Adhyaya 15

Verse 1

। सूत उवाच । ऋषभस्यानुभावोयं वर्णितः शिवयोगिनः । अथान्यस्यापि वक्ष्यामि प्रभावं शिवयोगिनः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ശിവയോഗിയായ ഋഷഭന്റെ ഈ പ്രഭാവം വർണ്ണിക്കപ്പെട്ടു. ഇനി മറ്റൊരു ശിവയോഗിയുടെ മഹത്വവും ഞാൻ വിവരിക്കും।

Verse 2

भस्मनश्चापि माहात्म्यं वर्णयामि समासतः । कृतकृत्या भविष्यंति यच्छुत्वा पापिनो जनाः

ഭസ്മത്തിന്റെ മഹാത്മ്യവും ഞാൻ സംക്ഷേപമായി വർണ്ണിക്കുന്നു; അത് ശ്രവിച്ചാൽ പാപഭാരമുള്ള ജനങ്ങളും കൃതകൃത്യർ—അഥവാ കർത്തവ്യസിദ്ധർ—ആകുന്നു।

Verse 3

अस्त्येको वामदेवाख्यः शिवयोगी महा तपाः । निर्द्वंद्वो निर्गुणः शांतो निःसंगः समदर्शनः

വാമദേവൻ എന്നൊരു ശിവയോഗി മഹാതപസ്വി ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ദ്വന്ദ്വാതീതൻ, ഗുണാതീതൻ, ശാന്തൻ, നിസ്സംഗൻ, സമദർശി ആയിരുന്നു।

Verse 4

आत्मारामो जितक्रोधो गृहदारविवर्जितः । अतर्कितगतिर्मौनी संतुष्टो निष्प रिग्रहः

അദ്ദേഹം ആത്മാരാമൻ, ക്രോധജിതൻ, ഗൃഹ-ദാരാവിവർജിതൻ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗതി അതർക്ക്യം; മൗനി, സന്തുഷ്ടൻ, നിഷ്പരിഗ്രഹൻ ആയിരുന്നു।

Verse 5

भस्मोद्धूलितसर्वांगो जटामंडलमंडितः । वल्कलाजिनसंवीतो भिक्षामात्रपरिग्रहः

അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർവ്വാംഗവും ഭസ്മധൂളിയിൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു; ജടാമണ്ഡലത്തോടെ അലങ്കൃതനായിരുന്നു. വൽക്കലവസ്ത്രവും മൃഗചർമ്മവും ധരിച്ചു, ഭിക്ഷയെയേ ഏക പരിഗ്രഹമായി സ്വീകരിച്ചു।

Verse 6

स एकदा चरंल्लोके सर्वानुग्रहतत्परः । क्रौंचारण्यं महाघोरं प्रविवेश यदृच्छया

ഒരു ദിവസം അദ്ദേഹം ലോകത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ സർവ്വർക്കും അനുഗ്രഹം ചെയ്യുന്നതിൽ തത്പരനായിരുന്നു. യദൃച്ഛയായി അദ്ദേഹം അതിഘോരമായ ക്രൗഞ്ചാരണ്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു।

Verse 7

तस्मिन्निर्मनुजेऽरण्ये तिष्ठत्येकोऽतिभीषणः । क्षुत्तृषाकुलितो नित्यं यः कश्चिद्ब्रह्मराक्षसः

ആ നിർമനുഷ്യ വനത്തിൽ ഒരാൾ അതിഭീകരനായി ഏകാന്തമായി വസിച്ചിരുന്നു—ഒരു ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ—അവൻ നിത്യവും വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് വ്യാകുലനായിരുന്നു।

Verse 8

तं प्रविष्टं शिवात्मानं स दृष्ट्वा ब्रह्मराक्षसः । अभिदुद्राव वेगेन जग्धंु क्षुत्परिपीडितः

ശിവാത്മഭാവത്തിൽ പ്രവേശിച്ച അവനെ കണ്ട ഭയങ്കര ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ, വിശപ്പാൽ പീഡിതനായി, അവനെ വിഴുങ്ങുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞുവന്നു।

Verse 9

व्यात्ताननं महाकायं भीमदंष्ट्रं भयानकम् । तमायांतमभिप्रेक्ष्य योगीशो न चचाल सः

വായ പിളർത്തി, മഹാകായനായി, ഭീകര ദംഷ്ട്രകളോടെ അത് പാഞ്ഞുവരുന്നതു കണ്ടിട്ടും യോഗീശ്വരൻ ഒട്ടും അനങ്ങിയില്ല।

Verse 10

अथाभिद्रुत्य तरसा स घोरो वनगोचरः । दोर्भ्यां निष्पीड्य जग्राह निष्कंपं शिवयोगिनम्

അപ്പോൾ ആ ഭയങ്കര വനചരൻ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞെത്തി, അനങ്ങാതെ നിന്ന ശിവയോഗിയെ ഇരുകൈകളാൽ കെട്ടിപ്പിടിച്ച് ശക്തമായി ഞെരിച്ചുപിടിച്ചു।

Verse 11

तदंगस्पर्शनादेव सद्यो विध्वस्तकिल्बिषः । स ब्रह्मराक्षसो घोरो विषण्णः स्मृतिमाययौ

അവന്റെ ദേഹസ്പർശം മാത്രത്താൽ തന്നെ ആ ഭയങ്കര ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്റെ പാപങ്ങൾ ഉടൻ നശിച്ചു; അവൻ ശമിച്ച് വിഷണ്ണനായി സ്മൃതി വീണ്ടെടുത്തു।

Verse 12

यथा चिंतामणिं स्पृष्ट्वा लोहं कांचनतां व्रजेत् । यथा जंबूनदीं प्राप्य मृत्तिका स्वर्णतां व्रजेत्

ചിന്താമണിയെ സ്പർശിച്ചാൽ ഇരുമ്പ് സ്വർണ്ണമാകുന്നതുപോലെ, ജംബൂനദിയെ പ്രാപിച്ചാൽ മണ്ണും സ്വർണ്ണഭാവം കൈവരിക്കുന്നതുപോലെ।

Verse 13

यथा मानसमभ्येत्य वायसा यांति हंसताम् । यथामृतं सकृत्पीत्वा नरो देवत्वमाप्नुयात्

മാനസസരോവരം പ്രാപിച്ചാൽ കാക്കകൾ ഹംസസ്വഭാവം പ്രാപിക്കുന്നതുപോലെ, അമൃതം ഒരിക്കൽ മാത്രം പാനം ചെയ്താലും മനുഷ്യൻ ദേവത്വം പ്രാപിക്കും.

Verse 14

तथैव हि महात्मानो दर्शनस्पर्शनादिभिः । सद्यः पुनंत्यघोपेतान्सत्संगो दुर्लभो ह्यतः

അതുപോലെ മഹാത്മാക്കൾ ദർശനം, സ്പർശം മുതലായവകൊണ്ടുതന്നെ പാപഭാരമുള്ളവരെ ക്ഷണത്തിൽ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് സത്സംഗം അത്യന്തം ദുർലഭം.

Verse 15

यः पूर्वं क्षुत्पिपासार्तो घोरात्मा विपिने चरः । स सद्यस्तृप्तिमायातः पूर्णानंदो बभूव ह

മുമ്പ് വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതനായി, ഭീകരസ്വഭാവത്തോടെ വനത്തിൽ അലഞ്ഞവൻ—അവൻ ഉടൻ തൃപ്തി പ്രാപിച്ച് പരിപൂർണ്ണാനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു.

Verse 16

तद्गात्रलग्नसितभस्मकणानुविद्धः सद्यो विधूतघनपापतमःस्वभावः । संप्राप्तपूर्वभव संस्मृतिरुग्रकार्यस्तत्पादपद्मयुगले प्रणतो बभाषे

ആ യോഗിയുടെ ദേഹത്തിൽ പതിഞ്ഞിരുന്ന വെളുത്ത ഭസ്മകണങ്ങൾ തനിക്കു തട്ടിയതോടെ, ഘനപാപതമസ്സാൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്ന അവന്റെ സ്വഭാവം ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നീങ്ങി. മുൻജന്മസ്മൃതി ലഭിച്ച് ഭീകരകർമ്മങ്ങൾ ഓർത്ത്, ആ പദ്മപാദയുഗളത്തിൽ പ്രണാമം ചെയ്ത് അവൻ സംസാരിച്ചു.

Verse 17

राक्षस उवाच । प्रसीद मे महायोगिन्प्रसीद करुणानिधे । प्रसीद भवतप्तानामानंदामृवारिधे

രാക്ഷസൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹായോഗിൻ, എനിക്കു പ്രസാദിക്കണമേ; ഹേ കരുണാനിധേ, പ്രസാദിക്കണമേ. ഹേ ഭവതാപത്തിൽ ദഗ്ധരായവർക്കുള്ള ആനന്ദാമൃതവാരിധേ, പ്രസാദിക്കണമേ.

Verse 18

क्वाहं पापमतिर्घोरः सर्वप्राणिभयंकरः । क्व ते महानुभावस्य दर्शनं करुणात्मनः

ഞാൻ ആരാണ്—പാപബുദ്ധിയുള്ള ഭീകരൻ, സർവ്വജീവികൾക്കും ഭയങ്കരൻ? എന്നാൽ നീ—മഹാനുഭാവൻ, കരുണാസ്വരൂപൻ—നിന്റെ ദർശനം എനിക്ക് എങ്ങനെ ലഭിച്ചു? എന്നെപ്പോലുള്ളവൻ നിന്നെ എങ്ങനെ ദർശിക്കുമെന്നു?

Verse 19

उद्धरोद्धर मां घोरे पतितं दुःखसागरे । तव सन्निधिमात्रेण महानंदोऽभिवर्धते

ഉദ്ധരിക്കണമേ—ഉദ്ധരിക്കണമേ—ഈ ഭീകര ദുഃഖസാഗരത്തിൽ വീണിരിക്കുന്ന എന്നെ. നിന്റെ സന്നിധി മാത്രത്താൽ തന്നെ എന്റെ ഉള്ളിൽ മഹാനന്ദം വർദ്ധിക്കുന്നു.

Verse 20

वामदेव उवाच । कस्त्वं वनेचरो घोरो राक्षसोऽत्र किमास्थितः । कथमेतां महाघोरां कष्टां गतिमवाप्तवान्

വാമദേവൻ പറഞ്ഞു—നീ ആരാണ്, ഈ ഭീകര വനചരാ? രാക്ഷസനായി ഇവിടെ എന്തിന് നിലകൊള്ളുന്നു? ഈ അതിഘോരവും കഷ്ടകരവുമായ അവസ്ഥ നീ എങ്ങനെ പ്രാപിച്ചു?

Verse 21

राक्षस उवाच । राक्षसोऽहमितः पूर्वं पंचविंशतिमे भवे । गोप्ता यवनराष्ट्रस्य दुर्जयो नाम वीर्यवान्

രാക്ഷസൻ പറഞ്ഞു—മുമ്പ്, ഇതിന് മുമ്പായി, എന്റെ ഇരുപത്തിയഞ്ചാം ജന്മത്തിൽ ഞാൻ രാക്ഷസനായിരുന്നു; യവനരാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷകൻ, വീര്യവാൻ, ‘ദുർജയൻ’ എന്ന പേരുള്ളവൻ.

Verse 22

सोऽहं दुरात्मा पापीयान्स्वैरचारी मदोत्कटः । दंडधारी दुराचारः प्रचंडो निर्घृणः खलः

ഞാൻ അത്തരം ദുരാത്മാവായിരുന്നു—അതിപാപി, സ്വൈരചാരി, മദത്തിൽ ഉന്മത്തൻ; ദണ്ഡധാരി ദുഷ്ചാരി, പ്രചണ്ഡൻ, നിർഘൃണൻ, ഖലൻ.

Verse 23

युवा बहुकलत्रोऽपि कामासक्तोऽजितेंद्रियः । इमां पापीयसीं चेष्टां पुनरेकां गतोऽस्म्यहम्

ഞാൻ യുവാവും അനേകം ഭാര്യമാരുള്ളവനും ആയിരുന്നിട്ടും, കാമത്തിന് അടിമപ്പെട്ടും ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണമില്ലാത്തവനായും വീണ്ടും ഈ മഹാപാപകരമായ പ്രവൃത്തിയിൽ ഏർപ്പെട്ടു.

Verse 24

प्रत्यहं नूतनामन्या नारीं भोक्तुमनाः सदा । आहृताः सर्वदेशेभ्यो नार्यो भृत्यैर्मदाज्ञया

ഓരോ ദിവസവും പുതിയൊരു സ്ത്രീയെ അനുഭവിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. എന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഭൃത്യന്മാർ എല്ലാ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നും സ്ത്രീകളെ കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു.

Verse 25

भुक्त्वाभुक्त्वा परित्यक्तामेकामेकां दिनेदिने । अन्तर्गृहेषु संस्थाप्य पुनरन्याः स्त्रियो धृताः

അനുഭവിച്ച ശേഷം ഓരോ ദിവസവും ഓരോരുത്തരെയായി ഉപേക്ഷിച്ചു; അവരെ അന്തപ്പുരത്തിൽ പാർപ്പിച്ചിട്ട് വീണ്ടും മറ്റു സ്ത്രീകളെ സ്വീകരിച്ചു.

Verse 26

एवं स्वराष्ट्रात्परराष्ट्रतश्च देशाकरग्रामपुरव्रजेभ्यः । आहृत्य नार्यो रमिता दिनेदिने भुक्वा पुनः कापि न भुज्यते मया

ഇപ്രകാരം സ്വന്തം രാജ്യത്തുനിന്നും അന്യരാജ്യത്തുനിന്നും ഖനികൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ, നഗരങ്ങൾ, ജനപദങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും സ്ത്രീകളെ കൊണ്ടുവന്ന് ദിവസവും രമിച്ചിരുന്നു; ഒരിക്കൽ അനുഭവിച്ചാൽ പിന്നെ അവളെ ഞാൻ വീണ്ടും അനുഭവിക്കാറില്ല.

Verse 27

अथान्यैश्च न भुज्यंते मया भुक्तास्तथा स्त्रियः । अन्तर्गृहेषु निहिताः शोचंते च दिवानिशम्

ഞാൻ അനുഭവിച്ച ആ സ്ത്രീകളെ മറ്റുള്ളവർക്കും അനുഭവിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. അന്തപ്പുരത്തിൽ അടച്ചിട്ട അവർ രാവും പകലും ദുഃഖിച്ചിരുന്നു.

Verse 28

ब्रह्मविट्क्षत्रशूद्राणां यदा नार्यो मया हृताः । मम राज्ये स्थिता विप्राः सह दारैः प्रदुद्रुवुः

ബ്രാഹ്മണർ, വൈശ്യർ, ക്ഷത്രിയർ, ശൂദ്രർ എന്നിവരുടെ സ്ത്രീകളെ ഞാൻ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ, എന്റെ രാജ്യത്തുണ്ടായിരുന്ന ബ്രാഹ്മണർ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ഓടിപ്പോയി.

Verse 29

सभर्तृकाश्च कन्याश्च विधवाश्च रजस्वलाः । आहृत्य नार्यो रमिता मया कामहतात्मना

കാമത്താൽ ബുദ്ധി നശിച്ച ഞാൻ ഭർത്തൃമതികളെയും കന്യകകളെയും വിധവകളെയും ഋതുമതികളായ സ്ത്രീകളെയും പിടിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് ഭോഗിച്ചു.

Verse 30

त्रिशतं द्विजनारीणां राजस्त्रीणां चतुःशतम् । षट्शतं वैश्यनारीणां सहस्रं शूद्रयोषिताम्

മുന്നൂറ് ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീകളെയും നാനൂറ് രാജസ്ത്രീകളെയും അറുനൂറ് വൈശ്യസ്ത്രീകളെയും ആയിരം ശൂദ്രസ്ത്രീകളെയും ഞാൻ ദുഷിപ്പിച്ചു.

Verse 31

शतं चांडालनद्गीर्णा पुलिंदीनां सहस्रकम् । शैलूषीणां पंचशतं रजकीनां चतुःशतम्

നൂറ് ചണ്ഡാലസ്ത്രീകളെയും ആയിരം പുലിന്ദസ്ത്രീകളെയും അഞ്ഞൂറ് നടിമാരെയും നാനൂറ് അലക്കുകാരികളെയും ഞാൻ ഉപയോഗിച്ചു.

Verse 32

असंख्या वारमुख्याश्च मया भुक्ता दुरात्मना । तथापि मयि कामस्य न तृप्तिः समजायत

ദുരാത്മാവായ ഞാൻ എണ്ണമറ്റ വേശ്യകളെയും അനുഭവിച്ചു, എന്നിട്ടും എനിക്ക് കാമതൃപ്തി ഉണ്ടായില്ല.

Verse 33

एवं दुर्विषयासक्तं मत्तं पानरतं सदा । यौवनेपि महारोगा विविशुर्यक्ष्मकादयः

ഇങ്ങനെ ദുഷ്ടവിഷയങ്ങളിൽ ആസക്തനായി, മത്തനായി, സദാ മദ്യപാനത്തിൽ ലീനനായി—യൗവനത്തിലേ തന്നെ യക്ഷ്മ മുതലായ മഹാരോഗങ്ങൾ എന്നിൽ പ്രവേശിച്ചു.

Verse 34

रोगार्दितोऽनपत्यश्च शत्रुभिश्चापि पीडितः । त्यक्तोमात्यैश्च भृत्यैश्च मृतोऽहं स्वेन कर्मणा

രോഗംകൊണ്ട് പീഡിതനായി, സന്താനമില്ലാതെ, ശത്രുക്കളാൽ അമർത്തപ്പെട്ട്, മന്ത്രിമാരും ഭൃത്യന്മാരും ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ—എന്റെ സ്വന്തം കർമഫലത്താൽ ഞാൻ മരിച്ചു.

Verse 35

आयुर्विनश्यत्ययशो विवर्धते भाग्यं क्षयं यात्यतिदुर्गतिं व्रजेत् । स्वर्गाच्च्यवंते पितरः पुरातना धर्मव्यपेतस्य नरस्य निश्चितम्

ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വഴുതിയ മനുഷ്യന് ഇത് നിശ്ചയം—അവന്റെ ആയുസ്സ് നശിക്കുന്നു, അപകീർത്തി വർധിക്കുന്നു, ഭാഗ്യം ക്ഷയിക്കുന്നു, അവൻ ഘോര ദുര്‍ഗതിയിലേക്കു പോകുന്നു; അവന്റെ പുരാതന പിതൃക്കളും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതരാകുന്നു.

Verse 36

अथाहं किंकरैर्याम्यैर्नीतो वैवस्वतालयम् । ततोऽहं नरके घोरे तत्कुण्डे विनिपातितः

അപ്പോൾ യമന്റെ കിങ്കരന്മാർ എന്നെ വൈവസ്വതൻ (യമൻ) എന്നവന്റെ ആലയത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; തുടർന്ന് ആ ഭയങ്കര നരകത്തിലെ ആ കുണ്ടിലേക്കു എന്നെ തള്ളിവിട്ടു.

Verse 37

तत्राहं नरके घोरे वर्षाणामयुतत्रयम् । रेतः पिबन्पीड्यमानो न्यवसं यमकिंकरैः

ആ ഘോര നരകത്തിൽ ഞാൻ മുപ്പതിനായിരം വർഷം പാർത്തു—വീര്യം കുടിപ്പിക്കപ്പെടുകയും പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത്, യമന്റെ കിങ്കരന്മാരാൽ നിരന്തരം പീഡിതനായി.

Verse 38

ततः पापावशेषेण पिशाचो निर्जने वने । सहस्रशिश्नः संजातो नित्यं क्षुत्तृषयाकुलः

അനന്തരം പാപാവശേഷത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ഞാൻ നിർജന വനത്തിൽ പിശാചനായി. ‘സഹസ്രശിശ്ന’ രൂപത്തിൽ ജനിച്ച് നിത്യം വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതനായി.

Verse 39

पैशाचीं गतिमाश्रित्य नीतं दिव्यं शरच्छतम् । द्वितीयेहं भवे जातो व्याघ्रः प्राणिभयंकरः

പൈശാചീ ഗതി ആശ്രയിച്ച് ഞാൻ ദിവ്യമായ നൂറ് ശരദ്കാലങ്ങൾ കഴിച്ചു. തുടർന്ന് ഇവിടെ രണ്ടാം ജന്മത്തിൽ ജീവികൾക്ക് ഭയങ്കരനായ വ്യാഘ്രൻ (കടുവ) ആയി ജനിച്ചു.

Verse 40

तृतीयेऽजगरो घोरश्चतुर्थेऽहं भवे वृकः । पंचमे विड्वराहश्च षष्ठेऽहं कृकलासकः

മൂന്നാം ജന്മത്തിൽ ഞാൻ ഭീകരമായ അജഗരമായി, നാലാമിൽ വൃകൻ (ചെന്നായ). അഞ്ചാമിൽ വരാഹം (പന്നി), ആറാം ജന്മത്തിൽ കൃകലാസം (പല്ലി) ആയി.

Verse 41

सप्तमेऽहं सारमेयः सृगालश्चाष्टमे भवे । नवमे गवयो भीमो मृगोऽहं दशमे भवे

ഏഴാം ജന്മത്തിൽ ഞാൻ സാരമേയൻ (നായ) ആയി, എട്ടാമിൽ ശൃഗാലം (കുറുക്കൻ). ഒൻപതാം ജന്മത്തിൽ ഭീമമായ ഗവയം (കാട്ടുപോത്ത്), പത്താം ജന്മത്തിൽ ഞാൻ മൃഗം (മാൻ) ആയി.

Verse 42

एकादशे मर्कटश्च गृध्रोऽहं द्वादशे भवे । त्रयोदशेऽहं नकुलो वायसश्च चतु र्दशे

പതിനൊന്നാം ജന്മത്തിൽ ഞാൻ മർക്കടം (കുരങ്ങ്) ആയി, പന്ത്രണ്ടാമിൽ ഗൃധ്രൻ (കഴുകൻ). പതിമൂന്നാമിൽ നകുലം (മുങ്കൂസ്), പതിനാലാം ജന്മത്തിൽ വായസം (കാക്ക) ആയി.

Verse 43

अच्छभल्लः पंचदशे षोडशे वनकुक्कुटः । गर्दभोऽहं सप्तदशे मार्जारोष्टादशे भवे

പതിനഞ്ചാം ജന്മത്തിൽ ഞാൻ അച്ചഭല്ലനായി; പതിനാറാം ജന്മത്തിൽ വനക്കോഴിയായി. പതിനേഴാം ജന്മത്തിൽ കഴുതയായി; പതിനെട്ടാം ജന്മത്തിൽ പൂച്ചയായി.

Verse 44

एकोनविंशे मण्डूकः कूर्मो विंशतिमे भवे । एकविंशे भवे मत्स्यो द्वाविंशे मूषकोऽभवम्

പത്തൊമ്പതാം ജന്മത്തിൽ ഞാൻ മണ്ഡൂകം (തവള) ആയി; ഇരുപതാം ജന്മത്തിൽ കൂർമം (ആമ) ആയി. ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മത്തിൽ മത്സ്യമായി; ഇരുപത്തിരണ്ടാം ജന്മത്തിൽ മൂഷകം (എലി) ആയി.

Verse 45

उलूकोहं त्रयोविंशे चतुर्विशे वनद्विपः । पंचविंशे भवे चास्मिञ्जातोहं ब्रह्मराक्षसः

ഇരുപത്തിമൂന്നാം ജന്മത്തിൽ ഞാൻ ഉലൂകം (മൂങ്ങ) ആയി; ഇരുപത്തിനാലാം ജന്മത്തിൽ വനദ്വിപം (കാട്ടാന) ആയി. ഇരുപത്തിയഞ്ചാം ജന്മത്തിൽ ഇവിടെ ഞാൻ ബ്രഹ്മരാക്ഷസനായി ജനിച്ചു.

Verse 46

क्षुत्परीतो निराहारो वसाम्यत्र महावने । इदानीमागतं दृष्ट्वा भवंतं जग्धुमुत्सुकः । त्वद्देहस्पर्शमात्रेण जाता पूर्वभवस्मृतिः

ക്ഷുധയാൽ പീഡിതനും ആഹാരമില്ലാത്തവനുമായി ഞാൻ ഈ മഹാവനത്തിൽ വസിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ വന്നത് കണ്ടപ്പോൾ നിങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കാൻ ഉത്സുകനായി; എന്നാൽ നിങ്ങളുടെ ദേഹസ്പർശമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ എന്റെ പൂർവ്വജന്മസ്മൃതി ഉണർന്നു.

Verse 47

गतजन्म सहस्राणि स्मराम्यद्य त्वदंतिके । निर्वेदश्च परो जातः प्रसन्नं हृदयं च मे

നിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഇന്ന് ഞാൻ സഹസ്രങ്ങളായ കഴിഞ്ഞ ജന്മങ്ങളെ സ്മരിക്കുന്നു. എനിക്കുള്ളിൽ പരമ വൈരാഗ്യം ഉദിച്ചു; എന്റെ ഹൃദയവും പ്രസന്നവും നിർമ്മലവുമായി മാറി.

Verse 48

ईदृशोऽयं प्रभावस्ते कथं लब्धो महामते । तपसा वापि तीव्रेण किमु तीर्थनिषेवणात्

ഹേ മഹാമതേ! നിനക്ക് ഇത്തരമൊരു അത്ഭുതപ്രഭാവം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു? കഠിനതപസ്സുകൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ തീർത്ഥസേവനത്തിലൂടെയോ?

Verse 49

योगेन देवशक्त्या वा मंत्रैर्वानंतशक्तिभिः । तत्त्वतो ब्रूहि भगवंस्त्वामहं शरणं गतः

ഇത് യോഗത്തിലൂടെയോ, ദേവശക്തിയിലൂടെയോ, അല്ലെങ്കിൽ അനന്തശക്തിയുള്ള മന്ത്രങ്ങളിലൂടെയോ ലഭിച്ചതോ? ഹേ ഭഗവൻ, തത്ത്വമായി പറയുക; ഞാൻ നിന്റെ ശരണാഗതൻ.

Verse 50

वामदेव उवाच । एष मद्गात्रलग्नस्य प्रभावो भस्मनो महान् । यत्संपर्कात्तमोवृत्तेस्तवेयं मतिरुत्तमा

വാമദേവൻ പറഞ്ഞു—ഇത് എന്റെ ദേഹത്തിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന പവിത്രഭസ്മത്തിന്റെ മഹാപ്രഭാവമാണ്. അതിന്റെ സ്പർശംകൊണ്ട് തമോവൃത്തിയിലായിരുന്ന നിന്റെ മതി ഇപ്പോൾ ഉത്തമബോധത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 51

को वेद भस्मसामर्थ्यं महादेवा दृते परः । दुर्विभाव्यं यथा शंभोर्माहात्म्यं भस्मनस्तथा

മഹാദേവനെ ഒഴികെ ഭസ്മത്തിന്റെ സാമർത്ഥ്യം ആരറിയും? ശംഭുവിന്റെ മഹാത്മ്യം എത്രത്തോളം ദുർവിചാര്യമോ, അതുപോലെ ഭസ്മത്തിന്റെ മഹാത്മ്യവും ദുർവിചാര്യമാണ്.

Verse 52

पुरा भवादृशः कश्चिद्ब्राह्मणो धर्मवर्जितः । द्राविडेषु स्थितो मूढः कर्मणा शूद्रतां गतः

പണ്ടുകാലത്ത് നിനക്കുപോലൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; പക്ഷേ അവൻ ധർമ്മവിരഹിതൻ. ദ്രാവിഡദേശത്ത് പാർത്തു ആ മൂഢൻ തന്റെ കർമങ്ങളാൽ ശൂദ്രസ്ഥിതിയിലേക്കു പതിച്ചു.

Verse 53

चौर्यवृत्तिर्नैष्कृतिको वृषलीरतिलालसः । कदाचिज्जारतां प्राप्तः शूद्रेण निहतो निशि

അവൻ മോഷണവൃത്തിയാൽ ജീവിച്ചവൻ, ദുഷ്കൃത്യങ്ങളിൽ നിരതൻ, വൃഷലീയുടെ സഹവാസത്തിൽ കാമലാലസൻ. ഒരിക്കൽ ജാരത്വത്തിൽ പതിച്ച്, രാത്രിയിൽ ഒരു ശൂദ്രനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 54

तच्छवस्य बहिर्ग्रामा त्क्षिप्तस्य प्रेतकर्मणः । चचार सारमेयोंऽगे भस्मपादो यदृच्छया

അവന്റെ ശവം പ്രേതകർമ്മം ചെയ്യാതെ ഗ്രാമത്തിന് പുറത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു. യദൃച്ഛയായി ഭസ്മം പുരണ്ട പാദങ്ങളുള്ള ഒരു നായ അവന്റെ ദേഹത്തിന്മേൽ അലഞ്ഞു നടന്നു.

Verse 55

अथ तं नरके घोरे पतितं शिवकिंकराः । निन्युर्विमानमारोप्य प्रसह्य यमकिंकरान्

പിന്നീട് അവൻ ഭയങ്കര നരകത്തിൽ പതിച്ചപ്പോൾ, ശിവകിങ്കരർ അവനെ വിമാനത്തിൽ കയറ്റി, യമകിങ്കരരെ ബലപൂർവ്വം കീഴടക്കി കൊണ്ടുപോയി.

Verse 56

शिवदूतान्समभ्येत्य यमोपि परिपृष्टवान् । महापातककर्त्तारं कथमेनं निनीषथ

ശിവദൂതന്മാരുടെ അടുക്കൽ ചെന്ന യമനും ചോദിച്ചു— ‘ഇവൻ മഹാപാതകകർത്താവാണ്; നിങ്ങള്‍ എങ്ങനെ ഇവനെ കൊണ്ടുപോകുവാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു?’

Verse 57

अथोचुः शिवदूतास्ते पश्यास्य शवविग्रहम् । वक्षोललाटदोर्मूलान्यंकितानि सुभस्मना

അപ്പോൾ ശിവദൂതന്മാർ പറഞ്ഞു— ‘ഇവന്റെ ഈ ശവദേഹത്തെ നോക്കുക; വക്ഷസ്ഥലം, ലലാടം, ഭുജമൂലങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ശുഭഭസ്മം പതിഞ്ഞ അടയാളങ്ങളുണ്ട്.’

Verse 58

अत एनं समानेतुमागताः शिवशासनात् । नास्मान्निषेद्धुं शक्तोसि मास्त्वत्र तव संशयः

അതുകൊണ്ട് ശിവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവനെ തിരികെ കൊണ്ടുപോകാൻ ഞങ്ങൾ വന്നിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളെ തടയാൻ നിനക്കു ശക്തിയില്ല—ഇതിൽ സംശയം വേണ്ട।

Verse 59

इत्याभाष्य यमं शंभोर्दूतास्तं ब्राह्मणं ततः । पश्यतां सर्वलोकानां निन्युर्लोकमनामयम्

യമനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ശംഭുവിന്റെ ദൂതന്മാർ ആ ബ്രാഹ്മണനെ—സകല ലോകങ്ങളും നോക്കി നിൽക്കേ—ദുഃഖവും രോഗവും ഇല്ലാത്ത ലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി।

Verse 60

तस्मादशेषपापानां सद्यः संशोधनं परम् । शंभोर्विभूषणं भस्म सततं ध्रियते मया

അതുകൊണ്ട് സകല പാപങ്ങളുടെയും തത്സമയം പരമമായ ശുദ്ധിക്കായി ഞാൻ എപ്പോഴും ശംഭുവിന്റെ പവിത്രാഭരണമായ ഭസ്മം ധരിക്കുന്നു।

Verse 61

इत्थं निशम्य माहात्म्यं भस्मनो ब्रह्मराक्षसः । विस्तरेण पुनः श्रोतु मौत्कंठ्यादित्यभाषत

ഇങ്ങനെ ഭസ്മത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം കേട്ട ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ ആകാംക്ഷയോടെ വീണ്ടും പറഞ്ഞു—“ഇത് കൂടുതൽ വിശദമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.”

Verse 62

साधुसाधु महायोगिन्धन्योस्मि तव दर्शनात् । मां विमोचय धर्मात्मन्घोरादस्मात्कुजन्मनः

“സാധു, സാധു, മഹായോഗീ! നിങ്ങളുടെ ദർശനത്താൽ ഞാൻ ധന്യനായി. ധർമ്മാത്മാവേ, ഈ ഭയങ്കര കുജന്മത്തിൽ നിന്ന് എന്നെ മോചിപ്പിക്കണമേ.”

Verse 63

किंचिदस्तीह मे भाति मया पुण्यं पुराकृतम् । अतोहं त्वत्प्रसादेन मुक्तोस्म्यद्य द्विजोत्तम

എനിക്ക് ഇങ്ങനെ തോന്നുന്നു—പൂർവ്വകാലത്ത് ഞാൻ ഏതോ പുണ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ടാകണം; അതിനാൽ, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ ഇന്ന് ഞാൻ മോചിതനായി।

Verse 65

यमेनापि तदैवोक्तं पंचविंशतिमे भवे । कस्यचिद्योगिनः संगान्मोक्ष्यसे संसृतेरिति

അന്നേ സമയം യമനും എന്നോട് പറഞ്ഞു—‘നിന്റെ ഇരുപത്തിയഞ്ചാം ജന്മത്തിൽ ഒരു യോഗിയുടെ സംഗമം മൂലം നീ സംസാരത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.’

Verse 66

तदद्य फलितं पुण्यं यत्किंचित्प्राग्भवार्जितम् । अतो निर्मनुजारण्ये संप्राप्तस्तव संगमः

അങ്ങനെ ഇന്ന്, മുൻജന്മങ്ങളിൽ ഞാൻ സമ്പാദിച്ച ഏതോ പുണ്യം ഫലിച്ചു. അതിനാൽ മനുഷ്യരില്ലാത്ത ഈ വനത്തിൽ എനിക്ക് നിങ്ങളുടെ സംഗമം ലഭിച്ചു।

Verse 67

अतो मां घोरपाप्मानं संसरंतं कुजन्मनि । समुद्धर कृपासिन्धो दत्त्वा भस्म समंत्रकम्

അതുകൊണ്ട്, ഹേ കൃപാസിന്ധുവേ, ഭീകരപാപഭാരത്തോടെ ദുഷ്ജന്മത്തിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന എന്നെ, മന്ത്രസഹിതം ഭസ്മം നൽകി ഉയർത്തി രക്ഷിക്കണമേ।

Verse 68

कथं धार्यमिदं भस्म को मंत्रः को विधिः शुभः । कः कालः कश्च वा देशः सर्वं कथय मे गुरो

ഈ ഭസ്മം എങ്ങനെ ധരിക്കണം? മന്ത്രം ഏത്, ശുഭവിധി ഏത്? ഏത് കാലം, ഏത് ദേശം (യോഗ്യം)? ഹേ ഗുരോ, എല്ലാം എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരണമേ।

Verse 69

भवादृशा महात्मानः सदा लोकहिते रताः । नात्मनो हितमिच्छंति कल्पवृक्षसधर्मिणः

നിങ്ങളുപോലെയുള്ള മഹാത്മാക്കൾ സദാ ലോകഹിതത്തിൽ നിരതരാണ്. കൽപവൃക്ഷംപോലെ അവർ സ്വന്തം ഹിതം മാത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല।

Verse 70

सूत उवाच । इत्युक्तस्तेन योगीशो घोरेण वनचारिणा । भूयोपि भस्ममाहात्म्यं वर्णयामास तत्त्ववित्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ആ ഭയങ്കര വനവാസി യോഗി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, തത്ത്വജ്ഞനായ യോഗീശ്വരൻ വീണ്ടും പവിത്ര ഭസ്മത്തിന്റെ മഹിമ വർണ്ണിച്ചു।

Verse 99

एकस्मै शिवभक्ताय तस्मिन्पार्थिवजन्मनि । भूमिर्वृत्तिकरी दत्ता सस्यारामान्विता मया

ആ പാർത്ഥിവ ജന്മത്തിൽ ഒരു ശിവഭക്തനു ഞാൻ ഉപജീവനം നൽകുന്ന ഭൂമി നൽകി; അത് ധാന്യവയലുകളും ഉദ്യാനങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു।