
Sukta 5.36
Atri (Ātreya) (book 5 Atri corpus; verify exact rishi for RV 5.36 via Anukramaṇī)
Indra
Jagati (likely due to longer pādas; verify)
ഈ സൂക്തം സോമയാഗത്തിലെ അടിയന്തരമായ ആഹ്വാനമാണ്: നിധികളുടെ അറിവും ദാനവും ഉള്ള ഇന്ദ്രനെ പീഡനസ്ഥാനത്തേക്ക് വരാനും നന്നായി ഒരുക്കിയ സോമം പാനം ചെയ്യാനും വിളിക്കുന്നു. പീഡനക്കല്ല്, പാലോടെ കലർന്ന/പാൽപിഴിഞ്ഞ സോമം തുടങ്ങിയ സജീവമായ യാഗചിത്രങ്ങളിലൂടെ കവി ആഹ്വാനം ശക്തമാക്കി, “ഇടത്തും വലത്തും” ഇരുവശങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള സമ്പത്ത് ഇന്ദ്രനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം ഇന്ദ്രന്റെ യുവശക്തിയും മരുৎഗണവുമായി അവന്റെ ബന്ധവും ഉന്നയിക്കുന്നു.
Mantra 1
स आ गमदिन्द्रो यो वसूनां चिकेतद्दातुं दामनो रयीणाम् । धन्वचरो न वंसगस्तृषाणश्चकमानः पिबतु दुग्धमंशुम् ॥
ഇന്ദ്രൻ വരട്ടെ—വസുക്കളുടെ നിധി അറിയുന്നവൻ, ദാനം ചെയ്യാൻ ജാഗരൂകനായവൻ, ധനം-രയി നിയന്ത്രിക്കുകയും വിഭജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ. വിശാലതകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ, മേയൽ തേടുന്ന ജീവിയെപ്പോലെ—ദാഹാർത്തനും ആഗ്രഹിയുമായ—അവൻ പിഴിഞ്ഞതും ദുഗ്ധിതവുമായ സോമ-അംശു കുടിക്കട്ടെ.
Mantra 2
आ ते हनू हरिवः शूर शिप्रे रुहत्सोमो न पर्वतस्य पृष्ठे । अनु त्वा राजन्नर्वतो न हिन्वन्गीर्भिर्मदेम पुरुहूत विश्वे ॥
ഹേ ഹരിവഃ (കപില അശ്വങ്ങളുടെ അധിപനേ) ശൂര, ഹേ ശിപ്രേ (സുന്ദര താടിയുള്ളവനേ), നിന്റെ താടികളിലേക്കു സോമം കയറട്ടെ—പർവതത്തിന്റെ പൃഷ്ഠത്തിലേയ്ക്ക് കയറുന്നതുപോലെ. ഹേ രാജൻ, കുതിരകളെ ഉന്തി മുന്നോട്ടോടിക്കുന്നതുപോലെ നിന്റെ അനുഗമനത്തിൽ, ഹേ പുരുഹൂത (അനേകം പ്രാവശ്യം ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നവനേ), ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഗീർഭിഃ (പ്രേരിത സ്തുതിവചനങ്ങൾ) കൊണ്ടു ആനന്ദിക്കട്ടെ—നിന്റെ ശക്തിയെ ഉണർത്തുന്ന മദോന്മാദത്തിൽ.
Mantra 3
चक्रं न वृत्तं पुरुहूत वेपते मनो भिया मे अमतेरिदद्रिवः । रथादधि त्वा जरिता सदावृध कुविन्नु स्तोषन्मघवन्पुरूवसुः ॥
ഹേ പുരുഹൂത, ചക്രം തിരിയുന്നതുപോലെ എന്റെ മനസ്സ് വിറയ്ക്കുന്നു; അശക്തിയുടെ ഭയത്താൽ, ഹേ അദ്രിവഃ (ശിലാധാരക). രഥത്തിൽ നിന്നു ജരിതാ (സ്തോതാവ്) നിന്നെ വിളിക്കുന്നു, ഹേ സദാവൃധ (എപ്പോഴും വർദ്ധിക്കുന്നവനേ); ഹേ മഘവൻ (ദാനവീര), പുരുവസു (ബഹുധനസമ്പന്നൻ) ധനികൻ നിനക്കു നിശ്ചയമായും സ്തുതി അർപ്പിക്കുമോ?
Mantra 4
एष ग्रावेव जरिता त इन्द्रेयर्ति वाचं बृहदाशुषाणः । प्र सव्येन मघवन्यंसि रायः प्र दक्षिणिद्धरिवो मा वि वेनः ॥
ഈ ജരിതാ ഗ്രാവാ (സോമപേഷണശില) പോലെയായി, ഹേ ഇന്ദ്ര, നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് മഹത്തായ വാണിയെ മുന്നോട്ടുതള്ളുന്നു—ഹവിസ്സിൽ ഉത്സുകനായി. ഹേ മഘവൻ, നിന്റെ ഇടത്തുനിന്നും വലത്തുനിന്നും ഞങ്ങളിലേക്കു ധനസമ്പത്ത് വ്യാപിപ്പിക്ക; ഹേ ഹരിവോ (കപില അശ്വങ്ങളുടെ സ്വാമി), ഞങ്ങളിൽ നിന്നു തിരിഞ്ഞുപോകരുത്.
Mantra 5
वृषा त्वा वृषणं वर्धतु द्यौर्वृषा वृषभ्यां वहसे हरिभ्याम् । स नो वृषा वृषरथः सुशिप्र वृषक्रतो वृषा वज्रिन्भरे धाः ॥
വൃഷാ—പ്രകാശമയമായ ദ്യൗ (ആകാശം) നിന്നെ, ശക്തിയുടെ വൃഷണനെ, വർധിപ്പിക്കട്ടെ. വൃഷാ ആയി നീ രണ്ടു വൃഷഭ-അശ്വങ്ങളായ ഹരികളാൽ (താമ്രവർണ്ണ അശ്വങ്ങളാൽ) വഹിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ വൃഷാ—വൃഷരഥനേ, സുശിപ്ര (സുന്ദര അധരങ്ങളുള്ളവനേ), വൃഷക്രതു (ബലമുള്ള സംകല്പ-കർമ്മമുള്ളവനേ), ഹേ വജ്രിൻ—യുദ്ധത്തിൽ ഞങ്ങൾക്കായി സമൃദ്ധി/പൂർണ്ണത സ്ഥാപിക്കണമേ.
Mantra 6
यो रोहितौ वाजिनौ वाजिनीवान्त्रिभिः शतैः सचमानावदिष्ट । यूने समस्मै क्षितयो नमन्तां श्रुतरथाय मरुतो दुवोया ॥
രണ്ട് രോഹിത (ചുവപ്പുനിറമുള്ള) വാജിനൗ—വിജയദായക ശക്തികളെ—മൂന്നു നൂറുകളുടെ (ത്രിശത) സഹചാരികളോടുകൂടെ യോജിപ്പിക്കുന്നവൻ ഗതി/ചലനം വിധിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ യുവദേവനോട് ജനങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് നമിക്കട്ടെ; ഹേ മരുതുകളേ, ദൂരത്തോളം പ്രസിദ്ധമായി കേൾക്കപ്പെടുന്ന രഥമുള്ള ശൃുതരഥനു നിങ്ങളുടെ പോഷക സേവനം കൊണ്ടുവരിക.
A direct summons: Indra, who knows treasures and knows how to give, is invited to come and drink the ‘milked’ Soma.
Ritual metaphors intensify the invitation—the poet’s voice is likened to the pressing-stone driving out a great utterance; petitions for riches are made explicitly.
A strong plea for Indra’s two-sided generosity—granting wealth ‘by left and by right’—and not turning away from the worshiper.
Indra’s youthful might and ordained movement are affirmed, and the Maruts are invoked to bring supportive service to Indra of famed chariot, sealing protection and success.
pibatu dugdham aṃśum
pra savyena ... pra dakṣiṇit
यो रोहितौ वाजिनौ वाजिनीवान्त्रिभिः शतैः सचमानावदिष्ट । यूने समस्मै क्षितयो नमन्तां श्रुतरथाय मरुतो दुवोया ॥It is a Soma-invitation hymn asking Indra to come to the pressing, drink the prepared Soma, and grant wealth, strength, and success to the worshiper.
These are ritual images from the Soma sacrifice: Soma is pressed with stones and mixed to make it pleasing. The poet compares his praise to the pressing-stone that powerfully brings forth the offering.
The Maruts are storm-gods who often accompany Indra. Mentioning them reinforces Indra’s battle-force and asks for their supportive, protective help alongside him.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.