Adhyaya 213

Verse 1

सूत उवाच । रत्नादित्यस्य माहात्म्यमेतद्वः परिकीर्तितम् । सर्वकुष्ठहरं यच्च सर्वपातकनाशनम् । भूयस्तथैव माहात्म्यं महद्वै श्रूयतां रवेः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—രത്നാദിത്യന്റെ മഹാത്മ്യം നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അത് എല്ലാ തരത്തിലുള്ള കുഷ്ഠവും നീക്കി, എല്ലാ പാതകങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു. ഇനി വീണ്ടും രവി (സൂര്യൻ)ന്റെ മഹത്തായ മഹാത്മ്യം കേൾക്കുക।

Verse 2

तेन चाराधितः सूर्यस्तत्रस्थेन द्विजोत्तमाः

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! അവിടെ വസിച്ചിരുന്ന ആ വ്യക്തി സൂര്യനെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു।

Verse 3

पूर्वदक्षिणदिग्भागे समासाद्य ततः परम् । रक्त चन्दनजां कृत्वा प्रतिमां भावितात्मना

പിന്നീട് അവൻ അഗ്നേയ ദിക്കിലെത്തി, ഏകാഗ്രചിത്തനായി, ചുവന്ന ചന്ദനത്തിൽ നിന്നൊരു പവിത്ര പ്രതിമ നിർമ്മിച്ചു।

Verse 4

ततो वर्षसहस्रांते तुष्टस्तस्य दिवाकरः । वरदोऽस्मीति तं प्राह दृष्टिगोचरमागतः

പിന്നീട് ആയിരം വർഷങ്ങളുടെ അവസാനം, തൃപ്തനായ ദിവാകരൻ അവന്റെ ദൃഷ്ടിഗോചരമായി വന്ന്—“ഞാൻ വരദാനി” എന്നു പറഞ്ഞു।

Verse 5

ब्राह्मण उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव कुष्ठव्याधिं हर प्रभो । नान्येन कारणं मेऽस्ति राज्येनापि त्रिविष्टपे

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ, ഹേ പ്രഭോ, നിങ്ങൾ എനിക്കു പ്രസന്നനായാൽ എന്റെ കുഷ്ഠരോഗം നീക്കണമേ. എനിക്ക് മറ്റൊരു ആഗ്രഹമില്ല; സ്വർഗ്ഗരാജ്യവും വേണ്ട.

Verse 6

श्रीभगवानुवाच । सप्तम्यां सूर्यवारेण कुरु विप्र प्रदक्षिणाम् । शतमष्टोत्तरं यावत्स्नात्वा पुण्यह्रदे शुभे । फलहस्तः पृथक्त्वेन ततः कुष्ठेन मुच्यसे

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രാ, സപ്തമി തിഥിയിൽ, ഞായറാഴ്ച പ്രദക്ഷിണ ചെയ്യുക. തുടർന്ന് ശുഭമായ പുണ്യഹ്രദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, കൈകളിൽ ഫലങ്ങൾ പിടിച്ച് പ്രത്യേക അർപ്പണഭാവത്തോടെ നൂറ്റെട്ട് പ്രാവശ്യം പൂർത്തിയാക്കുക; അപ്പോൾ കുഷ്ഠത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

Verse 7

अन्योऽत्र गां गतो योऽपि व्रतमेतत्करिष्यति । सर्वरोगविनिर्मुक्तो मम लोकं स गच्छति

ഇവിടെ വന്ന് ഈ വ്രതം ആചരിക്കുന്ന ഏവനും എല്ലാ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനായി എന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കും.

Verse 8

श्रीसूर्य उवाच । तच्छ्रुत्वा स तथा चक्रे ब्राह्मणः श्रद्धयाऽन्वितः । विमुक्तश्च तदा कुष्ठाद्दिव्यदेहमवाप्तवान्

ശ്രീസൂര്യൻ പറഞ്ഞു—അത് കേട്ട് ആ ബ്രാഹ്മണൻ ശ്രദ്ധയോടെ അതുപോലെ തന്നെ ചെയ്തു. അപ്പോൾ അവൻ കുഷ്ഠത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി ദിവ്യദേഹം പ്രാപിച്ചു.

Verse 9

अथ भूयोऽपि तं प्राह नीरोगं भगवान्रविः । किं ते प्रियं करोम्यन्यद्वद ब्राह्मणसत्तम

പിന്നീട് ഭഗവാൻ രവി അവനെ രോഗമില്ലാത്തവനായി കണ്ടു വീണ്ടും പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, പറയുക; നിനക്കായി മറ്റെന്ത് പ്രിയ വരം ഞാൻ നൽകട്ടെ?

Verse 10

सोऽब्रवीत्सर्वदैवात्र स्थातव्यं भगवन्विभो

അവൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭഗവൻ, ഹേ സർവ്വശക്തനായ പ്രഭോ, നിങ്ങൾ ഇവിടെ എന്നേക്കുമായി വസിക്കണമേ।

Verse 11

श्रीभगवानुवाच । अतः परं ममावासः स्थानेऽत्र च भविष्यति । नाम्ना कुहरवासाख्या संज्ञा मम भविष्यति

ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഇനി മുതൽ എന്റെ വാസം ഈ സ്ഥലത്തുതന്നെയായിരിക്കും; ഇവിടെ എന്റെ നാമസഞ്ജ്ഞ ‘കുഹരവാസ’ എന്നായിരിക്കും।

Verse 12

कस्यचित्त्वथ कालस्य विष्णुपुत्रो बभूव ह । सांबोनाम सुरूपाढ्यो जांबवत्यां द्विजोत्तमाः

കുറെ കാലത്തിനു ശേഷം വിഷ്ണുവിന്റെ പുത്രൻ ജനിച്ചു—ജാംബവതിയിൽ, അത്യന്തം സുന്ദരരൂപസമ്പന്നൻ, ‘സാംബ’ എന്ന നാമത്തോടെ; ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ।

Verse 13

अथ तं राजमार्गेण गच्छंतं यदुसत्तमम्

അപ്പോൾ രാജമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ യദുശ്രേഷ്ഠനെ ജനങ്ങൾ കണ്ടു।

Verse 14

पुरनार्योऽपि संतुष्टा वीक्षांचक्रुः सुकौतुकात् । गृहकार्याणि संत्यज्य समारूढा गवाक्षकान्

നഗരത്തിലെ സ്ത്രീകളും സന്തോഷത്തോടെ കൗതുകംകൊണ്ട് നോക്കി; ഗൃഹകാര്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ജാലകങ്ങളിലേക്കു കയറിനിന്നു।

Verse 15

तस्य कामात्मदेहस्य दर्शनार्थं समुत्सुकाः । काश्चिदर्धानुलिप्तांग्यः काश्चिदेकांजितेक्षणाः

അവന്റെ കാമമോഹനമായ ദേഹദർശനം കാണാൻ ആകാംക്ഷയോടെ ചില സ്ത്രീകൾ തിടുക്കത്തിൽ ശരീരത്തിൽ പകുതി മാത്രം ലേപനം പൂശി വന്നു; ചിലർ ഒരു കണ്ണിൽ മാത്രം കണ്മഷി ഇട്ടുകൊണ്ട് വന്നു।

Verse 16

अर्धसंयमितैः केशैस्तथान्यास्त्यक्तबालकाः । एकस्मिंश्चरणे काश्चिन्नियोज्योपानहं द्रुताः

ചില സ്ത്രീകൾ തിടുക്കത്തിൽ മുടി പകുതി മാത്രം കെട്ടിയവരായിരുന്നു; ചിലർ കുഞ്ഞുങ്ങളെ വിട്ടുപോയി; ചിലർ ഒരു കാലിൽ മാത്രം ചെരിപ്പിട്ട് വേഗത്തിൽ പുറത്തേക്ക് പാഞ്ഞു।

Verse 17

पादुकां च द्वितीये तु पर्यधावन्नितंबिनीः । व्रजंतीषु तथान्यासु वनितासु गवाक्षकान्

മറ്റേ കാലിലും പാദുക ധരിച്ചുകൊണ്ട് ആ സുന്ദരികൾ ഓടിത്തുടങ്ങി; മറ്റു സ്ത്രീകളും തിടുക്കത്തിൽ പോകുമ്പോൾ ജനാലകളിലേക്കും പാഞ്ഞു।

Verse 18

व्याक्रोशंति क्रुधाविष्टाः शिशवो गुरवस्तथा । नीवीबन्धनविश्लेषसमाकुलितचेतसः

കോപാവേശം പിടിച്ച കുട്ടികൾ നിലവിളിച്ചു; മുതിർന്നവരും അതുപോലെ; അരക്കെട്ടിന്റെ ബന്ധം അഴുകി അക്രമം പടർന്നതാൽ അവരുടെ മനസ്സ് വ്യാകുലമായി।

Verse 19

ययुरेवापराः स्वेषु गवाक्षेषु वरांगनाः । स चकर्ष तदा तासां पतितैर्नेत्ररश्मिभिः

മറ്റു ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ജനാലകളിലേക്കു പോയി; അപ്പോൾ അവൻ അവരുടെ താഴ്ന്ന നേർക്കാഴ്ചയുടെ കിരണങ്ങളാൽ അവരെ തനിക്കരികേ ആകർഷിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി।

Verse 20

हृदयानि धरापृष्ठे कामदेवसमो युवा । काचिद्दृष्ट्वैव तद्रूपं तस्य सांबस्य कामिनी

ഭൂമിയുടെ മേൽപ്പുറത്ത് കാമദേവസമനായ ഒരു യുവാവ് നിന്നിരുന്നു; സാംബന്റെ ആ രൂപം കണ്ട മാത്രത്തിൽ ഒരു കാമിനി പ്രണയവ്യാകുലയായി।

Verse 21

निश्चला कामतप्तांगी लिखितेव विभाब्यते । काचिदग्निसमान्मुक्त्वा निश्वासान्कामपीडिता

ഒരുത്തി, കാമതാപത്തിൽ ദഗ്ധമായ ദേഹത്തോടെ, അനങ്ങാതെ ചിത്രിതയെന്നപോലെ തോന്നി; മറ്റൊരുത്തി, കാമപീഡിതയായി, അഗ്നിസമമായ നിശ്വാസങ്ങൾ വിട്ടു।

Verse 22

एकास्तं च समालोक्य रूपयौवनसंयुतम् । गवाक्षात्प्रपतंति स्म निश्चेष्टा धरणीतले

ചില സ്ത്രീകൾ അവനെ—രൂപവും യൗവനവും നിറഞ്ഞവനെ—കണ്ട് ജാലകങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണു, ഭൂമിയിൽ നിശ്ചേഷ്ടരായി കിടന്നു।

Verse 23

अन्याः परस्परालाप प्रकुर्वंति वरस्त्रियः । एका सा कामिनी धन्या यास्य चक्रेवगूहनम्

മറ്റു ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീകൾ പരസ്പരം സംഭാഷണം തുടങ്ങി; എന്നാൽ ആ ധന്യയായ കാമിനി അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്യുവാൻ എന്നപോലെ മുന്നേറി।

Verse 24

निःशेषां रजनीं प्राप्य माघमाससमुद्भवाम् । आस्तां तावत्स्त्रियो याश्च नरा अपि निरर्गलम्

മാഘമാസത്തിൽ പിറന്ന ആ മുഴുവൻ രാത്രി കഴിഞ്ഞിട്ടും സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും എല്ലാവരും അങ്ങനെ തന്നെയിരുന്നു—യാതൊരു നിയന്ത്രണവും കൂടാതെ।

Verse 25

जल्पंति चेदृशं सर्वं तस्य रूपेण विस्मिताः । अत्रये वदन्ति सेवाम एनमर्थेन वर्जिताः

അവന്റെ സൗന്ദര്യരൂപത്തിൽ വിസ്മയിച്ചവർ പലവിധം അങ്ങനെ സംസാരിച്ചു; അത്രിയോടു—“ഇവനെ നാം സേവിക്കാം” എന്നു പറഞ്ഞു, എങ്കിലും അതിൽ യുക്തമായ ലക്ഷ്യമോ ലൗകികഹേതുവോ ഇല്ലായിരുന്നു।

Verse 26

वीक्ष्यामो वदनं येन नित्यमेवेंदुसंनिभम् । कर्णाभ्यां वारिता वृद्धिर्नेत्रयोरप्यसंशयम् । नो चेज्जानीमहे नैव कियती सं भविष्यति

ഏത് മുഖം കൊണ്ടാണ് അവൻ നിത്യം ചന്ദ്രസദൃശനായി തോന്നുന്നതോ, ആ മുഖം നാം ദർശിക്കും. ചെവികളാൽ കാമവൃദ്ധി തടയപ്പെടുന്നു; കണ്ണുകളാലും—സംശയമില്ല; അല്ലെങ്കിൽ അത് എത്രത്തോളം വളരും എന്ന് നമുക്ക് അറിയില്ല।

Verse 27

एवं संवीक्ष्यमाणस्तु कामिनीभिर्नरैस्तथा । निर्ययौ राजमार्गेण पितृदर्शनलालसः

ഇങ്ങനെ കാമിനികളാലും പുരുഷന്മാരാലും നോക്കപ്പെടുമ്പോഴും, പിതൃദർശനലാലസയോടെ അവൻ രാജമാർഗ്ഗം വഴി പുറപ്പെട്ടു।

Verse 28

भगिन्यो मातरो याश्च भ्रातृपत्न्यश्च याः स्थिताः । अवस्थामीदृशीं प्राप्ता ब्राह्मणानामपि स्त्रियः । मातरोऽपि च यास्तस्य भगिन्यश्च विशेषतः

അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന സഹോദരിമാരും മാതാക്കളും, സഹോദരന്മാരുടെ ഭാര്യമാരും—ബ്രാഹ്മണരുടെ സ്ത്രീകളും പോലും—അത്തരം അവസ്ഥയിൽ എത്തി; പ്രത്യേകിച്ച് അവന്റെ സ്വന്തം മാതാക്കളും സഹോദരിമാരും।

Verse 29

अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते प्रावृट्काले निशागमे । कृष्णपक्षे तमोभूते अलक्ष्येऽपि गते पुरः

മറ്റൊരു ദിവസം, വർഷാകാലത്ത് രാത്രി വന്നപ്പോൾ, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ഘനാന്ധകാരം പരന്നു, മുന്നിലുള്ള നഗരം പോലും വ്യക്തമായി കാണാനാകാത്തവിധം ആയപ്പോൾ…

Verse 30

तन्माता नन्दिनीनाम कामदेवशरार्दिता । तत्पत्न्या वेषमाधाय तच्छय्यायामुपस्थिता

അവന്റെ മാതാവ് നന്ദിനി, കാമദേവന്റെ ശരങ്ങളാൽ വേദനിതയായി, അവന്റെ ഭാര്യയുടെ വേഷം ധരിച്ചു അവന്റെ ശയ്യയിലേക്കു വന്നു നിന്നു।

Verse 31

सोऽपि तां दयितां ज्ञात्वा सेवयामास कामिनीम् । रतोपचारैर्विविधैरश्रद्धेयविनिर्मितैः

അവനും അവളെ തന്റെ പ്രിയയെന്നു കരുതി ആ കാമിനിയുമായി രതിയിൽ ഏർപ്പെട്ടു; വിസ്മയകരമായി നിർമ്മിതമായ നാനാവിധ രതോപചാരങ്ങളാൽ।

Verse 32

तया तत्र यदुश्रेष्ठो विकल्पमकरोत्तदा । अंगराजसुता या मे प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

അവളുടെ കാരണത്താൽ അവിടെ യദുശ്രേഷ്ഠൻ സംശയത്തിലായി—“അംഗരാജന്റെ ആ പുത്രി, എനിക്ക് പ്രാണനേക്കാളും പ്രിയപ്പെട്ടവൾ…”

Verse 33

नैवंविधं रतं वेद अनया यद्विनिर्मितम् । वेश्या अपि न जानंति रतमीदृक्कथञ्चन

ഇത്തരത്തിലുള്ള രതി, അവൾ നിർമ്മിച്ചതുപോലെ, ആരും അറിയുന്നില്ല; വേശ്യകളും ഏതുവിധത്തിലും ഇങ്ങനെയുള്ള ഭോഗം അറിയുന്നില്ല।

Verse 34

ततो गाढं करे धृत्वा दीपमानीय तत्क्षणात् । यावत्पश्यति सा माता नन्दिनीति च या स्मृता

പിന്നീട് അവൾ അവന്റെ കൈ ഉറപ്പായി പിടിച്ച് ഉടൻ തന്നെ ദീപം കൊണ്ടുവന്നു, ‘നന്ദിനി’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന ആ മാതാവ് വ്യക്തമായി കാണുവോളം।

Verse 35

ततश्च गर्हयामास रपे किमिदं कृतम् । गर्हितं सर्वलोकानां नर कार्तिप्रदं तथा

അപ്പോൾ അവൾ അവനെ ശാസിച്ച് പറഞ്ഞു—“ഏ പാപി! നീ ഇതെന്തു ചെയ്തു? ഇത് സർവ്വലോകവും നിന്ദിക്കുന്നതാണ്, ഹേ നരാ; ഇതും അപകീർത്തി നൽകുന്നതാകും.”

Verse 36

सापि लज्जासमोपेता महाभयसमाकुला । प्रणष्टा तत्क्षणादेव भयेन महताऽन्विना

അവളും ലജ്ജയാൽ നിറഞ്ഞും മഹാഭയത്തിൽ വിറച്ചും, അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ അത്യന്തം ഭീതിവേഗം കൊണ്ടു അപ്രത്യക്ഷയായി.

Verse 37

सांबोऽपि प्रलपन्नार्तो निद्रां लेभे न वै द्विजाः । रात्रिशेषमभूत्तस्य तदा वर्षशतोपमम्

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! ആർ‍ത്തമായി വിലപിച്ച സാംബനും നിദ്ര ലഭിച്ചില്ല; ആ രാത്രിയുടെ ശേഷിപ്പു ഭാഗം അവനു നൂറു വർഷംപോലെ തോന്നി.

Verse 38

अथ रात्र्यां व्यतीतायां प्रोद्गते रविमण्डले । दुःखेन महता युक्तः प्रोत्थितः स हरेः सुतः

പിന്നെ രാത്രി കഴിഞ്ഞു സൂര്യമണ്ഡലം ഉദിച്ചപ്പോൾ, മഹാദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയ ആ ഹരിപുത്രൻ എഴുന്നേറ്റു.

Verse 39

आवश्यकमपि त्यक्त्वा कंचिद्ब्राह्मणसत्तमम् । धर्मशास्त्रविधानज्ञं समानीयाथ चाब्रवीत्

തന്റെ നിത്യകർമ്മം പോലും വിട്ടുവെച്ച്, ധർമ്മശാസ്ത്രവിധികളിൽ നിപുണനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനെ വിളിപ്പിച്ചു; പിന്നെ അവനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 40

रहस्ये विनयोपेतः कृतांजलिपुटः स्थितः । सांब उवाच । मात्रा स्वस्रा दुहित्रा वा स्वयं स्याद्यदि मोहनम्

ഏകാന്തതയിൽ വിനയത്തോടെ കൈകൂപ്പി നിന്നുകൊണ്ട് സാംബൻ ചോദിച്ചു: 'അമ്മയോടോ സഹോദരിയോടോ മകളോടോ സ്വയം മോഹം തോന്നിയാൽ എന്തുചെയ്യണം?'

Verse 41

कथं शुद्धिर्भवेत्तस्य परमार्थेन मे वद । धर्मशास्त्राणि संवीक्ष्य सर्वाणि च यथाक्रमम्

എല്ലാ ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളും ക്രമമായി പരിശോധിച്ച്, അതിനുള്ള ശുദ്ധീകരണം എങ്ങനെയെന്ന് സത്യസന്ധമായി എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരിക.

Verse 42

ब्राह्मण उवाच । परनार्याः कृते वत्स प्रायश्चित्तं विनिर्मितम् । धर्म द्रोणेषु सर्वेषु वर्णानां च पृथग्विधम्

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: 'കുഞ്ഞേ, പരസ്ത്രീയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, എല്ലാ ധർമ്മഗ്രന്ഥങ്ങളിലും വർണ്ണങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വ്യത്യസ്തമായ പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ വിധിച്ചിട്ടുണ്ട്.'

Verse 43

आसां च तिसृणां चैव त्रयाणां परिकीर्तितम् । एवमेवं विनिर्दिष्टं प्रायश्चित्तं विशुदये

ഈ മൂന്നുപേർക്കും (അമ്മ, സഹോദരി, മകൾ) പ്രായശ്ചിത്തം വിധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്രകാരം ശുദ്ധീകരണത്തിനുള്ള വിധി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 44

मात्रा मोहनमासाद्य भगिन्या वाथ यादव । दुहित्रा वा प्रमादाच्च कार्यं संशोधनं बुधैः । शुद्ध्यर्थं तिंगिनीमेकां नान्यज्जानाम्यहं यतः

ഹേ യാദവാ, അമ്മ, സഹോദരി, അല്ലെങ്കിൽ മകൾ എന്നിവരോട് അശ്രദ്ധമൂലം മോഹം തോന്നിയാൽ, പണ്ഡിതന്മാർ ശുദ്ധീകരണം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതിനായി 'തിംഗിനി' എന്ന മാർഗ്ഗമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും എനിക്കറിയില്ല.

Verse 45

धर्मद्रोणेषु सर्वेषु निर्णयोऽयमुदाहृतः । यो मया तव संदिष्टो नान्योस्ति यदुपुंगव

സകല ധർമ്മസംഗ്രഹങ്ങളിലും ഇതേ വിധിയെന്നു പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹേ യദുശ്രേഷ്ഠാ! ഞാൻ നിന്നോട് ഉപദേശിച്ച പരിഹാരമൊഴികെ മറ്റൊന്നുമില്ല.

Verse 46

अन्यथा यो वदेत्पृष्टः प्रायाश्चित्तं स्वच्छन्द तः । तस्य पापस्य भागी स्याद्यथा कर्ता तथैव सः

ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ആരെങ്കിലും സ്വേച്ഛാനുസാരമായി തെറ്റായ പ്രായശ്ചിത്തം നിർദ്ദേശിച്ചാൽ, ആ പാപത്തിൽ അവനും പങ്കാളിയാകും—കർത്താവിനുപോലെ തന്നേ.

Verse 47

सांब उवाच । तिंगिन्याः किं स्वरूपं च किं प्रमाणं द्विजोत्तम । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि ममास्त्यत्र प्रयोजनम्

സാംബൻ പറഞ്ഞു: ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! തിംഗിനിയുടെ സ്വരൂപം എന്ത്, അതിന്റെ പ്രമാണം (അളവ്/നിയമം) എന്ത്? എല്ലാം വിശദമായി പറയുക; എനിക്ക് ഇവിടെ ഒരു പ്രയോജനമുണ്ട്.

Verse 48

ब्राह्मण उवाच । गोवाटचूर्णमादाय गर्तां भृत्वा स्वमानजाम् । शयनं तत्र कर्तव्यं यावद्वक्त्रेण यादव

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: ഗോവാട്ടചൂർണം എടുത്ത്, സ്വന്തം ദേഹപ്രമാണത്തിന് തക്ക കുഴി നിറച്ച്, അവിടെ ശയിക്കണം—ഹേ യാദവാ! മുഖപ്രമാണം വരെ.

Verse 49

उपरिष्टात्तच्च चूर्णं धार्यं गोवाटसंभवम् । यावद्वक्त्रप्रमाणं च वर्जयित्वा स्वमाननम्

മുകളിലായി കൂടി ഗോവാട്ടസംബവമായ ആ ചൂർണം വയ്ക്കണം—മുഖപ്രമാണം വരെ; മുഴുവൻ ദേഹപ്രമാണം ഒഴിവാക്കി.

Verse 50

ततः पादप्रदेशे तु ज्वालयेद्धव्यवाहनम् । यथा शनैः शनैर्दाहः शरीरस्य प्रजायते

അനന്തരം പാദപ്രദേശത്ത് ഹവ്യവാഹനമായ യജ്ഞാഗ്നി ജ്വലിപ്പിക്കണം; അങ്ങനെ ശരീരത്തിൽ പതുക്കെ പതുക്കെ ദാഹം ഉദ്ഭവിക്കും.

Verse 51

न चैव चालयेदंगं कथंचित्तत्र संस्थितः । नैवाक्रंदं तथा कुर्याद्ध्यायेदेकं जनार्दनम्

അവിടെ നിലകൊണ്ട് ഏതുവിധത്തിലും അവയവങ്ങൾ ചലിപ്പിക്കരുത്; വിലപിക്കരുത്; ഏകനായ ജനാർദനനെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 52

ततो जीवितनाशेन गात्रशुद्धिः प्रजायते

അനന്തരം ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുന്നതിലൂടെ ദേഹശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 53

तिंगिन्या यत्स्वरूपं च तन्मया परिकीर्तितम् । प्रायश्चित्तमिदं सम्यङ्महापातकनाशनम्

തിംഗിനിയുടെ സ്വരൂപം ഞാൻ പ്രസ്താവിച്ചു. ഈ പ്രായശ്ചിത്തം ശരിയായി ആചരിച്ചാൽ മഹാപാതകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 54

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सांबो जांबवतीसुतः । हृदये निश्चयं कृत्वा तिंगिनीसाधकोद्भवम्

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ജാംബവതീ പുത്രനായ സാംബൻ ഹൃദയത്തിൽ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തു—തിംഗിനീ സാധന ചെയ്ത് സിദ്ധി നേടുമെന്നു.

Verse 55

ततः प्रोवाच विजने वासुदेवं घृणान्वितः । ताताहं विप्रलब्धस्तु नंदिन्या तव भार्यया

അപ്പോൾ അവൻ കരുണയോടെ നിറഞ്ഞവനായി ഏകാന്തസ്ഥാനത്ത് വാസുദേവനോട് പറഞ്ഞു—“താതാ! നിന്റെ ഭാര്യ നന്ദിനി എന്നെ തീർച്ചയായും വഞ്ചിച്ചു.”

Verse 56

भार्याया रूपमाधाय पापया तमसि स्थिते । सा मया निजभार्येयमिति मत्वा निषेविता

ഇരുട്ട് പരന്നപ്പോൾ ഒരു പാപിനി സ്ത്രീ എന്റെ ഭാര്യയുടെ രൂപം ധരിച്ചു; ‘ഇവൾ എന്റെ ഭാര്യ തന്നേ’ എന്നു കരുതി ഞാൻ അവളോടു ചേർന്നു.

Verse 57

ततस्तु चेष्टितैर्ज्ञात्वा गर्हयित्वा विसर्जिता । ततःप्रभृति गात्रे मे कुष्ठव्याधिरयं स्थितः

പിന്നീട് അവളുടെ പെരുമാറ്റംകൊണ്ട് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ഞാൻ അവളെ ശാസിച്ച് വിട്ടയച്ചു; അന്നുമുതൽ എന്റെ ശരീരത്തിൽ ഈ കുഷ്ഠരോഗം പിടിപെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 58

मयाथ धर्मशास्त्रज्ञः कश्चित्पृष्टो द्विजोत्तमः । प्रायश्चित्तं यथोक्तं मे वद मातृनिषेवणात्

അതുകൊണ്ട് ധർമ്മശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഒരു ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണനോട് ഞാൻ ചോദിച്ചു—‘അജ്ഞാനവശാൽ നടന്ന മാതൃസേവനത്തിനുള്ള ശാസ്ത്രോക്ത പ്രായശ്ചിത്തം എനിക്ക് പറയുക.’

Verse 59

तेनोक्तं साधनं सम्यक्तिंगिन्या मम शुद्धये । सोऽहं तां साधयिष्यामि तस्य पापस्य शुद्धये

അവൻ എന്റെ ശുദ്ധിക്കായി തിംഗിനീ വ്രതം/സാധനയുടെ യഥോചിത മാർഗം പറഞ്ഞു; ആ പാപശുദ്ധിക്കായി ഞാൻ അതുതന്നെ അനുഷ്ഠിക്കും.

Verse 60

अनुज्ञां देहि मे शीघ्रं कार्यं येन करोम्यहम् । क्षंतव्यं च मया बाल्ये यत्किंचित्कुकृतं कृतम्

എനിക്ക് വേഗത്തിൽ അനുവാദം തരണമേ, ഞാൻ ചെയ്യേണ്ട കര്‍ത്തവ്യകർമ്മം ചെയ്യാൻ കഴിയട്ടെ. ബാല്യത്തിൽ എനാൽ സംഭവിച്ച ഏതെങ്കിലും ദുഷ്കൃത്യം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് ക്ഷമിക്കണമേ।

Verse 61

मम माता यथा दुःखं न कुर्यात्त्वं तथा कुरु

എന്റെ മാതാവിന് ദുഃഖം വരാതിരിക്കുവാൻ, നീ അങ്ങനെ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കണം।

Verse 62

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य वज्रपातोपमं हरिः । बाष्पपूर्णेक्षणो दीनस्ततः प्रोवाच गद्गदम्

അവന്റെ വാക്കുകൾ വജ്രപാതംപോലെ കേട്ട് ഹരി ദീനനായി; കണ്ണുകൾ കണ്ണീരാൽ നിറഞ്ഞു, പിന്നെ ഇടറുന്ന ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു।

Verse 63

न त्वया कामतः पुत्र कृत्यमेतदनुष्ठितम् । न ज्ञानेन कृतं यस्मात्तत्स्मात्स्वल्पं हि पातकम्

പുത്രാ, നീ ആഗ്രഹംകൊണ്ട് ഈ കൃത്യം ചെയ്തതല്ല; അറിയിച്ചുകൊണ്ട് ചെയ്തതുമല്ലാത്തതിനാൽ ഈ പാപം വാസ്തവത്തിൽ ചെറുതാണ്।

Verse 64

जानता यत्कृतं पापं तच्चैवाक्षयतां व्रजेत् । न करोति महीपालो यदि तस्य विनिग्रहम्

എന്നാൽ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ചെയ്ത പാപം അക്ഷയഫലത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ദേശാധിപനായ രാജാവ് അവനെ നിയന്ത്രിച്ച് ശിക്ഷിക്കാതിരുന്നാൽ।

Verse 65

तस्मात्ते कीर्तयिष्यामि प्रायश्चित्तं विशुद्धये । दानं चैव महाभाग येन कुष्ठं प्रणश्यति

അതുകൊണ്ട്, ഹേ മഹാഭാഗ, സമ്പൂർണ്ണ ശുദ്ധിക്കായുള്ള പ്രായശ്ചിത്തവും കുഷ്ഠം നശിപ്പിക്കുന്ന ദാനവും ഞാൻ നിന്നോട് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 66

उक्तानि प्रतिषिद्धानि पुनः संभावितानि च । सापेक्षनिरपेक्षाणि मुनिवाक्यान्यशेषतः

മുനിവചനങ്ങൾ—വിധേയമായതും നിഷിദ്ധമായതും വീണ്ടും സ്ഥിരീകരിച്ചതും, നിബന്ധനാപേക്ഷയോ നിർപേക്ഷയോ ആയി പറഞ്ഞതും—ഇവയെല്ലാം ഇവിടെ സമഗ്രമായി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 67

तदत्र विषये पुत्र मम वाक्यं समाचर । भविष्यति महच्छ्रेय इह लोके परत्र च

അതുകൊണ്ട്, മകനേ, ഈ വിഷയത്തിൽ എന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ച് ആചരിക്ക; ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും മഹത്തായ ശ്രേയസ് ലഭിക്കും.

Verse 68

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे विश्वामित्रप्रतिष्ठितः । मार्तण्डोऽस्ति सुविख्यातः सर्वकुष्ठविनाशकः

ഹാടകേശ്വര ക്ഷേത്രഭൂമിയിൽ വിശ്വാമിത്രൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച സുപ്രസിദ്ധ മാർത്താണ്ഡൻ (സൂര്യദേവൻ) ഉണ്ട്; അവൻ സർവകുഷ്ഠവിനാശകനാണ്.

Verse 69

सूर्यवारेण सप्तम्यां संप्राप्ते मासि माधवे । नक्षत्रे पितृदैवत्ये शुक्लपक्षे समागते

ഞായറാഴ്ച സപ്തമി തിഥി കൂടിവന്ന്, മാധവ (വൈശാഖ) മാസം പ്രാപ്തമായി, പിതൃദൈവത്യ നക്ഷത്രം നിലകൊണ്ട്, ശുക്ലപക്ഷം സമാഗതമായപ്പോൾ—

Verse 70

भास्करस्योदये प्राप्ते श्रद्धापूतेन चेतसा । शतमष्टोत्तरं यावत्कुरुते च प्रदक्षिणाम्

ഭാസ്കരന്റെ ഉദയസമയത്ത്, ശ്രദ്ധയാൽ ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, നൂറ്റെട്ട് പ്രാവശ്യം വരെ പ്രദക്ഷിണ ചെയ്യണം.

Verse 71

फलैः श्रेष्ठतमैश्चैव तत्प्रमाणैः पृथक्पृथक् । तस्य कुष्ठं विनिर्याति सद्य एव न संशयः

അത്യുത്തമ ഫലങ്ങൾ യഥോചിതമായ അളവിൽ വേർതിരിച്ച് അർപ്പിച്ചാൽ, അവന്റെ കുഷ്ഠരോഗം ഉടൻ തന്നെ മാറും—സംശയമില്ല.

Verse 72

नीरोगः कुरुते यस्तु रवेस्तस्य प्रदक्षिणाः । तावद्युगं पुमानेष सूर्यलोके महीयते

ആരോഗ്യവാനായിട്ടും രവിയുടെ ഈ പ്രദക്ഷിണകൾ ചെയ്യുന്നവൻ, അത്രയേറെ യുഗങ്ങൾ സൂര്യലോകത്തിൽ മഹിമിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 73

सूर्यवारेण यो मर्त्यस्तस्य कृत्वा ण्दक्षिणाम् । नमस्करोति सद्भक्त्या सोऽपि रोगैः प्रमुच्यते

ഞായറാഴ്ച പ്രദക്ഷിണ ചെയ്ത് സത്യഭക്തിയോടെ നമസ്കരിക്കുന്നവൻ, അവനും രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

Verse 74

तस्मात्त्वं हि महाराज तमाराधय भास्करम् । देवं वै विधिनानेन यो मयोक्तोऽखिलस्तव

അതുകൊണ്ട്, മഹാരാജാവേ, ഞാൻ നിനക്കു പൂർണ്ണമായി ഉപദേശിച്ച ഈ വിധിപ്രകാരം തന്നെ ആ ദേവനായ ഭാസ്കരനെ ആരാധിക്കൂ.

Verse 75

अविकल्पेन मनसा समाराधय सत्वरम् । मुक्तरोगे विपाप्माथ दिब्यदेहमवाप्स्यसि

അവികല്പമായ മനസ്സോടെ വേഗത്തിൽ ഭഗവാനെ ആരാധിക്ക. രോഗവും പാപവും വിട്ട് നീ ദിവ്യദേഹം പ്രാപിക്കും.

Verse 76

मा कुरुष्व विषादं त्वं कुष्ठव्याधिसमुद्रवम् । तस्मिन्क्षेत्रे स्थिते देवे कुहराश्रयसंज्ञिते

കുഷ്ഠരോഗം മൂലം പീഡിതനായാലും നീ വിഷാദിക്കരുത്. ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ ‘കുഹരാശ്രയ’ എന്ന നാമത്തിൽ ദേവൻ വസിക്കുന്നു.

Verse 77

अथ तद्वचनं श्रुत्वा प्रस्थितो विष्णुनन्दनः

അപ്പോൾ ആ വചനം കേട്ട് വിഷ്ണുവിന്റെ പുത്രൻ യാത്രയായി പുറപ്പെട്ടു.

Verse 78

सूत उवाच । एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य देवदेवस्य चक्रिणः । चकार गमने बुद्धियोगं सांबोऽर्बुदं प्रति

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ദേവദേവനായ ചക്രധാരിയുടെ വചനങ്ങൾ കേട്ട് സാംബൻ മനസ്സിൽ യാത്ര നിശ്ചയിച്ച് അർബുദത്തേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 79

ततः शुभेऽहनि प्राप्ते हस्त्यश्वरथसंयुतः । प्रतस्थे स सुतो विष्णोः सेनया परिवारितः

പിന്നീട് ശുഭദിനം വന്നപ്പോൾ, ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും സഹിതം വിഷ്ണുപുത്രൻ സൈന്യപരിവൃതനായി പുറപ്പെട്ടു.

Verse 80

अनुयातः सुदूरं च कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा । बाष्पपूर्णे क्षणेनैव सर्वमातृजनेन च

അക്ലിഷ്ടകർമ്മനായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ അവനെ വളരെ ദൂരത്തോളം അനുഗമിച്ചു; കുലത്തിലെ സമസ്ത മാതൃജനസ്ത്രീകളുടെയും കണ്ണുകൾ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ കണ്ണീരാൽ നിറഞ്ഞു.

Verse 81

बलभद्रेण वीरेण चारुदेष्णेन धीमता । युयुधानानिरुद्धाभ्यां प्रद्युम्नेन च धीमता

വീരനായ ബലഭദ്രൻ, ധീമാനായ ചാരുദേഷ്ണൻ, യുയുധാനനും അനിരുദ്ധനും, കൂടാതെ ധീമാനായ പ്രദ്യുമ്നനും അവനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.

Verse 82

ततो जांबवती पुत्रं दृष्ट्वा तीर्थोन्मुखं तदा । गच्छमानं प्रचक्रेऽथ प्रलापान्कुररी यथा

അപ്പോൾ ജാംബവതി തന്റെ പുത്രൻ തീർത്ഥയാത്രയിലേക്കു മുഖം തിരിച്ച് പോകുന്നതു കണ്ടു, കുരരീ പക്ഷിയെപ്പോലെ വിലപിക്കാൻ തുടങ്ങി.

Verse 83

हा हतास्मि विनष्टास्मि मंदभाग्या ह्यभागिनी । एकोपि तनयो यस्या ममाप्येनां दशां गतः

അയ്യോ! ഞാൻ ഹതയായി, ഞാൻ നശിച്ചു—ഞാൻ മന്ദഭാഗ്യ, സത്യത്തിൽ അഭാഗിനി. എനിക്ക് ഒരേയൊരു പുത്രനായിരുന്നു; അവൻ തന്നെയാണ് എന്നെ ഈ ദശയിലാക്കി.

Verse 84

अथ तां रुदतीं दृष्ट्वा प्रोवाच मधुसूदनः । किममंगलमेतस्य प्रस्थितस्य करिष्यसि

അവൾ കരയുന്നതു കണ്ട മധുസൂദനൻ പറഞ്ഞു—“പ്രസ്ഥാനം ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇവനു നീ എന്ത് അമംഗളം ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു?”

Verse 85

बाष्पपूर्णेक्षणा दीना मुक्तकेशी विशेषतः । एष व्याधिविनिर्मुक्तस्तीर्थयात्राफलान्वितः । कुष्ठव्याधिपरित्यक्तः पुनरेष्यति तेंऽतिकम्

കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ, ദീനയായി, പ്രത്യേകിച്ച് അഴിച്ചിട്ട മുടിയോടെ അവൾ വിലപിച്ചു. ‘അവൻ രോഗമുക്തനായി, തീർത്ഥയാത്രയുടെ ഫലം പ്രാപിക്കും; കുഷ്ഠവ്യാധി ഉപേക്ഷിച്ച് വീണ്ടും നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് വരും.’

Verse 86

एतस्मिन्नंतरे यानादवतीर्य त्वरान्वितः । सांबोऽसौ प्रस्थितस्तत्र यत्र जांबवती स्थिता

അപ്പോൾ തന്നെ സാംബൻ തന്റെ വാഹനത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, അത്യാവേശത്തോടെ, ജാംബവതി പാർത്തിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 87

स तां प्रणम्य हृष्टात्मा कृतांजलिपुटः स्थितः । प्रणिपत्य विहस्यो च्चैर्वाक्यमेतदुवाच ह

അവൻ ഹർഷഭരിതമായ ഹൃദയത്തോടെ അവളെ നമസ്കരിച്ചു, കയ്യുകൂപ്പി നിന്നു; പിന്നെ സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം ചെയ്ത്, പുഞ്ചിരിയോടെ ഉച്ചത്തിൽ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 88

मा त्वं मातर्वृथा दुःखमस्मदर्थे करिष्यसि । आगमिष्याम्यहं शीघ्रं तीर्थयात्रां विधाय वै

അമ്മേ, എന്റെ കാരണമായി വ്യർത്ഥമായി ദുഃഖിക്കരുത്. ഞാൻ വിധിപൂർവ്വം തീർത്ഥയാത്ര നടത്തി വേഗം മടങ്ങിവരും.

Verse 89

जांबवत्युवाच । रक्षतु त्वां वने वत्स सर्वास्ता वनदेवताः । श्वापदेभ्यः पिशाचेभ्यो दुष्टेभ्यः पुत्र सर्वतः

ജാംബവതി പറഞ്ഞു—വത്സാ, വനത്തിൽ ആ എല്ലാ വനദേവതകളും നിന്നെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ. മകനേ, എല്ലാദിക്കുകളിലും വന്യമൃഗങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, ദുഷ്ടശക്തികൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് നിന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 91

जठरं पुंडरीकाक्षः कटिं पातु गदाधरः । जानुनोर्युगलं कृष्णः पादौ च धरणीधरः

പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ നിന്റെ ജഠരം കാക്കട്ടെ; ഗദാധരൻ നിന്റെ കടി സംരക്ഷിക്കട്ടെ. കൃഷ്ണൻ നിന്റെ ഇരുകാൽമുട്ടുകളെയും കാക്കട്ടെ; ധരണീധരൻ നിന്റെ പാദങ്ങളെ രക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 92

एवं संस्पृश्य हस्तेन निजेनांगानि तस्य सा । समालिंग्य समाघ्राय मूर्धदेशे मुहुर्मुहुः

ഇങ്ങനെ അവൾ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് അവന്റെ അവയവങ്ങളെ സ്പർശിച്ച്, അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു, തലമുടിയുടെ മുകളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ചുംബിച്ചു.

Verse 93

प्रेषयामास तं पुत्रं कृतरक्षं यशस्विनी । सा सर्वांतःपुरीयुक्ता निवृता तदनन्तरम्

ആ യശസ്വിനി, അനുഗ്രഹരക്ഷയാൽ കൃതരക്ഷനായ തന്റെ പുത്രനെ അയച്ചു; തുടർന്ന് അന്തഃപുരത്തിലെ എല്ലാ അനുചരികളോടും കൂടി അവൾ മടങ്ങി.

Verse 94

अश्रुपूर्णेक्षणा दीना निःश्वसन्ती यथोरगी । तथा च भगवान्विष्णुर्यादवैः सकलैः सह

കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ അവൾ ദീനയായി, വേദനിച്ച സർപ്പിണിയെപ്പോലെ നിശ്വാസം വിട്ടു. അതുപോലെ എല്ലാ യാദവരോടും കൂടി ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവും ശോകാകുലനായി.

Verse 95

प्रविष्टो द्वारकापुर्या सांबं प्रोष्य ततः परम् । अश्रुपूर्णेक्षणो दीनो बलभद्रपुरःसरः

സാംബനെ യാത്രയാക്കി ശേഷം അവൻ ദ്വാരകാപുരിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ ദീനഹൃദയനായി, മുൻപിൽ ബലഭദ്രൻ നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 96

पुत्रैः पौत्रैस्तथा मित्रैर्बांधवैरपरैरपि । द्वारकाया विनिष्क्रम्य सांबोऽपि द्विजसत्तमाः

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! ദ്വാരകയിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ടു സാമ്ബനും പുത്രന്മാർ, പൗത്രന്മാർ, സുഹൃത്തുകൾ, മറ്റ് ബന്ധുക്കൾ എന്നിവരോടുകൂടെ യാത്രയായി।

Verse 97

संप्राप्तश्च क्रमेणाथ सिंधुसागरसंगमे । यत्र योगीश्वरः साक्षादंबरीषप्रतिष्ठितः

പിന്നീട് അവൻ ക്രമേണ നദി-സമുദ്ര സംഗമസ്ഥാനത്തെത്തി; അവിടെ അംബരീഷ രാജാവ് പ്രതിഷ്ഠിച്ച സാക്ഷാൽ യോഗീശ്വരൻ (വിഷ്ണു) വിരാജിക്കുന്നു।

Verse 98

अद्यापि तिष्ठते विष्णुर्जंतूनां पापनाशनः । तत्र स्नात्वा समभ्यर्च्य देवं योगीश्वरं ततः

ഇന്നും അവിടെ വിഷ്ണു ജീവികളുടെ പാപനാശകനായി നിലകൊള്ളുന്നു. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് ദേവനായ യോഗീശ്വരനെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച്—

Verse 99

ददौ दानानि विप्रेभ्यो नानारूपाणि शक्तितः । दीनांधकृपणेभ्यश्च तथैवान्येभ्य एव च

അവൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്കു നാനാവിധ ദാനങ്ങൾ നൽകി; അതുപോലെ ദീനർ, അന്ധർ, ദരിദ്രർ എന്നിവർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ദാനം ചെയ്തു।

Verse 100

यानानि वस्त्ररत्नानि यद्यच्च येन वांछितम् । स त्रिरात्रं हरेः पुत्रः स्थित्वा तत्र समाहितः

വാഹനങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, രത്നങ്ങൾ—ആർക്കെന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നുവോ അതെല്ലാം അവൻ നൽകി. തുടർന്ന് ഹരിയുടെ പുത്രൻ അവിടെ മൂന്നു രാത്രികൾ ഏകാഗ്രചിത്തനായി പാർത്തു।

Verse 110

तत्र क्षणेऽभवत्तस्य चित्ते सांबस्य धीमतः । मुक्तोऽहं कुष्ठरोगेण निर्विकल्पं द्विजोत्तमाः

അന്നേ ക്ഷണത്തിൽ ധീമാനായ സാംബന്റെ ചിത്തത്തിൽ ഈ ദൃഢനിശ്ചയം ഉദിച്ചു—“ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ഞാൻ കുഷ്ഠരോഗത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി; ഇതിൽ സംശയമില്ല।”

Verse 116

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं विश्वामित्रीयमुत्तमम् । चतुर्थं च पुण्यतीर्थं स्त्रीणां चैव शुभावहम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—“ഈ എല്ലാം നിങ്ങളോടു ഞാൻ പറഞ്ഞു—ഉത്തമമായ ‘വിശ്വാമിത്രീയ’ മാഹാത്മ്യം. ഇത് നാലാമത്തെ പുണ്യതീർത്ഥം; സ്ത്രീകൾക്കും പ്രത്യേകമായി ശുഭഫലപ്രദം।”

Verse 213

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विश्वामित्रीयमाहात्म्ये कुहरवासिसांबादित्यप्रभाववर्णनंनाम त्रयोदशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യാന്തർഗത വിശ്വാമിത്രീയമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ഗുഹാവാസിയായ സാംബാദിത്യന്റെ പ്രഭാവവർണ്ണനം’ എന്ന 213-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।