Home›Upanishads›Devi›Verse 10
←Previous Verse
Next Verse→

Devi Upanishad: Verse 10

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् ।

दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरां नाशयते तमः ॥

देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति ।

सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्मानुपसुष्टुतैतु ॥

ताम् । अग्नि-वर्णाम् । तपसा । ज्वलन्तीम् । वैरोचनीम् । कर्म-फलेषु । जुष्टाम् ।

दुर्गाम् । देवीम् । शरणम् । अहम् । प्रपद्ये । सु-तराम् । नाशयते । तमः ।

देवीम् । वाचम् । अजनयन्त । देवाः । ताम् । विश्व-रूपाः । पशवः । वदन्ति ।

सा । नः । मन्द्रेषम् । ऊर्जम् । दुहाना । धेनुः । वाक् । अस्मान् । उप-सुष्टुत् । एतु ।

Recitation with translationDevi Upanishad 10

tām agni-varṇāṃ tapasā jvalantīṃ vairocanīṃ karma-phaleṣu juṣṭām |

durgāṃ devīṃ śaraṇam ahaṃ prapadye su-tarāṃ nāśayate tamaḥ |

devīṃ vācam ajanayanta devās tāṃ viśva-rūpāḥ paśavo vadanti |

sā no mandreṣam ūrjaṃ duhānā dhenuḥ vāk asmān upa-suṣṭut etu |

അഗ്നിവർണ്ണയായി, തപസ്സാൽ ജ്വലിക്കുന്നവളായി, വൈരോചനിയായി, കർമ്മഫലങ്ങളിൽ പ്രീതിയുള്ള ദുർഗാദേവിയെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു; അവൾ തമസ്സിനെ പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ ദേവീ-വാണിയെ ജനിപ്പിച്ചു; വിശ്വരൂപികളായ ജീവികൾ അവളെ ഉച്ചരിക്കുന്നു. പോഷണവും മധുരവചനവും പാൽപോലെ ദോഹിക്കുന്ന ധേനുസ്വരൂപമായ ആ വാണി, സ്തുതിപൂർവ്വമായ അനുഗ്രഹത്തോടെ ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ.

I take refuge in that Goddess—fire-hued, blazing with austerity, radiant, delighting in the fruits of actions—(in) Durgā; she utterly destroys darkness. The gods generated the Goddess Speech; the many-formed creatures speak her. May that Speech, a cow yielding nourishment and sweet utterance for us, come to us with well-praised (benediction).

ताम्her
ताम्:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (सर्वनाम)
अग्नि-वर्णाम्fire-colored
अग्नि-वर्णाम्:
TypeAdjective
Rootअग्निवर्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्
तपसाby austerity/heat
तपसा:
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-एकवचनम्
ज्वलन्तीम्blazing
ज्वलन्तीम्:
TypeAdjective
Rootज्वल् (धातु) → ज्वलन्त् (वर्तमान-कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; वर्तमान-कर्तरि शतृ
वैरोचनीम्the radiant one (Vairocanī)
वैरोचनीम्:
TypeNoun
Rootवैरोचनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्
कर्म-फलेषुin the fruits of actions
कर्म-फलेषु:
TypeNoun
Rootकर्मफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-बहुवचनम्
जुष्टाम्favored/accepted
जुष्टाम्:
TypeAdjective
Rootजुष् (धातु) → जुष्ट (भूतकृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; भूतकर्मणि क्त
दुर्गाम्Durgā
दुर्गाम्:
TypeNoun
Rootदुर्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्
देवीम्the goddess
देवीम्:
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्
शरणम्refuge
शरणम्:
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (गत्यर्थे)
अहम्I
अहम्:
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषे प्रथमा-एकवचनम् (सर्वनाम)
प्रपद्येI take refuge (surrender)
प्रपद्ये:
TypeVerb
Rootप्र√पद् (धातु)
Formलट्; आत्मनेपदम्; उत्तमपुरुषः; एकवचनम्
सु-तराम्most excellently/very greatly
सु-तराम्:
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + तर (तुलनाप्रत्यय)
Formअव्यय; अतिशयार्थे
नाशयतेdestroys
नाशयते:
TypeVerb
Rootनाशय् (णिजन्त; √नश्)
Formलट्; परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्
तमःdarkness (ignorance)
तमः:
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्
देवीम्the goddess
देवीम्:
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्
वाचम्speech (Vāk)
वाचम्:
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्
अजनयन्तgenerated/produced
अजनयन्त:
TypeVerb
Rootअ√जन् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; बहुवचनम्
देवाःthe gods
देवाः:
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्
ताम्her
ताम्:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (सर्वनाम)
विश्व-रूपाःof all forms
विश्व-रूपाः:
TypeAdjective
Rootविश्वरूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्
पशवःcreatures
पशवः:
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्
वदन्तिspeak/call
वदन्ति:
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formलट्; परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; बहुवचनम्
साshe
सा:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (सर्वनाम)
नःfor us/our
नः:
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-बहुवचन-रूपम् (एन्क्लिटिक)
मन्द्रेषम्sweet hymn/chant
मन्द्रेषम्:
TypeNoun
Rootमन्द्रेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्
ऊर्जम्nourishing strength
ऊर्जम्:
TypeNoun
Rootऊर्ज् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्
दुहानाmilking forth
दुहाना:
TypeAdjective
Root√दुह् (धातु) → दुहान (वर्तमान-कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; वर्तमान-कर्तरि शानच्
धेनुःcow
धेनुः:
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
वाक्speech (Vāk)
वाक्:
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
अस्मान्us
अस्मान्:
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-बहुवचनम् (सर्वनाम)
उपtowards/near
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय
सु-ष्टुतwell-praised
सु-ष्टुत:
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग) + √स्तु (धातु) → स्तुत (भूतकृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; क्त
एतुmay (she) come
एतु:
TypeVerb
Root√इ (धातु)
Formलोट्; परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्
  • तामग्निवर्णाम् → ताम् + अग्निवर्णाम्
  • कर्मफलेषु → कर्म + फलेषु
  • दुर्गां देवीं → दुर्गाम् + देवीम्
  • शरणमहं → शरणम् + अहम्
  • सुतरां → सु-तराम्
  • देवास्तां → देवाः + ताम्
  • विश्वरूपाः → विश्व-रूपाः
  • मन्द्रेषमूर्जम् → मन्द्रेषम् + ऊर्जम्
  • धेनुर्वागस्मानुपसुष्टुतैतु → धेनुः + वाक् + अस्मान् + उप + सु-ष्टुत + एतु
Central concept
Māyā-śakti / Devī as Brahma-śakti; removal of tamas (avidyā) through divine power and Vāk
The mahavakyas
Indirect: supports realization of Brahman by removing avidyā (tamas); aligns with the insight behind ‘prajñānaṃ brahma’ (consciousness as the illuminating principle) though not stated as a mahāvākya.
Veda
Atharva Veda
Chandas
Mixed: first two pādas resemble Triṣṭubh/Jagatī-style cadence; latter portion is Ṛgvedic-style mantraic prose/metrical blend (often transmitted without strict single-meter uniformity).

Yoga and practice

Mantra-japa of Devī/Durgā; contemplation on inner ‘agni’ (tapas) as transformative discipline; meditative refinement of speech (vāk-śuddhi) and mantra as a vehicle to dispel tamas; bhakti as śaraṇāgati (taking refuge).

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play