Rig Veda 9.107.9: Mandala 9, Sukta 107, Mantra 9

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

अनूपे गोमान्गोभिरक्षाः सोमो दुग्धाभिरक्षाः । समुद्रं न संवरणान्यग्मन्मन्दी मदाय तोशते ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.107.9

Transliteration

anū́pe go-mā́n góbhir akṣā́ri somaḥ dugdhā́bhir akṣāḥ | samudráṃ ná saṃváraṇāny agman mandī́ madā́ya tośate ||

Translation

അനൂപേ (ജലരഹിതമായ വിസ്താരത്തിൽ) ഗോമാൻ—കിരണങ്ങളാൽ സംരക്ഷിതൻ—സോമൻ ഒഴുകി; ദുഗ്ധ-മിശ്രിതങ്ങളോടും കൂടി ഒഴുകി. സമുദ്രത്തിലേക്ക് മറകൾ തുറക്കുന്നതുപോലെ, തടസ്സങ്ങൾ നീങ്ങി; ആനന്ദദായകൻ മദ (ഉന്മാദാനന്ദം) നിമിത്തം തൃപ്തനാകുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अनूपे: in the waterless tract / on the river-bank region
• अनूपे: अधिकारण
• Type: Noun (locative use)
• Root: अनूप (प्रातिपदिक; anu- + āpa/āp ‘जल’ → ‘जल-सम्बद्ध/जलरहित प्रदेश; नदी-तट/मरुस्थल’)

• गोमान्: rich in cows
• गोमान्: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: गोमन् (प्रातिपदिक; गो + -मन् ‘युक्त/सम्पन्न’)

• गोभिः: with cows
• गोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अक्षाः: axles (of the chariot)
• अक्षाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अक्ष (प्रातिपदिक; ‘अक्ष/धुरी/रथ-अक्ष’)

• सोमः: Soma
• सोमः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• दुग्धाभिः: with milkings / with milk(-streams)
• दुग्धाभिः: करण
• Type: Noun/Adjective (instrumental plural)
• Root: दुग्धा (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दुह् ‘दोहने’ → दुग्ध ‘दुग्ध/दोहित’)

• अक्षाः: axles
• अक्षाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अक्ष (प्रातिपदिक)

• समुद्रम्: the ocean
• समुद्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• संवरणानि: coverings, enclosures
• संवरणानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: संवरण (प्रातिपदिक; ‘आवरण/आच्छादन’)

• अग्मन्: went, moved
• अग्मन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √गम् (गत्यर्थ)

• मन्दी: gladdening, exhilarating
• मन्दी: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective (used predicatively)
• Root: मन्दी (प्रातिपदिक; ‘मन्द/मद-युक्त, आनन्दित’)

• मदाय: for intoxication / for exhilaration
• मदाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक; ‘मद/हर्ष/उन्माद’)

• तोशते: is pleased, delights
• तोशते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √तुष्/√तोष् (प्रीतौ ‘to be pleased/satisfied’)