Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55

निर्लोमहृदयं यस्याः समं निम्नत्व वर्जितम् । ऐश्वर्यं चाप्यवैधव्यं प्रियप्रेम च सा लभेत्

nirlomahṛdayaṃ yasyāḥ samaṃ nimnatva varjitam | aiśvaryaṃ cāpyavaidhavyaṃ priyaprema ca sā labhet

യാരുടെ വക്ഷസ്ഥലം രോമരഹിതമായി, സമമായി, കുഴിവില്ലാതെ ഇരിക്കുമോ—അവൾ ഐശ്വര്യം, അവൈധവ്യം, പ്രിയന്റെ സ്നേഹപൂർണ്ണമായ പ്രേമവും നേടുന്നു।

निर्लोमहृदयम्a heart/chest without hair
निर्लोमहृदयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिर्- (उपसर्ग/पूर्वपद) + लोम (प्रातिपदिक) + हृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (निर्लोमं हृदयम्) (neut. nom./acc. sg.)
यस्याःof whom/whose
यस्याः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (of whom)
समम्even, level
समम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (neut. nom./acc. sg.)
निम्नत्वdepression, hollowness
निम्नत्व:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिम्नत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'depression/concavity'
वर्जितम्devoid (of)
वर्जितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर्ज् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) (neut. nom./acc. sg.), 'devoid of'
ऐश्वर्यम्prosperity, lordship
ऐश्वर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (neut. acc. sg.)
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: also/even)
अवैधव्यम्non-widowhood
अवैधव्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअ- (निषेध) + वैधव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (neut. acc. sg.), 'non-widowhood'
प्रियप्रेमdear love/affection
प्रियप्रेम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक) + प्रेम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (प्रियं प्रेम) (neut. acc. sg.)
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृपद (she)
लभेत्may obtain
लभेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; 'may obtain'

Skanda

Scene: An auspicious portrait-like scene: a composed woman with smooth, even chest (symbolic modest depiction), gentle gaze, and a harmonious couple motif suggesting affectionate love and prosperity.

K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

It associates balance and auspiciousness with stability in worldly dharma—prosperity and harmonious marital life.

The Kāśī-khaṇḍa context underlies the teaching, but no single tīrtha is named in this verse.

None; the verse states a traditional फल (result) connected with lakṣaṇa.