Adhyaya 37

Verse 1

स्कंद उवाच । सदा गृही सुखं भुंक्ते स्त्री लक्षणवती यदि । अतः सुखसमृद्ध्यर्थमादौ लक्षणमीक्षयेत्

സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു—സ്ത്രീ ലക്ഷണവതിയായാൽ ഗൃഹസ്ഥൻ എപ്പോഴും സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു; അതിനാൽ സുഖസമൃദ്ധിക്കായി ആദ്യം തന്നെ ലക്ഷണങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം।

Verse 2

वपुरावर्तगंधाश्चच्छाया सत्वं स्वरो गतिः । वर्णश्चेत्यष्टधा प्रोक्ता बुधैर्लक्षणभूमिका

ദേഹരൂപം, ആവർത്തം (കേശചക്രം), സുഗന്ധം, ഛായ/കാന്തി, സത്ത്വം (സ്വഭാവബലം), സ്വരം, ഗതി (നടപ്പ്), വർണം—ഇവ എട്ടും ലക്ഷണനിർണ്ണയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്ന് പണ്ഡിതർ പറഞ്ഞു।

Verse 3

आपादतलमारभ्य यावन्मौलिरुहं क्रमात् । शुभाशुभानि वक्ष्यामि लक्षणानि मुने शृणु

പാദതലത്തിൽ നിന്നാരംഭിച്ച് ക്രമമായി ശിരോമൗലിയിലെ കേശംവരെ, ശുഭവും അശുഭവും ആയ ദേഹലക്ഷണങ്ങൾ ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും. ഹേ മുനേ, ശ്രവിക്കൂ.

Verse 4

आदौ पादतलं रेखास्ततोंगुष्ठांगुली नखाः । पृष्ठगुल्फद्वयं पार्ष्णी जंघे रोमाणि जानुनी

ആദ്യം പാദതലവും അതിലെ രേഖകളും; പിന്നെ പെരുവിരൽ, മറ്റു വിരലുകൾ, നഖങ്ങൾ; പിന്നെ പാദപൃഷ്ഠം, ഇരട്ട ഗുല്ഫങ്ങൾ (കണങ്കാൽ), കുതികാൽ, പിണ്ഡലി, അവയിലെ രോമങ്ങൾ, മുട്ടുകൾ।

Verse 5

ऊरू कटी नितंबस्फिग्भगो जघन बस्तिके । नाभिः कुक्षिद्वयं पार्श्वोदरमध्य वलित्रयम्

പിന്നെ ഊരു, കടി, നിതംബ-സ്ഫിഗ് പ്രദേശം, ഭഗം, ജഘനം, ബസ്തി പ്രദേശം; നാഭി, ഇരുകുക്ഷികൾ (പാർശ്വോദരം), പാർശ്വം, ഉദരമധ്യം, ഉദരത്തിലെ മൂന്ന് വലികൾ।

Verse 6

रोमाली हृदयं वक्षो वक्षोजद्वयचूचुकम् । जत्रुस्कंधां सकक्षादोर्मणिबंध करद्वयम्

പിന്നെ രോമാവലി, ഹൃദയപ്രദേശം, വക്ഷസ്ഥലം, സ്തനയുഗ്മവും അവയുടെ ചൂചുകങ്ങളും; ജത്രുപ്രദേശം, സ്കന്ധങ്ങൾ, കൂടാതെ കക്ഷങ്ങൾ, ഭുജങ്ങൾ, മണിബന്ധം, ഇരുകൈകൾ।

Verse 7

पाणिपृष्ठं पाणितलं रेखांगुष्ठांगुली नखाः । पृष्ठिः कृकाटिका कंठे चिबुकं च हनुद्वयम्

അടുത്തതായി കൈയുടെ പൃഷ്ഠം, കരതളം അതിലെ രേഖകൾ, പെരുവിരൽ, വിരലുകൾ, നഖങ്ങൾ; പിന്നെ ഗ്രീവാപൃഷ്ഠം, കൃകാടിക (കഴുത്തിന്റെ പിന്ന്ഭാഗം), കണ്ഠം, ചിബുകം, ഇരുഹനുക്കൾ।

Verse 8

कपोलौ वक्त्रमधरोत्तरोष्ठौ द्विजजिह्विकाः । घंटिका तालुहसितं नासिकाक्षुतमक्षिणी

രണ്ടു കവിളുകൾ, മുഖം, അധര-ഉത്തരോഷ്ഠങ്ങൾ, പല്ലുകളും നാവും; ഘണ്ടിക, താലു, പുഞ്ചിരി; മൂക്ക്, തുമ്മൽ, കണ്ണുകൾ—ഇവയെല്ലാം പരിഗണിക്കണം।

Verse 9

पक्ष्म भ्रूकर्णभालानि मौलि सीमंतमौलिजाः । षष्टिः षडुत्तरायोषिदंगलक्षणसत्खनिः

കൺപീലികൾ, ഭ്രൂകൾ, കാതുകൾ, ലലാടം; മൗലി, സീമന്തം (മുടിവിഭാഗം) കൂടാതെ മൗലിജ കേശങ്ങൾ—ഇവയാണ് സ്ത്രീയുടെ അറുപത്താറ് ഉത്തമ അംഗലക്ഷണങ്ങൾ।

Verse 10

स्त्रीणां पादतलं स्निग्धं मांसलं मृदुलं समम् । अस्वेदमुष्णमरुणं बहुभोगोचितं स्मृतम्

സ്ത്രീയുടെ പാദതലം സ്നിഗ്ധവും മാംസലവും മൃദുവും സമവുമാകുകയും; അത്യധിക വിയർപ്പില്ലാതെ, ഉഷ്ണവും അരുണവർണ്ണവും ആയിരിക്കുകയുമെങ്കിൽ—അത് ഭോഗസമൃദ്ധിക്ക് യോഗ്യമായ ശുഭലക്ഷണമെന്നു പറയുന്നു।

Verse 11

रूक्षं विवर्णं परुषं खंडितप्रतिबिंबकम् । शूर्पाकारं विशुष्कं च दुःखदौर्भाग्यसूचकम्

എന്നാൽ പാദതലം രൂക്ഷവും വിവർണ്ണവും പരുഷവും, ഖണ്ഡിതചിഹ്നങ്ങളുള്ളതും, ശൂർപ്പാകാരവും അതിശയ ശുഷ്കവുമെങ്കിൽ—അത് ദുഃഖവും ദൗർഭാഗ്യവും സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്നു പറയുന്നു।

Verse 12

चक्र स्वस्तिक शंखाब्ज ध्वजमीनातपत्रवत् । यस्याः पादतले रेखा सा भवेत्क्षितिपांगना

യാരുടെ പാദതലത്തിൽ ചക്രം, സ്വസ്തികം, ശംഖം, താമര, ധ്വജം, മീൻ അല്ലെങ്കിൽ ചത്രം പോലെയുള്ള രേഖകൾ ഉണ്ടോ—അവൾ രാജസഹചാരിണിയായി, ക്ഷിതിപാംഗനയായി ഭവിക്കും।

Verse 13

भवेदखंडभोगायोर्द्ध्वामध्यांगुलिसंगता । रेखाखु सर्पकाकाभा दुःखदारिद्र्यसूचिका

പാദത്തിലെ രേഖ മുറിയാതെ മേലോട്ടു ചെന്നു മദ്ധ്യവിരലിൽ ചേർന്നാൽ, അത് നിരന്തരഭോഗസുഖത്തിന്റെ ലക്ഷണമെന്നു പറയുന്നു. എന്നാൽ എലി, സർപ്പം, കാക്ക എന്നിവയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള രേഖ ദുഃഖവും ദാരിദ്ര്യവും വരുമെന്ന മുൻസൂചനയെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

Verse 14

उन्नतो मांसलोंगुष्ठो वर्तुलोतुलभोगदः । वक्रो ह्रस्वश्च चिपिटः सुखसौभाग्यभंजकः

ഉന്നതവും മാംസളവും വൃത്താകാരവുമായ വലിയ വിരൽ അതുല്യഭോഗസുഖം നൽകുന്നതായി പറയുന്നു. എന്നാൽ വളഞ്ഞതോ ചെറുതോ ചപ്പറ്റതോ ആയാൽ, അത് സുഖവും സൗഭാഗ്യവും തകർക്കുന്നതായി വിവരണം.

Verse 15

विधवा विपुलेन स्याद्दीर्घांगुष्ठेन दुर्भगा । मृदवोंगुलयः शस्ता घनावृत्ताः समुन्नताः

അതിവിശാലമായ വലിയ വിരൽ ഉണ്ടായാൽ അവൾ വിധവയാകുമെന്നു; അതിദീർഘമായ വലിയ വിരൽ ഉണ്ടായാൽ ദുര്ഭാഗ്യവതിയെന്നു പറയുന്നു. മൃദുവായ വിരലുകൾ പ്രശംസനീയം—പ്രത്യേകിച്ച് ഘനമായി, വൃത്തമായി, അല്പം ഉയർന്നവയായാൽ.

Verse 16

दीर्घांगुलीभिः कुलटा कृशाभिरतिनिर्धना । ह्रस्वायुष्या च ह्रस्वाभिर्भुग्नाभिर्भुग्नवर्तिनी

അത്യധികം നീളമുള്ള വിരലുകളുള്ളവളെ കുലടയെന്നു; ക്ഷീണിച്ച (എലുമ്പ് തെളിയുന്ന) വിരലുകളുള്ളവളെ അതിനിർധനയെന്നു പറയുന്നു. ചെറുവിരലുകൾ ഉള്ളവൾ അൽപ്പായുസ്സുള്ളവൾ; വളഞ്ഞ വിരലുകൾ ഉള്ളവളുടെ ജീവിതഗതി വികൃതവും ക്ലേശകരവുമെന്നു വിവരണം.

Verse 17

चिपिटाभिर्भवेद्दासी विरलाभिर्दरिद्रिणी । परस्परं समारूढाः पादांगुल्यो भवंति हि

ചപ്പറ്റമായ വിരലുകളുള്ളവൾ ദാസിയാകുമെന്നു; വിരലുകൾ തമ്മിൽ അകലം കൂടുതലായാൽ ദാരിദ്രിണിയെന്നു പറയുന്നു. വാസ്തവത്തിൽ, പാദവിരലുകൾ പരസ്പരം ഒന്നിന്മേൽ ഒന്നായി കയറിയിരിക്കുന്നതും കാണപ്പെടുന്നു.

Verse 18

हत्वा बहूनपि पतीन्परप्रेष्या तदा भवेत् । यस्याः पथि समायांत्या रजोभूमेः समुच्छलेत्

അനേകം ഭർത്താക്കളെ നശിപ്പിച്ച ശേഷം അവൾ മറ്റുള്ളവരുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം അയക്കപ്പെടുന്ന പരപ്രേഷ്യയായി മാറുന്നു. അവൾ വഴിയിലൂടെ വരുമ്പോൾ അവളുടെ പാതയിൽ ഭൂമിയിലെ പൊടി ഉയർന്നു പറക്കും.

Verse 19

सा पांसुला प्रजायेत कुलत्रयविनाशिनी । यस्याः कनिष्ठिका भूमिं न गच्छंत्याः परिस्पृशेत्

അവൾ ‘പാംസുലാ’യായി ജനിക്കുന്നു—കുലത്തിന്റെ മൂന്നു തലമുറകളെയും നശിപ്പിക്കുന്നവൾ. നടക്കുമ്പോഴും അവളുടെ കനിഷ്ഠിക (ചെറുവിരൽ) ഭൂമിയെ ശരിയായി സ്പർശിക്കില്ല.

Verse 20

सा निहत्य पतिं योषा द्वितीयं कुरुते पतिम् । अनामिका च मध्या च यस्या भूमिं न संस्पृशेत्

ഭർത്താവിനെ നശിപ്പിച്ച് രണ്ടാമത്തെ ഭർത്താവിനെ സ്വീകരിക്കുന്ന ആ സ്ത്രീ—അവളുടെ അനാമികയും മധ്യമയും (പാദവിരലുകൾ) ഭൂമിയെ സ്പർശിക്കില്ല.

Verse 21

पतिद्वयं निहंत्याद्या द्वितीया च पतित्रयम् । पतिहीनत्वकारिण्यौ हीने ते द्वे इमे यदि

ആദ്യ ലക്ഷണം രണ്ട് ഭർത്താക്കളെ, രണ്ടാമത് മൂന്ന് ഭർത്താക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നു. ഇവ രണ്ടും ദോഷമുള്ളതായാൽ ഭർത്തൃഹീനത ഉണ്ടാക്കുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 22

प्रदेशिनी भवेद्यस्या अंगुष्ठाव्यतिरेकिणी । कन्यैव कुलटा सा स्यादेष एव विनिश्चयः

ആരുടെ പ്രദേശിനി (തർജനി പാദവിരൽ) പെരുവിരലിനെക്കാൾ നീളം കൂടിയിരിക്കുമോ അവൾ ‘പ്രദേശിനി’ ആകുന്നു. അവൾ കന്യയായിരുന്നാലും കുലടയായി പറയപ്പെടുന്നു—ഇതുതന്നെ നിശ്ചയം.

Verse 23

स्निग्धाः समुन्नतास्ताम्रा वृत्ताः पादनखाः शुभाः

സ്ത്രീയുടെ പാദനഖങ്ങൾ മൃദുവും അല്പം ഉയർന്നതും താമ്രവർണ്ണാഭവും വൃത്താകാരവുമെങ്കിൽ അവ ശുഭവും സൗഭാഗ്യലക്ഷണവുമെന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 24

राज्ञीत्वसूचकं स्त्रीणां पादपृष्ठं समुन्नतम् । अस्वेदमशिराढ्यं च मसृणं मृदुमांसलम्

സ്ത്രീകളിൽ പാദത്തിന്റെ മേൽഭാഗം (പാദപൃഷ്ഠം) ഉയർന്നിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ അത് രാജസൗഭാഗ്യത്തിന്റെ സൂചകം; കൂടാതെ പാദം വിയർപ്പില്ലാത്തതും ശിരകൾ തെളിഞ്ഞുകാണാത്തതും മൃദുവും കോമളവും മാംസളവുമെങ്കിൽ സമൃദ്ധിയുടെ ലക്ഷണമെന്നു പ്രശംസിക്കുന്നു।

Verse 25

दरिद्रा मध्यनम्रेण शिरालेन सदाध्वगा । रोमाढ्येन भवेद्दासी निर्मांसेन च दुर्भगा

പാദം നടുവിൽ താഴ്ന്നിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ അവൾ ദരിദ്രയെന്ന് പറയുന്നു; ശിരകൾ തെളിഞ്ഞുകാണുന്ന പാദമെങ്കിൽ അവൾ സദാ സഞ്ചാരിണി. പാദത്തിൽ അധിക രോമമുണ്ടെങ്കിൽ ദാസിയാകും; മാംസമില്ലാത്ത പാദമെങ്കിൽ ദുര്ഭാഗ്യവതിയെന്നു കണക്കാക്കുന്നു।

Verse 26

गूढौ गुल्फौ शिवायोक्तावशिरालौ सुवर्तुलौ । स्थपुटौ शिथिलौ दृश्यौ स्यातां दौर्भाग्यसूचकौ

ശിവയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം, നന്നായി പതിഞ്ഞ (ഗൂഢ) കണങ്കാലുകൾ ശിരകളില്ലാതെ മനോഹരമായി വൃത്താകാരമായാൽ പ്രശംസനീയം; എന്നാൽ കണങ്കാലുകൾ കട്ടിയുമായി ശിഥിലമായി തോന്നിയാൽ അത് ദുര്ഭാഗ്യസൂചകമെന്ന് പറയുന്നു।

Verse 27

समपार्ष्णिः शुभा नारी पृथुपार्ष्णिश्च दुर्भगा । कुलटोन्नतपार्ष्णि स्याद्दीर्घपार्ष्णिश्च दुःखभाक्

കുതികാൽ സമമായ സ്ത്രീ ശുഭ; കുതികാൽ വീതിയുള്ളവൾ ദുര്ഭാഗ്യവതി. കുതികാൽ ഉയർന്നവൾ കുലടയെന്ന്; കുതികാൽ നീളമുള്ളവൾ ദുഃഖഭാഗിനിയെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു।

Verse 28

रोमहीने समे स्निग्धे यज्जंघे क्रमवर्तुले । सा राजपत्नी भवति विशिरेसुमनोहरे

സ്ത്രീയുടെ ജംഘകൾ രോമരഹിതവും സമവും മൃദുവും ക്രമേണ വൃത്താകാരവുമായി ദർശനത്തിൽ മനോഹരമായാൽ—അവൾ രാജപത്നിയാകുന്നു.

Verse 29

एकरोमा राजपत्नी द्विरोमा च सुखावहा । त्रिरोमा रोमकूपेषु भवेद्वैधव्यदुःखभाक्

ഓരോ രോമകൂപത്തിലും ഒരു രോമം മാത്രമുണ്ടെങ്കിൽ അവൾ രാജപത്നി; രണ്ടുണ്ടെങ്കിൽ സുഖം നൽകുന്നവൾ. എന്നാൽ കൂപങ്ങളിൽ മൂന്നു രോമമുണ്ടെങ്കിൽ അവൾ വൈധവ്യദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നവൾ ആകുന്നു.

Verse 30

वृत्तं पिशितसंलग्नं जानुयुग्मं प्रशस्यते । निर्मांसं स्वैरचारिण्या दरिद्रा याश्च विश्लथम्

വൃത്തവും മാംസലവുമായ മുട്ടുകളുടെ ജോടി പ്രശംസനീയം. എന്നാൽ മാംസമില്ലാത്ത മുട്ടുകൾ സ്വൈരാചാരിണിയുടെ ലക്ഷണം; സളളവും അസ്ഥിരവുമായ മുട്ടുകൾ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ ചിഹ്നമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 31

विशिरैः करभाकारैरूरुभिर्मसृणैर्घनैः । सुवृत्तैरोमरहितैर्भवेयुर्भूपवल्लभाः

കരഭാകാരമായും വിശാലമായും മൃദുവായും ദൃഢമായും സുവൃത്തമായും രോമരഹിതമായും ഉള്ള ഊരുകളുള്ള സ്ത്രീകൾ രാജാക്കന്മാരുടെ വല്ലഭമാരാകുന്നു.

Verse 32

वैधव्यं रोमशैरुक्तं दौर्भाग्यं चिपिटैरपि । मध्यच्छिद्रैर्महादुःखं दारिद्र्यं कठिनत्वचैः

രോമങ്ങൾ രൂക്ഷമായി നിവർന്നുനിൽക്കുന്നത് വൈധവ്യത്തിന്റെ സൂചനയെന്നും, ചിപിറ്റിതനം ദൗർഭാഗ്യത്തിന്റെ സൂചനയെന്നും പറയുന്നു. നടുവിലെ കുഴി/രന്ധ്രം മഹാദുഃഖത്തിന്റെ, കഠിനത്വക്ക് ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ ലക്ഷണം.

Verse 33

चतुर्भिरंगुलैः शस्ता कटिर्विंशतिसंयुतैः । समुन्नतनितंबाढ्या चतुरस्रा मृगीदृशाम्

ഇരുപത് അങ്കുല അളവുള്ള അരക്കെട്ട് പ്രശംസനീയമാണ്; ഉയർന്നും നിറഞ്ഞും ഉള്ള നിതംബങ്ങളോടെയും ചതുരസ്രമായി സമപ്രമാണ ദേഹരൂപത്തോടെയും ഉള്ള മൃഗനയനിമാർ ഇങ്ങനെ വിവരണീയരാണ്।

Verse 34

विनता चिपिटा दीर्घा निर्मांसासंकटाकटिः । ह्रस्वा रोमयुता नार्या दुःखवैधव्यसूचिका

വളഞ്ഞതും ചപ്പായതും ദീർഘാംഗങ്ങളുള്ളതും മാംസരഹിതമായി ഇടുങ്ങിയ അരക്കെട്ടുള്ളതും; ചെറുനീളവും അധിക രോമവും ഉള്ള സ്ത്രീ ദുഃഖവും വൈധവ്യവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു।

Verse 35

नितंबबिंबो नारीणामुन्नतो मांसलः पृथुः । महाभोगाय संप्रोक्तस्तदन्योऽशर्मणे मतः

സ്ത്രീകളിൽ ഉയർന്നും മാംസലവും വിശാലവുമായ നിതംബങ്ങൾ മഹാഭോഗസുഖത്തിനായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; മറ്റേതരം അസൗകര്യത്തിനിടയാക്കുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു।

Verse 36

कपित्थफलवद्वृत्तौ मृदुलौ मांसलौ घनौ । स्फिचौ वलिविनिर्मुक्तौ रतिसौख्यविवर्धनौ

കപിത്തഫലത്തെപ്പോലെ വൃത്താകാരവും മൃദുവും മാംസലവും ഘനവുമായ; മടിവുകളില്ലാത്ത നിതംബങ്ങൾ രതിസൗഖ്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു।

Verse 37

शुभः कमठपृष्ठाभो गजस्कंधोपमो भगः । वामोन्नतस्तु कन्याजः पुत्रजो दक्षिणोन्नतः

ശുഭ (മംഗള) ഭഗം ആമയുടെ പുറംപോലെയോ ആനയുടെ തോളുപോലെയോ ആണെന്ന് പറയുന്നു. ഇടത്തേക്ക് കൂടുതൽ ഉയർന്നാൽ കന്യാജനനം; വലത്തേക്ക് കൂടുതൽ ഉയർന്നാൽ പുത്രജനനം എന്നു പറയുന്നു।

Verse 38

आखुरोमा गूढमणिः सुश्लिष्टः संहतः पृथुः । तुंगः कमलपर्णाभः शुभोश्वत्थदलाकृतिः

എലിയെപ്പോലുള്ള രോമാവലി ഉള്ളതും, മണി (ക്ലിറ്റോറിസ്) നന്നായി മറഞ്ഞതും; ചേർന്നു കെട്ടിപ്പിണഞ്ഞ, ഘനവും വിശാലവും; ഉയർന്ന, താമരപ്പത്രസദൃശ—ശുഭം, അശ്വത്ഥഇലയുടെ ആകൃതിയുള്ളത്—ഇത്തരം ലക്ഷണം പ്രശംസിതം.

Verse 39

कुरंगखुररूपोयश्चुल्लिकोदरसन्निभः । रोमशो विवृतास्यश्च दृश्यनासोतिदुर्भगः

മാനിന്റെ കുളമ്പുപോലെ രൂപമുള്ളതും, ചെറിയ കലത്തിന്റെ ഉദരസദൃശവുമായ; അതിരോമമുള്ള, ‘മുഖം’ (യോനിമുഖം) അതിയായി തുറന്ന, ‘നാസിക’ (ഉയർച്ച) വ്യക്തമായി കാണുന്ന—ഇത് അത്യന്തം അശുഭമെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 40

शंखावर्तो भगो यस्याः सा गर्भमिह नेच्छति । चिपिटः खर्पराकारः किंकरी पददो भगः

യോനി ശംഖാവർത്തംപോലെ ചുറ്റുമാറിയിരിക്കുന്നവൾ ഇവിടെ ഗർഭം ആഗ്രഹിക്കില്ലെന്ന് പറയുന്നു. ചപ്പയായും പാത്രാകാരമായും ഉള്ളത് ‘ദാസീഭാവം’ നൽകുന്നതെന്ന്; പാദാകാരമുള്ളതും അതുപോലെ അശുഭമെന്ന് വിവരണം.

Verse 41

वंशवेतसपत्राभो गजरोमोच्चनासिकः । विकटः कुटिलाकारो लंबगल्लस्तथाऽशुभः

മുളയോ വേതസപത്രമോ പോലെയും, ആനയെപ്പോലുള്ള രോമവും, ഉയർന്ന ‘നാസിക’ (ഉയർച്ച)യും ഉള്ളത്; വികടം, വളഞ്ഞ ആകൃതി, തൂങ്ങുന്ന ‘കവിളുകൾ’ (പാർശ്വങ്ങൾ) ഉള്ളത്—ഇതും അശുഭം.

Verse 42

भगस्य भालं जघनं विस्तीर्णं तुंगमांसलम् । मृदुलं मृदुलोमाढ्यं दक्षिणावर्तमीडितम्

യോനിയുടെ ‘ഭാലം’യും ജഘനഭാഗവും—വിശാലവും ഉയർന്നതും മാംസലവും ആയിട്ട്; മൃദുവായി, സൂക്ഷ്മ രോമങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായി, ദക്ഷിണാവർത്തം (വലത്തോട്ടു തിരിയുന്ന) ആയാൽ—അത് പ്രശംസിതം.

Verse 43

वामावर्तं च निर्मांसं भुग्नवैधव्यसूचकम् । संकटस्थपुटं रूक्षं जघनं दुःखदं सदा

വാമാവർത്തമായും മാംസരഹിതമായും വികൃതലക്ഷണങ്ങളോടെയും ഉള്ളത് വൈധവ്യസൂചകമെന്നു പറയുന്നു; കൂടാതെ ചുരുങ്ങിയതും രൂക്ഷവും ഒതുങ്ങിയതുമായ ജഘനപ്രദേശം എപ്പോഴും ദുഃഖകാരണമെന്നു കണക്കാക്കുന്നു.

Verse 44

बस्तिः प्रशस्ता विपुला मृद्वीस्तोकसमुन्नता । रोमशा च शिराला च रेखांका नैव शोभना

ബസ്തി/കടി-പ്രദേശം വിശാലവും മൃദുവും അല്പം ഉയർന്നതുമായിരിക്കുമ്പോൾ പ്രശംസനീയം; എന്നാൽ അത്യധികം രോമമുള്ളതോ ശിരകൾ തെളിഞ്ഞതോ വ്യക്തമായ രേഖാചിഹ്നങ്ങളുള്ളതോ ആണെങ്കിൽ ശോഭനമല്ല.

Verse 45

गंभीरा दक्षिणावर्ता नाभी स्यात्सुखसंपदे । वामावर्ता समुत्ताना व्यक्तग्रंथिर्न शोभना

ഗംഭീരവും ദക്ഷിണാവർത്തവുമായ നാഭി സുഖസമ്പത്ത് നൽകുന്നതെന്നു പറയുന്നു; എന്നാൽ വാമാവർത്തമായി പൊങ്ങിയും വ്യക്തമായ ഗ്രന്ഥിയോടെയും ഉള്ള നാഭി ശുഭമല്ല.

Verse 46

सूते सुतान्बहून्नारी पृथुकुक्षिः सुखास्पदम् । क्षितीशं जनयेत्पुत्रं मंडूकाभेन कुक्षिणा

പൃഥു (വിശാല) കുക്ഷിയുള്ള—സുഖത്തിന്റെ ആശ്രയമായ—സ്ത്രീ അനേകം പുത്രന്മാരെ പ്രസവിക്കുന്നു; കൂടാതെ മണ്ഡൂകസദൃശമായ ഉദരത്തോടെ ഭൂമീശ്വരനായ പുത്രനെ ജനിപ്പിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു.

Verse 47

उन्नतेन वलीभाजा सावर्तेनापि कुक्षिणा । वंध्या प्रव्रजिता दासी क्रमाद्योषा भवेदिह

എന്നാൽ ഉയർന്നതും മടക്കങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും അശുഭാവർത്തമുള്ളതുമായ കുക്ഷിയുള്ള സ്ത്രീ ഇവിടെ ക്രമമായി വന്ധ്യയായി, പിന്നെ പ്രവ്രജിതയായി (ഗൃഹത്യാഗിനിയായി), ഒടുവിൽ ദാസിയായി മാറുന്നു എന്നു പറയുന്നു.

Verse 48

समैः समांसैर्मृदुभिर्योषिन्मग्नास्थिभिः शुभैः । पार्श्वेः सौभाग्यसुखयोर्निधानं स्यादसंशयम्

ഏതു സ്ത്രീയുടെ വശങ്ങൾ ഒരേപോലെയുള്ളതും, മാംസളവും, മൃദുവും, മംഗളകരവും, എല്ലുകൾ പുറത്തുകാണാത്തതുമാണോ, അവൾ നിസ്സംശയം സൗഭാഗ്യത്തിന്റെയും സുഖത്തിന്റെയും നിധിയാകുന്നു.

Verse 49

यस्यादृश्य शिरे पार्श्वे उन्नते रोमसंयुते । निरपत्या च दुःशीला सा भवेद्दुःखशेवधिः

ആരുടെ വശങ്ങളാണോ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നതും, രോമങ്ങളുള്ളതും, ഞരമ്പുകൾ തെളിഞ്ഞതുമായിരിക്കുന്നത്, അവൾ സന്താനമില്ലാത്തവളും ദുശ്ശീലയും ദുഃഖത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടവുമായിത്തീരുന്നു.

Verse 50

उदरेणातितुच्छेन विशिरेण मृदुत्वचा । योषिद्भवति भोगाढ्या नित्यं मिष्टान्नसेविनी

വളരെ ചെറിയതും, ഞരമ്പുകൾ തെളിയാത്തതും, മൃദുവായ ചർമ്മത്തോടുകൂടിയതുമായ വയറുള്ള സ്ത്രീ, ഭോഗസുഖങ്ങൾ നിറഞ്ഞവളും നിത്യവും മധുരഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവളും ആയിരിക്കും.

Verse 51

कुंभाकारं दरिद्राया जठरं च मृदंगवत् । कूष्मांडाभं यवाभं च दुष्पूरं जायते स्त्रियाः

കുടത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള വയർ ദാരിദ്ര്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മൃദംഗം, കുമ്പളങ്ങ, അല്ലെങ്കിൽ യവം എന്നിവയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള വയറുള്ള സ്ത്രീയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുക പ്രയാസമാണ്.

Verse 52

सुविशालोदरी नारी निरपत्या च दुर्भगा । प्रलंबजठरा हंति श्वशुरं चापि देवरम्

വളരെ വലിയ വയറുള്ള സ്ത്രീ സന്താനമില്ലാത്തവളും നിർഭാഗ്യവതിയുമായിരിക്കും. തൂങ്ങിയ വയറുള്ളവൾ ഭർത്തൃപിതാവിനെയും ഭർത്തൃസഹോദരനെയും നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 53

मध्यक्षामा च सुभगा भोगाढ्या सवलित्रया । ऋज्वी तन्वी च रोमाली यस्याः सा शर्मनर्मभूः

യാരുടെ കേശരേഖ മിതമായ സുന്ദരതയോടെ, മംഗളകരമായി, ഭോഗസമ്പന്നമായി, മൃദുവായി തരംഗിതമായി, നേരായും സുകുമാരവുമായും മൃദുരോമയുക്തമായും ഇരിക്കുമോ—അവൾ ഗൃഹത്തിന് സുഖാനന്ദങ്ങളുടെ കാരണമാകുന്നു।

Verse 54

कपिला कुटिला स्थूला विच्छिन्ना रोमराजिका । चौर वैधव्य दौर्भाग्यं विदध्यादिह योषिताम्

സ്ത്രീയുടെ കേശരേഖ കപിലവർണ്ണമായോ, വളഞ്ഞതായോ, കട്ടിയുള്ളതായോ, വിച്ഛിന്നമായോ ഇരിക്കുകയാണെങ്കിൽ—ഇഹലോകത്തിൽ ചോരസംഗം, വൈധവ്യം, ദൗർഭാഗ്യം എന്നിവ ഉണ്ടാകുമെന്ന് പറയുന്നു।

Verse 55

निर्लोमहृदयं यस्याः समं निम्नत्व वर्जितम् । ऐश्वर्यं चाप्यवैधव्यं प्रियप्रेम च सा लभेत्

യാരുടെ വക്ഷസ്ഥലം രോമരഹിതമായി, സമമായി, കുഴിവില്ലാതെ ഇരിക്കുമോ—അവൾ ഐശ്വര്യം, അവൈധവ്യം, പ്രിയന്റെ സ്നേഹപൂർണ്ണമായ പ്രേമവും നേടുന്നു।

Verse 56

विस्तीर्णहृदया योषा पुंश्चली निर्दया तथा । उद्भिन्नरोमहृदया पतिं हंति विनिश्चितम्

അത്യധികം വിശാലമായ വക്ഷസ്ഥലമുള്ള സ്ത്രീ ചഞ്ചലയും നിർദയയും എന്നു പറയുന്നു; വക്ഷത്തിൽ ഉയർന്ന് നിൽക്കുന്ന രോമമുള്ളവൾ നിശ്ചയമായി ഭർത്താവിന് നാശം വരുത്തും।

Verse 57

अष्टादशांगुलततमुरः पीवरमुन्नतम् । सुखाय दुःखाय भवेद्रोमशं विषमं पृथु

പതിനെട്ട് അങ്കുല അളവുള്ള, പുഷ്ടവും ഉയർന്നതുമായ വക്ഷസ്ഥലം—രോമസമൂഹം സമമായാൽ സുഖകരം; അസമവും വ്യാപകവുമായാൽ ദുഃഖകരം ആകുന്നു।

Verse 58

घनौ वृत्तौ दृढौ पीनौ समौ शस्तौ पयोधरौ । स्थूलाग्रौ विरलौ शुष्कौ वामोरूणां न शर्मदौ

ഘനവും വൃത്താകാരവും ദൃഢവും പുഷ്ടവും സമവും സുനിർമ്മിതവുമായ സ്തനങ്ങൾ പ്രശംസനീയം; എന്നാൽ അഗ്രഭാഗം സ്ഥൂലം, വിരളം അല്ലെങ്കിൽ ശുഷ്കം ആണെങ്കിൽ, സുസ്ഥൂലജംഘയുള്ള സ്ത്രീക്ക് സുഖം തരുകയില്ല।

Verse 59

दक्षिणोन्नत वक्षोजा पुत्रिणी त्वग्रणीर्मता । वामोन्नतकुचा सूते कन्यां सौभाग्यसुंदरीम्

വലത് സ്തനം ഉയർന്നിരിക്കുന്ന സ്ത്രീ പുത്രവതിയും അഗ്രണിയുമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു; ഇടത് സ്തനം ഉയർന്നിരിക്കുന്നവൾ സൗഭാഗ്യസുന്ദരിയായ കന്യയെ പ്രസവിക്കുന്നു।

Verse 60

अरघट्टघटीतुल्यौ कुचौ दौःशील्यसूचकौ । पीवरास्यौ सांतरालौ पृथूपांतौ न शोभनौ

അരഘട്ടത്തിലെ ഘടികളെപ്പോലെ ഉള്ള സ്തനങ്ങൾ ദൗശീല്യത്തിന്റെ സൂചനയെന്നു പറയുന്നു; മുൻഭാഗം ഭാരമുള്ളതും, ഇടയിൽ വലിയ അന്തരവും, വശങ്ങൾ വിശാലവുമെങ്കിൽ അവ ശോഭനമല്ല।

Verse 61

मूले स्थूलौ क्रमकृशावग्रे तीक्ष्णौ पयोधरौ । सुखदौ पूर्वकाले तु पश्चादत्यंत दुःखदौ

മൂലത്തിൽ സ്ഥൂലവും ക്രമേണ കൃശവുമായും അഗ്രത്തിൽ തീക്ഷ്ണവുമായ സ്തനങ്ങൾ ആദ്യം സുഖകരം; എന്നാൽ പിന്നീട് അത്യന്തം ദുഃഖകരമാകുന്നു।

Verse 62

सुदृढं चूचुकयुगं शस्तं श्यामं सुवर्तुलम् । अंतर्मग्नं च दीर्घं च कृशं क्लेशाय जायते

അതിദൃഢവും പ്രശംസനീയവും ശ്യാമവർണ്ണവും സുവൃത്താകാരവുമായ ചൂചുകയുഗം ശ്ലാഘനീയം; എന്നാൽ അകത്തേക്ക് മുങ്ങിയതും ദീർഘവും കൃശവുമായാൽ അത് ക്ലേശത്തിന് കാരണമാകും।

Verse 63

पीवराभ्यां च जत्रुभ्यां धनधान्यनिधिर्वधूः । श्लथास्थिभ्यां च निम्नाभ्यां विषमाभ्यां दरिद्रिणी

ജത്രു-പ്രദേശം (കോളർബോൺ) പുഷ്ടവും സുസംഘടിതവുമായ വധു ധന-ധാന്യനിധിപോലെ ഭവിക്കുന്നു. എന്നാൽ അസ്ഥികൾ ശിഥിലവും, അവയവങ്ങൾ താഴ്ന്നതും, രൂപം അസമവുമായവൾ ദാരിദ്ര്യ-ലക്ഷണയുക്തയെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 64

अबद्धावनतौ स्कंधावदीर्घावकृशौ शुभौ । वक्रौ स्थूलौ च रोमाढ्यौ प्रेष्य वैधव्यसूचकौ

ബന്ധിതമല്ലാതെ സ്വാഭാവികമായി ചരിഞ്ഞ—ഉയർന്നതല്ലാത്ത—ദീർഘവും സന്നവും ആയ ഭുജങ്ങൾ ശുഭലക്ഷണം. എന്നാൽ വളഞ്ഞതും കട്ടിയുള്ളതും അതിരോമമുള്ളതുമായ ഭുജങ്ങൾ ദാസ്യത്വവും വൈധവ്യസൂചനയും ആണെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 65

निगूढसंधी स्रस्ताग्रौ शुभावंसौ सुसंहतौ । वैधव्यदौ समुच्चाग्रौ निर्मांसावतिदुःखदौ

സന്ധിസ്ഥലങ്ങൾ മറഞ്ഞും, അഗ്രഭാഗം അല്പം താഴ്ന്നും, ഭുജങ്ങൾ ശുഭവും സുസംഹതവുമായാൽ പ്രശംസനീയം. എന്നാൽ ഭുജങ്ങളുടെ അഗ്രങ്ങൾ അതിയായി ഉയർന്നോ മാംസരഹിതമോ ആണെങ്കിൽ, അവ വൈധവ്യവും മഹാദുഃഖവും നൽകുന്നതായി കരുതുന്നു.

Verse 66

कक्षेसु सूक्ष्मरोमे तु तुंगे स्निग्धे च मांसले । शस्तेन शस्ते गंभीरे शिराले स्वेदमेदुरे

കക്ഷങ്ങളിൽ സൂക്ഷ്മരോമം ഉണ്ടായി, അവ ഉയർന്നതും മൃദുലവും മാംസലവുമായാൽ അതി ഉത്തമമെന്ന് പറയുന്നു—ഗംഭീരവും സുസംഘടിതവും ശിരായുക്തവും, ആരോഗ്യകരമായ സ്വേദവും മൃദുത്വവും ഉള്ളത്.

Verse 67

स्यातां दोषौ सुनिर्दोषौ गूढास्थि ग्रंथिकोमलौ । विशिरौ च विरोमाणौ सरलौ हरिणीदृशाम्

കക്ഷ-പ്രദേശം പൂർണ്ണമായി നിർദോഷമായിരിക്കണം—അസ്ഥികൾ മറഞ്ഞും, ചെറിയ മാംസ-ഗ്രന്ഥികൾ മൃദുവായും; ശിരകൾ പുറത്ത് തെളിയാതെ, രോമം കുറവായി, ഘടന നേരായും സുസംഘടിതമായും—ഇവ ഹരിണീ-നേത്രികളിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 68

वैधव्यं स्थूलरोमाणौ ह्रस्वौ दौर्भाग्यसूचकौ । परिक्लेशाय नारीणां परिदृश्यशिरौ भुजौ

സ്ഥൂലവും കരടുമായ രോമം നിറഞ്ഞതും ചെറുതുമായ ഭുജങ്ങൾ വൈധവ്യത്തിന്റെയും ദൗർഭാഗ്യത്തിന്റെയും സൂചനയെന്നു പറയുന്നു. സന്ധി/അറ്റങ്ങൾ വ്യക്തമായി പുറത്ത് തെളിയുന്ന ഭുജങ്ങൾ സ്ത്രീകൾക്ക് ക്ലേശകാരകമെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

Verse 69

अंभोज मुकुलाकारमंगुष्ठांगुलिसंमुखम् । हस्तद्वयं मृगाक्षीणां बहुभोगाय जायते

മൃഗാക്ഷിയായ സ്ത്രീകൾക്ക് താമരമുകുളാകൃതിയിലും അങ്കുഷ്ഠവും വിരലുകളും ശരിയായ വിന്യാസത്തിലുമുള്ള ഇരുകൈകളും ജീവിതത്തിൽ ബഹുഭോഗത്തിനും സമൃദ്ധിക്കും കാരണമാകുന്നു എന്നു പറയുന്നു.

Verse 70

मृदुमध्योन्नतं रक्तं तलं पाण्योररंध्रकम् । प्रशस्तं शस्तरेखाढ्यमल्परेखं शुभश्रियम्

മൃദുവും മദ്ധ്യഭാഗം അല്പം ഉയർന്നതും രക്തിമവുമായും വിള്ളലുകളില്ലാത്തതുമായ കരതലം പ്രശസ്തമെന്നു പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. അതിൽ ശുഭമായ സൂക്ഷ്മരേഖകൾ ഉണ്ടായി, അത്യധികം രേഖകൾ ഇല്ലെങ്കിൽ അത് ശുഭശ്രീയും സൗഭാഗ്യവും നൽകുന്നതായി കരുതുന്നു.

Verse 71

विधवा बहुरेखेण विरेखेण दरिद्रिणी । भिक्षुकी सुशिराढ्येन नारी करतलेन वै

കരതലത്തിൽ അത്യധികം രേഖകളുണ്ടെങ്കിൽ ആ സ്ത്രീ വിധവയാകുമെന്ന് പറയുന്നു; മുറിഞ്ഞ/വിസംഗത രേഖകളുള്ള കരതലമുള്ളവൾ ദരിദ്രിണിയെന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. രന്ധ്രങ്ങളോ തെളിഞ്ഞ ശിരകളോ നിറഞ്ഞ കരതലമുള്ള സ്ത്രീ ഭിക്ഷാവൃത്തിയിലേക്കു നിയതയെന്നു വർണ്ണിക്കുന്നു.

Verse 72

विरोम विशिरं शस्तं पाणिपृष्ठंसमुन्नतम् । वैधव्यहेतुरोमाढ्यं निर्मांसं स्नायुमत्त्यजेत्

രോമമില്ലാത്തതും തെളിഞ്ഞ ശിരകളില്ലാത്തതുമായ കൈ പ്രശസ്തമെന്നു പറയുന്നു; കൈയുടെ പിൻഭാഗം അല്പം ഉയർന്നിരിക്കുന്നതും മംഗളകരം. എന്നാൽ അത്യധികം രോമമുള്ള കൈ—വൈധവ്യഹേതുവെന്നു പറയപ്പെടുന്നത്—കൂടാതെ മാംസമില്ലാത്തതും സ്നായുപ്രധാനവുമായ കൈ ത്യജ്യമായ (അശുഭ)തന്നെ.

Verse 73

रक्ता व्यक्ता गभीरा च स्निग्धा पूर्णा च वर्तुला । कररेखांगना याः स्याच्छुभा भाग्यानुसारतः

യാരുടെ കൈരേഖകൾ രക്തിമവും വ്യക്തവും ഗഭീരവും സ്നിഗ്ധവും പൂർണ്ണവും വൃത്താകാരവുമാകുന്നുവോ, ആ സ്ത്രീ ശുഭയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; തന്റെ ഭാഗ്യാനുസാരമായി ശുഭഫലം നൽകുന്നു।

Verse 74

मत्स्येन सुभगा नारी स्वस्तिकेन वसुप्रदा । पद्मेन भूपतेः पत्नी जनयेद्भूपतिं सुतम्

മത്സ്യചിഹ്നം കണ്ടാൽ സ്ത്രീ സൌഭാഗ്യവതിയാകുന്നു; സ്വസ്തികചിഹ്നം ഉണ്ടായാൽ ധനപ്രദായിനിയാകുന്നു. പദ്മചിഹ്നം ഉണ്ടായാൽ രാജപത്നിയായി രാജസുതനെ പ്രസവിക്കുന്നു।

Verse 75

चक्रवर्तिस्त्रियाः पाणौ नंद्यावर्तः प्रदक्षिणः । शंखातपत्रक मठा नृपमातृत्वसूचकाः

ചക്രവർത്തിയുടെ ഭാര്യയുടെ കൈത്തളിരിൽ വലത്തോട്ടു തിരിയുന്ന നന്ദ്യാവർത്തം കാണപ്പെടുന്നു; ശംഖം, രാജഛത്രം, അല്ലെങ്കിൽ മണ്ഡപസദൃശ ചിഹ്നങ്ങൾ രാജമാതൃത്വത്തിന്റെ സൂചനകളാണ്।

Verse 76

तुलामानाकृतीरेखे वणिक्पत्नीत्वहेतुके । गजवाजिवृषाकाराः करे वामे मृगीदृशाम्

തുലാ അല്ലെങ്കിൽ മാനദണ്ഡാകൃതിയിലുള്ള രേഖകൾ വണിക്കിന്റെ ഭാര്യത്വത്തിന് കാരണമാകുന്നു. മൃഗനേത്രിയായ സ്ത്രീയുടെ ഇടങ്കയ്യിൽ ഗജം, വാജി, വൃഷഭം എന്നീ ആകൃതികളും പ്രത്യേക ചിഹ്നങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 77

रेखा प्रासादवज्राभा ब्रूयुस्तीर्थकरं सुतम् । कृषीवलस्य पत्नी स्याच्छकटेन युगेन वा

പ്രാസാദമോ വജ്രമോ പോലെയുള്ള രേഖ തീർത്ഥകരനായ പുത്രനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ശകടം അല്ലെങ്കിൽ യുഗം പോലുള്ള ചിഹ്നങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവൾ കൃഷിവാളന്റെ ഭാര്യയാകുന്നു।

Verse 78

चामरांकुशकोदंडै राजपत्नी भवेद्ध्रुवम् । अंगुष्ठमूलान्निर्गत्य रेखा याति कनिष्ठिकाम्

ചാമരം, അങ്കുശം അല്ലെങ്കിൽ കോദണ്ഡം പോലെയുള്ള ചിഹ്നങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവൾ നിശ്ചയമായും രാജപത്നിയാകും. അങ്കുഷ്ഠമൂലത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു ചെറുവിരലിലേക്കു പോകുന്ന രേഖയും വിവരണീയമാണ്.

Verse 79

यदि सा पतिहंत्री स्याद्दूरतस्तां त्यजेत्सुधीः । त्रिशूलासिगदाशक्ति दुंदुभ्याकृति रेखया । नितंबिनी कीर्तिमती त्यागेन पृथिवीतले

അവൾ പതിഹന്ത്രിയാകുന്നുവെങ്കിൽ, ബുദ്ധിമാൻ അവളെ ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ ഉപേക്ഷിക്കണം. ത്രിശൂലം, വാൾ, ഗദ, ശക്തി അല്ലെങ്കിൽ ദുന്ദുഭി ആകൃതിയിലുള്ള രേഖകളാൽ ആ നിതംബിനി സ്ത്രീ ത്യാഗം/വിയോഗം മൂലം ഭൂമിയിൽ കീർത്തിമതിയാകും.

Verse 80

कंक जंबूक मंडूक वृक वृश्चिक भोगिनः । रासभोष्ट्र बिडालाः स्युः करस्था दुःखदाः स्त्रियाः

കയ്യിൽ കൊക്ക്, കുറുക്കൻ, തവള, ചെന്നായ, തേൾ, പാമ്പ്, കഴുത, ഒട്ടകം അല്ലെങ്കിൽ പൂച്ച പോലെയുള്ള ചിഹ്നങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അത്തരം സ്ത്രീകൾ ദുഃഖദായിനികളെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 81

शुभदः सरलोंगुष्ठो वृत्तो वृत्तनखो मृदुः

ശുഭകരമായ അങ്കുഷ്ഠം നേരായതും വൃത്താകാരവുമാണ്; വൃത്തനഖമുള്ളതും മൃദുവുമായിരിക്കും.

Verse 82

अंगुल्यश्च सुपर्वाणो दीर्घावृत्ताः क्रमात्कृशाः । चिपिटाःस्थपुटा रूक्षाः पृष्ठरोमयुजोऽशुभाः

സുഗഠിതമായ സന്ധികളുള്ളതും ദീർഘവും വൃത്താകാരവുമായും ക്രമേണ സന്നമായും വരുന്ന വിരലുകൾ ശുഭം. എന്നാൽ ചപ്പയായ, കട്ടിയുള്ള, രൂക്ഷമായ, പിന്നിൽ രോമമുള്ള വിരലുകൾ അശുഭം.

Verse 83

अतिह्रस्वाः कृशा वक्रा विरला रोगहेतुकाः । दुःखायांगुलयः स्त्रीणां बहुपर्वसमन्विताः

സ്ത്രീകളുടെ വിരലുകൾ അത്യന്തം ചെറുതും ക്ഷീണിതവും വളഞ്ഞതും വിരളവും അനേകം സന്ധികളോടുകൂടിയതുമെങ്കിൽ, അവ രോഗഹേതുവായി ദുഃഖം വരുത്തുമെന്നു പറയുന്നു।

Verse 84

अरुणाः सशिखास्तुंगाः करजाः सुदृशांशुभाः । निम्ना विवर्णाः शुक्त्याभाः पीता दारिद्र्यदायकाः

ചുവപ്പുനിറമുള്ള, അഗ്രത്തിൽ ശിഖപോലെ തുമ്പുള്ളതും അല്പം ഉയർന്നതുമായ നഖങ്ങൾ ശുഭവും മനോഹരവും; എന്നാൽ താഴ്ന്നുകിടക്കുന്ന, വിവർണ്ണ, ശുക്തിപോലെ മങ്ങിയ ദീപ്തിയുള്ള അല്ലെങ്കിൽ മഞ്ഞ നഖങ്ങൾ ദാരിദ്ര്യം നൽകുമെന്നു പറയുന്നു।

Verse 85

नखेषु बिंदवः श्वेताः प्रायः स्युः स्वैरिणी स्त्रियाः । पुरुषा अपि जायंते दुःखिनः पुष्पितैर्नखैः

നഖങ്ങളിൽ വെളുത്ത ബിന്ദുക്കൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ സാധാരണയായി ആ സ്ത്രീ സ്വൈരിണിയെന്നു പറയുന്നു; കൂടാതെ പുഷ്പിതമായ (പുള്ളികളുള്ള) നഖങ്ങളുള്ള പുരുഷന്മാരും ദുഃഖികളായി ജന്മിക്കുമെന്നു പറയുന്നു।

Verse 86

अंतर्निमग्नवंशास्थिः पृष्ठिः स्यान्मांसला शुभा । पृष्ठेन रोमयुक्तेन वैधव्यं लभते ध्रुवम्

പുറകിൽ നട്ടെല്ല് പുറത്തേക്ക് തള്ളിനിൽക്കാതെ അകത്ത് നിമഗ്നമായതുപോലെയും പുറം മാംസളമായതുമെങ്കിൽ അത് ശുഭം; എന്നാൽ പുറത്ത് രോമമുള്ളതെങ്കിൽ അവൾ നിശ്ചയമായി വൈധവ്യം പ്രാപിക്കും എന്നു പറയുന്നു।

Verse 87

भुग्नेन विनतेनापि सशिरेणापि दुःखिता । ऋज्वी कृकाटिका श्रेष्ठा समांसा च समुन्नता

കൃകാടിക (കഴുത്ത്-സന്ധി) വളഞ്ഞതോ താഴ്ന്നതോ കട്ട/ഉയർച്ചയുള്ളതോ ആണെങ്കിൽ അവൾ ദുഃഖിതയെന്നു പറയുന്നു; ശ്രേഷ്ഠ കൃകാടിക നേരായതും സമമാംസളവും മൃദുവായി അല്പം ഉയർന്നതുമാണ്।

Verse 88

शुष्का शिराला रोमाढ्या विशाला कुटिलाशुभा । मांसलो वर्तुलः कंठः प्रशस्तश्चतुरंगुलः

വറ്റിയതും ശിരകൾ തെളിഞ്ഞതും രോമസമൃദ്ധവും അതിവിശാലമോ വക്രമോ ആയ കണ്ഠം അശുഭം. മാംസളവും വൃത്താകാരവും ഏകദേശം നാലംഗുലപ്രമാണമുള്ള കണ്ഠം ശുഭമെന്നു പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 89

शस्ता ग्रीवा त्रिरेखांका त्वव्यक्तास्थिः सुसंहता । निर्मांसा चिपिटा दीर्घास्थपुटा न शुभप्रदा

മൂന്നു രേഖകളുള്ളതും അസ്ഥികൾ തെളിഞ്ഞു നിൽക്കാത്തതും സുസംഹതവുമായ ഗ്രീവ പ്രശംസനീയം. എന്നാൽ മാംസരഹിതവും ചപ്പറ്റയും ദീർഘ അസ്ഥിയുള്ളതുമായ ഗ്രീവ ശുഭഫലം നൽകുകയില്ല.

Verse 90

स्थूलग्रीवा च विधवा वक्रग्रीवा च किंकरी । वंध्या द्विचिपिटग्रीवा ह्रस्वग्रीवा च निःसुता

സ്ഥൂല ഗ്രീവയുള്ള സ്ത്രീ വിധവയാകുമെന്നു പറയുന്നു; വക്ര ഗ്രീവയുള്ളവൾ ദാസിയെന്നു സ്മരിക്കുന്നു. ഇരട്ടയായി ചപ്പറ്റയായ ഗ്രീവയുള്ളവൾ വന്ധ്യ; ഹ്രസ്വ ഗ്രീവയുള്ളവൾ നിസ്സന്താനയെന്നു കരുതുന്നു.

Verse 91

चिबुकंद्वयंगुलं शस्तं वृत्तं पीनं सुकोमलम् । स्थूलं द्विधा संविभक्तमायतं रोमशं त्यजेत्

രണ്ടംഗുലപ്രമാണമുള്ള, വൃത്തവും പുഷ്ടവും അത്യന്തം কোমലവുമായ ചിബുകം പ്രശംസനീയം. എന്നാൽ അതിസ്ഥൂലമായതും രണ്ടായി വിഭജിതമായതും ദീർഘമായതും രോമശമായതുമായ ചിബുകം ഉപേക്ഷിക്കണം.

Verse 92

हनुश्चिबुकसंलग्ना निर्लोमा सुघनाशुभा । वक्रा स्थूला कृशा ह्रस्वा रोमशा न शुभप्रदा

ചിബുകത്തോട് നന്നായി ചേർന്നതും രോമരഹിതവും സുഘനമായ (ദൃഢമായ) ഹനു ശുഭം. എന്നാൽ വക്രമായതും അതിസ്ഥൂലവും അതികൃശവും ഹ്രസ്വവും രോമശവുമായ ഹനു ശുഭഫലം നൽകുകയില്ല.

Verse 93

शस्तौ कपोलौ वामाक्ष्याः पीनौ वृत्तौ समुन्नतौ । रोमशौ परुषौ निम्नौ निर्मांसौ परिवर्जयेत्

ശുഭലക്ഷണമുള്ള സ്ത്രീയുടെ കവിളുകൾ പുഷ്ടവും വൃത്തവും അല്പം ഉയർന്നതുമായാൽ പ്രശംസനീയം; എന്നാൽ രോമമുള്ളതും കരടുമായതും കുഴിഞ്ഞതും മാംസരഹിതവുമായ കവിളുകൾ അശുഭം—അവ ഒഴിവാക്കണം।

Verse 94

समं समांसं सुस्निग्धं स्वामोदं वर्तुलं मुखम् । जनेतृवदनच्छायं धन्यानामिह जायते

സമവും മാംസലവും മൃദുവായി ദീപ്തിയുള്ളതും സ്വാഭാവിക സുഗന്ധമുള്ളതും വൃത്താകാരവുമായ മുഖം, മാതൃമുഖത്തിന്റെ কোমലപ്രഭാഛായ ധരിക്കുന്നതായാൽ—അത്തരം മുഖം ഇവിടെ ധന്യന്മാരിൽ ജനിക്കുന്നു।

Verse 95

पाटलो वर्तुलः स्निग्धो लेखाभूषितमध्यभूः । सीमंतिनी नामधरो धराजानि प्रियो भवेत्

ആരുടെ (ലക്ഷണം/ചിഹ്നം) പദ്മപാടല വർണ്ണമുള്ളതും വൃത്തവും സ്നിഗ്ധവുമായതും, മദ്ധ്യഭാഗം രേഖകളാൽ അലങ്കൃതവുമായിരിക്കുമോ—അവൻ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രിയനാകും; അവനെ ‘സീമന്തിനീ-നാമധരൻ’ എന്നു പറയുന്നു।

Verse 96

कृशः प्रलंबः स्फुटितो रूक्षो दौर्भाग्यसूचकः । श्यावः स्थूलोऽधरोष्ठः स्याद्वैधव्य कलहप्रदः

അധരോഷ്ഠം ക്ഷീണവും അതിയായി നീളമുള്ളതും പൊട്ടിയതും വരണ്ടതുമായാൽ അത് ദൗർഭാഗ്യസൂചകമെന്ന് പറയുന്നു. കൂടാതെ കറുത്ത നിറവും കട്ടിയുമുള്ള അധരോഷ്ഠം വൈധവ്യവും കലഹവും നൽകുമെന്നു പറയുന്നു।

Verse 97

मसृणो मत्तकाशिन्याश्चोत्तरोष्ठः सुभोगदः । किंचिन्मध्योन्नतोऽरोमा विपरीतो विरुद्धकृत्

മൃദുവും ഉല്ലാസദീപ്തിയോടെ തിളങ്ങുന്നതുമായ ഉത്തരോഷ്ഠം സുഖഭോഗവും സൗഖ്യവും നൽകുന്നു. എന്നാൽ മദ്ധ്യത്തിൽ അല്പം ഉയർന്നതും രോമരഹിതവും വികൃതമായ (വിപരീതാകാര) ഉത്തരോഷ്ഠം വിരോധവും അനുചിതകൃത്യങ്ങളും വരുത്തുമെന്നു പറയുന്നു।

Verse 98

गोक्षीरसन्निभाः स्निग्धा द्वात्रिंशद्दशनाः शुभाः । अधस्तादुपरिष्टाच्च समाः स्तोकसमुन्नताः

പശുപാലിന്റെ നിറംപോലെ ശുദ്ധവെളുപ്പും മിനുക്കുമുള്ള മുപ്പത്തിരണ്ട് പല്ലുകൾ ശുഭകരമെന്നു പറയുന്നു. മേലും കീഴും സമമായി, അല്പം മാത്രം ഉയർന്ന പല്ലുകളും അനുകൂലമാണ്.

Verse 99

पीताः श्यावाश्च दशनाः स्थूलादीर्घाद्विपंक्तयः । शुक्त्याकाराश्च विरला दुःखदौर्भाग्यकारणम्

മഞ്ഞയോ കറുത്ത ഛായയോ ഉള്ള പല്ലുകൾ, കട്ടിയുമായി അതിദീർഘമായി, രണ്ട് അസമമായ നിരകളായി, ശുക്തി (ചിപ്പി) ആകൃതിയിലും വിരളമായും ഉണ്ടെങ്കിൽ—അത് ദുഃഖത്തിനും ദൗർഭാഗ്യത്തിനും കാരണമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 100

अधस्तादधिकैर्दंतैर्मातरं भक्षयेत्स्फुटम् । पतिहीना च विकटैः कुलटा विरलैर्भवेत्

താഴത്തെ താടിയിൽ അധിക പല്ലുകൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, വ്യക്തമായി ‘മാതാവിനെ ഭക്ഷിക്കുന്നു’ (മാതാവിന് ഹാനി വരുത്തുന്നു) എന്നു പറയുന്നു. വികടവും വിരളവുമായ പല്ലുകളുള്ള സ്ത്രീയെ പതി-ഹീനയും കുലടയുമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 110

गोक्षीरवर्णविशदे सुस्निग्धे कृष्णपक्ष्मणी । उन्नताक्षी न दीर्घायुर्वृत्ताक्षी कुलटा भवेत्

പശുപാലിന്റെ നിറംപോലെ വിശുദ്ധവും തെളിഞ്ഞതുമായ, അതിമിനുക്കുള്ളതും കറുത്ത കൺമിഴിപ്പുകളുള്ളതുമായ കണ്ണുകൾ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ അതിയായി പുറംതള്ളിയ കണ്ണുള്ളവൾ ദീർഘായുസ്സുള്ളവളല്ല; അതിവൃത്ത കണ്ണുള്ളവൾ കുലടയാകുമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 120

रोमशेन शिरालेन प्रांशुना रोगिणी मता

അധിക രോമമുള്ളതും, ശിരകൾ തെളിഞ്ഞു കാണുന്നതും, അതിയായി ഉയരം കൂടിയതുമായ സ്ത്രീയെ രോഗിണിയെന്നു കരുതിയിരിക്കുന്നു.

Verse 130

कृष्णः स एव भर्तृघ्न्याः पुंश्चल्याश्च प्रकीर्तितः । नाभेरधस्तात्तिलकं मशको लांछनं शुभम्

ആ കറുത്ത അടയാളം ഭർത്താവിനെ കൊല്ലുന്നവളും അവിഹിതബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവളുമായ സ്ത്രീയുടെ ലക്ഷണമായി പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പൊക്കിളിന് താഴെയുള്ള തിലകക്കുറിയും കൊതുക് പോലെയുള്ള മറുകും ശുഭകരമായി കണക്കാക്കുന്നു.

Verse 140

सा पतिं हंति वर्षेण यस्या मध्ये कृकाटिकम् । प्रदक्षिणो वा वामो वा रोम्णामावर्त्तकः स्त्रियाः

ആരുടെ മധ്യഭാഗത്താണോ 'കൃകാടിക' എന്ന അടയാളമുള്ളത്, അവൾ ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഭർത്താവിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. സ്ത്രീയുടെ രോമച്ചുഴി വലത്തോട്ടോ ഇടത്തോട്ടോ എന്നത് ഒരു ലക്ഷണമായി കണക്കാക്കുന്നു.

Verse 150

अतः सुलक्षणा योषा परिणेया विचक्षणैः । लक्षणानि परीक्ष्यादौ हित्वा दुर्लक्षणान्यपि

അതിനാൽ വിവേകമുള്ളവർ ആദ്യം ലക്ഷണങ്ങൾ പരിശോധിച്ച്, ദുർലക്ഷണങ്ങളുള്ളവരെ ഒഴിവാക്കി, നല്ല ലക്ഷണങ്ങളുള്ള സ്ത്രീയെ മാത്രമേ വിവാഹം കഴിക്കാവൂ.

Verse 151

लक्षणानि मयोक्तानि सुखाय गृहमेधिनाम् । विवाहानपि वक्ष्यामि तन्निबोध घटोद्भव

ഗൃഹസ്ഥരുടെ സുഖത്തിനായാണ് ഞാൻ ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ പറഞ്ഞത്. ഹേ ഘടോദ്ഭവ (അഗസ്ത്യ)! ഇനി ഞാൻ വിവാഹങ്ങളെക്കുറിച്ചും പറയാം, അത് കേട്ടാലും.