Ramayana Yuddha Kanda Sarga 7
Yuddha KandaSarga 727 Verses

Sarga 7

राक्षसपरिषद्वाक्यम् — Counsel of the Rakshasa Court to Ravana

युद्धकाण्ड

ഈ സർഗത്തിൽ രാക്ഷസന്മാരിലെ മുതിർന്നവരും വീരന്മാരും കൃതാഞ്ജലികളായി സഭയിൽ രാവണനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. രാജസഭാപരമായ ആശ്വാസവാക്കുകളും യുദ്ധഗർവവും കൊണ്ട് അവന്റെ തീരുമാനം ഉറപ്പിക്കാൻ അവർ ശ്രമിക്കുന്നു—എതിരാളികൾ ‘സാധാരണ’ ശത്രുക്കളേയുള്ളൂ, അതിനാൽ രാജമനസ്സ് കലങ്ങേണ്ടതില്ലെന്ന് അവർ പറയുന്നു; എന്നാൽ ശത്രുവിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തിയും രാഷ്ട്രീയസൂക്ഷ്മതയും വിലയിരുത്തുന്നതിൽ അവരുടെ കുറവും വെളിവാകുന്നു. അവർ രാവണന്റെ മുൻവിജയങ്ങൾ നിരത്തിപ്പറയുന്നു—രസാതലത്തിൽ നാഗങ്ങളെ കീഴടക്കി വാസുകി തക്ഷകൻ മുതലായവരെയും വശപ്പെടുത്തിയത്; കൈലാസത്തിൽ കുബേരനെ അപമാനിച്ച് പുഷ്പകവിമാനം കൈവശമാക്കിയതു; ദാനവ മയന്റെ പുത്രി മന്ദോദരിയെ ഭയജനിതമായ സഖ്യതയായി ഭാര്യയായി ലഭിച്ചതും. മധു മുതലായ ദാനവന്മാരെ ജയിച്ചതും, ‘യമലോക-സമുദ്രം’ പോലെയുള്ള മരണസദൃശ ഭീഷണികളിൽ മുങ്ങിയും ഉയർന്നു വന്നതെന്ന യുദ്ധചിത്രങ്ങളും ചേർത്ത് അവർ രാവണന്റെ പരാക്രമകീർത്തി ഉയർത്തുന്നു. അവസാനം അവർ തന്ത്രോപദേശം നൽകുന്നു—മഹേശ്വരനെ യാഗാരാധനയാൽ പ്രസാദിപ്പിച്ച് ദുർലഭ വരങ്ങൾ നേടിയ, ഒരിക്കൽ ഇന്ദ്രനെ ബന്ധിച്ച് അവനോടൊപ്പം ലങ്കയിൽ പ്രവേശിച്ച ഇന്ദ്രജിത്തിനെ അയക്കുക; അവൻ വാനരസേനയെ സംഹരിക്കുകയും, രാമനെയും നശിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവനുമാണെന്ന് അവർ പറയുന്നു.

Shlokas

Verse 1

इत्युक्ताराक्षसेन्द्रेणराक्षसास्तेमहाबलाः ।ऊचुःप्रान्जलयःसर्वेरावणंराक्षसेश्वरम् ।।।।

രാക്ഷസരാജാവിനാൽ ഇപ്രകാരം പറയപ്പെട്ട ആ മഹാബലവാന്മാരായ രാക്ഷസന്മാർ എല്ലാവരും കൈകൂപ്പി രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 2

द्विषत्पक्षमविज्ञायनीतिबाह्यास्त्वबुद्धयः ।राजन्परिघशक्त्यृष्टिशूलपट्टिशकुन्तलम् ।।।।

ശത്രുപക്ഷത്തെ അറിയാതെ, നയശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്നു വിട്ടുനിൽക്കുന്ന മൂഢർ—ഹേ രാജാവേ—പരിഘം, ശക്തി, ഋഷ്ടി, ശൂലം, പട്ടിശം, കുന്തം മുതലായ തീക്ഷ്ണായുധങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു.

Verse 3

इत्युक्ताराक्षसेन्द्रेणराक्षसास्तेमहाबलाः ।ऊचुःप्रान्जलयःसर्वेरावणंराक्षसेश्वरम् ।।।।द्विषत्पक्षमविज्ञायनीतिबाह्यास्त्वबुद्धयः ।

രാക്ഷസേന്ദ്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാബലശാലികളായ ആ രാക്ഷസർ—ശത്രുപക്ഷത്തെ തിരിച്ചറിയാതെയും നയശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്നു വഴുതിയ അൽപബുദ്ധികളായും—എല്ലാവരും കൈകൂപ്പി വിനയത്തോടെ രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണനോടു പറഞ്ഞു.

Verse 4

राजन्परिघशक्त्यृष्टिशूलपट्टिशकुन्तलम् ।।।।

ഹേ രാജാവേ, (ഞങ്ങള്ക്ക്) പരിഘം (ഇരുമ്പുദണ്ഡം), ശക്തി, ഋഷ്ടി, ശൂലം, പട്ടിശം, കുന്തലം (ഹലത്തിന്റെ ഫാലംപോലെ) തുടങ്ങിയ ആയുധങ്ങൾ ഉണ്ട്.

Verse 5

सुमहन्नोबलंकस्माद्विषादंभजतेभवान् ।त्वयाभोगवतींगत्वानिर्जिताःपन्नगायुधि ।।।।

നമ്മുടെ ബലം അതിമഹത്തായിരിക്കെ, ഭവാൻ എന്തുകൊണ്ട് വിഷാദത്തിലാഴുന്നു? ഭോഗവതിയിലേക്കു പോയപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ പന്നഗന്മാർ (നാഗവർഗം) ഭവാനാൽ പരാജിതരായി.

Verse 6

कैलासशिखरावासीयक्षैर्बहुभिरावृतः ।सुमहत्कदनंकृत्वावश्यस्तेधनदःकृतः ।।6.7.6।।

കൈലാസശിഖരത്തിൽ വസിക്കുകയും അനേകം യക്ഷന്മാർ ചുറ്റിനിൽക്കുകയും ചെയ്ത ധനദൻ കുബേരൻ—ഭവാൻ മഹാസംഹാരം നടത്തി അവനെ നിങ്ങളുടെ അധീനനാക്കി.

Verse 7

समहेश्वरसख्येनश्लाघमानस्त्वयाविभो ।निर्जितःसमरेरोषाल्लोकपालोमहाबलः ।।।।

ഹേ വിഭോ! മഹേശ്വരൻ (ശിവൻ) എന്നവനോടുള്ള സൗഹൃദം പുകഴ്ത്തി അഹങ്കരിച്ച ആ മഹാബലനായ ലോകപാലൻ, ക്രോധഭരിതമായ സമരത്തിൽ ഭവാനാൽ കീഴടക്കപ്പെട്ടു.

Verse 8

विनिहत्यचयक्षौघान्विक्षोभ्यचविनिगृह्यच ।त्वयाकैलासशिखराद्विमानमिदमाहृतम् ।।।।

യക്ഷസമൂഹങ്ങളെ വധിച്ച്, അവരെ കുലുക്കി കലുഷിതമാക്കി, കീഴടക്കി—ഭവാൻ കൈലാസശിഖരത്തിൽ നിന്ന് ഈ വിമാനം തന്നെയെടുത്തു കൊണ്ടുവന്നു.

Verse 9

मयेनदानवेन्द्रेणत्वद्भयात्सख्यमिच्छता ।दुहितातवभार्यार्थेदत्ताराक्षसपुङ्गव ।।।।

ഹേ രാക്ഷസപുങ്ഗവ! ദാനവേന്ദ്രനായ മായൻ, ഭവാനെ ഭയന്ന് സഖ്യം ആഗ്രഹിച്ച്, തന്റെ പുത്രിയെ ഭവാന്റെ ഭാര്യയായി സമർപ്പിച്ചു.

Verse 10

दानवेन्द्रोमधुर्नामवीर्योत्सिक्तोदुरासदः ।विगृह्यवशमानीतःकुम्भीनस्याःसुखावहः ।।।।

കുംഭീനസിക്ക് സുഖം നൽകുന്നവനും, സ്വന്തം വീര്യത്തിൽ അഹങ്കരിക്കുന്നവനും, തോൽപ്പിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവനുമായ മധു എന്ന ദാനവരാജാവിനെ അങ്ങ് യുദ്ധത്തിൽ കീഴ്പ്പെടുത്തി.

Verse 11

निर्जितास्तेमहाबाहोनागागत्वारसातलम् ।वासुकिस्तक्षकःशङखोजटीचवशमाहृताः ।।।।

ഹേ മഹാബാഹോ! രസാതലത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി നീ നാഗന്മാരെ ജയിച്ചു—വാസുകി, തക്ഷകൻ, ശംഖൻ, ജടീ—അവരെല്ലാം നിന്റെ അധീനതയിൽ കൊണ്ടുവന്നു.

Verse 12

अक्षयाबलवन्तश्चशूरालब्धवराःपुनः ।त्वयासंवत्सरंयुद्ध्वासमरेदानवाविभो ।।।।

ഹേ വിഭോ, മഹാപ്രഭോ! അക്ഷയരും ബലവാന്മാരും ശൂരന്മാരും വരപ്രാപ്തരുമായ ദാനവന്മാരും പോലും നിനക്കൊപ്പം സമരത്തിൽ ഒരു പൂർണ്ണ വർഷം യുദ്ധം ചെയ്തു.

Verse 13

स्वबलंसमुपाश्रित्यनीतावशमरिन्दम ।मायाश्चाधिगतास्तत्रबह्व्योवैराक्षसाधिप ।।।।

ഹേ വൈരാക്ഷസാധിപ, അരിന്ദമ! നിന്റെ സ്വന്തം ബലത്തെ ആശ്രയിച്ച് അവർ നിന്റെ അധീനതയിൽ കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടു; അവരിൽ നിന്നുതന്നെ അവിടെ നീ അനേകം മായാവിദ്യകളും അഭ്യസിച്ചു.

Verse 14

शूराश्चबलवन्तश्चवरुणस्यसुतारणे ।निर्जितास्तेमहाभागचतुर्विधबलानुगाः ।।।।

ഹേ മഹാഭാഗ! സമരത്തിൽ നീ വരുണന്റെ പുത്രന്മാരായ ശൂരന്മാരെയും ബലവാന്മാരെയും—ചതുര്വിധ സേനയുടെ അനുഗമനത്തോടെ വന്നവരെയും—ജയിച്ചു.

Verse 15

मृत्युदण्डमहाग्राहंशाल्मलिद्रुममण्डितम् ।कालपाशमहावीचिंयमकिंकरपन्नगम् ।।।।महाज्वरेणदुर्धर्षंयमलोकमहार्णवम् ।अवगाह्यत्वयाराजन्यमस्यबलसागरम् ।।।।जयश्चविपुलःप्राप्तोमृत्युश्चप्रतिषेधितः ।सुयुद्धेनचतेसर्वेलोकास्तत्रसुतोषिताः ।।।।

നീ യമന്റെ സമുദ്രസദൃശമായ ഭയങ്കര ലോകത്തിലേക്ക് കടന്നു—അവിടെ മൃത്യുദണ്ഡം മഹാഗ്രാഹംപോലെ, ശാല്മലീ വൃക്ഷങ്ങൾ അതിന്റെ ഭീകര അലങ്കാരമായി, കാലപാശം മഹാതരംഗംപോലെ ഉയർന്നു; യമകിങ്കരന്മാർ സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ നിറഞ്ഞിരുന്നു.

Verse 16

मृत्युदण्डमहाग्राहंशाल्मलिद्रुममण्डितम् ।कालपाशमहावीचिंयमकिंकरपन्नगम् ।।6.7.15।।महाज्वरेणदुर्धर्षंयमलोकमहार्णवम् ।अवगाह्यत्वयाराजन्यमस्यबलसागरम् ।।6.7.16।।जयश्चविपुलःप्राप्तोमृत्युश्चप्रतिषेधितः ।सुयुद्धेनचतेसर्वेलोकास्तत्रसुतोषिताः ।।6.7.17।।

ഹേ രാജാവേ, മഹാജ്വരരൂപമായ അജയ്യഭീതിയാൽ ദുർധർഷമായ യമലോകമഹാർണവത്തിൽ നീ ഇറങ്ങി, യമസേനയെന്ന ബലസാഗരത്തെ നേരിട്ട് അതിക്രമിച്ചു കടന്നു.

Verse 17

मृत्युदण्डमहाग्राहंशाल्मलिद्रुममण्डितम् ।कालपाशमहावीचिंयमकिंकरपन्नगम् ।।6.7.15।।महाज्वरेणदुर्धर्षंयमलोकमहार्णवम् ।अवगाह्यत्वयाराजन्यमस्यबलसागरम् ।।6.7.16।।जयश्चविपुलःप्राप्तोमृत्युश्चप्रतिषेधितः ।सुयुद्धेनचतेसर्वेलोकास्तत्रसुतोषिताः ।।6.7.17।।

ഇങ്ങനെ നിനക്കു വിപുലമായ ജയം ലഭിച്ചു; മരണവും തടയപ്പെട്ടു. നിന്റെ സുന്ദരമായ യുദ്ധത്താൽ അവിടെ എല്ലാ ലോകങ്ങളും അത്യന്തം സന്തുഷ്ടരായി.

Verse 18

क्षत्रियैर्बहुभिर्वीरैःशक्रतुल्यपराक्रमैः ।आसीद्वसुमतीपूर्णामहद्भिरिवपादपैः ।।।।

ശക്രസമാനമായ പരാക്രമമുള്ള അനേകം ക്ഷത്രിയവീരന്മാരാൽ വസുമതി നിറഞ്ഞിരുന്നു; മഹാവൃക്ഷങ്ങളാൽ പൂർണ്ണമായതുപോലെ.

Verse 19

तेषांवीर्यगुणोत्साहैर्नसमोराघवोरणे ।प्रसह्यतेत्वयाराजन्हताःसमरदुर्जयाः ।।।।

അവരുടെ വീര്യം, ഗുണം, ഉത്സാഹം എന്നിവയിൽ യുദ്ധത്തിൽ രാഘവൻ സമനല്ലായിരുന്നു; എങ്കിലും ഹേ രാജാവേ, നീ ബലത്തോടെ സമരത്തിൽ ദുർജ്ജയരായ അവരെ കീഴടക്കി വധിച്ചു.

Verse 20

तिष्ठवाकिंमहाराजश्रमे णतववानरान् ।अयमेकोमहाबाहुरिन्द्रजित्क्षपयिष्यति ।।।।

മഹാരാജാവേ, നിൽക്കുക; വാനരശത്രുക്കളെതിരെ എന്തിന് സ്വയം ക്ഷീണിക്കണം? മഹാബാഹുവായ ഇന്ദ്രജിത് ഒരുത്തൻ തന്നേ അവരെ നശിപ്പിക്കും.

Verse 21

अनेनहिमहाराजमहेश्वरमनुत्तमम् ।इष्ट्वायज्ञंवरोलब्धोलोकेपरमदुर्लभः ।।।।

മഹാരാജാവേ, അവൻ പരമോത്തമനായ മഹേശ്വരനെ യജ്ഞത്തിലൂടെ ആരാധിച്ച് ലോകത്തിൽ അത്യന്തം ദുർലഭമായ ഒരു വരം പ്രാപിച്ചു.

Verse 22

शक्तितोमरमीनंचविनिकीर्णान्त्रशैवलम् ।गजकछपसम्बाधमश्वमण्डूकसंकुलम् ।।6.7.22।।रुद्रादित्यमहाग्राहंमरुद्वसुमहोरगम् ।रथश्वगजतोयौघंपदातिपुलिनंमहत् ।।6.7.23।।अनेनहिसमासाद्यदेवानांबलसागरम् ।गृहीतोदैवतपतिर्लङ्कांचापिप्रवेशितः ।।6.7.24।।

ഒരിക്കൽ അവൻ ദേവസമുദ്രംപോലെയുള്ള ആ മഹാസാഗരത്തെ കണ്ടു—അവിടെ മീനുകൾ ശക്തി-തോമരങ്ങളുപോലെ, ചിതറിക്കിടക്കുന്ന അന്തർങ്ങൾ ജലശൈവലങ്ങളുപോലെ; ആമകളെപ്പോലെ ഗജങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, തവളകളെപ്പോലെ അശ്വങ്ങൾ കവിഞ്ഞതുമായിരുന്നു.

Verse 23

शक्तितोमरमीनंचविनिकीर्णान्त्रशैवलम् ।गजकछपसम्बाधमश्वमण्डूकसंकुलम् ।।6.7.22।।रुद्रादित्यमहाग्राहंमरुद्वसुमहोरगम् ।रथश्वगजतोयौघंपदातिपुलिनंमहत् ।।6.7.23।।अनेनहिसमासाद्यदेवानांबलसागरम् ।गृहीतोदैवतपतिर्लङ्कांचापिप्रवेशितः ।।6.7.24।।

ആ വിശാല സമുദ്രത്തിൽ രുദ്രന്മാരും ആദിത്യന്മാരും മഹാഗ്രാഹങ്ങളായി, മരുതന്മാരും വസുക്കളും മഹോരഗങ്ങളായി; രഥ-അശ്വ-ഗജങ്ങൾ ജലപ്രവാഹമായി കുതിച്ചുയർന്നു, വിശാല പുളിനങ്ങൾ പദാതിസമൂഹങ്ങളായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 24

शक्तितोमरमीनंचविनिकीर्णान्त्रशैवलम् ।गजकछपसम्बाधमश्वमण्डूकसंकुलम् ।।6.7.22।।रुद्रादित्यमहाग्राहंमरुद्वसुमहोरगम् ।रथश्वगजतोयौघंपदातिपुलिनंमहत् ।।6.7.23।।अनेनहिसमासाद्यदेवानांबलसागरम् ।गृहीतोदैवतपतिर्लङ्कांचापिप्रवेशितः ।।6.7.24।।

നിശ്ചയം, ദേവന്മാരുടെ ബലസാഗരസദൃശമായ ആ സൈന്യത്തെ നേരിട്ട്, അവൻ ദേവപതിയായ ഇന്ദ്രനെ പിടിച്ചെടുത്തു; ലങ്കയിലേക്കും അവനെ കൊണ്ടുപോയി പ്രവേശിപ്പിച്ചു.

Verse 25

पितामहनियोगाच्चमुक्तःशम्बरवृत्रहा ।गतस्त्रिविष्टपम्राजन्सर्वदेवनमस्कृतः ।।।।

പിതാമഹൻ (ബ്രഹ്മാവ്) നിശ്ചയിച്ച നിയോഗം മൂലം മോചിതനായ, ശംബര-വൃത്രസംഹാരിയായ ഇന്ദ്രൻ, ഹേ രാജാവേ, സർവ്വദേവന്മാരാൽ നമസ്കൃതനായി ത്രിവിഷ്ടപം (സ്വർഗ്ഗം) പ്രാപിച്ചു മടങ്ങി.

Verse 26

तमेवत्वंमहाराजविसृजेन्द्रजितंसुतम् ।यावद्वानरसेनांतांसरामांनयतिक्षयम् ।।।।

അതുകൊണ്ട്, ഹേ മഹാരാജാവേ, നിന്റെ പുത്രനായ ഇന്ദ്രജിത്തിനെ ഉടൻ അയയ്ക്കുക; രാമനോടുകൂടിയ ആ വാനരസൈന്യത്തെ അവൻ നാശത്തിലേക്ക് നയിക്കട്ടെ.

Verse 27

राजन्नापदयुक्तेयमागताप्राकृताज्जनात् ।हृदिनैवत्वयाकार्यात्वंवधिष्यसिराघवम् ।।।।

ഹേ രാജാവേ, ഈ ഭീഷണി സാധാരണ ജനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് വന്നത്; അതിനെ ഹൃദയത്തിൽ ധരിക്കേണ്ട—നിശ്ചയം നീ രാഘവനെ (രാമനെ) വധിക്കും.

Frequently Asked Questions

The pivotal action is the court’s attempt to shape royal decision-making through flattery and selective precedent, minimizing the enemy and urging escalation by dispatching Indrajit—highlighting the ethical risk of counsel that prioritizes pride over accurate threat assessment.

The dialogue illustrates how power can become epistemically fragile: lacking nīti (political discernment), a court may confuse past victories and divine boons with guaranteed success, turning rhetoric into a substitute for strategic truth.

Key landmarks include Rasātala and Bhogavatī (subterranean nāga realms), Kailāsa (Kubera’s domain and the source of the vimāna), Laṅkā (the political-military center), and mythic Yama-loka imagery used to magnify Ravana’s martial reputation.

Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App