
Sukta 1.6
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; for 1.6 commonly Vaiśvāmitra lineage)
Indra (with solar/rocanā imagery; the verse evokes the yoking of the radiant power in Indra’s cosmic action)
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; typical for early RV 1 hymns to Indra)
ഋഗ്വേദം 1.6 ഗായത്രി ഛന്ദസ്സിലുള്ള ഒരു ഇന്ദ്രസ്തുതിയാണ്. ഇന്ദ്രന്റെ ജയപരാക്രമത്തെ പ്രകാശമയമായ സൌര ‘രോചനാ’ ദീപ്തിയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി, ആ ദീപ്തശക്തിയെ യോജിപ്പിച്ച് ചലനത്തിലാക്കി സർവ്വലോകീയ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് നിയോഗിക്കുന്നതായി ഇത് വര്ണിക്കുന്നു. കവികൾ പ്രചോദിതമായ വാക്കിലൂടെ ഇന്ദ്രനെ സമീപിച്ച്, സ്വർഗ്ഗം–ഭൂമി–വിശാലമായ അന്തരീക്ഷമണ്ഡലങ്ങൾ എല്ലായിടത്തുനിന്നും ‘സാതി’ (വിജയം/ലാഭം) അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു; ജയശക്തി അവരുടെ ജീവിതത്തിലും യാഗകർമ്മത്തിലും സന്നിഹിതമാകണമെന്നതാണ് പ്രാർത്ഥന.
Mantra 1
युञ्जन्ति ब्रध्नमरुषं चरन्तं परि तस्थुषः । रोचन्ते रोचना दिवि ॥
അവർ താംബവർണ്ണമായ, ദീപ്തമായ ബലത്തെ (ബ്രധ്ന) യോജിപ്പിക്കുന്നു—അത് വൃത്തഗതിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; അതിന്റെ ചുറ്റും സ്ഥിരശക്തികൾ നിലകൊള്ളുന്നു. ദിവിയിൽ പ്രകാശലോകങ്ങൾ വെളിച്ചത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്നു.
Mantra 2
युञ्जन्त्यस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे । शोणा धृष्णू नृवाहसा ॥
അവനുവേണ്ടി—ആത്മാവിന്റെ കാമ്യങ്ങളായി—രണ്ടു ഹരി (താമ്രവർണ്ണ) അശ്വങ്ങളെ രഥത്തിൽ യോജിപ്പിക്കുന്നു; വിശാലചിറകുള്ളവരെപ്പോലെ വേഗഗതിയുള്ളവർ, ശോണം (രുദ്രവർണ്ണം), ധൃഷ്ണു (ബലവാൻ), നൃവാഹസ (മനുഷ്യനെ വഹിക്കുന്നവർ) — ഇവയാണ് തേജസ്വീ ബലത്തിന്റെ അധിപനായ ഇന്ദ്രനിലേക്കു সাধകനെ കൊണ്ടുപോകുന്ന ശക്തികൾ।
Mantra 3
केतुं कृण्वन्नकेतवे पेशो मर्या अपेशसे । समुषद्भिरजायथाः ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര, അകേതവന് (കേതു ഇല്ലാത്തവന്) വേണ്ടി നീ കേതു—പ്രകാശമയ വിവേകം—ഉളവാക്കുന്നു; അപേശസ (രൂപമില്ലാത്ത) അന്വേഷകനു പേശസ് (സുന്ദര രൂപം) വെളിപ്പെടുത്തുന്നു; ഉഷദ്ഭിഃ—ഉഷസ്സിലേക്കുയരുന്ന ഉഗ്ര ആകാംക്ഷകളോടൊപ്പം—നീ ജനിച്ചു।
Mantra 4
आदह स्वधामनु पुनर्गर्भत्वमेरिरे । दधाना नाम यज्ञियम् ॥
അപ്പോൾ അവർ സ്വന്തം സ്വധാ (സ്വാഭാവിക ശക്തി) അനുസരിച്ച് വീണ്ടും ഗർഭത്വം—ഭവനത്തിന്റെ അവസ്ഥ—ലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു; യജ്ഞിയ (യജ്ഞത്തിന് യോഗ്യമായ) പവിത്ര നാമം ധരിച്ചുകൊണ്ട്—അന്തര്യജ്ഞം സാധ്യമാക്കുന്ന അതേ ശക്തിയായി।
Mantra 5
वीळु चिदारुजत्नुभिर्गुहा चिदिन्द्र वह्निभिः । अविन्द उस्रिया अनु ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ പ്രബലശക്തികളാൽ ദൃഢമായി സ്ഥാപിതമായ തടസ്സത്തെയും നീ ഭേദിക്കുന്നു; ഗുഹയിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതും നീ കണ്ടെത്തി—വഹ്നികളായ അഗ്നിമയ ഊർജങ്ങളാൽ ക്രമാനുസൃതമായി ഉസ്രിയാ (പ്രകാശകിരണ-ഗോവുകൾ)യെ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്ന് പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 6
देवयन्तो यथा मतिमच्छा विदद्वसुं गिरः । महामनूषत श्रुतम् ॥
ദേവത്തെ അഭിലഷിക്കുന്നവരായി, ഞങ്ങളുടെ പ്രചോദിത ഗിരഃ (സ്തുതി-വാണി) നേരെ ആ ജാഗ്രതയുള്ള മതി യിലേക്കു നീങ്ങുന്നു—അത് സത്യമായ വസു (ധനം) കണ്ടെത്തുന്നു; അവർ മഹത്തായ, സുഷ്രുത (നന്നായി കേൾക്കപ്പെട്ട) സത്യത്തെ ഗാനംപോലെ ഉച്ചരിച്ചു.
Mantra 7
इन्द्रेण सं हि दृक्षसे संजग्मानो अबिभ्युषा । मन्दू समानवर्चसा ॥
ഇന്ദ്രനോടുകൂടെ തന്നെ നീ സംയോഗത്തിൽ ദൃശ്യമാകുന്നു—അഭിഭ്യുഷാ (ഭയമില്ലാത്ത, അചഞ്ചല) ശക്തിയോടു ചേർന്ന്; ഹേ മന്ദൂ, നീ സമാന വർചസ് (ഒരേ തേജസ്)യിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
Mantra 8
अनवद्यैरभिद्युभिर्मखः सहस्वदर्चति । गणैरिन्द्रस्य काम्यैः ॥
അനവദ്യവും ദിവ്യത്തിലേക്ക് തള്ളിപ്പോകുന്ന ശക്തികളുമുള്ള മഖ (മഖഃ) മഹാബലത്തിൽ സ്തുതിഗാനം ചൊല്ലുന്നു; ഇന്ദ്രന്റെ ഇഷ്ടകരമായ ഗണങ്ങളോടൊപ്പം (ഏകത്വം പ്രാപിക്കാൻ) അർച്ചിക്കുന്നു.
Mantra 9
अतः परिज्मन्ना गहि दिवो वा रोचनादधि । समस्मिन्नृञ्जते गिरः ॥
അതുകൊണ്ട്, ഹേ എല്ലാദിക്കിലും സഞ്ചരിക്കുന്നവനേ, ഇവിടെ വരിക—ദിവത്തിന്റെ രോചന ലോകത്തിൽ നിന്നോ അതിനുമുകളിലെ പ്രകാശമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നോ; ഇവിടെ നമ്മുടെ പ്രചോദിത വാക്കുകൾ (ഗിരഃ) ഏകസ്വരമായി നിനക്കായി ഒരുക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 10
इतो वा सातिमीमहे दिवो वा पार्थिवादधि । इन्द्रं महो वा रजसः ॥
ഇവിടെ നിന്ന് ഞങ്ങൾ ജയപ്രാപ്തി അപേക്ഷിക്കുന്നു—ദിവത്തിന്റെ പ്രകാശലോകത്തിൽ നിന്നോ ഭൂമിയുടെ അധിഷ്ഠാനത്തിൽ നിന്നോ; അല്ലെങ്കിൽ മഹത്തായ രജസ് (മധ്യലോകം) മുതൽ—വിജയബലത്തിന്റെ അധിപനായ ഇന്ദ്രനെ ഞങ്ങൾ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു, ജയത്തെ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ കൊണ്ടുവരാൻ.
It praises Indra as the power of victory and illumination, using imagery of a radiant force being “yoked” and the heavenly light-realms (rocanā) shining. The hymn asks Indra to grant successful attainment (sāti) in life and ritual.
Rocanā points to luminous heavenly regions and the manifestation of light that accompanies Indra’s cosmic victories. Symbolically, it also suggests inner clarity that appears when obstacles are broken.
It can be recited as an Indra-stuti for strength, protection, and success—especially in morning worship or yajña contexts. The focus is on calling Indra’s victorious energy and aligning one’s thought and speech with that power.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.