Adhyaya 5

Verse 1

सूत उवाच । इत्येवमुक्ते विप्रेंद्रा शंकरेण महात्मना । पुनः पप्रच्छ सा देवी हर्षसंपूर्णमानसा

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! മഹാത്മാവായ ശങ്കരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ഹർഷം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ദേവി വീണ്ടും അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു.

Verse 2

देव्युवाच । देवदेव जगन्नाथ सर्वप्राणहिताय वै । प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यं विस्तराद्वद मे प्रभो

ദേവി പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവദേവാ, ജഗന്നാഥാ! സർവ്വപ്രാണികളുടെ ഹിതത്തിനായി, ഹേ പ്രഭോ, പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം എനിക്ക് വിശദമായി പറയണമേ.

Verse 3

ईश्वर उवाच । अन्यद्दृष्टांतरूपं ते कथयामि यशस्विनि । येन सृष्टं महादेवि क्षेत्रमेतन्मम प्रियम्

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ യശസ്വിനീ! ഞാൻ നിനക്കൊരു മറ്റൊരു, ഭിന്നരൂപത്തിലുള്ള വൃത്താന്തം പറയുന്നു; അതിനാൽ, ഹേ മഹാദേവീ, എനിക്ക് പ്രിയമായ ഈ ക്ഷേത്രം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 4

या गतिर्ध्यायतां नित्यं निःसंगानां च योगिनाम् । सैवं संत्यजतां प्राणान्प्रभासे तु परा गतिः

നിത്യധ്യാനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, നിസ്സംഗ യോഗികൾ പ്രാപിക്കുന്ന ഗതി ഏതാണ്, അതേ പരമഗതി പ്രഭാസത്തിൽ പ്രാണത്യാഗം ചെയ്യുന്നവർക്കും ലഭിക്കുന്നു.

Verse 5

अनेककल्पस्थायी च मार्कंडेयो महातपाः । सोऽपि देवं विरूपाक्षं प्रभासे तु सदाऽर्चति

അനേകം കല്പങ്ങളോളം നിലനിൽക്കുന്ന മഹാതപസ്വി മാർകണ്ഡേയനും പ്രഭാസത്തിൽ വിരൂപാക്ഷ ദേവനെ നിത്യം നിരന്തരമായി ആരാധിക്കുന്നു।

Verse 6

अटित्वा सर्वतीर्थानि प्रभासं नैव मुंचति । दुर्वासाश्च महातेजा लिंगस्याराधनोद्यतः । न मुंचति क्षणं देवि तत्क्षेत्रं शशिमौलिनः

എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും സഞ്ചരിച്ചിട്ടും അവൻ പ്രഭാസം വിട്ടുപോകുന്നില്ല. മഹാതേജസ്വിയായ ദുർവാസാവും ലിംഗാരാധനയിൽ തത്പരനായി, ഹേ ദേവീ, ശശിമൗളി ശിവന്റെ ആ ക്ഷേത്രഭൂമിയെ ഒരു ക്ഷണവും വിട്ടുനിൽക്കുകയില്ല।

Verse 7

भरद्वाजो मरीचिश्च मुनिश्चोद्दालकस्तथा । क्रतुश्चैव वसिष्ठश्च कश्यपो भृगुरेव च

ഭരദ്വാജൻ, മരീചി, കൂടാതെ മുനി ഉദ്ദാലകൻ; ക്രതു, വസിഷ്ഠൻ, കശ്യപൻ, ഭൃഗുവും (അവിടെ വിരാജിക്കുന്നു)।

Verse 8

दक्षश्चैव तु सावर्णिर्यमश्चांगिरसस्तथा । शुको विभांडकश्चैव ऋष्यशृंगोऽथ गोभिलः

അതുപോലെ ദക്ഷൻ, സാവർണി, യമൻ, ആംഗിരസൻ; ശുകൻ, വിഭാണ്ഡകൻ, ഋഷ്യശൃംഗൻ, പിന്നെ ഗോഭിലനും (അവിടെ വസിക്കുന്നു)।

Verse 9

गौतमश्च ऋचीकश्च अगस्त्यः शौनको महान् । नारदो जमदग्निश्च विश्वामित्रोऽथ लोमशः

ഗൗതമനും ഋചീകനും; അഗസ്ത്യൻ; മഹാനായ ശൗനകൻ; നാരദൻ; ജമദഗ്നി; വിശ്വാമിത്രൻ, പിന്നെ ലോമശനും (അവിടെ കാണപ്പെടുന്നു)।

Verse 10

अन्ये च ऋषयश्चैव दिव्या देवर्षयस्तथा । न मुंचंति महाक्षेत्रं लिंगस्याराधनोद्यताः

മറ്റു ഋഷികളും ദിവ്യ ദേവർഷികളും—ലിംഗാരാധനയിൽ നിരതരായി—ആ മഹാക്ഷേത്രം ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല.

Verse 11

अहं तत्रैव तिष्ठामि लिंगाराधनतत्परः । न मुंचामि महाक्षेत्रं सत्यंसत्यं वरानने

ഞാൻ അവിടെയേ താമസിക്കുന്നു, ലിംഗാരാധനയിൽ പൂർണ്ണമായി തത്പരനായി. ആ മഹാക്ഷേത്രം ഞാൻ വിടുകയില്ല—ഇത് സത്യം, സത്യം, ഹേ സുമുഖീ.

Verse 12

सर्वतीर्थानि देवेशि मया दृष्टानि भूतले । प्रभासेन समं क्षेत्रं नैव दृष्टं कदाचन

ഹേ ദേവേശി, ഭൂതലത്തിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്; എന്നാൽ പ്രഭാസത്തിന് തുല്യമായ ക്ഷേത്രം ഞാൻ ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ല.

Verse 13

देवि षष्टिसहस्राणि याज्ञवल्क्यपुरस्कृताः । जपं कुर्वंति रुद्राणां चन्द्रभागां व्यवस्थिताः

ഹേ ദേവീ, യാജ്ഞവൽക്ക്യനെ മുൻനിർത്തി അറുപതിനായിരം ഋഷികൾ ചന്ദ്രഭാഗയുടെ തീരത്ത് നിലകൊണ്ട് രുദ്രമന്ത്രജപം ചെയ്യുന്നു.

Verse 14

चत्वारिंशत्सहस्राणि ऋषीणामूर्द्ध्वरेतसाम् । देविकातटमाश्रित्य जपंति शतरुद्रियम्

ഊർധ്വരേതസ്, സംയമശീലരായ നാല്പതിനായിരം ഋഷികൾ ദേവികയുടെ തീരം ആശ്രയിച്ച് ശതരുദ്രീയം ജപിക്കുന്നു.

Verse 15

कोटयश्चैव पंचाशन्मुनीनामूर्द्ध्वरेतसाम् । उमापतिं समासाद्य लिंगं तत्रैव संस्थितम्

ഊർദ്ധ്വരേതസ്സുകളായ അമ്പത് കോടി മുനിമാർ ഉമാപതി ശിവനെ സമീപിച്ച്, അവിടെയേ ആ ലിംഗത്തിൽ തന്നെ പ്രതിഷ്ഠിതരായി നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 16

रुद्राणां कोटि जाप्यं तु कृतं तत्रैव तैः पुरा । कोटिस्तत्रैव संसिद्धास्तस्मिंल्लिंगे न संशयः

അവിടെയേ അവർ പൂർവകാലത്ത് രുദ്രമന്ത്രങ്ങളുടെ ഒരു കോടി ജപം ചെയ്തു; അവിടെയേ ഒരു കോടി പേർ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു—ആ ലിംഗത്തെക്കുറിച്ച് സംശയമില്ല।

Verse 17

शतं चैव सहस्राणां देवेशं शशिभूषणम् । पूजयंति महासिद्धा मम क्षेत्रनिषेविणः

എന്റെ ക്ഷേത്രത്തെ സേവിക്കുന്ന മഹാസിദ്ധർ നൂറുകളും ആയിരങ്ങളും ആയി, ചന്ദ്രഭൂഷണനായ ദേവേശ ശിവനെ പൂജിക്കുന്നു।

Verse 18

वेदांतेषु च यत्प्रोक्तं फलं चैव महर्षिभिः । तत्फलं सकलं तत्र चंद्रभूषणदर्शनात्

വേദാന്തങ്ങളിൽ മഹർഷികൾ പ്രസ്താവിച്ച ഫലം ഏതായാലും, ആ സമ്പൂർണ്ണ ഫലം അവിടെ ചന്ദ്രഭൂഷണനായ ശിവനെ ദർശിക്കുന്നതുമാത്രം കൊണ്ടു ലഭിക്കുന്നു।

Verse 19

अग्नितीर्थे ऋषीणां तु कोटिः साग्रा स्थिता शुभे । रुद्रेश्वरे स्मृतं लक्षं कंपर्द्दीशे तथैव च

അഗ്നിതീർത്ഥത്തിലെ ആ ശുഭസ്ഥാനത്ത് ഋഷികളുടെ സാഗ്ര ഒരു കോടി വസിക്കുന്നു. രുദ്രേശ്വരത്തിൽ ഒരു ലക്ഷം എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ കമ്പർദ്ദീശയിലും।

Verse 20

रत्नेश्वरे सहस्रं तु ऋषीणामूर्द्ध्वरेतसाम् । अर्कस्थले महापुण्ये कोटिः साग्रा स्थिता शुभे

രത്നേശ്വരത്തിൽ ഊർദ്ധ്വരേതസ്സായ ഋഷിമാരുടെ ഒരു സഹസ്രം വസിക്കുന്നു; മഹാപുണ്യമയമായ അർക്കസ്ഥലത്തിലെ ശുഭസ്ഥാനത്ത് സാഗ്ര ഒരു കോടി നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 21

षष्टिश्चैव सहस्राणि तत्र सिद्धेश्वरे स्थिताः । सप्त चैव सहस्राणि मार्कंडेये तु संस्थिताः

അവിടെ സിദ്ധേശ്വരത്തിൽ അറുപതിനായിരം പേർ നിലകൊള്ളുന്നു; മാർകണ്ഡേയത്തിൽ ഏഴായിരം പേർ കൂടി സ്ഥാപിതരായിരിക്കുന്നു।

Verse 22

सरस्वत्यां ब्रह्मकुण्डेऽसंख्याता मुनयः स्मृताः । दशार्बुदसहस्राणि कोटित्रितयमेव च

സരസ്വതിയുടെ ബ്രഹ്മകുണ്ഡത്തിൽ മുനിമാർ അസംഖ്യരെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു—ദശ ആർബുദ സഹസ്രങ്ങളും, കൂടാതെ മൂന്ന് കോടിയും।

Verse 23

ऋषयस्तत्र तिष्ठंति यत्र प्राची सरस्वती । ब्रह्महत्या गता यत्र शंकरस्य च तत्क्षणात्

പ്രാചിയായി ഒഴുകുന്ന സരസ്വതി ഉള്ളിടത്തുതന്നെ ഋഷിമാർ വസിക്കുന്നു; അവിടെയേ ആ ക്ഷണത്തിൽ ശങ്കരന്റെ ബ്രഹ്മഹത്യാദോഷം വിട്ടുപോയി।

Verse 24

कायः सुवर्णतां प्राप कपालं पतितं करात् । ज्ञात्वैवं शंकिना पूर्वं कृतं तत्र महातपः

അവന്റെ ദേഹം സ്വർണ്ണപ്രഭ കൈവരിച്ചു, കപാലപാത്രം കൈയിൽ നിന്ന് വീണുപോയി; ഇതറിഞ്ഞ് ശംഖി മുൻകാലത്ത് അവിടെ മഹാതപസ് ചെയ്തു।

Verse 25

तुष्टः श्रीशंकरो देवो लिंग वासवरेण तु । कोटियज्ञफलं स्नाने प्राच्यां लिंगस्य पूजने

പ്രസന്നനായ ശ്രീശങ്കരദേവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ലിംഗവാസവരത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, കിഴക്കുദിക്കിൽ (സരസ്വതീമുഖമായി) ലിംഗപൂജ ചെയ്താൽ കോടി യജ്ഞഫലം ലഭിക്കും.

Verse 26

पिंडे गयाशतगुणममासोमयुते दिने । भूतायां पिंडदस्तत्र कुलकोटिं समुद्धरेत्

അവിടെ പിണ്ഡദാനം ചെയ്താൽ ഗയയെക്കാൾ നൂറിരട്ടി പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് തിങ്കളാഴ്ചയോടുകൂടിയ അമാവാസി ദിനത്തിൽ. ഭൂതാ തിഥിയിൽ അവിടെ പിണ്ഡം നൽകുന്നവൻ തന്റെ കുലകോടിയെയും ഉയർത്തുന്നു.

Verse 27

ये चात्र मलनाशाय निमङ्क्ष्यंति च मानवाः । दशगोदानजं पुण्यं तेषामपि भविष्यति

ഇവിടെ മലിനത നശിപ്പാൻ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർക്കും പത്ത് ഗോദാനം ചെയ്തതിൽ നിന്നുള്ള പുണ്യം ലഭിക്കും.

Verse 28

पादेन वा क्रीडमाना जलं लिप्संति ये नरा । तेषामपि श्राद्धफलं विधिवत्संभविष्यति । तत्र लिंगानि पूज्यानि शूलभेदादिकानि तु

കാൽകൊണ്ട് കളിച്ചുകൊണ്ട് വെള്ളം തളിച്ചാലും അല്ലെങ്കിൽ അറിയാതെ വെള്ളം ഗ്രഹിച്ചാലും, അവർക്കും വിധിപൂർവ്വം ശ്രാദ്ധഫലം ലഭിക്കും. അവിടെ ശൂലഭേദാദി ലിംഗങ്ങൾ പൂജ്യമാണ്.

Verse 29

एवं विकल्प्य लिंगानि अश्वमेध फलानि तु । दर्शनेनापि सर्वेषां स्पर्शाद्धि द्विगुणं फलम्

ഇങ്ങനെ വിവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള ഈ ലിംഗങ്ങൾ അശ്വമേധയജ്ഞഫലം നൽകുന്നു. എല്ലാറ്റിനും ദർശനം മാത്രം കൊണ്ടും ലാഭമുണ്ട്; എന്നാൽ സ്പർശം ചെയ്താൽ ഫലം ഇരട്ടിയാകുമെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 31

तेषां तुष्टो जगन्नाथः शंकरो नीललोहितः । त्रिंशत्कोटिगणस्तत्र प्राचीं रक्षंति सर्वतः

അവരിൽ പ്രസന്നനായ ജഗന്നാഥൻ ശങ്കരൻ—നീലലോഹിതൻ—അവിടെ മുപ്പത് കോടി ഗണങ്ങളെ നിയോഗിക്കുന്നു; അവർ കിഴക്കുദിക്കിനെ എല്ലാടവും കാക്കുന്നു.

Verse 32

महापापसमाचारः पापिष्ठो वाऽति किल्बिषी । घुणाक्षरमिव प्राणान्प्राच्यां मुक्त्वा शिवं व्रजेत्

മഹാപാപങ്ങളിൽ മുങ്ങിയ അതിപാപിയും കഠിനകല്മഷിതനും ആയാലും, അവിടെ കിഴക്കുദിക്കിൽ പ്രാണം വിട്ടാൽ, ഘുണാക്ഷരം ലയിക്കുന്നതുപോലെ ശിവനെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 33

दधिकंबलदानं तु तत्र देयं द्विजोत्तमे । कथितं पापशमनं सारात्सारतरं ध्रुवम्

അവിടെ, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, ദധി-കംബളദാനം നൽകേണ്ടതാണ്. അത് പാപശമനകരം, സാരത്തിലും സാരതരം എന്നു നിശ്ചയമായി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 34

अधुना संप्रवक्ष्यामि हिरण्याश्च महोदयम् । दुर्वाससा तपस्तप्तं तत्र सूर्यः प्रतिष्ठितः

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഹിരണ്യായയുടെ മഹോദയം (മഹിമ) പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അവിടെ ദുർവാസസിന്റെ തപസ്സാൽ സൂര്യൻ പ്രതിഷ്ഠിതനായി.

Verse 35

कोटिरेका तु तत्रैव ऋषीणामूर्द्ध्वरेतसाम् । चतुर्विंशतितत्त्वानामधिको बलरूपधृक्

അവിടെയേ തന്നെ ഊർദ്ധ്വരേതസ്സായ ഋഷികൾ ഒരു കോടി ഒന്നു എന്ന എണ്ണത്തിൽ വസിക്കുന്നു. കൂടാതെ അത് ഇരുപത്തിനാലു തത്ത്വങ്ങളെക്കാൾ ഉന്നതം, ബലരൂപം ധരിച്ചതെന്ന് ശ്രുതിയുണ്ട്.

Verse 36

यत्र तिष्ठति देवेशि भृगुकोटिसमन्वितः । अन्यत्र ब्राह्मणानां तु कोट्या यच्च फलं लभेत्

ഹേ ദേവേശി! ഭൃഗുക്കളുടെ കോടി സഹിതം ഈ ദിവ്യസന്നിധി എവിടെ നിലകൊള്ളുന്നുവോ, മറ്റിടത്ത് ബ്രാഹ്മണരുടെ കോടി പേരെ സത്കരിച്ച് ലഭിക്കുന്ന ഫലം, അതേ ഫലം ഇവിടെ അതിസുലഭമായി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 38

ब्रह्मस्थाने तथैकेन भोजितेन तु तत्फलम् । एवं ज्ञात्वा महादेवि तत्र तिष्ठामि निर्वृतः । कोटिर्भिर्देवऋषिभिर्देवैः सह समावृतः । तीर्थानि तत्र तिष्ठंति अंतर्भूतानि वै कलौ

ആ ബ്രഹ്മസ്ഥാനത്തിൽ ഒരേയൊരു യോഗ്യനു ഭോജനം നൽകുന്നതുകൊണ്ടും അതേ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. ഇത് അറിഞ്ഞ്, ഹേ മഹാദേവീ, ഞാൻ അവിടെ പരമ സംതൃപ്തിയോടെ വസിക്കുന്നു—കോടിക്കണക്കിന് ദേവഋഷികളും ദേവന്മാരും ചുറ്റിപ്പറ്റി. കലിയുഗത്തിൽ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും അവിടെയേ നിലകൊള്ളുന്നു; സത്യത്തിൽ അവ ആ സ്ഥലത്തിൽ തന്നെ അന്തർഭൂതമാണ്।

Verse 39

तत्र क्षेत्रे महारम्ये यत्र सोमेश्वरः स्थितः । मम देवि गणौ द्वौ तु विभ्रमः संभ्रमः परः

അത്യന്തം രമണീയമായ ആ ക്ഷേത്രഭൂമിയിൽ, സോമേശ്വരൻ നിലകൊള്ളുന്നിടത്ത്, ഹേ ദേവീ, എന്റെ രണ്ടു ഗണങ്ങൾ ഉണ്ട്—വിഭ്രമനും മറ്റേത് സംഭ്രമനും।

Verse 40

तौ चात्र क्षेत्रसंस्थानां लोकानां भ्रमविभ्रमैः । योजयंति सदा चित्तं विकल्पानैक्यसंकुलम्

ഇവിടെ ആ രണ്ടുപേരും തങ്ങളുടെ ഭ്രമവും വിഭ്രമവും കൊണ്ടു ഈ ക്ഷേത്രപ്രദേശത്ത് വസിക്കുന്ന ജനങ്ങളുടെ ചിത്തത്തെ നിരന്തരം കുടുക്കുന്നു; അനവധി വികൽപ്പങ്ങളുടെ തിരക്കാൽ അത് കലുഷിതമാക്കുന്നു।

Verse 41

विनायकोपसर्गाश्च दश दोषास्तथा परे । एवं क्षेत्रं तु रक्षंति पापिनां दुष्टचेतसाम्

വിനായകന്റെ ഉപസർഗങ്ങളും മറ്റൊരു പത്ത് ദോഷങ്ങളും—ഇങ്ങനെ അവർ ഈ ക്ഷേത്രപ്രദേശത്തെ കാക്കുന്നു; ദുഷ്ടചിത്തരായ പാപികളുടെ പ്രവേശനം തടയുന്നു।

Verse 42

दंडपाणिं तु ये भक्त्या पश्यंतीह नरोत्तमाः । न तेषां जायते विघ्नं तत्र क्षेत्रनिवासिनाम्

ഇവിടെ ഭക്തിയോടെ ദണ്ഡപാണിയെ ദർശിക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠന്മാർക്ക്, ആ പുണ്യക്ഷേത്രനിവാസികളായിരിക്കുമ്പോൾ യാതൊരു വിഘ്നവും ജനിക്കുകയില്ല।

Verse 43

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा वै वर्णसंकराः । अकामा वा सकामा वा प्रभासे ये मृताः शुभे

ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ, വർണസങ്കരരും—നിഷ്കാമരായാലും സകാമരായാലും—ശുഭമായ പ്രഭാസത്തിൽ ദേഹത്യാഗം ചെയ്യുന്നവർ,

Verse 44

चंद्रार्द्धमौलिनः सर्वे ललाटाक्षा वृषध्वजाः । शिवे मम पुरे दिव्ये जायंते तत्र मानवाः

അവർ എല്ലാവരും ചന്ദ്രാർദ്ധമൗലി, ലലാടാക്ഷി, വൃഷധ്വജസ്വരൂപരാകുന്നു; ഹേ ശിവേ, എന്റെ ദിവ്യ ശിവപുരിയിൽ അവ മനുഷ്യർ അവിടെ ജനിക്കുന്നു।

Verse 45

यस्तत्र वसते विप्रः संयतात्मा समाहितः । त्रिकालमपि भुंजानो वायुभक्षसमो भवेत्

അവിടെ ആത്മസംയമത്തോടെ ധ്യാനനിഷ്ഠനായി വസിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ, ത്രികാലം ഭക്ഷിച്ചാലും വായുഭക്ഷനുപോലെ തന്നെയാകുന്നു।

Verse 46

मेरोः शक्या गुणा वक्तुं द्वीपानां च गुणास्तथा । समुद्राणां च सर्वेषां शक्या वक्तुं गुणाः प्रिये

പ്രിയേ, മേരുവിന്റെ ഗുണങ്ങൾ പറയാൻ കഴിയും; അതുപോലെ ദ്വീപങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങളും; എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളുടെയും ഗുണങ്ങളും പോലും വിവരിക്കാം।

Verse 47

आदिदेवस्य देवेशि महेशस्य महाप्रभोः । शक्या नैव गुणा वक्तुं वर्षाकोटिशतैरपि

ഹേ ദേവേശി! ആദിദേവനും മഹാപ്രഭുവുമായ മഹേശന്റെ ഗുണങ്ങളെ കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടും വാചാലമായി പറയാൻ കഴിയുകയില്ല.