള്ളണമേ.

Verse 18

सैषाष्टौ वसवः। सैषैकादश रुद्राः। सैषा द्वादशादित्याः। सैषा विश्वेदेवाः सोमपा असोमपाश्च। सैषा यातुधान्यः असुरा रक्षांसि पिशाचयक्षाः सिद्धाः। सैषा सत्त्व-रजस्-तमांसि। सैषा प्रजापतीन्द्रमनवः। सैषा ग्रहा ...

അവളേ എട്ട് വസുക്കൾ; അവളേ പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാർ; അവളേ പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാർ; അവളേ വിശ്വേദേവന്മാർ—സോമപാനികളും അസോമപാനികളും. അവളേ യാതുധാനികൾ, അസുരർ, രാക്ഷസർ, പിശാചുകൾ, യക്ഷർ, സിദ്ധർ. അവളേ സത്ത്വ-രജസ്-തമസ് ഗുണങ്ങൾ. അവളേ പ്രജാപതി, ഇന്ദ്രൻ, മനുക്കൾ. അവളേ ഗ്രഹങ്ങൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ജ്യോതിസ്സുകൾ; കലാ, കാഷ്ഠാ മുതലായ കാലരൂപിണി. ആ ദേവിയെ ഞാൻ നിത്യം പ്രണാമിക്കുന്നു—താപം അകറ്റുന്നവളെ, ഭോഗവും മോക്ഷവും നല്കുന്നവളെ; അനന്ത, വിജയം നിറഞ്ഞ, ശുദ്ധ, ശരണ്യ, ശിവദായിനി, ശിവസ്വരൂപിണിയെ.

Verse 19

सैषा अष्टौ वसवः । सैषा एकादश रुद्राः । सैषा द्वादश आदित्याः । सैषा विश्वेदेवाः सोमपाः असोमपाश्च । सैषा यातुधान्यः असुराः रक्षांसि पिशाचयक्षाः सिद्धाः । सैषा सत्त्व-रजस्-तमांसि । सैषा प्रजापतीन्द्रमनवः...

അവളേ അഷ്ടവസുക്കൾ; അവളേ ഏകാദശ രുദ്രന്മാർ; അവളേ ദ്വാദശ ആദിത്യന്മാർ; അവളേ വിശ്വേദേവന്മാർ—സോമപാനികളും അസോമപാനികളും. അവളേ യാതുധാനങ്ങൾ, അസുരർ, രാക്ഷസർ, പിശാചർ, യക്ഷർ, സിദ്ധർ. അവളേ സത്ത്വ-രജസ്-തമസ് എന്ന ത്രിഗുണങ്ങൾ. അവളേ പ്രജാപതി, ഇന്ദ്രൻ, മനുക്കൾ. അവളേ ഗ്രഹങ്ങൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, താരാജ്യോതിസ്സുകൾ; കലാ, കാഷ്ഠാ മുതലായ രൂപത്തിൽ കാലസ്വരൂപിണി. ആ ദേവിയെ ഞാൻ നിത്യം പ്രണാമിക്കുന്നു—ദുഃഖപാപഹാരിണി, ഭുക്തി-മുക്തി പ്രദായിനി; അനന്താ, വിജയാ, ശുദ്ധാ, ശരണ്യാ, ശിവദാ, സ്വയം ശിവാ.

Verse 20

वियदाकारसंयुक्तं वीतिहोत्रसमन्वितम् । अर्धेन्दुलसितं देव्या बीजं सर्वार्थसाधकम् ॥ एवमेकाक्षरं मन्त्रं यतयः शुद्धचेतसः । ध्यायन्ति परमानन्दमया ज्ञानाम्बुराशयः ॥२०–२१॥

ദേവിയുടെ സർവാർത്ഥസാധകമായ ബീജം ‘വിയത്’ എന്ന ആകാരത്തോടു ചേർന്നതും ‘വീതിഹോത്ര’യാൽ സമന്വിതവും അർദ്ധചന്ദ്രപ്രഭയാൽ ദീപ്തവുമാണ്. ഇങ്ങനെ ഈ ഏകാക്ഷരമന്ത്രത്തെ ശുദ്ധചിത്തരായ യതികൾ ധ്യാനിക്കുന്നു—പരമാനന്ദമയരായി, ജ്ഞാനജലത്തിന്റെ മഹാസമുദ്രങ്ങൾപോലെ.

Verse 21

वियदाकारसंयुक्तं वीतिहोत्रसमन्वितम् । अर्धेन्दुलसितं देव्या बीजं सर्वार्थसाधकम् ॥ एवमेकाक्षरं मन्त्रं यतयः शुद्धचेतसः । ध्यायन्ति परमानन्दमया ज्ञानाम्बुराशयः ॥२०–२१॥

ദേവിയുടെ സർവാർത്ഥസാധകമായ ബീജം ‘വിയത്’ എന്ന ആകാരത്തോടു ചേർന്നതും ‘വീതിഹോത്ര’യാൽ സമന്വിതവും അർദ്ധചന്ദ്രപ്രഭയാൽ ദീപ്തവുമാണ്. ഇങ്ങനെ ഈ ഏകാക്ഷരമന്ത്രത്തെ ശുദ്ധചിത്തരായ യതികൾ ധ്യാനിക്കുന്നു—പരമാനന്ദമയരായി, ജ്ഞാനജലത്തിന്റെ മഹാസമുദ്രങ്ങൾപോലെ.

Verse 22

वाङ्मया ब्रह्मभूतस्मात् षष्ठं वक्त्रसमन्वितम् । सूर्यो वामश्रोत्रबिन्दुः संयुताष्टकतृतीयकः ॥ नारायणेन संयुक्तो वायुश्चाधरसंयुतः । विच्चे नवार्णकोऽर्णः स्यान्महदानन्ददायकः ॥२२–२३॥

ബ്രഹ്മസ്വരൂപിണിയായ വാങ്മയയിൽ നിന്നു മുഖസഹിതമായ ആറാമത്തെ അക്ഷര/തത്ത്വം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; സൂര്യൻ ഇടത് കാതിലെ ബിന്ദുവായി, അഷ്ടകത്തിലെ മൂന്നാമത്തോടു ചേർന്നിരിക്കുന്നു. നാരായണനോടു സംയുക്തവും, വായു അധര (താഴ്ഭാഗം/ചുണ്ട്)വുമായി ബന്ധിതവും. ‘വിച്ചേ’—നവാക്ഷരീ മന്ത്രം മഹാനന്ദം നൽകുന്ന അക്ഷരമെന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 23

वाङ्मया ब्रह्मभूतस्मात् षष्ठं वक्त्रसमन्वितम् । सूर्यो वामश्रोत्रबिन्दुः संयुताष्टकतृतीयकः ॥ नारायणेन संयुक्तो वायुश्चाधरसंयुतः । विच्चे नवार्णकोऽर्णः स्यान्महदानन्ददायकः ॥२२–२३॥

ബ്രഹ്മസ്വരൂപിണിയായ വാങ്മയയിൽ നിന്നു മുഖസഹിതമായ ആറാമത്തെ അക്ഷര/തത്ത്വം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; സൂര്യൻ ഇടത് കാതിലെ ബിന്ദുവായി, അഷ്ടകത്തിലെ മൂന്നാമത്തോടു ചേർന്നിരിക്കുന്നു. നാരായണനോടു സംയുക്തവും, വായു അധര (താഴ്ഭാഗം/ചുണ്ട്)വുമായി ബന്ധിതവും. ‘വിച്ചേ’—നവാക്ഷരീ മന്ത്രം മഹാനന്ദം നൽകുന്ന അക്ഷരമെന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 24

हृत्पुण्डरीकमध्यस्थां प्रातःसूर्यसमप्रभाम् । पाशाङ्कुशधरां सौम्यां वरदाभयहस्तकाम् । त्रिनेत्रां रक्तवसनां भक्तकामदुघां भजे ॥ नमामि त्वामहं देवीं महाभयविनाशिनीम् । महादुर्गप्रशमनीं महाकारुण्यरूपिणीम् ॥...

ഹൃദയകമലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ വസിക്കുന്ന, പ്രഭാതസൂര്യസമാനമായ പ്രഭയുള്ള ദേവിയെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു; പാശവും അങ്കുശവും ധരിച്ച, സൗമ്യ, വരവും അഭയവും നൽകുന്ന കരങ്ങളുള്ളവൾ; ത്രിനേത്ര, രക്തവസ്ത്രധാരിണി, ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവൾ. ഹേ ദേവി, മഹാഭയനാശിനി, മഹാദുർഗ്ഗാസമമായ ദുരിതങ്ങൾ ശമിപ്പിക്കുന്നവളേ, മഹാകാരുണ്യസ്വരൂപിണി—നിനക്കു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 25

हृत्पुण्डरीकमध्यस्थां प्रातःसूर्यसमप्रभाम् । पाशाङ्कुशधरां सौम्यां वरदाभयहस्तकाम् । त्रिनेत्रां रक्तवसनां भक्तकामदुघां भजे ॥ नमामि त्वामहं देवीं महाभयविनाशिनीम् । महादुर्गप्रशमनीं महाकारुण्यरूपिणीम् ॥...

ഹൃദയകമലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ വസിക്കുന്നവളും പ്രഭാതസൂര്യസമമായ ദീപ്തിയുള്ളവളും; പാശവും അങ്കുശവും ധരിച്ച, സൗമ്യയായ, വരവും അഭയവും നൽകുന്ന കരങ്ങളുള്ള; ത്രിനേത്രയും രക്തവസ്ത്രധാരിണിയും ഭക്തരുടെ ഇഷ്ടം പകരുന്ന ദേവിയെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു। ഹേ ദേവീ, മഹാഭയനാശിനീ, മഹാദുഃഖശമനീ, മഹാകരുണാസ്വരൂപിണീ—നിനക്കു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 26

यस्याः स्वरूपं ब्रह्मादयो न जानन्ति तस्मादुच्यतेऽज्ञेया । यस्या अन्तो न विद्यते तस्मादुच्यतेऽनन्ता । यस्या ग्रहणं नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेऽलक्ष्या । यस्या जननं नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेऽजा । एकैव सर्वत्र व...

ബ്രഹ്മാദികൾക്കും അവളുടെ സ്വരൂപം അറിയാനാകാത്തതിനാൽ അവൾ ‘അജ്ഞേയാ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു। അവളുടെ അന്ത്യം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ ‘അനന്താ’ എന്നു പറയുന്നു। അവളെ ഗ്രഹിക്കുവാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ ‘അലക്ഷ്യാ’ എന്നു പറയുന്നു। അവളുടെ ജനനം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ ‘അജാ’ എന്നു പറയുന്നു। അവൾ ഒരുത്തിയേ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിക്കുന്നതിനാൽ ‘ഏകാ’ എന്നു പറയുന്നു। അവൾ ഒരുത്തിയേ വിശ്വരൂപിണിയായതിനാൽ ‘നൈകാ’ (ഒന്നല്ല) എന്നു പറയുന്നു। അതുകൊണ്ട് അവൾ അജ്ഞേയാ, അനന്താ, അലക്ഷ്യാ, അജാ, ഏകാ, നൈകാ എന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്।

Verse 27

मन्त्राणां मातृका देवी शब्दानां ज्ञानरूपिणी । ज्ञानानां चिन्मयातीता शून्यानां शून्यसाक्षिणी ॥ यस्याः परतरं नास्ति सैषा दुर्गा प्रकीर्तिता । तां दुर्गां दुर्गमां देवीं दुराचारविघातिनीम् । नमामि भवभीतोऽ...

ദേവി മന്ത്രങ്ങളുടെ മാതൃകയാണ്; ശബ്ദങ്ങളിൽ അവൾ ജ്ഞാനസ്വരൂപിണിയാണ്। ജ്ഞാനങ്ങളെയും അതിക്രമിച്ച് അവൾ ചിന്മയപരാത്പരയായി നിലകൊള്ളുന്നു; ശൂന്യങ്ങളിൽ അവൾ ശൂന്യത്തിന്റെ സാക്ഷിണിയാണ്। അവളേക്കാൾ പരം ഒന്നുമില്ല—അവളെയാണ് ദുർഗ്ഗയായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്। ദുർഗമയായ, ദുരാചാരത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ആ ദുർഗ്ഗാദേവിയെ, സംസാരഭാവത്തിൽ ഭീതനായ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു—അവൾ സംസാരസാഗരം കടത്തുന്നവളാണ്।

Verse 28

मन्त्राणां मातृका देवी शब्दानां ज्ञानरूपिणी । ज्ञानानां चिन्मयातीता शून्यानां शून्यसाक्षिणी ॥ यस्याः परतरं नास्ति सैषा दुर्गा प्रकीर्तिता । तां दुर्गां दुर्गमां देवीं दुराचारविघातिनीम् । नमामि भवभीतोऽ...

മന്ത്രങ്ങളുടെ മാതൃകയായ ദേവി, ശബ്ദങ്ങളുടെ ജ്ഞാനസ്വരൂപിണി; ജ്ഞാനത്തെയും അതീതയായി ചിന്മയി, ശൂന്യങ്ങളുടെ ശൂന്യസാക്ഷിണി. അവളേക്കാൾ പരം ഒന്നുമില്ല—അവളെ ദുർഗ്ഗയായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു. ദുർഗമം കടത്തുന്ന, ദുഷ്ചാരത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ആ ദുർഗ്ഗാദേവിയെ, സംസാരഭയത്തോടെ വിറയുന്ന ഞാൻ, സംസാരാർണവത്തിൽ നിന്ന് തരിക്കുന്നവളെ നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 29

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति । शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः ॥ दशवारं पठेद...

ഈ അഥർവശീർഷം അധ്യയനം ചെയ്യുന്നവൻ അഞ്ചു അഥർവശീർഷജപത്തിന്റെ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇതറിഞ്ഞ് ആരെങ്കിലും പൂജാർത്ഥം അർച്ച/പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കുകയാണെങ്കിൽ—ലക്ഷം ജപം ചെയ്താലും അവൻ അർച്ചാസിദ്ധിയും നേടുന്നു. അവളുടെ പുരശ്ചരണവിധി നൂറ്റെട്ട് ജപമെന്നു സ്മൃതമാണ്. പത്തു പ്രാവശ്യം പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ ഉടൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു; മഹാദേവിയുടെ പ്രസാദത്താൽ മഹാദുർഗ്ഗങ്ങൾ കടക്കുന്നു.

Verse 30

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति । शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः ॥ दशवारं पठेद...

ഈ അഥർവശീർഷം അധ്യയനം ചെയ്യുന്നവൻ അഞ്ചു അഥർവശീർഷജപത്തിന്റെ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇതറിഞ്ഞ് ആരെങ്കിലും പൂജാർത്ഥം അർച്ച/പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കുകയാണെങ്കിൽ—ലക്ഷം ജപം ചെയ്താലും അവൻ അർച്ചാസിദ്ധിയും നേടുന്നു. അവളുടെ പുരശ്ചരണവിധി നൂറ്റെട്ട് ജപമെന്നു സ്മൃതമാണ്. പത്തു പ്രാവശ്യം പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ ഉടൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു; മഹാദേവിയുടെ പ്രസാദത്താൽ മഹാദുർഗ്ഗങ്ങൾ കടക്കുന്നു.

Verse 31

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः । दशवारं पठेद्य...

ഈ അഥർവശീർഷം പഠിക്കുന്നവൻ അഞ്ചു അഥർവശീർഷങ്ങളുടെ ജപഫലം പ്രാപിക്കുന്നു. ഈ അഥർവശീർഷം അറിഞ്ഞ് ദേവിയുടെ അർച്ചാ (പ്രതിമ) സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ—ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിച്ചാലും—ആ അർച്ചയിൽ സിദ്ധി (അർച്ചാസിദ്ധി) നേടുന്നു. അവൾക്കുള്ള പുരശ്ചരണവിധി നൂറ്റെട്ട് എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇതിനെ പത്തു പ്രാവശ്യം പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ ഉടൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു; മഹാദേവിയുടെ പ്രസാദത്താൽ മഹാദുരിതങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു.

Verse 32

प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । तत्सायं प्रातः प्रयुञ्जानः पापोऽपापो भवति । निशीथे तुरीयसन्ध्यायां जप्त्वा वाक्सिद्धिर्भवति । नूतनप्रतिमायां जप्त्वा देवतासांनिध...

പ്രഭാതത്തിൽ ഇത് അധ്യയനം ചെയ്യുന്നവൻ രാത്രിയിൽ ചെയ്ത പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു; സായാഹ്നത്തിൽ അധ്യയനം ചെയ്യുന്നവൻ പകലിൽ ചെയ്ത പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ സന്ധ്യയും പ്രഭാതവും ഇതിനെ പ്രയോഗിക്കുന്നവൻ പാപരഹിതനാകുന്നു. നിശീഥത്തിൽ, തുരീയസന്ധ്യയിൽ ജപിച്ചാൽ വാക്‌സിദ്ധി ഉണ്ടാകുന്നു. പുതുതായി നിർമ്മിച്ച പ്രതിമയുടെ മുമ്പിൽ ജപിച്ചാൽ ദേവതാസാന്നിധ്യം ലഭിക്കുന്നു. പ്രാണപ്രതിഷ്ഠാ കർമത്തിൽ ജപിച്ചാൽ പ്രാണങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ ഉറപ്പാകുന്നു. ചൊവ്വയും അശ്വിനിയും കൂടുന്ന ശുഭസന്ധിയിൽ, മഹാദേവിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ജപിച്ചാൽ മഹാമൃത്യുവിനെ അതിക്രമിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ—ഇതുതന്നെ ഉപനിഷത്ത് ഉപദേശിക്കുന്നു.