Rig Veda 10.146.4: Mandala 10, Sukta 146, Mantra 4
Sukta 10.146
Devata: Araṇyānī
Samhita Patha (Devanagari)
गामङ्गैष आ ह्वयति दार्वङ्गैषो अपावधीत् । वसन्नरण्यान्यां सायमक्रुक्षदिति मन्यते ॥
Transliteration
gā́m aṅgá eṣá ā́ hvayati dā́rv aṅgá eṣó apā́vadhīt | vásann araṇyā́nyāṃ sāyám ákrukṣad íti manyate ||
Translation
“പശു—ഇവൻ വിളിക്കുന്നു!” “മരം—ഇവൻ വീഴ്ത്തി!” അരണ്യാണിയിൽ വസിക്കുന്നവൻ സന്ധ്യാകാലത്ത് ഇങ്ങനെ കരുതുന്നു—“ആരോ വിളിച്ചു.” ഇങ്ങനെ വനം ഏകാന്തബോധത്തെ ജീവന്ത സാന്നിധ്യങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നു.
Word by Word
गाम्cow (as object)
गाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अङ्गindeed; well
अङ्ग:
—
TypeIndeclinable
Rootअङ्ग (निपात)
एषःthis (one)
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आtowards; hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
ह्वयतिcalls; summons
ह्वयति:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वयति)
दार्वङ्गैषःthe dārvāṅgaiṣa (a wild forest-creature/bird)
दार्वङ्गैषः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदार्वङ्गैष (प्रातिपदिक; वन्य-प्राणी/पक्षि-नाम, ‘wood-goer’ प्रकार)
अपaway; off
अप:
—
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
अवधीत्struck down; killed
अवधीत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√वध् (हन्/वध् ‘to strike, slay’)
वसन्dwelling; staying
वसन्:
कर्तृ (क्रियाविशेषण-भावे) / सहायक-कर्तृ
TypeParticiple
Root√वस् (वसति) → वसत् (वर्तमान कृदन्त) रूप ‘वसन्’
अरण्यान्याम्in/with Araṇyānī (Forest-goddess); in the forest
अरण्यान्याम्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअरण्यानी (देवी-नाम/प्रातिपदिक)
सायम्in the evening
सायम्:
अधिकरण (काल) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसायम् (अव्यय)
अक्रुक्षत्cried out; screamed
अक्रुक्षत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√क्रुक्ष्/√क्रुश् (वैदिक ‘to cry out, scream’)
इतिthus
इति:
—
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
मन्यतेthinks; supposes
मन्यते:
क्रिया
TypeVerb
Root√मन् (मन्यते)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
