Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 37›Shloka 79
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 79

Devanagari script

यदि सा पतिहंत्री स्याद्दूरतस्तां त्यजेत्सुधीः । त्रिशूलासिगदाशक्ति दुंदुभ्याकृति रेखया । नितंबिनी कीर्तिमती त्यागेन पृथिवीतले

Transliteration

yadi sā patihaṃtrī syāddūratastāṃ tyajetsudhīḥ | triśūlāsigadāśakti duṃdubhyākṛti rekhayā | nitaṃbinī kīrtimatī tyāgena pṛthivītale

Translation

അവൾ പതിഹന്ത്രിയാകുന്നുവെങ്കിൽ, ബുദ്ധിമാൻ അവളെ ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ ഉപേക്ഷിക്കണം. ത്രിശൂലം, വാൾ, ഗദ, ശക്തി അല്ലെങ്കിൽ ദുന്ദുഭി ആകൃതിയിലുള്ള രേഖകളാൽ ആ നിതംബിനി സ്ത്രീ ത്യാഗം/വിയോഗം മൂലം ഭൂമിയിൽ കീർത്തിമതിയാകും.

Word by Word
यदिif
यदि:
Sambandha (Conditional marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्ध/शर्तार्थक अव्यय)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
पति-हन्त्रीhusband-killer
पति-हन्त्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक) + हन्त्री (कृदन्त-प्रातिपदिक, √हन्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः—पतिं हन्ति इति
स्यात्should be / might be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
दूरतःfrom afar
दूरतः:
Desha-adhikarana (Locative adverbial/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त, क्रियाविशेषण)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
त्यजेत्should abandon
त्यजेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सुधीःa wise man
सुधीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुधी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; कर्मधारयः—सु + धी (उत्तमा बुद्धिः यस्य)
त्रिशूल-असि-गदा-शक्ति(having the form of) trident, sword, mace, and spear
त्रिशूल-असि-गदा-शक्ति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootत्रिशूल (प्रातिपदिक) + असि (प्रातिपदिक) + गदा (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/तृतीया? एकवचन (समासान्त-समाहारद्वन्द्वः; पद्ये ‘रेखया’ इत्यनेन सह विशेषणभावः); अर्थः—त्रिशूलादीनां आकृतिः
दुन्दुभि-आकृतिdrum-shaped
दुन्दुभि-आकृति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुन्दुभि (प्रातिपदिक) + आकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/तृतीया? एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—दुन्दुभेः आकृतिः; ‘रेखया’ इत्यस्य विशेषणम्
रेखयाby/with the line
रेखया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
नितम्बिनीa woman with prominent hips
नितम्बिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनितम्बिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
कीर्तिमतीfamous / renowned
कीर्तिमती:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकीर्तिमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ‘नितम्बिनी’ इत्यस्य विशेषणम्
त्यागेनby abandonment
त्यागेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्याग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
पृथिवी-तलेon the surface of the earth
पृथिवी-तले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—पृथिव्याः तलम्
Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical frame)

Visual Art Cues

Scene: A wise man, warned by weapon- and drum-shaped palm lines, keeps respectful distance; the woman stands adorned yet separated, her fame arising through renunciation/separation, with symbolic trident/sword/mace/spear/drum motifs hovering as allegorical signs.

Characters & Entities
K
Kāśī
S
Skanda
A
Agastya

FAQs

Dharma includes discernment in household life; harmful unions are to be avoided, and renunciation/separation can lead to a different kind of destiny.

None; the verse is ethical and omen-based within the Kāśī narrative setting.

No ritual is prescribed; it offers cautionary guidance (tyāga/avoidance).

←Previous Verse
Next Verse→