Adhyaya 15
Purva BhagaFirst QuarterAdhyaya 15169 Verses

Pāpa-bheda, Naraka-yātanā, Mahāpātaka-vicāra, Atonement Limits, Daśa-vidhā Bhakti, and Gaṅgā as Final Remedy

സനകന്റെ വിവരണരൂപത്തിലുള്ള സംവാദത്തിൽ ധർമ്മരാജൻ യമൻ രാജാവ് ഭഗീരഥനോട് പാപഭേദങ്ങൾ, നരകങ്ങളുടെ നാമങ്ങൾ, ഭീകര യാതനകൾ (അഗ്നി, ഛേദനം, ശീതദണ്ഡം, മലാദി ശിക്ഷകൾ, ഇരുമ്പുപകരണങ്ങൾ) എന്നിവ ഉപദേശിക്കുന്നു. തുടർന്ന് നാല് മഹാപാതകങ്ങൾ—ബ്രഹ്മഹത്യ, സുരാപാനം, സ്തേയം (പ്രത്യേകിച്ച് സ്വർണചോരണം), ഗുരുതൽപഗമനം—കൂടാതെ പാപികളുടെ സംഗം അഞ്ചാമതായി, അതിന് തുല്യമായ പാപങ്ങളുടെ ഗുരുത്വവും നിർണ്ണയിക്കുന്നു. പ്രായശ്ചിത്തയോഗ്യവും അപ്രായശ്ചിത്തവുമായ കർമങ്ങളുടെ ഭേദം, കൂടാതെ അസൂയ, മോഷണം, വ്യഭിചാരം, മിഥ്യാസാക്ഷ്യം, ദാനതടസം, അതികരശേഖരണം, ക്ഷേത്രദൂഷണം മുതലായവയ്ക്ക് നരകവാസവും അധമജന്മങ്ങളുടെ പരമ്പരയും വിവരിക്കുന്നു. അവസാനം വിഷ്ണുസന്നിധിയിൽ ചെയ്യുന്ന പ്രായശ്ചിത്തത്തിന്റെ ഫലം, ഗംഗയുടെ താരകമഹിമ, ഭക്തിയുടെ ദശവിധ രൂപങ്ങൾ (താമസ-രാജസ-സാത്ത്വിക ക്രമം), ഹരി-ശിവ അഭേദം, പിതൃമോക്ഷത്തിനായി ഭഗീരഥന്റെ ഗംഗാനയനവ്രതം എന്നിവ സമാപിക്കുന്നു.

Shlokas

Verse 1

धर्मराज उवाच । पाप भेदान्प्रवक्ष्यामि यथा स्थूलाश्च यातनाः । श्रृणुष्व धैर्यमास्थाय रौद्रा ये नरका यतः ॥ १ ॥

ധർമ്മരാജൻ പറഞ്ഞു—പാപങ്ങളുടെ ഭേദങ്ങളും അതിനനുസരിച്ചുള്ള ഭീകര യാതനകളും ഞാൻ വിവരിക്കും. ധൈര്യം ധരിച്ചു കേൾക്കുക; ഈ ദുഃഖങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന രൗദ്ര നരകങ്ങളെ.

Verse 2

पापिनो ये दुरात्मानो नरकाग्निषु सन्ततम् । पच्यन्ते येषु तान्वक्ष्ये भयंकरफलप्रदान् ॥ २ ॥

പാപികളായ ദുഷ്ടാത്മാക്കൾ നരകാഗ്നികളിൽ നിരന്തരം വേവിക്കപ്പെടുന്നു. ഭയങ്കര ഫലം നൽകുന്ന ആ (അഗ്നി-യാതനകൾ) ഞാൻ വിവരിക്കും.

Verse 3

तपनोवालुकाकुम्भौमहारौरवरौरवौ । कुम्भघीपाको निरुच्छ्वासः कालसूत्रः प्रमर्दनः ॥ ३ ॥

തപന, വാലുകാ, കുംഭ; അതുപോലെ റൗരവയും മഹാരൗരവയും; കുംഭഘീപാക, നിരുച്ഛ്വാസ, കാലസൂത്ര, പ്രമർദന—ഇവയും നരകലോകങ്ങളുടെ നാമങ്ങളായി പ്രസിദ്ധം।

Verse 4

असिपत्रवनं घोरं लालाभक्षोहिमोत्कटः । मूषावस्था वसाकूपस्तथा वैतरणी नदी ॥ ४ ॥

ഭീകരമായ അസിപത്രവനം, ലാലാഭക്ഷ എന്ന പീഡ, അത്യന്തം ഹിമശീതമായ ഹിമോത്കട; മൂഷാവസ്ഥ, വസാകൂപം, കൂടാതെ വൈതരണി നദി—ഇവയും വർണ്ണിതം।

Verse 5

भक्ष्यन्ते मूत्रपानं च पुरीषह्लद एव च । तप्तशूलं तप्तशिला शाल्मलीद्रुम एव च ॥ ५ ॥

അവിടെ അവരെ മലഭക്ഷണത്തിനും മൂത്രപാനത്തിനും നിർബന്ധിക്കുന്നു; മലക്കുഴമ്പിൽ മുങ്ങിക്കുന്നു. ചുവന്നുകത്തുന്ന ശൂലങ്ങൾ, കത്തുന്ന പാറകൾ, ശാല്മലി വൃക്ഷത്തിന്റെ മുള്ളുകൾ എന്നിവകൊണ്ട് അവർ പീഡിതരാകുന്നു।

Verse 6

तथा शोणितकूपश्च घोरः शोणितभोजनः । स्वमांसभोजनं चैव वह्निज्वालानिवेशनम् ॥ ६ ॥

അതുപോലെ ‘ശോണിതകൂപ’ എന്ന ഭീകര നരകവും, ‘ശോണിതഭോജന’വും; കൂടാതെ ‘സ്വമാംസഭോജന’വും ‘വഹ്നിജ്വാലാനിവേശന’വും (അഗ്നിജ്വാലകളുടെ നടുവിൽ വാസം) ഉണ്ട്।

Verse 7

शिलावृष्टिः शस्त्रवृष्टिर्वह्निवृष्टिस्तथैव च । क्षारोदकं चोष्णतोयं तप्तायः पिण्डभक्षणम् ॥ ७ ॥

അവിടെ പാറമഴ, ആയുധമഴ, അഗ്നിമഴയും പെയ്യുന്നു; ക്ഷാരജലവും കത്തുന്ന ചൂടുവെള്ളവും, ചുവന്നുകത്തുന്ന ഇരുമ്പുകട്ടകൾ തിന്നിക്കലും ഉണ്ടാകുന്നു।

Verse 8

अथ शिरःशोषणं च मरुत्प्रपतनं तथा । तथा पाशाणवर्णं च कृमिभोजनमेव च ॥ ८ ॥

പിന്നീട് തല ഉണങ്ങുക, കാറ്റുകൊണ്ട് വീഴുക, കല്ലുപോലെ നിറം മാറുക, പുഴുക്കൾ തിന്നുക എന്നിവ സംഭവിക്കുന്നു.

Verse 9

क्षारो दपानं भ्रमणं तथा क्रकचदारणम् । पुरीषलेपनं चैव पुरीषस्य च भोजनम् ॥ ९ ॥

ക്ഷാരം കുടിക്കുക, അലഞ്ഞുതിരിയുക, വാളുകൊണ്ട് അറുക്കപ്പെടുക, മലം പുരട്ടുക, മലം തന്നെ ഭക്ഷിക്കുക എന്നിവ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും.

Verse 10

रेतः पानं महाघोरं सर्वसन्धिषुदाडनम् । धूमपानं पाशबन्धं नानाशूलानुलेपनम् ॥ १० ॥

അതിഘോരമായ രേതസ്സ് പാനം, സകല സന്ധികളിലും അടിക്കുക, പുക കുടിക്കുക, കയറുകൊണ്ട് കെട്ടുക, പലതരം ശൂലങ്ങൾ കൊണ്ട് കുത്തുക.

Verse 11

अङ्गारशयनं चैव तथा मुसलमर्द्दनम् । बहूनि काष्ठयन्त्राणि कषणं छेदनं तथा ॥ ११ ॥

കനൽക്കട്ടിലിൽ കിടക്കുക, ഉലക്കകൊണ്ട് ഇടിക്കുക, പലതരം മരയന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് പീഡിപ്പിക്കുക, ഉരയ്ക്കുക, മുറിക്കുക.

Verse 12

पतनोत्पतनं चैव गदादण्डादिपीहनम् । गजदन्तप्रहरणं नानासर्पैश्च दंशनम् ॥ १२ ॥

വീഴുകയും മുകളിലേക്ക് എറിയപ്പെടുകയും ചെയ്യുക, ഗദയും വടിയും കൊണ്ട് അടിക്കുക, ആനക്കൊമ്പ് കൊണ്ട് കുത്തുക, പലതരം പാമ്പുകൾ കടിക്കുക.

Verse 13

शीताम्बुसेचनं चैव नासायां च मुखे तथा । घोरक्षाराम्बुपानं च तथा लवणभक्षणम् ॥ १३ ॥

തണുത്ത വെള്ളം കൊണ്ട് സേചനം, മൂക്കിലും വായിലും വെള്ളം ഒഴിക്കുക; കടുത്ത ക്ഷാരജലം കുടിക്കുക, ഉപ്പു ഭക്ഷിക്കുക—ഇവയെല്ലാം വർജ്യമാണ്.

Verse 14

स्त्रायुच्छेदं स्नायुबन्धमस्थिच्छेदं तथैव च । क्षाराम्बुपूर्णरन्ध्राणां प्रवेशं मांसभोजनम् ॥ १४ ॥

സ്നായു മുറിക്കൽ, സ്നായുബന്ധം വിച്ഛേദിക്കൽ, അസ്ഥിഭംഗം; ക്ഷാരജലം നിറഞ്ഞ രന്ധ്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കൽ, മാംസഭക്ഷണം—ഇവ അശുദ്ധി വരുത്തുന്നതുകൊണ്ട് വർജ്യമാണ്.

Verse 15

पित्तपानं महाघोरं तथैवःश्लेष्मभोजनम् । वृक्षाग्रात्पातनंचैव जलान्तर्मज्जनं तथा ॥ १५ ॥

പിത്തം കുടിക്കൽ അത്യന്തം ഘോരം, ശ്ലേഷ്മം ഭക്ഷിക്കൽ; വൃക്ഷാഗ്രത്തിൽ നിന്ന് തള്ളിവീഴ്ത്തൽ, ജലത്തിൽ മുങ്ങിക്കൽ—ഇവയും ഭീകരമായ പീഡനങ്ങൾ.

Verse 16

पाषाणधारणं चैव शयनं कण्टकोपरि । पिपीलिकादंशनं च वृश्चिकैश्चापि पीडनम् ॥ १६ ॥

ഭാരമുള്ള കല്ലുകൾ ചുമക്കൽ, മുള്ളിന്മേൽ കിടക്കൽ; ഉറുമ്പുകളുടെ കടിയും തേൾകളുടെ പീഡനവും—ഇവയും കഠിന ദുഃഖങ്ങൾ.

Verse 17

व्याघ्रपीडा शिवापीडा तथा महिषमीडनम् । कर्द्दमे शयनं चैव दुर्गन्धपरिपूरणम् ॥ १७ ॥

കടുവകളുടെ പീഡ, കുറുനരികളുടെ ഉപദ്രവം, മഹിഷങ്ങൾ ചവിട്ടിമെതിക്കൽ; ചെളിയിൽ കിടക്കൽ, ദുർഗന്ധം മുഴുവനായി നിറയൽ—ഇവയും പീഡകളാണ്.

Verse 18

बहुशश्चार्धशयनं महातिक्तनिषेवणम् । अत्युष्णतैलपानं च महाकटुनिषेवणम् ॥ १८ ॥

പുനഃപുനഃ അർദ്ധനിദ്രയിൽ കഴിയുക, അത്യധികം കഠിനമായ കയ്പ്പുള്ള ആഹാരം സേവിക്കുക, അത്യുഷ്ണമായ എണ്ണ കുടിക്കുക, അത്യധികം കഠിനമായ കാരം സേവിക്കുക—ഇവയെല്ലാം വർജ്ജ്യമാണ്.

Verse 19

कषायोदकपानं च तत्पपाषाणतक्षणम् । अत्युष्णशीतस्नानं च तथा दशनशीर्णनम् ॥ १९ ॥

കഷായ (കഷായം) ജലം കുടിക്കുക, അതിനായി കല്ലുകൾ ഉളികൊണ്ട് കൊത്തുക, അത്യുഷ്ണമോ അതിശീതമോ ആയ വെള്ളത്തിൽ കുളിക്കുക, കൂടാതെ പല്ലുകൾ ഉരച്ച് ക്ഷയിപ്പിക്കുക—ഇവ കഠിനമായ സ്വയംക്ലേശകരമായ ക്രിയകളാണ്.

Verse 20

तप्तायः शयनं चैव ह्ययोभारस्य बन्धनम् । एवमाद्यामहाभाग यातनाः कोटिकोटिशः ॥ २० ॥

ചുവന്നുതിളക്കുന്ന ഇരുമ്പിന്റെ ശയ്യയിൽ കിടക്കുക, ഇരുമ്പിന്റെ ഭാരങ്ങൾക്കടിയിൽ ബന്ധിക്കപ്പെടുക—ഇങ്ങനെ, ഹേ മഹാഭാഗ, കോടിക്കോടി യാതനകളുണ്ട്.

Verse 21

अपि वर्षसहस्त्रेण नाहं निगदितुं क्षमः । एतेषु यस्य यत्प्राप्तं पापिनः क्षितिरक्षक ॥ २१ ॥

ആയിരം വർഷം കൊണ്ടും ഞാൻ ഇതിനെ പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ അല്ല. ഹേ ഭൂമിരക്ഷകാ, ഈ പാപികളിൽ ഏവർക്കു ഏതു ഫലം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടോ, അവൻ അതേ തന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 22

तत्सर्वं संप्रवक्ष्यामि तन्मे निगदतः श्रृणु । ब्रह्महा च सुरापी च स्तेयी च गुरुतल्पगः ॥ २२ ॥

അത് എല്ലാം ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദമായി പറയും—എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക: ബ്രാഹ്മണഹന്താവ്, സുരാപാനി, മോഷ്ടാവ്, ഗുരുവിന്റെ ശയ്യ ലംഘിച്ചവൻ.

Verse 23

महापातकिनस्त्वेते तत्संसर्गी च पञ्चमः । पंतिभेदीवृथापाकी नित्यं ब्रह्मणदूषकः ॥ २३ ॥

ഇവരാണ് നിശ്ചയമായും മഹാപാതകികൾ; അവരുടെ സഹവാസം ചെയ്യുന്നവൻ അഞ്ചാമനായി എണ്ണപ്പെടുന്നു. പംക്തിഭേദം ചെയ്യുന്നവൻ, വ്യർത്ഥമായി പാചകം ചെയ്യുന്നവൻ, നിത്യം ബ്രാഹ്മണനെ ദൂഷിക്കുന്നവൻ—ഇവരും ദോഷികൾ.

Verse 24

आदेशी वेदविक्रेता पञ्चैते ब्रह्मधातकाः । ब्रह्मणं यः समाहूय दास्यामीति धनादिकम् । एश्चान्नास्तीति यो ब्रुयात्तमाहुर्ब्रह्यघातिनम् ॥ २४ ॥

ലാഭത്തിനായി അധികാരത്തോടെ ആജ്ഞാപിക്കുന്നവൻ (ആദേശീ)യും വേദം വിൽക്കുന്നവനും—ഇവർ ‘ബ്രഹ്മധാതകർ’ എന്നു പറയപ്പെടുന്ന അഞ്ചുപേരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ബ്രാഹ്മണനെ വിളിച്ച് ‘ധനം മുതലായതു തരാം’ എന്നു പറഞ്ഞിട്ട് പിന്നെ ‘ഒന്നുമില്ല’ എന്നു പറയുന്നവൻ ബ്രഹ്മഘാതി ആകുന്നു.

Verse 25

स्नानार्थं पूजनार्थँ वा गच्छतो ब्राह्मणस्य यः । समायात्यंतरायत्वं तमाहुर्ब्रह्मधातिनम् ॥ २५ ॥

സ്നാനത്തിനോ പൂജനത്തിനോ പോകുന്ന ബ്രാഹ്മണന്റെ മുന്നിൽ വന്ന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനെ ബ്രഹ്മധാതി എന്നു പറയുന്നു.

Verse 26

पस्निन्दासु निरतश्चात्मोत्कर्षरतश्व यः । असत्यनिरतश्वचैव ब्रह्महा परिकीर्तितः ॥ २६ ॥

പരനിന്ദയിൽ ലീനനായി, സ്വയം മഹത്വത്തിൽ രമിച്ച്, അസത്യത്തിൽ തന്നെ നിരതനായിരിക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മഹാ എന്നു പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 27

अधर्मस्यानुमन्ता च ब्रह्महा परिकीर्तितः । अन्योद्वेगरतश्चैव अन्येषां दोषसूवकः ॥ २७ ॥

അധർമ്മത്തെ അനുമോദിക്കുന്നവനും ബ്രഹ്മഹാ എന്നു പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ മറ്റുള്ളവരെ വ്യാകുലപ്പെടുത്തുന്നതിൽ രമിക്കുന്നവനും, മറ്റുള്ളവരുടെ ദോഷങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നവനും അതേ പാപഗണത്തിൽപ്പെടുന്നു.

Verse 28

दम्भाचाररतश्वैव ब्रह्महेत्यभिधीयते । नित्यं प्रतिग्रहरतस्तथा प्राणिवधे रतः ॥ २८ ॥

ദംഭാചാരത്തിൽ നിരതനായവൻ തന്നെയാണ് ‘ബ്രഹ്മഹാ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. നിത്യവും പ്രതിഗ്രഹത്തിൽ (ദാനം സ്വീകരിക്കൽ) ആസക്തനായവനും, പ്രാണിവധത്തിൽ രമിക്കുന്നവനും അതേ ഭീകര പാപവർഗത്തിൽ തന്നെ ഉൾപ്പെടുന്നു.

Verse 29

अधर्मस्यानुममन्ता च ब्रह्महा परिकीर्तितः । ब्रह्महत्या समं पापमेव बहुविधं नृप ॥ २९ ॥

ഹേ രാജാവേ! അധർമ്മത്തിന് സമ്മതം നൽകുന്നവൻ ‘ബ്രഹ്മഹാ’ എന്നു പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവൻ ബ്രഹ്മഹത്യയ്‌ക്ക് തുല്യമായ പലവിധ പാപങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നു.

Verse 30

सुरापानसमं पापं प्रवक्ष्यामि समासतः । गणान्नभोजनं चैव गणिकानां निषेवणम् ॥ ३० ॥

സുരാപാനത്തോട് തുല്യമായ പാപങ്ങൾ ഞാൻ സംക്ഷേപമായി പറയുന്നു—അശുദ്ധ സംഘങ്ങളുടെ അന്നം ഭക്ഷിക്കുക, കൂടാതെ ഗണികമാരുടെ സംഗം തേടുക.

Verse 31

पतितान्नादनं चैव सुरापानसमं स्मृतम् । उपासमापरित्यागो देवलानां च भोजनम् ॥ ३१ ॥

പതിതൻ നൽകിയ അന്നം ഭക്ഷിക്കുന്നതും സുറാപാനത്തോട് തുല്യമെന്നു സ്മൃതി പറയുന്നു. അതുപോലെ നിത്യോപാസന ഉപേക്ഷിക്കൽ, ദേവാലയത്തിലെ ദേവഭോഗം (അവിധിയായി) ഭക്ഷിക്കൽ എന്നിവയും നിന്ദ്യമാണ്.

Verse 32

सुरापयोषित्संयोगः सुरापानसमः स्मृतः । यः शूद्रेण समाहतो भोजनं कुरुते द्विजः ॥ ३२ ॥

സുരയുമായി ബന്ധമുള്ള സ്ത്രീയോടുള്ള സംഗമവും സുറാപാനത്തോട് തുല്യമെന്നു സ്മൃതി പറയുന്നു. ശൂദ്രൻ തട്ടി അപവിത്രമാക്കിയ ഭക്ഷണം ഒരു ദ്വിജൻ കഴിച്ചാൽ, അവനും അതുപോലെ തന്നെയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 33

सुरापी स हि विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः । यः शूद्रेणाभ्यनुज्ञातः प्रेष्यकर्म करोति च ॥ ३३ ॥

ശൂദ്രന്റെ അനുവാദത്തോടെ ദാസ്യസ്വഭാവമുള്ള പ്രേഷ്യകർമ്മം ചെയ്യുന്നവൻ നിശ്ചയമായും സുരാപി സമൻ; സർവ്വധർമ്മാചരണങ്ങളിൽ നിന്നു ബഹിഷ്കൃതനെന്നു അറിയണം।

Verse 34

सुरापान समं पापं लभते स नराधमः । एवं बहुविधं पापं सुरापानसमं स्मृतम् ॥ ३४ ॥

ആ നരാധമൻ സുരാപാനത്തിന് തുല്യമായ പാപം പ്രാപിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ പലവിധ പാപങ്ങളും സുരാപാനസമമെന്നു ശാസ്ത്രം സ്മരിക്കുന്നു।

Verse 35

हेमस्तेयसमं पापं प्रवक्ष्यामि निशामय । कन्दमूलफलानां च कस्तूरी पटवाससाम् ॥ ३५ ॥

ശ്രദ്ധിക്കൂ; സ്വർണചോരയ്‌ക്ക് തുല്യമായ പാപം ഞാൻ പറയുന്നു—കന്ദം, മൂലം, ഫലം, കസ്തൂരി, താംബൂലപത്രം, വസ്ത്രം എന്നിവ മോഷ്ടിക്കൽ।

Verse 36

सदा स्तेयं च रत्नानां स्वर्णस्तेयसमं स्मृतम् । ताम्रायस्त्र्रपुकांस्यानामाज्यस्य मधुनस्तथा ॥ ३६ ॥

രത്നമോഷണം എപ്പോഴും സ്വർണമോഷണത്തിന് തുല്യമെന്നു സ്മൃതം; അതുപോലെ ചെമ്പ്, ഇരുമ്പ്, ത്രപു, കാംസ്യം, നെയ്യ്, തേൻ എന്നിവയുടെ മോഷണവും അതേ വർഗ്ഗം।

Verse 37

स्तेयं सुगन्धद्रव्याण्णां स्वर्णस्तेयसमं स्मृतम् । क्रमुकस्यापिहरणमम्भसां चन्दनस्य च ॥ ३७ ॥

സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെ മോഷണം സ്വർണമോഷണത്തിന് തുല്യമെന്നു സ്മൃതം; അതുപോലെ അടക്ക (ക്രമുകം), വെള്ളം, ചന്ദനം എന്നിവ അപഹരിക്കുന്നതും അതിൽപ്പെടുന്നു।

Verse 38

पर्णरसापहरणं स्वर्णस्तेयसमं स्मृतम् । पितृयज्ञपरित्यागो धर्मकार्यविलोपनम् ॥ ३८ ॥

ഇലകളിലെ രസം അപഹരിക്കുന്നത് സ്വർണ്ണമോഷണത്തോടു തുല്യമെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. പിതൃയജ്ഞം ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് നിത്യധർമ്മകർമ്മങ്ങളുടെ ലോപവും നാശവും ആകുന്നു.

Verse 39

यतीर्नां निन्दतं चैव स्वर्णस्तेयसमं स्मृतम् । भक्ष्याणां चापहरणं धान्यानां हरणं तथा ॥ ३९ ॥

യതിമാരെ നിന്ദിക്കുന്നതും സ്വർണ്ണമോഷണത്തോടു തുല്യമെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. അതുപോലെ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ അപഹരിക്കുകയും ധാന്യം കവർന്നെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നതും (ഗുരുപാപം) ആകുന്നു.

Verse 40

रुद्राक्षहरणं चैव स्वर्णस्तेयसमं स्मृतम् । भागीनीगमनं चैव पुत्रस्त्रीगमनं तथा ॥ ४० ॥

രുദ്രാക്ഷമാല അപഹരിക്കുന്നതും സ്വർണ്ണമോഷണത്തോടു തുല്യമെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. അതുപോലെ സഹോദരിയോടുള്ള ഗമനവും പുത്രന്റെ ഭാര്യയോടുള്ള ഗമനവും (ഘോരാധർമ്മം) ആകുന്നു.

Verse 41

रजस्वलादिगमनं गुरुतल्पसमं स्मृतम् । हीनजात्याभिगमनं मद्यपस्त्रीनिषेवणम् ॥ ४१ ॥

രജസ്വലയോടും അതുപോലെയുള്ളവരോടും ഗമനം ഗുരുതൽപദോഷത്തോടു തുല്യമെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. അതുപോലെ നിഷിദ്ധ/ഹീനജാതി സ്ത്രീയോടുള്ള ഗമനവും മദ്യപാനിനിയായ സ്ത്രീയോടുള്ള സംഗവും (അതേ ഗുരുപാപം) ആകുന്നു.

Verse 42

परस्त्रीगमनं चैव गुरुतल्पसमं स्मृतम् । भ्रातृस्त्रीगमनं चैव वयस्यस्त्रीनिषेवणम् ॥ ४२ ॥

പരസ്ത്രീയോടുള്ള ഗമനം ഗുരുതൽപദോഷത്തോടു തുല്യമെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. അതുപോലെ സഹോദരന്റെ ഭാര്യയോടുള്ള ഗമനവും സുഹൃത്തിന്റെ ഭാര്യയോടുള്ള സംഗവും (അതേ ഗുരുപാപം) ആകുന്നു.

Verse 43

विश्वस्तागमनं चैव गुरुतल्पसमं स्मृतम् । अकाले कर्मकरणं पुत्रीगमनमेव च ॥ ४३ ॥

വിശ്വസ്ത (സംരക്ഷിത) സ്ത്രീയോടുള്ള ഗമനവും ഗുരുതൽപഭംഗസമമായ പാപമെന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. അതുപോലെ അകാലത്തിൽ കാമകർമ്മം ചെയ്യുന്നതും സ്വന്തം പുത്രിയോടുള്ള ഗമനവും.

Verse 44

धर्मलोपः शास्त्रनिन्दा गुरुतल्पसमं स्मृतम् । इत्येवमादयो राजन्महापातकसंज्ञिताः ॥ ४४ ॥

ധർമ്മലോപവും ശാസ്ത്രനിന്ദയും ഗുരുതൽപഭംഗസമമായ പാപമെന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. ഹേ രാജാവേ, ഇങ്ങനെ ഇവയും സമാനങ്ങളുമായ കൃത്യങ്ങൾ ‘മഹാപാതകം’ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 45

एतेष्वेकतमेनापि सङ्गकृत्तत्समो भवेत् । यथाकथंचित्पापानामेतेषां परमर्षिभिः ॥ ४५ ॥

ഇവയിൽ ഏതൊന്നുമായെങ്കിലും സംഗം (സഹവാസം) ചെയ്യുന്നവനും അതിനുസമമായ ദോഷിയാകും. ഇങ്ങനെ പരമർഷിമാർ ഏതെങ്കിലും രീതിയിൽ ഈ പാപങ്ങളുടെ നിവാരണോപായം പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്.

Verse 46

शान्तैस्तु निष्कृतिर्दृष्टा प्रायश्चितादिकल्पनैः । प्रायश्चित्तविहीनानि पापानि श्रृणु भूपते ॥ ४६ ॥

ശാന്തികർമങ്ങളാലും പ്രായശ്ചിത്താദി വിധികളാലും തന്നെയാണ് നിഷ്കൃതി (പരിഹാരം) കാണപ്പെട്ടത്. ഇനി, ഹേ ഭൂപതേ, പ്രായശ്ചിത്തമില്ലാത്ത പാപങ്ങളെ കേൾക്കുക.

Verse 47

समस्तपापतुल्यानि महानरकदानि च । ब्रह्महत्यादिपापानां कथंचिन्निष्कृतिर्भवेत् ॥ ४७ ॥

ഇവ സമസ്തപാപതുല്യവും മഹാനരകദായകവുമാണ്. ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാപങ്ങൾക്കും പോലും ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ നിഷ്കൃതി സാധ്യമായേക്കാം.

Verse 48

ब्रह्मणं द्वेष्टि यस्तस्य निष्कृतिर्नास्ति कुत्रचित् । विश्वस्तघातिनं चैव कृतन्घानां नरेश्वर ॥ ४८ ॥

ഹേ നരേശ്വരാ! ബ്രാഹ്മണനെ ദ്വേഷിക്കുന്നവന് എവിടെയും പ്രായശ്ചിത്തമില്ല; അതുപോലെ വിശ്വസ്തനെ വഞ്ചിക്കുന്നവനും ഉപകാരിയെ വധിക്കുന്ന കൃതഘ്നനും പ്രായശ്ചിത്തമില്ല।

Verse 49

शूद्रस्त्रीसङ्गिनां चैव निष्कृतिर्नास्ति कुत्रचित् । शूद्रान्नपुष्टदेहानां वेदनिन्दारतात्मनाम् ॥ ४९ ॥

ശൂദ്രസ്ത്രീസംഗം ചെയ്യുന്നവർക്ക് എവിടെയും പ്രായശ്ചിത്തമില്ല; ശൂദ്രാന്നംകൊണ്ട് ദേഹം പോഷിപ്പിച്ച് വേദനിന്ദയിൽ മനസ്സ് രമിക്കുന്നവർക്കും പ്രായശ്ചിത്തം ലഭ്യമല്ല।

Verse 50

सत्कथानिन्दकानांच नेहामुत्रचनिष्कृतिः ॥ ५० ॥

സത്കഥയും ധർമ്മവചനവും നിന്ദിക്കുന്നവർക്ക് ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും പ്രായശ്ചിത്തമില്ല।

Verse 51

बौद्धालयं विशेद्यस्तु महापद्यपि वैद्विजः । नतस्यनिष्कृतिर्दृष्टाप्रायश्चितशतैरपि ॥ ५१ ॥

മഹാവിപത്തിൽ പോലും ഒരു വൈദ്വിജൻ (ദ്വിജൻ) ബൗദ്ധാലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ, നൂറുകണക്കിന് പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ ചെയ്താലും അവന് നിർദേശിക്കപ്പെട്ട നിഷ്കൃതിയില്ലെന്ന് പറയുന്നു।

Verse 52

बौद्धाः पाषंण्डिनः प्रोक्ता यतो वेदविनिन्दकाः । तस्माद्विजस्तान्नेक्षेत यतो धर्मबहिष्कृताः ॥ ५२ ॥

വേദത്തെ നിന്ദിക്കുന്നതിനാൽ ബൗദ്ധരെ പാഷണ്ഡികൾ എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ബഹിഷ്കൃതരായ അവരെ ദ്വിജൻ നോക്കുകയും ചെയ്യരുത്।

Verse 53

ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि द्विजो बोद्धालयं विशेत् । ज्ञात्वा चेन्निष्कृतिर्नास्ति शास्त्राणामिति निश्वयः ॥ ५३ ॥

അറിയിച്ചോ അറിയാതെയോ ഒരു ദ്വിജൻ ബോധാലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ, അത് ബോധ്യമായപ്പോൾ ഉറപ്പാകും—ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു: ആ അപരാധത്തിന് പ്രായശ്ചിത്തം ഇല്ല.

Verse 54

एतेषां पापबाहुल्यान्नरकं कोटिकल्पकम् । प्रायश्चित्तविहीनानि प्रोक्तान्यन्यानि च प्रभो ॥ ५४ ॥

പ്രഭോ! ഇവയിൽ പാപം അത്യധികമായതിനാൽ കോടികൽപകാലം നരകഫലം ലഭിക്കുന്നു; പ്രായശ്ചിത്തമില്ലാത്തവയായി മറ്റു കൃത്യങ്ങളും പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

Verse 55

पापानि तेषां नरकान्गदतो मे निशामय ॥ ५५ ॥

അവരുടെ പാപങ്ങളും (അതിന്റെ ഫലമായ) നരകങ്ങളും ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു—കേൾക്കുക.

Verse 56

महापातकिनस्तेषु प्रत्येकं युगवासिनः । तदन्ते पृथिवीमेत्य सप्तजन्मसु गर्दभाः ॥ ५६ ॥

അവരിൽ മഹാപാതകികൾ ഓരോരുത്തരും അവിടെ ഓരോ യുഗകാലം വസിക്കും; അതിന്റെ അവസാനം ഭൂമിയിലേക്കു വന്ന് ഏഴ് ജന്മം കഴുതകളായി ജനിക്കും.

Verse 57

ततः श्वानो विद्धदेहा भवेयुर्दशजन्मसु । आशताब्दं विट्कृमयः सर्पा द्वादशजन्मसु ॥ ५७ ॥

അതിനു ശേഷം അവർ പീഡിതദേഹത്തോടെ നായകളായി പത്ത് ജന്മം എടുക്കും; നൂറു വർഷം വിസർജ്യത്തിലെ പുഴുക്കളായി ഇരിക്കും; പിന്നെ പന്ത്രണ്ട് ജന്മം സർപ്പങ്ങളായി ജനിക്കും.

Verse 58

ततः सहस्त्रजन्मानि मृगाद्याः पशवो नृप । शताब्दं स्थावराश्चैव ततो गोधाशरीरिणः ॥ ५८ ॥

തദനന്തരം, ഹേ നൃപ, അവൻ മാൻ മുതലായ മൃഗയോനികളിൽ ആയിരം പ്രാവശ്യം ജന്മം എടുക്കുന്നു; പിന്നെ നൂറു വർഷം സ്ഥാവരയോനിയിൽ (സസ്യരൂപത്തിൽ) നിലകൊള്ളുന്നു; അതിനുശേഷം ഗോധാ പോലെയുള്ള ദേഹം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 59

ततस्तु सत्पजन्मानि चण्डालाः पापकारिणः । ततः षोडश जन्मानि शूद्राद्या हीनजातयः ॥ ५९ ॥

തദനന്തരം പാപകർമ്മം ചെയ്യുന്നവർ ഏഴ് ജന്മങ്ങൾ ചാണ്ഡാലരായി ജനിക്കുന്നു; പിന്നെ പതിനാറ് ജന്മങ്ങൾ ശൂദ്രാദി ഹീനജാതികളിൽ ജന്മം എടുക്കുന്നു।

Verse 60

ततस्तु जन्मद्वितये दरिद्राव्याधिपीडिताः । प्रतिग्रहपरा नित्यं ततो निरयगाः पुनः ॥ ६० ॥

അടുത്ത രണ്ട് ജന്മങ്ങളിൽ അവർ ദാരിദ്ര്യവും രോഗവും കൊണ്ട് പീഡിതരാകും; നിത്യം പ്രതിഗ്രഹത്തിൽ (ദാനം സ്വീകരിക്കൽ) ആസക്തരായിരിക്കും; പിന്നെ വീണ്ടും നരകത്തിലേക്ക് പോകും।

Verse 61

असूयाविष्टमनसो रौरवे नरके स्मृतम् । तत्र कल्पद्वयं स्थित्वा चाण्डालाः शतजन्मसु ॥ ६१ ॥

അസൂയ (ഇർഷ്യ) കൊണ്ട് ആവിഷ്ടമായ മനസ്സുള്ളവർ ‘രൗരവ’ എന്ന നരകത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടെ രണ്ട് കല്പം പാർത്തു, പിന്നെ നൂറു ജന്മങ്ങൾ ചാണ്ഡാലരായി ജനിക്കുന്നു।

Verse 62

मा ददस्वेति यो ब्रूयाद्गवान्गिब्राह्मणेषु च । शुनां योनिशतं गत्वा चाण्डालेषूपजायते ॥ ६२ ॥

‘നൽകരുത്’ എന്നു പറഞ്ഞ് ബ്രാഹ്മണർക്കു ഗോവുകൾ മുതലായ ദാനങ്ങൾ തടയുന്നവൻ, നായകളുടെ നൂറു യോനികൾ കടന്ന്, പിന്നെ ചാണ്ഡാലരിൽ ജനിക്കുന്നു।

Verse 63

ततो विष्ठाकृतमिश्चैव ततो व्याघ्रस्त्रिजन्मसु । तदंते नरकं याति युगानामेकविंशतिम् ॥ ६३ ॥

അപ്പോൾ അവൻ വിഷ്ഠാഭക്ഷക ജീവിയായി മാറുന്നു; തുടർന്ന് മൂന്നു ജന്മങ്ങൾ വ്യാഘ്രയോനിയിൽ ജനിക്കുന്നു. അതിന്റെ അവസാനം ഇരുപത്തൊന്ന് യുഗങ്ങൾ നരകത്തിൽ പതിക്കുന്നു.

Verse 64

परनिन्दापरा ये च ये च निष्ठुरभाषिणः । दानानां विघ्नकर्त्तारस्तेषां पापफलं श्रृणु ॥ ६४ ॥

പരനിന്ദയിൽ രതരായവരും, കഠിനവാക്കുകൾ പറയുന്നവരും, ദാനധർമ്മത്തിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നവരും—അവരുടെ പാപഫലം കേൾക്കുക.

Verse 65

मुशलोलूखलाभ्यां तु चूर्ण्यन्ते तस्करा भृशम् । तदन्ते तप्तपाषाणग्रहणं वत्सरत्रयम् ॥ ६५ ॥

കള്ളന്മാരെ മുസളവും ഉഖലവും കൊണ്ട് ഭീകരമായി അരച്ച് പൊടിയാക്കുന്നു; തുടർന്ന് മൂന്നു വർഷം കത്തുന്ന ചൂടുകല്ലുകൾ പിടിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 66

ततश्च कालसूत्रेण भिद्यन्ते सप्त वत्सरान् । शोचन्तः स्वानिकर्माणि परद्रव्यापहारकाः ॥ ६६ ॥

പിന്നീട് ‘കാലസൂത്ര’ എന്ന യാതനയാൽ മറ്റുള്ളവരുടെ ധനം കവർന്നവർ ഏഴ് വർഷം മുറിക്കപ്പെടുകയും കുത്തിപ്പൊളിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത്, സ്വന്തം കർമങ്ങളെ ഓർത്ത് വിലപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 67

कर्मणा तत्र पच्यन्ते नरकान्गिषु सन्ततम् ॥ ६७ ॥

അവിടെ അവർ സ്വന്തം കർമഫലത്താൽ നരകാഗ്നികളിൽ നിരന്തരം ചുട്ടുപൊള്ളുന്നു.

Verse 68

परस्वसूचकानां च नरकं श्रृणु दारुणम् । यावद्युगसहस्त्रं तु तप्तायः पिण्डभक्षणम् ॥ ६८ ॥

മറ്റുള്ളവരുടെ ധനം ചാടിപ്പറയുന്നവർക്കുള്ള ദാരുണ നരകം കേൾക്കുക; ആയിരം യുഗങ്ങൾ വരെ അവർ ചുവന്നുകത്തുന്ന ഇരുമ്പുകട്ടകൾ തിന്നുന്നു।

Verse 69

संपीड्यते च रसना संदंशैर्भृशदारुणैः । निरुच्छ्वासं महाघोरे कल्पार्द्धं निवसन्ति ते ॥ ६९ ॥

അത്യന്തം ദാരുണമായ പിഞ്ചുകളാൽ അവരുടെ നാവ് ഞെരിച്ച് തകർക്കപ്പെടുന്നു; ശ്വാസമറ്റവരായി അവർ ആ മഹാഭീകരസ്ഥാനത്ത് അർദ്ധകൽപം വസിക്കുന്നു।

Verse 70

परस्त्रीलोलुपानां च नरकं कथयामि ते । तप्तताम्रस्त्रियस्तेन सुरुपाभरणैर्युताः ॥ ७० ॥

പരസ്ത്രീലോലുപർക്കുള്ള നരകം ഞാൻ പറയുന്നു; അവിടെ ചുവന്നുകത്തുന്ന താമ്രസ്ത്രീകൾ മനോഹരാഭരണങ്ങളോടും മോഹനരൂപത്തോടും കൂടി പീഡയുടെ ഉപകരണങ്ങളാകുന്നു।

Verse 71

यादृशीस्तादृशीस्ताश्च रमन्ते प्रसभं बहु । विद्ववन्तं भयेनासां गृह्णन्ति प्रसभं च तम् ॥ ७१ ॥

അങ്ങനെയങ്ങനെയുള്ള സ്വഭാവമുള്ള സ്ത്രീകൾ ലജ്ജയില്ലാതെ ബലമായി ഏറെ രമിക്കുന്നു; അവരുടെ ഭയത്താൽ അവർ പണ്ഡിതനെയ്ക്കൂടി ബലമായി പിടിച്ചെടുക്കുന്നു।

Verse 72

कथयन्तश्च तत्कर्म नयन्ते नरकान्क्रमात् । अन्यं भजन्ते भूपाल पतिं त्यक्त्वा च याः स्त्रियः ॥ ७२ ॥

അത്തരം കർമ്മത്തെ പ്രശംസിച്ചു പറയുന്നവരും ക്രമേണ നരകങ്ങളിലേക്കു പോകുന്നു. ഹേ ഭൂപാലാ! ഭർത്താവിനെ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊരാളെ ആശ്രയിക്കുന്ന സ്ത്രീകളും അതേ പതനത്തിൽ വീഴും।

Verse 73

तत्पायःपुरुशास्तास्तु तत्पायःशयनेबलात् । पातयित्वा रमन्ते च बहुकालं बलान्विताः ॥ ७३ ॥

ആ പുരുഷന്മാർ അതേ ബലപ്രേരണയാൽ നിയന്ത്രിതരായി, അതേ ശയനത്തിൽ തന്നേ കീഴടങ്ങുന്നു; മറ്റുള്ളവരെ വീഴ്ത്തി, ബലവാന്മാരായി ദീർഘകാലം ക്രീഡിക്കുന്നു।

Verse 74

ततस्तैर्योषितो मुक्ता हुताशनसमोज्ज्वलम् । यः स्तम्भं समाश्लिष्य तिष्ठन्त्यब्दसहस्त्रकम् ॥ ७४ ॥

അതിനുശേഷം അവർ ആ സ്ത്രീകളെ വിട്ടയച്ചു; അഗ്നിസമമായ ദീപ്തിയാൽ ജ്വലിക്കുന്ന ഒരു തൂണിനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് അവർ ആയിരം വർഷം അവിടെ നിലകൊണ്ടു।

Verse 75

ततः क्षारोदकस्नानं क्षारोदकनिषेवणम् । तदन्ते नरकान् सर्वान् भुञ्जतेऽब्दशतं शतम् ॥ ७५ ॥

അതിനുശേഷം ക്ഷാരജലത്തിൽ സ്നാനവും ക്ഷാരജലത്തിന്റെ പാന/സേവനവും ഉണ്ടാകും; പിന്നെ അവൻ എല്ലാ നരകങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നു—നൂറു നൂറു വർഷങ്ങൾ.

Verse 76

यो हन्ति ब्राह्मणं गां च क्षत्रियं च नृपोत्तमम् । स चापि यातनाः सर्वा भुंक्ते कल्पेषु पञ्चसु ॥ ७६ ॥

ബ്രാഹ്മണനെയും, പശുവിനെയും, ഉത്തമരാജാവായ ക്ഷത്രിയനെയും കൊല്ലുന്നവൻ—അവനും എല്ലാ യാതനകളും അനുഭവിക്കുന്നു; അഞ്ചു കല്പങ്ങൾ വരെ അവയെ ഭോഗിക്കുന്നു।

Verse 77

यः श्रृणोति महन्निन्दां सादरं तत्फलं श्रृणु । तेषां कर्णेषु दाप्यन्ते तप्तायः कीलसंचयाः ॥ ७७ ॥

ആദരത്തോടെ മഹാനിന്ദ കേൾക്കുന്നവന്റെ ഫലം കേൾക്കുക: അത്തരക്കാരുടെ ചെവികളിൽ ചുവന്നുതിളക്കുന്ന ഇരുമ്പ് ആണികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ കുത്തിവെക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 78

ततश्च तेषु छिद्रेषु तैलमत्युष्णमुल्बणम् । पूर्यते च ततश्चापिं कुम्भीपाकं प्रपद्यते ॥ ७८ ॥

അതിനുശേഷം ആ തുളകളിൽ അത്യന്തം ചൂടും ഭീകരതയും ഉള്ള എണ്ണ ഒഴുക്കുന്നു; പിന്നെ പാപി ‘കുംഭീപാക’ എന്ന ഘോര യാതനയിൽ പതിക്കുന്നു।

Verse 79

नास्तिकानां प्रवक्ष्यामि विमुखानां हरे हरौ । अब्दानां कोटिपर्यन्तं लवणं भुञ्जते हि ते ॥ ७९ ॥

ഇപ്പോൾ ഹരിയിൽ നിന്ന് വിമുഖരായ നാസ്തികരുടെ ഗതി ഞാൻ പറയുന്നു; അവർ കോടിവർഷങ്ങൾ വരെ ഉപ്പു മാത്രമേ ഭക്ഷിക്കേണ്ടിവരൂ।

Verse 80

ततश्च कल्पपर्यन्तं रौरवे तप्तसैकते । भज्यंते पापकर्मणोऽन्येप्येवं नराधिप ॥ ८० ॥

അതിനുശേഷം, ഹേ നരാധിപാ! ചൂടേറിയ മണലുള്ള റൗരവ നരകത്തിൽ കല്പാന്തം വരെ മറ്റു പാപകർമ്മികളും ഇങ്ങനെ തന്നെ തകർന്നു യാതന അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 81

ब्राह्मणान्ये निरीक्षन्ते कोपदृष्ट्या नराधमाः । तप्तसूचीसहस्त्रेण चक्षुस्तेषां प्रसूर्यते ॥ ८१ ॥

ബ്രാഹ്മണരെ കോപദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കുന്ന ആ നരാധമരുടെ കണ്ണുകൾ, ആയിരം ചുവന്ന ചൂടുള്ള സൂചികളാൽ കുത്തിയതുപോലെ കുത്തിത്തുറക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 82

ततः क्षाराम्बुधाराभिः सेच्यन्ते नृपसत्तम । ततश्च क्रकर्चेर्घोरैर्भिद्यन्ते पापकर्म्मणः ॥ ८२ ॥

പിന്നീട്, ഹേ നൃപസത്തമാ! ക്ഷാരമുള്ള ജലധാരകളാൽ അവരെ നനയ്ക്കുന്നു; തുടർന്ന് ഭീകരമായ അറിവാൾ/ആറുപോലുള്ള ഉപകരണങ്ങളാൽ പാപകർമ്മികളെ പിളർത്തുന്നു।

Verse 83

विश्वासघातिनां चैव मर्यादाभेदिनां तथा । परान्नलोल्लुपानां च नरकं श्रृणु दारुणम् ॥ ८३ ॥

വിശ്വാസഘാതം ചെയ്യുന്നവരും, മര്യാദയും ആചാരപരിധിയും ലംഘിക്കുന്നവരും, മറ്റുള്ളവരുടെ അന്നത്തെ ലോഭിക്കുന്നവരും—അവർക്കുള്ള ഭയാനക നരകം കേൾക്കുക।

Verse 84

स्वमांसभोजिनो नित्यं भक्षमाणाः श्वभिस्तु ते । नरकेषु समस्तेषु प्रत्येकं ह्यब्दवासिनः ॥ ८४ ॥

സ്വമാംസം തന്നെ ഭക്ഷിക്കുന്നവർ നിത്യം നായകളാൽ കീറി തിന്നപ്പെടുന്നു; എല്ലാ നരകങ്ങളിലും അവർ ഓരോന്നിലും ഒരു വർഷം വീതം വസിക്കേണ്ടിവരും।

Verse 85

प्रतिग्रहरता ये च ये वै नक्षत्रपाठकाः । ये च देवलकान्नानां भोजिनस्ताञ्श्रृणुष्व मे ॥ ८५ ॥

ദാനപ്രതിഗ്രഹത്തിൽ ആസക്തരായവർ, നക്ഷത്രവിദ്യ പാരായണം ചെയ്ത് ഉപജീവിക്കുന്നവർ, കൂടാതെ ദേവലകരുടെ (ക്ഷേത്രസേവകരുടെ) അന്നം ഭക്ഷിക്കുന്നവർ—അവരെക്കുറിച്ച് എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക।

Verse 86

राजन्नाकल्पपर्यन्तं यातनास्वासु दुःखिताः । पच्यन्ते सततं पापाविष्टा भोगरताः सदा ॥ ८६ ॥

ഹേ രാജാവേ, ആ യാതനകളിൽ ദുഃഖിതരായി അവർ കല്പാന്തം വരെ നിരന്തരം ‘ചുട്ടുപാകപ്പെടുന്നു’; പാപത്തിൽ ആവിഷ്ടരായി സദാ ഭോഗാസക്തരായിരിക്കുന്നു।

Verse 87

ततस्तैलेन पूर्यन्ते कालसूत्रप्रपीडिताः । ततः क्षारोदकस्नानं मूत्रविष्टानिषेवणम् ॥ ८७ ॥

പിന്നീട് കാലസൂത്ര നരകത്തിൽ പീഡിതരായി അവർ എണ്ണകൊണ്ട് നിറയ്ക്കപ്പെടുന്നു; തുടർന്ന് ക്ഷാരജലത്തിൽ കുളിപ്പിക്കപ്പെടുകയും മൂത്രവും വിഷ്ഠയും കഴിക്കാൻ നിർബന്ധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 88

तदन्ते भुवमासाद्य भवन्ति म्लेच्छजातयः । अन्योद्वेगरता ये तु यान्ति वैतरणीं नदीम् ॥ ८८ ॥

ആ ദുഃഖകാലം അവസാനിച്ച ശേഷം അവർ ഭൂമിയിൽ തിരിച്ചെത്തി മ്ലേച്ഛജാതികളിൽ ജന്മം എടുക്കുന്നു. എന്നാൽ മറ്റുള്ളവർക്കു ഭയവും വ്യാകുലതയും ഉണ്ടാക്കുന്നതിൽ രതരായവർ വൈതരണി നദിയിലേക്കു പോകുന്നു॥

Verse 89

त्यक्तपञ्चमहायज्ञा लालाभक्षं व्रजन्ति हि । उपासनापरित्यागी रौरवं नरकं व्रजेत् ॥ ८९ ॥

പഞ്ചമഹായജ്ഞങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർ ലാലാഭക്ഷണത്തിന്റെ അവസ്ഥയിൽ പതിക്കുന്നു. ഉപാസനയെ പരിത്യജിക്കുന്നവൻ റൗരവ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു॥

Verse 90

विप्रग्रामकरादानं कुर्वतां श्रृणु भूपते । यातनास्वासु पच्यन्ते यावदाचन्द्रतारकम् ॥ ९० ॥

ഹേ ഭൂപതേ, കേൾക്കുക—ബ്രാഹ്മണരിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും നികുതി ചുമത്തുന്നവർ ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നത്രയും കാലം യാതനകളിൽ വേവിക്കപ്പെടുന്നു॥

Verse 91

ग्रामेषु भूपालवरो यः कुर्यादधिकं करम् । स सहस्त्रकुलो भुङ्क्तेनरकं कल्पपञ्चसु ॥ ९१ ॥

ഗ്രാമങ്ങളിൽ അതികമായ നികുതി ചുമത്തുന്ന രാജശ്രേഷ്ഠൻ, തന്റെ ആയിരം കുലങ്ങളോടുകൂടെ അഞ്ചു കല്പങ്ങൾ നരകം അനുഭവിക്കുന്നു॥

Verse 92

विप्रग्रामकरादानं योऽनुमन्तातु पापकृत् । स एव कृतवान् राजन्ब्रह्महत्यासहस्त्रकम् ॥ ९२ ॥

ഹേ രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണസമൂഹത്തിൽ നിന്ന് നികുതി പിരിയാൻ വെറും സമ്മതം നൽകുന്ന പാപി, താനേ ആയിരം ബ്രഹ്മഹത്യകൾ ചെയ്തവനെന്നപോലെ ആകുന്നു॥

Verse 93

कालसूत्रे महाघोरे स वसेद्दिचतुर्युगम् । अयोनौ च वियोनौ च पशुयोनौ च यो नरः ॥ ९३ ॥

അയോനി, വികൃതയോനി അല്ലെങ്കിൽ പശുയോനിയിൽ പതിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ അതിഭയങ്കരമായ ‘കാലസൂത്ര’ നരകത്തിൽ രണ്ടു ചതുര്യുഗകാലം വസിക്കും।

Verse 94

त्यजेद्रेतो महापापी सरेतोभोजनं लभेत् । वसाकूपं ततः प्राप्य स्थित्वा दिव्याब्दसत्पकम् ॥ ९४ ॥

വീര്യം പാഴാക്കുന്ന മഹാപാപിക്ക് വീര്യമിശ്രിതമായ ആഹാരം ഭോജിപ്പിക്കപ്പെടും; പിന്നെ ‘വസാകൂപം’ (കൊഴുപ്പുകുഴി) പ്രാപിച്ച് എഴുപത് ദിവ്യവർഷം അവിടെ നിലകൊള്ളും।

Verse 95

रेतोभोजी भवेन्मर्त्यः सर्वलोकेषु निन्दितः । उपवासदिने राजन्दन्तधावनकृन्नरः ॥ ९५ ॥

വീര്യം ഭോജിക്കുന്ന മർത്ത്യൻ സർവ്വലോകങ്ങളിലും നിന്ദിതനാകുന്നു; രാജനേ, ഉപവാസദിനത്തിൽ ദന്തധാവനം ചെയ്യുന്നവനും ദോഷിയെന്നു പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 96

स घोरं नरकं यातिव्याघ्रपक्षं चतुर्युगम् । यः स्वकर्मपरित्यागी पाषण्डीत्युच्यते बुधैः ॥ ९६ ॥

സ്വധർമ്മകർത്തവ്യം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനെ ബുദ്ധിമാന്മാർ ‘പാഷണ്ഡി’ എന്നു വിളിക്കുന്നു; അവൻ ഭയങ്കരമായ ‘വ്യാഘ്രപക്ഷ’ നരകത്തിൽ നാല് യുഗകാലം പോകുന്നു।

Verse 97

तत्संगकृतमोघः स्यात्तावुभावतिपापिनौ । कल्पकोटिसहस्त्रेषु प्रान्पुतो नरकान्क्रमात् ॥ ९७ ॥

അത്തരം സംഗം മൂലം ജീവിതഫലം നിഷ്ഫലമാകും; അവർ ഇരുവരും അതിപാപികളായി, ആയിരക്കോടി കല്പങ്ങൾ വരെ ക്രമമായി നരകങ്ങളിലേക്കു തള്ളപ്പെടും—വീണ്ടും വീണ്ടും।

Verse 98

देवद्रव्यापहर्त्तारो गुरुद्रव्यापहारकाः । ब्रह्महत्याव्रतसमं दुष्कृतं भुञ्जते नृप ॥ ९८ ॥

ഹേ നൃപാ! ദേവദ്രവ്യം മോഷ്ടിക്കുന്നവരും ഗുരുദ്രവ്യം അപഹരിക്കുന്നവരും ബ്രഹ്മഹത്യാ-വ്രതത്തോട് തുല്യമായ ഭയങ്കര പാപഫലം അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 99

अनाथधनहर्त्तारो ह्यनाथं ये द्विषन्ति च । कल्पकोटिसहस्त्राणि नरके ते वसन्ति च ॥ ९९ ॥

അനാഥരുടെ ധനം കവർന്നെടുക്കുന്നവരും അനാഥരെ ദ്വേഷിക്കുന്നവരും ആയിരക്കണക്കിന് കോടി കല്പങ്ങൾ നരകത്തിൽ വസിക്കുന്നു।

Verse 100

स्त्रीशूद्राणां समीपे तु ये वेदाध्ययने रताः । तेषां पापफलं वक्ष्ये श्रृणुष्व सुसमाहितः ॥ १०० ॥

സ്ത്രീകളുടെയും ശൂദ്രരുടെയും സന്നിധിയിൽ വേദാധ്യയന/പാരായണത്തിൽ രതരായവരുടെ പാപഫലം ഞാൻ പറയും; നീ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി കേൾക്കുക।

Verse 101

अधःशीर्षोर्ध्वपादाश्च कीलिताः स्तम्भकद्वये । ध्रूम्रपानरता नित्यं तिष्ठन्त्याब्रह्मवत्सरम् ॥ १०१ ॥

അവർ തല താഴെയും കാലുകൾ മുകളിലുമായി രണ്ടു തൂണുകളിൽ ആണിയടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കും; പുകവലിയിൽ ആസക്തരായി ബ്രഹ്മവത്സരാന്തം വരെ അങ്ങനെ തന്നെ നില്ക്കും।

Verse 102

जले देवालये वापि यस्त्यजेद्देहजं मलम् । भ्रूणहत्यासमं पापं संप्रान्पोत्यतिदारुणम् ॥ १०२ ॥

ജലത്തിലോ ദേവാലയത്തിനുള്ളിലോ ദേഹജന്യ മലം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ ഭ്രൂണഹത്യയ്‌ക്ക് തുല്യമായ അത്യന്തം ദാരുണമായ മഹാപാപം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 103

दन्तास्थिकेशनखरान्ये त्यज्यन्त्यमरालये । जले वा भुक्तशेषं च तेषां पापफलं श्रृणु ॥ १०३ ॥

ദേവാലയത്തിൽ പല്ല്, അസ്ഥി, മുടി, നഖം എന്നിവ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവരും, ജലത്തിൽ ഭക്ഷണോച്ഛിഷ്ടം എറിയുന്നവരും—അവരുടെ പാപഫലം കേൾക്കുക।

Verse 104

प्रासप्रोता हलैर्भिन्ना आर्त्तरावविराविणः । अत्युष्णतैलपाकेऽतितप्यन्ते भृशदारुणे ॥ १०४ ॥

കുന്തങ്ങളാൽ കുത്തിക്കൊള്ളപ്പെട്ടും, ഉഴവുപലകകളാൽ പിളർന്നും, ആർത്തനാദം മുഴക്കിയും—അവർ അത്യുഷ്ണമായ എണ്ണയിൽ ഭയാനക പാകത്തിൽ കഠിനമായി പീഡിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 105

कुर्वन्ति दुःखसंतप्तास्ततोऽन्येषु व्रजन्ति च । ब्रह्मसंहरते यस्तु गन्धकाष्टं तथैव च ॥ १०५ ॥

ദുഃഖത്തിൽ ദഹിച്ചവർ അതേ പ്രവൃത്തികൾ തുടരുകയും പിന്നെ മറ്റുവഴികളിലേക്കു പോകുകയും ചെയ്യുന്നു; എന്നാൽ ‘ഞാൻ ബ്രഹ്മൻ’ എന്ന അഹങ്കാരത്തെ സംഹരിക്കുന്നവൻ ബന്ധനാഗ്നിയുടെ ഇന്ധനമായ ഗന്ധകകാഷ്ഠത്തെയും അതുപോലെ നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 106

स याति नरकं घोरं यावदाचन्द्रतारकम् । ब्रह्मस्वहरणं राजन्निहामुत्र च दुःखदम् ॥ १०६ ॥

ഹേ രാജാവേ, ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നത്ര കാലം അവൻ ഭയങ്കര നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്റെ സ്വത്ത് അപഹരിക്കൽ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ദുഃഖം നൽകുന്നു।

Verse 107

इहसंपद्विनाशायपरत्रनरकाय च । कूटसाक्ष्यंवदेद्यस्तु तस्य पापफलंश्रृणु ॥ १०७ ॥

കൂട്ടസാക്ഷ്യം—കള്ളസാക്ഷ്യം പറയുന്നവൻ ഇഹലോകത്തിലെ സമ്പത്ത് നശിപ്പിക്കുകയും പരലോകത്തിൽ നരകത്തിൽ പതിക്കുകയും ചെയ്യും; അവന്റെ പാപഫലം കേൾക്കുക।

Verse 108

स याति यातनाः सर्वा यावदिन्द्राश्चतुर्दश । इहपुत्राश्च विनश्यन्ति परत्र च ॥ १०८ ॥

അവൻ പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ നിലനിൽക്കുന്ന കാലംവരെ എല്ലാ യാതനകളും അനുഭവിക്കുന്നു; അവന്റെ പുത്രന്മാർ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും നശിക്കുന്നു।

Verse 109

रौरवं नरकं भुङक्ते ततोऽन्यानपि च क्रमात् । ये चातिकामिनो मर्त्या ये च मिथ्याप्रवादिनः ॥ १०९ ॥

അത്യധിക കാമാസക്തരായ മനുഷ്യരും അസത്യം പറയുന്നവരും ‘രൗരവ’ എന്ന നരകം അനുഭവിക്കുന്നു; തുടർന്ന് ക്രമമായി മറ്റു നരകങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 110

तेषां सुखे जलौकास्तु पूर्य्यन्ते पन्नगोपमाः । एवं षष्टिसहस्त्राब्दे ततः क्षाराम्बुसेचनम् ॥ ११० ॥

അവർ (ശിക്ഷയിൽ) അങ്ങനെ കിടക്കുമ്പോൾ, പാമ്പുപോലെയുള്ള ജലൗകകൾ രക്തം കുടിച്ച് നിറയുന്നു. ഇങ്ങനെ അറുപതിനായിരം വർഷം; തുടർന്ന് ക്ഷാരജലം തളിക്കുന്നു।

Verse 111

ये वृथामांसनिरतास्ते यान्ति क्षारकर्दमम् । ततो गजैर्निपात्यन्ते मरुत्प्रपतनं यथा ॥ १११ ॥

ന്യായകാരണമില്ലാതെ മാംസഭക്ഷണത്തിൽ ലീനരായവർ ക്ഷാരകദമത്തിൽ വീഴുന്നു; അവിടെ നിന്ന് ആനകൾ അവരെ കാറ്റടിച്ച പാറക്കരയിലേക്കു വീഴ്ത്തിയതുപോലെ തള്ളിവിടുന്നു।

Verse 112

तदन्ते भवमासाद्य हीनाङ्गाः प्रभवन्ति च । यस्त्वृतौ नाभिगच्छेत स्वस्त्रिंय मनुजेश्वर ॥ ११२ ॥

തുടർന്ന് ഗർഭസംബവം സംഭവിക്കുമ്പോൾ അവയവക്കുറവുള്ള സന്തതി ജനിക്കാം. ഹേ മനുഷ്യാധിപാ! ഋതുകാലത്ത് സ്വന്തം ഭാര്യയെ സമീപിക്കാത്തവന് ഇത്തരമൊരു ഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 113

स याति रौरवं घोरं ब्रह्महकत्यां च विन्दति । अन्याचाररतं दृष्ट्वा यः शक्तो न निवारयेत् ॥ ११३ ॥

ശക്തനായിട്ടും ദുഷ്‌ചര്യയിൽ ഏർപ്പെട്ടവനെ കണ്ടിട്ടും തടയാത്തവൻ ഭയങ്കരമായ രൗരവ നരകത്തിലേക്ക് പോകുകയും ബ്രഹ്മഹത്യാപാപവും നേടുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 114

तत्पापं समवान्पोति नरकं तावुभावपि । पापिनां पापगणनां कृत्वान्येभ्यो दिशन्ति विन्दति ॥ ११४ ॥

അവൻ ആ പാപഫലം പൂർണ്ണമായി അനുഭവിക്കുകയും നരകത്തിലേക്കും പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു। പാപികളുടെ പാപങ്ങൾ കണക്കാക്കി മറ്റുള്ളവർക്ക് ശിക്ഷ നിശ്ചയിക്കുന്നവൻ അതനുസരിച്ച ഫലം തന്നെ നേടുന്നു।

Verse 115

अस्तित्वे तुल्यपापास्ते मिथ्यात्वे द्विगुणा नृप । अपापे पातकं यस्तु समरोप्य विनिन्दति ॥ ११५ ॥

ഹേ രാജാവേ! ആരോപിച്ച ദോഷം സത്യമായാൽ അത് പറയുന്നതിലെ പാപം അതിനുതുല്യം; എന്നാൽ അത് അസത്യമെങ്കിൽ പാപം ഇരട്ടിയാകും. പാപമില്ലാത്തവനിൽ പാപം ചുമത്തി നിന്ദിക്കുന്നവൻ മഹാപാതകം ചെയ്യുന്നു।

Verse 116

स याति नरकं घोरं यावञ्चर्द्रार्क तारकम् । पापिनां निन्द्यमानानां पापार्द्धं क्षयमेति च ॥ ११६ ॥

ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നത്ര കാലം അവൻ ഭയങ്കര നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. സജ്ജന്മാർ നിന്ദിക്കുന്ന പാപികളുടെ പാപത്തിന്റെ പകുതിയും ക്ഷയിക്കുന്നു।

Verse 117

यस्तु व्रतानि संगृह्य असमाप्य परित्यज्येत् । सोऽसिपत्रेऽनुभूयार्तिं हीनाङगोजायते भुवि ॥ ११७ ॥

വ്രതങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു പൂർത്തിയാക്കുന്നതിന് മുമ്പേ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ അസിപത്ര നരകത്തിൽ കടുത്ത യാതന അനുഭവിച്ച്, പിന്നെ ഭൂമിയിൽ അവയവദോഷമുള്ള ശരീരത്തോടെ ജനിക്കുന്നു।

Verse 118

अन्यैः संगृह्यमाणानांव्रतानां विघ्नकृन्नरः । अतीव दुःखदंरौद्रं स याति श्लेष्मभोजनम् ॥ ११८ ॥

മറ്റുള്ളവർ അനുഷ്ഠിക്കുന്ന വ്രതങ്ങളിൽ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ അത്യന്തം ദുഃഖകരവും ഭീകരവുമായ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ അവനെ ശ്ലേഷ്മം ഭക്ഷിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 119

न्याये च धर्मशिक्षायां पक्षपातं करोति यः । न तस्य निष्कृतिर्भूयः प्रायश्चित्तायुतैरपि ॥ ११९ ॥

ന്യായനിർവഹണത്തിലും ധർമ്മശിക്ഷണത്തിലും പക്ഷപാതം ചെയ്യുന്നവന് ഇനി യാതൊരു നിഷ്കൃതിയും ഇല്ല; അയ്യുതം പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ ചെയ്താലും മോചനം ലഭിക്കില്ല।

Verse 120

अभोज्यभोजी संप्राप्यं विङ्भोज्यं तु समायुतम् । ततश्चण्डालयोनौ तु गोमांसाशी सदा भवेत् ॥ १२० ॥

ഭക്ഷിക്കരുതാത്തതു ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ മലഭോജനത്തിന്റെ അവസ്ഥയിൽ പതിക്കുന്നു; പിന്നെ ചാണ്ഡാലയോണിയിൽ ജനിച്ച് എപ്പോഴും ഗോമാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവനാകുന്നു।

Verse 121

अवमान्य द्विजान्वाग्भिर्ब्रह्महत्यां च विन्दति । सर्वाश्चयातना भुक्त्वा चाण्डालो दशजन्मसु ॥ १२१ ॥

കഠിനവാക്കുകളാൽ ദ്വിജന്മാരെ അപമാനിക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മഹത്യാസമമായ പാപം നേടുന്നു; എല്ലാ യാതനകളും അനുഭവിച്ച് പത്ത് ജന്മം ചാണ്ഡാലനായി ജനിക്കുന്നു।

Verse 122

विप्राय दीयमाने तु यस्तु विघ्नं समाचरेत् । ब्रह्महत्यासमं तेन कर्त्तव्यं व्रतमेव च ॥ १२२ ॥

വിപ്രന് ദാനം നൽകുമ്പോൾ ആരെങ്കിലും ഉദ്ദേശപൂർവ്വം തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചാൽ, അവന് അത് ബ്രഹ്മഹത്യാസമമായ പാപമാകുന്നു; അതിനാൽ പ്രായശ്ചിത്തവ്രതം നിർബന്ധമായി അനുഷ്ഠിക്കണം।

Verse 123

अपहृत्य पस्स्यार्थं यः परेभ्यः प्रयच्छति । अपहर्त्ता तु निरयी यस्यार्थस्तस्य तत्फलम् ॥ १२३ ॥

മറ്റൊരാളുടെ ധനം അപഹരിച്ച് പിന്നെ മറ്റുള്ളവർക്ക് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ദാതാവല്ല—സത്യത്തിൽ കള്ളൻ. ആ അപഹർത്താവ് നരകത്തിൽ പതിക്കും; ആ ധനഫലം നഷ്ടപ്പെട്ടവനുടേതുതന്നെ.

Verse 124

प्रतिश्रुत्याप्रदानेन लालाभक्षं व्रजेन्नरः । यतिनिन्दापरो राजन् शिलानमात्रे प्रयाति हि ॥ १२४ ॥

വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് കൊടുക്കാതിരുന്നാൽ മനുഷ്യൻ ലാലാഭക്ഷകനായി തീരും. രാജാവേ, യതികളെ നിന്ദിക്കുന്നവൻ കല്ലുമാത്രമായ അവസ്ഥയിലേക്കു പതിക്കും.

Verse 125

आरामच्छेदिनो यान्ति युगानामेकविंशतिम् । श्वभोजनं ततः सर्वा भुञ्जते यातनाः क्रमात् ॥ १२५ ॥

ഉദ്യാനങ്ങളും പൊതുആരാമങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നവർ ഇരുപത്തൊന്ന് യുഗങ്ങൾ നരകത്തിൽ വീഴും. തുടർന്ന് അവർക്കു നായയുടെ ആഹാരം തിന്നേണ്ടിവരും; പിന്നെ ക്രമമായി എല്ലാ യാതനകളും അനുഭവിക്കും.

Verse 126

देवतागृहभेत्तारस्तडागानां च भूपते । पुष्पारामभिदश्चैव यां गतिं यान्ति तच्छॄणु ॥ १२६ ॥

ഭൂപതേ, ദേവാലയങ്ങൾ തകർക്കുന്നവരും, തടാകങ്ങൾ/കുളങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവരും, പുഷ്പോദ്യാനങ്ങൾ പാഴാക്കുന്നവരും—അവർ പ്രാപിക്കുന്ന ഗതി കേൾക്കുക.

Verse 127

यातनास्वासु सर्वासु पच्यन्ते वै पृथक् पृथक् । ततश्च विष्टाकृमयः कल्पानामेकविंशतिम् ॥ १२७ ॥

ആ എല്ലാ യാതനകളിലും അവർ ഓരോരുത്തരായി വേർതിരിച്ച് ദഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് അവർ വിസ്തയിലെ കൃമികളായി ഇരുപത്തൊന്ന് കല്പങ്ങൾ കഴിയുന്നു.

Verse 128

ततश्चाण्डालयोनौ तु शतजन्मानि भूपते । ग्रामविध्वंसकानां तु दाहकानां च लुम्पताम् ॥ १२८ ॥

അതിന് ശേഷം, ഹേ ഭൂപതേ, ഗ്രാമങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവർ—അവയെ കത്തിക്കുന്നവരും കൊള്ളയടിക്കുന്നവരും—ചാണ്ഡാല യോനിയിൽ നൂറു ജന്മങ്ങൾ എടുക്കുന്നു.

Verse 129

महत्पापं तदादेष्टुं न क्षमोऽहं निजायुषा । उच्छिष्टभोजिनो ये च मित्रद्रोहपराश्च ये ॥ १२९ ॥

ആ മഹാപാപം പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ എന്റെ ആയുഷ്കാലത്തിലും എനിക്ക് കഴിവില്ല—ഉച്ഛിഷ്ടം (ശേഷിച്ച അശുദ്ധം) ഭക്ഷിക്കുന്നവരും, മിത്രദ്രോഹത്തിൽ പരായണരായവരും.

Verse 130

एतेषां यातनास्तीव्रा भवन्त्याचन्द्रतारकम् । उच्छिन्नपितॄदेवेज्या वेंदमार्गबहिःस्थिताः ॥ १३० ॥

ഇവർക്കുള്ള യാതനകൾ അത്യന്തം തീവ്രമായി ചന്ദ്ര-താരകളുടെ കാലംവരെ നീളുന്നു. പിതൃ-ദേവാരാധന മുറിച്ചെറിഞ്ഞ് അവർ വേദമാർഗത്തിന് പുറത്തായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 131

पापानां यातानानां च धर्माणां चापि भूपते । एवं बहुविधा भूप यातनाः पापकारिणाम् ॥ १३१ ॥

ഹേ ഭൂപതേ, പാപങ്ങളുടെ യാതനകളും ധർമ്മത്തിന്റെ തത്ത്വങ്ങളും ഇങ്ങനെ വിവരിക്കപ്പെട്ടു. ഇപ്രകാരം, ഹേ രാജാവേ, പാപം ചെയ്യുന്നവർക്ക് പലവിധ യാതനകൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

Verse 132

तेषां तासां च संख्यानं कर्त्तुं नालमहं प्रभो । पापानां यातनानां च धर्माणां चापि भूपते ॥ १३२ ॥

ഹേ പ്രഭോ—ഹേ ഭൂപതേ—ആ ആ പാപങ്ങളുടെയും അവയിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന യാതനകളുടെയും ധർമ്മരൂപങ്ങളുടെയും എണ്ണം പൂർണ്ണമായി എണ്ണിപ്പറയാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല.

Verse 133

संख्यां निगदितुं लोके कः क्षमो विष्णुना विना । एतेषां सर्वपापानां धर्मशास्त्रविधानतः ॥ १३३ ॥

ധർമ്മശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ സർവ്വപാപങ്ങളുടെ എണ്ണം ലോകത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ കൂടാതെ ആര് പൂർണ്ണമായി പറയാൻ കഴിയും?

Verse 134

प्रायश्चित्तेषु चीर्णेषु पापराशिः प्रणश्यति । प्रायश्चित्तानि कार्याणि समीपे कमलापतेः ॥ १३४ ॥

പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ വിധിപൂർവ്വം ആചരിക്കുമ്പോൾ പാപങ്ങളുടെ സഞ്ചയം നശിക്കുന്നു; അതിനാൽ കമലാപതി (വിഷ്ണു)യുടെ സന്നിധിയിൽ പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ ചെയ്യണം।

Verse 135

न्यूनातिरिक्तकृत्यानां संपूर्तिकरणाय च । गङ्गा चतुलसी चैव सत्सङ्गो हरिकीर्त्तनम् ॥ १३५ ॥

കുറവായോ അധികമായോ ചെയ്ത ധർമ്മകൃത്യങ്ങളുടെ പൂർണ്ണതയ്ക്കായി ഗംഗ, തുളസി, സത്സംഗം, ഹരികീർത്തനം—ഇവയാണ് സഹായങ്ങൾ।

Verse 136

अनसूया ह्यहिंसा च सर्वेप्येते हि पापहाः । विष्ण्वर्पितानि कर्माणि सफलानि भवन्ति हि ॥ १३६ ॥

അനസൂയ (അസൂയാരഹിതത്വം)യും അഹിംസയും—ഇവയെല്ലാം പാപഹരങ്ങളാണ്; വിഷ്ണുവിന് അർപ്പിച്ച കർമ്മങ്ങൾ തീർച്ചയായും ഫലപ്രദമാകുന്നു।

Verse 137

अनर्प्पितानि कर्माणि भस्मविन्यस्तद्रव्यवत् । नित्यं नैमित्तिकं काम्यं यच्चान्यन्मोक्षमाधनम् ॥ १३७ ॥

ഭഗവാനെ അർപ്പിക്കാത്ത കർമ്മങ്ങൾ ചാരത്തിൽ വെച്ച ധനത്തെപ്പോലെ നിഷ്ഫലം; നിത്യ, നൈമിത്തിക, കാമ്യ കർമ്മങ്ങളോ മോക്ഷസാധനങ്ങളോ—എന്തായാലും അർപ്പണത്തിലൂടെയേ സാർത്ഥകമാകൂ।

Verse 138

विष्णौ समार्पितं सर्वं सात्त्विकं सफलं भवेत् । हरिभक्तिः परा नृणां सर्वं पापप्राणाशिनी ॥ १३८ ॥

വിഷ്ണുവിൽ സമർപ്പിച്ച എല്ലാം സാത്ത്വികമാകുകയും യഥാർത്ഥ ഫലം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. മനുഷ്യർക്കു ഹരിഭക്തിയേ പരമം; അത് സർവ്വപാപങ്ങളുടെ പ്രാണംപോലും നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 139

सा भक्तिदशधा ज्ञेया पापारण्यदवोपमा । तामसै राजसैश्चैव सात्त्विकैश्च नृपोत्तम ॥ १३९ ॥

ആ ഭക്തി പത്തുവിധമെന്നു അറിയേണ്ടത്; പാപമെന്ന അരണ്യത്തെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന കാട്ടുതീ പോലെയാണ് അത്. ഹേ നൃപോത്തമാ, അത് താമസീ, രാജസീ, സാത്ത്വികീ എന്നിങ്ങനെ ഭേദങ്ങളുള്ളതാണ്.

Verse 140

यच्चान्यस्य विनाशार्थं भजनं श्रीपतेर्नृप । सा तामस्यधमा भक्तिः खलभावधरा यतः ॥ १४० ॥

ഹേ രാജാവേ, മറ്റൊരാളുടെ നാശത്തിനായി ശ്രീപതിയെ ഭജിക്കുന്നത് താമസിയായ അതിനീച ഭക്തിയാണ്; കാരണം അത് ദുഷ്ടഭാവത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 141

योऽर्चयेत्कैतवधिया स्वैरिणी स्वपतिं यथा । नारायणं जगन्नाथं तामसी मध्यमा तु सा ॥ १४१ ॥

കപടബുദ്ധിയോടെ നാരായണൻ ജഗന്നാഥനെ അർച്ചിക്കുന്നവൻ—സ്വൈരിണി തന്റെ ഭർത്താവിനെ സമീപിക്കുന്നതുപോലെ—അത്തരം ഭക്തി താമസീ, മധ്യമമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 142

देवापूजापरान्दृष्ट्वा मात्सर्याद्योऽर्चयेद्धीरम् । सा भक्तिः पृथिवीपाल तामसी चोत्तमा स्मृता ॥ १४२ ॥

ഹേ ഭൂമിപാലാ, മറ്റുള്ളവർ ദേവപൂജയിൽ ലീനരായിരിക്കുന്നതു കണ്ടു അസൂയകൊണ്ട് ധീരനെ (സ്ഥിരചിത്തനെ) അർച്ചിക്കുന്നവന്റെ ഭക്തി താമസീ—ഉത്തമമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 143

धनधान्यादिकं यस्तु प्रार्थयन्नर्चयेद्वरिम् । श्रद्धया परया युक्तः सा राजस्यधमा स्मृता ॥ १४३ ॥

ധനം ധാന്യം മുതലായവ പ്രാർത്ഥിച്ചുകൊണ്ട് പരമശ്രദ്ധയോടെ ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നവന്റെ ആ ഭക്തി രാജസ ഭക്തികളിൽ പോലും അധമമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 144

यः सर्वलोकविख्यातकीर्तिमुद्दिश्य माधवम् । अर्चयेत्परया भक्त्या सा मध्या राजसी मता ॥ १४४ ॥

സകല ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ കീർത്തി നേടുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് പരമഭക്തിയോടെ മാധവനെ ആരാധിക്കുന്നവന്റെ ഭക്തി രാജസീയും മധ്യമവുമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 145

सालोक्यादि पदं यस्तु समुद्दिश्यार्चयेद्धरिम् । सा राजस्युत्तमा भक्तिः कीर्तिता पृथिवीपते ॥ १४५ ॥

ഹേ പൃഥിവീപതേ! സാലോക്യാദി പദം ആഗ്രഹിച്ച് ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നവന്റെ ഭക്തി രാജസ ഭക്തികളിൽ ഉത്തമമെന്നു കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 146

यस्तु स्वकृतपापानां क्षयार्थं प्रार्चयेद्वरिम् । श्रद्धया परयोपेतः सा सात्त्विक्यधमा स्मृता ॥ १४६ ॥

സ്വയം ചെയ്ത പാപങ്ങളുടെ ക്ഷയത്തിനായി പരമശ്രദ്ധയോടെ ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നവന്റെ ഭക്തി സാത്ത്വിക ഭക്തികളിൽ അധമമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 147

हरेरिदं प्रियमिति शुश्रूषां कुरुते तु यः । श्रद्धया संयुतो भूयः सात्त्विकी मध्यमा तु सा ॥ १४७ ॥

‘ഇത് ഹരിക്കു പ്രിയമാണ്’ എന്നു കരുതി ശ്രദ്ധയോടെ സേവാശുശ്രൂഷ ചെയ്യുന്നവന്റെ ഭക്തി പ്രധാനമായും സാത്ത്വികവും മധ്യമവുമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 148

विधिबुद्ध्यार्चयेद्यस्तु दासवच्छ्रीपतिं नृप । भक्तीनां प्रवरा सा तु उत्तमा सात्त्विकी स्मृता ॥ १४८ ॥

ഹേ നൃപാ! ശാസ്ത്രവിധിബുദ്ധിയോടെയും ദാസഭാവത്തോടെയും ശ്രീപതിയെ ആരാധിക്കുന്നവന്റെ ഭക്തിയേ ഭക്തികളിൽ ശ്രേഷ്ഠം; അതു ഉത്തമമായ സാത്ത്വികഭക്തി എന്നു സ്മൃതമാണ്.

Verse 149

महीमानं हरेर्यस्तु किंचित्कृत्वा प्रियो नरः । तन्मयत्वेन संतुष्टः सा भक्तिरुत्तमोत्तमा ॥ १४९ ॥

ഹരിയുടെ സേവയിൽ അല്പമെങ്കിലും ചെയ്തുകൊണ്ട് ഹരിക്ക് പ്രിയനായിത്തീരുകയും, അവനിൽ തന്മയനായി തൃപ്തനാകുകയും ചെയ്യുന്നവന്റെ ഭക്തിയേ ഉത്തമോത്തമം.

Verse 150

अहमेव परो विष्णुर्मयिसर्वमिदं जगत् । इति यः सततं पश्येत्तं विद्यादुत्तमोत्तमम् ॥ १५० ॥

“ഞാനേ പരമവിഷ്ണു; എന്നിൽ തന്നെയാണ് ഈ സർവ്വജഗത്തും നിലകൊള്ളുന്നത്” എന്നു യാരെല്ലാം നിരന്തരം ദർശിക്കുന്നുവോ, അവനെ ഉത്തമോത്തമൻ എന്നു അറിയുക.

Verse 151

एवं दशविधा भक्तिः संसारच्छेदकारिणी । तत्रापि सात्त्विकी भक्तिः सर्वकामफलप्रदा ॥ १५१ ॥

ഇങ്ങനെ ഭക്തി പത്തു വിധമാണ്; അത് സംസാരബന്ധനം ഛേദിക്കുന്നതാണ്. അവയിൽ സാത്ത്വികഭക്തി എല്ലാ ശുഭകാമങ്ങളുടെയും ഫലം നൽകുന്നു.

Verse 152

तस्माच्छृणुष्व भूपाल संसारविजिगीषुणा । स्वकर्मणो विरोधेन भक्तिः कार्या जनार्दने ॥ १५२ ॥

അതുകൊണ്ട് ഹേ ഭൂപാലാ, കേൾക്കുക—സംസാരത്തെ ജയിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ തന്റെ സ്വധർമ്മത്തിന് വിരോധമില്ലാതെ ജനാർദനനിൽ ഭക്തി ആചരിക്കണം.

Verse 153

यः स्वधर्मं परित्यज्य भक्तिमात्रेण जीवति । न तस्य तुष्यते विष्णुराचारेणैव तुष्यते ॥ १५३ ॥

സ്വധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭക്തിമാത്രം ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നവനിൽ വിഷ്ണു പ്രസന്നനാകുന്നില്ല; സദാചാരത്തിലൂടെയേ അവൻ തൃപ്തനാകൂ।

Verse 154

सर्वागमानामाचारः प्रथमं परिकल्पते । आचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभुरच्युतः ॥ १५४ ॥

സകല ആഗമങ്ങളിലും ആചാരമാണ് ആദ്യത്തെ അടിസ്ഥാനമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ആചാരത്തിൽ നിന്നാണ് ധർമ്മം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രഭു അച്യുതൻ।

Verse 155

तस्मात्कार्या हरेर्भक्तिः स्वर्धमस्याविरोधिनी । सदाचारविहीनानां धर्मा अप्यसुखप्रदाः ॥ १५५ ॥

അതുകൊണ്ട് ഹരിഭക്തി സ്വധർമ്മത്തോട് വിരോധമില്ലാത്തവിധം ആചരിക്കണം. സദാചാരമില്ലാത്തവർക്ക് ധർമ്മകർമ്മങ്ങളും ദുഃഖം നൽകും।

Verse 156

स्वधर्महीना भक्तिश्वाप्यकृतैव प्रकीर्तिता । यत्तु पृष्टं त्वया भूयस्तत्सर्वं गदितं मया ॥ १५६ ॥

സ്വധർമ്മമില്ലാത്ത ഭക്തിയും ഫലശൂന്യമെന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നീ വീണ്ടും ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതീർത്തു।

Verse 157

तस्माद्धर्मपरो भूत्वा पूजयस्व जनार्दनम् । नारायणमणीयांसं सुखमेष्यसि शाश्वतम् ॥ १५७ ॥

അതുകൊണ്ട് ധർമ്മപരനായി ജനാർദനനെ പൂജിക്ക. അണുവിലും സൂക്ഷ്മനായ നാരായണനെ ആരാധിച്ചാൽ നീ ശാശ്വതസുഖം പ്രാപിക്കും।

Verse 158

शिव एव हरिः साक्षाद्धरिरेव शिवः स्वयम् । द्वयोरन्तरदृग्याति नरकारन्कोटिशः खलः ॥ १५८ ॥

ശിവൻ തന്നെയാണ് സാക്ഷാൽ ഹരി; ഹരിയും സ്വയം ശിവൻ തന്നേ. ഇവരിൽ ഭേദം കാണുന്ന ദുഷ്ടൻ കോടി കൽപ്പങ്ങൾ നരകത്തിൽ പതിക്കും.

Verse 159

तस्माद्विष्णुं शिवं वापि समं बुद्धा समर्चय । भेदकृद्दुःखमाप्नोति इह लोके परत्र च ॥ १५९ ॥

അതുകൊണ്ട് വിഷ്ണുവെയോ ശിവനെയോ സമമെന്ന് അറിഞ്ഞ് ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം. ഭേദം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ദുഃഖം അനുഭവിക്കും.

Verse 160

यदर्थमहमायातस्त्वत्समीपं जनाधिप । तत्ते वक्ष्यामि सुमते सावधानं निशामय ॥ १६० ॥

ഹേ ജനാധിപാ! ഞാൻ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ വന്ന ഉദ്ദേശ്യം ഞാൻ നിന്നോട് പറയും. ഹേ സുമതേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.

Verse 161

आत्मघातकपाप्मानो दग्धाः कपिलकोपतः । वसन्ति नरके ते तु राजंस्तव पितामहाः ॥ १६१ ॥

ഹേ രാജാവേ! ആത്മഹത്യയുടെ പാപത്തിൽ മലിനമായ നിന്റെ പിതാമഹന്മാർ കപിലന്റെ കോപത്തിൽ ദഹിക്കപ്പെട്ടു; അവർ ഇപ്പോൾ നരകത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 162

तानुद्धर महाभाग गङ्गानयनकर्मणा । गङ्गा सर्वाणि पापानि नाशयत्येव भूपते ॥ १६२ ॥

ഹേ മഹാഭാഗാ! ഗംഗാനയന കർമം നടത്തി അവരെ ഉദ്ധരിക്കൂ. ഹേ ഭൂപതേ, ഗംഗ തീർച്ചയായും എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 163

केशास्थिनखदन्दाश्च भस्मापि नृपसत्तम । नयति विष्णुसदनं स्पृष्टा गाङ्गेन वारिणा ॥ १६३ ॥

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! മുടി, അസ്ഥി, നഖം, പല്ല്—അതിനുപരി ഭസ്മവും—ഗംഗാജലസ്പർശം ലഭിച്ചാൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ധാമത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു.

Verse 164

यस्यास्थि भस्म वा राजन् गङ्गायां क्षिप्यते नरैः । स सर्वपापनिर्मुक्तः प्रयाति भवनं हरेः ॥ १६४ ॥

ഹേ രാജാവേ! ആരുടെയെങ്കിലും അസ്ഥിയോ ഭസ്മമോ മനുഷ്യർ ഗംഗയിൽ അർപ്പിച്ചാൽ, അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി ഹരിയുടെ ധാമത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.

Verse 165

यानि कानि च पापानि प्रोक्तानि तव भूपते । तानि कर्माणि नश्यन्ति गङ्गाबिन्द्वभिषेचनात् ॥ १६५ ॥

ഹേ ഭൂപതേ! നിനക്കു പറഞ്ഞിട്ടുള്ള ഏതു പാപങ്ങളായാലും, ഗംഗാജലത്തിന്റെ ഒരു തുള്ളി തളിച്ചാൽ പോലും ആ കർമങ്ങൾ എല്ലാം നശിക്കുന്നു.

Verse 166

सनक उवाच । इत्युक्त्वा मुनिशार्दूल महाराजं भगीरथम् । धर्मात्मानं धर्मराजः सद्यश्वान्तर्दधेतदा ॥ १६६ ॥

സനകൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ധർമ്മാത്മാവായ ധർമ്മരാജൻ (യമൻ) മുനിശാർദൂലനായ മഹാരാജ ഭഗീരഥനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ഉടൻ അപ്രത്യക്ഷനായി.

Verse 167

स तु राजा महाप्राज्ञः सर्वशास्त्रार्थपारगाः । निक्षिप्य पृथिवीं सर्वां सचिवेषु ययौ वनम् ॥ १६७ ॥

ആ രാജാവ് മഹാപ്രാജ്ഞനും സർവ്വശാസ്ത്രാർത്ഥപാരംഗതനും ആയിരുന്നു; മുഴുവൻ ഭൂമിയും (രാജ്യം) മന്ത്രിമാർക്ക് ഏൽപ്പിച്ച് വനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 168

तुहिनाद्रौ ततो गत्वा नरनारायणाश्रमात् । पश्चिमे तुहिनाक्रान्ते श्रृङ्गेषोडशयोजने ॥ १६८ ॥

അനന്തരം നര-നാരായണാശ്രമത്തിൽ നിന്ന് ഹിമാദ്രിയിലേക്കു പോയി, പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ തുഹിനം മൂടിയ പതിനാറു യോജന ദൂരത്തിലുള്ള ശിഖരത്തെ അവൻ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 169

तपस्तप्त्वानयामास गङ्गां त्रैलोक्यपावनीम् ॥ १६९ ॥

അവൻ കഠിനതപസ് ചെയ്ത് ത്രിലോകപാവിനിയായ പരിശുദ്ധ ഗംഗയെ പ്രാദുര്ഭവിപ്പിച്ചു।

Frequently Asked Questions

It functions as a Dharmaśāstra-style index inside Purāṇic narrative: named realms (e.g., Kālasūtra, Kumbhīpāka, Raurava) are paired with specific ethical violations, turning cosmography into a moral taxonomy that supports the later move toward prāyaścitta and bhakti as remedial paths.

The chapter foregrounds brahma-hatyā, surā-pāna, steya (especially gold theft), and guru-talpa-gamana, adding association with such offenders as a fifth. “Equivalent sins” extend these categories to socially and ritually analogous acts, showing a graded logic of culpability used for assigning consequences and framing atonement.

After detailing yātanās and long rebirth chains, it asserts that properly performed expiation (śānti/prāyaścitta), dedication of actions to Viṣṇu, and especially sāttvika bhakti can destroy accumulated sin; Gaṅgā is presented as a tangible salvific medium that finalizes the transition from retribution to release.

Bhakti is classified into ten modes across tāmasic, rājasic, and sāttvic motivations—ranging from harmful or envy-driven worship to scripturally aligned, servant-hearted devotion—establishing a motivational ethics of devotion where purity of intent determines spiritual efficacy.