Dharmānukathana (Narration of Dharma)

Verse 1

धर्मराज उवाच । देवतायतनं यस्तु कुरुते कारयत्यपि । शिवस्यापि हरेर्वापि तस्य पुण्यफलं शृणु 1. ॥ १ ॥

ധർമരാജൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ആരു ദേവതയ്ക്കായി ക്ഷേത്രം പണിയുകയോ പണിയിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു, അത് ശിവന്റേതായാലും ഹരിയുടേതായാലും (വിഷ്ണുവിന്റേതായാലും), അവനു ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം കേൾക്കുക।

Verse 2

मातृतः पितृतश्चैव लक्षकोटिकुलान्वितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे तिष्ठत्येव न संशयः ॥ २ ॥

മാതൃപക്ഷവും പിതൃപക്ഷവും ആയ ലക്ഷ-കോടി കുലങ്ങളോടുകൂടി, അവൻ സംശയമില്ലാതെ മൂന്നു കല്പകാലം വിഷ്ണുപദം (പരമധാമം)യിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 3

मृदैव कुरुते यस्तु देवतायतनं नरः । यावत्पुण्यं भवेत्तस्य तन्मे निगदतः शृणु ॥ ३ ॥

മണ്ണുകൊണ്ടുമാത്രം ദേവതയുടെ ആയതനം (ക്ഷേത്രം) പണിയുന്ന മനുഷ്യന് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക.

Verse 4

दिव्यदेहधरो भूत्वा विमानवरमास्थितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे तिष्ठत्येव न संशयः ॥ ४ ॥

ദിവ്യദേഹം ധരിച്ചു ശ്രേഷ്ഠമായ വിമാനത്തിൽ ആരൂഢനായി, അവൻ സംശയമില്ലാതെ മൂന്നു കല്പകാലം വിഷ്ണുപദത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 5

मृदैव कुरुते यस्तु देवतायतनं नरः । यावत्पुण्यं भवेत्तस्य तन्मे निगदतः शृणु ॥ ५ ॥

മണ്ണുകൊണ്ടുമാത്രം ദേവതയുടെ ആയതനം (ക്ഷേത്രം) പണിയുന്ന മനുഷ്യന് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം എത്രയെന്നു എന്റെ വചനത്തിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.

Verse 6

दिव्यदेहधरो भूत्वा विमानवरमास्थितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे स्थित्वा ब्रह्मपुरं व्रजेत् ॥ ६ ॥

ദിവ്യദേഹം ധരിച്ചു ശ്രേഷ്ഠമായ വിമാനത്തിൽ ആരൂഢനായി, മൂന്നു കല്പകാലം വിഷ്ണുപദത്തിൽ സ്ഥിരമായി വസിച്ച്, തുടർന്ന് ബ്രഹ്മപുരം (ബ്രഹ്മാവിന്റെ നഗരം) പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 7

कल्पद्वयं स्थितस्तत्र पुनः कल्पं वसेद्दिवि । ततस्तु योगिनामेव कुले जातो दयान्वितः ॥ ७ ॥

അവിടെ രണ്ട് കല്പങ്ങൾ താമസിച്ച്, പിന്നെയും ഒരു കല്പം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിച്ചു. തുടർന്ന് യോഗികളുടെ തന്നെ കുലത്തിൽ കരുണാസമ്പന്നനായി ജനിച്ചു।

Verse 8

वैष्णवं योगमास्थाय मुक्तिं व्रजति शाश्वतीम् । दारुभिः कुरुते यस्तु तस्य स्याद् द्विगुणं फलम् ॥ ८ ॥

വൈഷ്ണവയോഗം ആശ്രയിക്കുന്നവൻ ശാശ്വത മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു. പവിത്ര ദാരു (വിറക്) ഉപയോഗിച്ച് അത് ചെയ്യുന്നവന് ഫലം ഇരട്ടിയാകും।

Verse 9

त्रिगुणं चेष्टकाभिस्तु शिलाभिस्तच्चतुर्गुणम् । स्फाटिकाभिः शिलाभिस्तु ज्ञेयं दशगुणोत्तरम् ॥ ९ ॥

ഇഷ്ടകകളാൽ (ഇട്ടുകൊണ്ട്) ചെയ്താൽ ഫലം ത്രിഗുണം; ശിലാപട്ടകളാൽ ചെയ്താൽ ചതുര്‍ഗുണം. സ്ഫടികശിലകളാൽ ചെയ്താൽ പത്തിരട്ടി മേന്മയുള്ള പുണ്യമെന്ന് അറിയുക।

Verse 10

ताम्रीभिस्तच्छतगुणं हेम्ना कोटिगुणं भवेत् । देवालयं तडागं वा ग्रामं वा पालयेत्तु यः ॥ १० ॥

താമ്രം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്താൽ പുണ്യം നൂറിരട്ടി; സ്വർണം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്താൽ കോടിരട്ടി ആകുന്നു. ദേവാലയം, തടാകം (കുളം) അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രാമം സംരക്ഷിക്കുന്നവനും അത്തരം വർദ്ധിത ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 11

कर्तुःशतगुणं तस्य पुण्यं भवति भूपते । देवालयस्य शुश्रूषां लेपसेचनमण्डनैः ॥ ११ ॥

ഹേ ഭൂപതേ! ലേപനം, സേചനം (ജലം തളിക്കൽ), മണ്ഡനം എന്നിവകൊണ്ട് ദേവാലയത്തെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നവന്റെ പുണ്യം സാധാരണ കർത്താവിനേക്കാൾ നൂറിരട്ടി ആകുന്നു।

Verse 12

कुर्याद्यत्सततं भक्त्या तस्य पुण्यमनन्तकम् । वेतनाद्विष्टितो वापि पुण्यकर्मप्रवर्त्तिताः ॥ १२ ॥

മനുഷ്യൻ ഭക്തിയോടെ നിരന്തരം എന്ത് ചെയ്താലും അതിന്റെ പുണ്യം അനന്തമാകുന്നു. വേതനത്തിനായോ നിർബന്ധിത സേവനത്തിലോ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവരും അതുവഴി പുണ്യകർമ്മങ്ങളിൽ പ്രവൃത്തരാകുന്നു.

Verse 13

ते गच्छन्ति धराधाराः शाश्वतं वैष्णवं पदम् । तडागार्द्धफलं राजन्कासारे परिकीर्तितम् ॥ १३ ॥

അത്തരം ധരാധാരർ—ലോകോപകാരികൾ—ശാശ്വതമായ വൈഷ്ണവ പദം പ്രാപിക്കുന്നു. രാജാവേ, കാസാരം (ചെറിയ കുളം) തഡാഗം (വലിയ ജലാശയം) നൽകുന്ന പുണ്യത്തിന്റെ പകുതിയെന്നു പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 14

कूपे पादफलं ज्ञेयं वाप्यां पद्माकरोन्मितम् । वापीशतगुणं प्रोक्तं कुल्यायां भूपतेः फलम् ॥ १४ ॥

കിണറിന്റെ ഫലം നാലിലൊന്ന് എന്നു അറിയുക; വാപി (കുളം)യുടെ ഫലം അതിലെ പദ്മാകരങ്ങളുടെ എണ്ണമനുസരിച്ച്. വലിയ ജലാശയത്തിന്റെ ഫലം കുളത്തേക്കാൾ നൂറിരട്ടി എന്നു പറയുന്നു; കുല്യാ (ജലവാഹിനി/കാലുവ)യുടെ ഫലം, ഭൂപതേ, രാജാവിനേയ്ക്കാണ് എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

Verse 15

दृषद्भिस्तु धनी कुर्यान्मृदा निष्किञ्चनो जनः । तयोः फलं समानं स्यादित्याह कमलोद्भवः ॥ १५ ॥

ധനവാൻ കല്ലുകളാൽ ഈ കർമ്മം ചെയ്യട്ടെ; നിർധനൻ മണ്ണുകൊണ്ടും ചെയ്യാം. ഇരുവരുടെയും ഫലം ഒരുപോലെയാണെന്ന് കമലോദ്ഭവൻ (ബ്രഹ്മാവ്) പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 16

दद्यादाढ्यस्तु नगरं हस्तमात्रमकिञ्चनः । भुवं तयोः समफलं प्राहुर्वेदविदो जनाः ॥ १६ ॥

ധനവാൻ ഒരു നഗരം വരെ ദാനം ചെയ്യട്ടെ; അകിഞ്ചനൻ കൈയിൽ ഒതുങ്ങുന്നതത്ര മാത്രം നൽകട്ടെ. ഈ രണ്ടുദാനങ്ങളുടെയും ഫലം ഒരുപോലെയെന്ന് വേദവിദഗ്ധർ പറയുന്നു.

Verse 17

धनाढ्यः कुरुते यस्तु तडागं फलसाधनम् । दरिद्र ः कुरुते कूपं समं पुण्यं प्रकीर्तितम् ॥ १७ ॥

ധനവാൻ ഫലപ്രദമായ പൊതുഹിതത്തിനായി തടാകം പണിയുകയും ദരിദ്രൻ കിണർ കുഴിക്കയും ചെയ്താൽ—ഇരുവർക്കും സമമായ പുണ്യമെന്ന് പ്രസിദ്ധമാണ്।

Verse 18

आश्रमं कारयेद्यस्तु बहुजन्तूपकारकम् । स याति ब्रह्मभुवनं कुलत्रयसमन्वितः ॥ १८ ॥

അനേകം ജീവികൾക്ക് ഉപകാരകരമായ ആശ്രമം പണിയിക്കുന്നവൻ, തന്റെ കുലത്തിലെ മൂന്നു തലമുറകളോടുകൂടെ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 19

धेनुर्वा ब्राह्मणो वापि यो वा को वापि भूपते । क्षणार्द्धं तस्य छायायां तिष्ठन्स्वर्गं नयत्यमुम् ॥ १९ ॥

ഹേ രാജാവേ, പശുവായാലും ബ്രാഹ്മണനായാലും—അല്ലെങ്കിൽ ആരായാലും—അവന്റെ നിഴലിൽ അർദ്ധക്ഷണം നിന്നാൽ പോലും ആ പുണ്യത്താൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 20

आरामकारका राजन्देवतागृहकारिणः । तडागग्रामकर्त्तारः पूज्यन्ते हरिणा सह ॥ २० ॥

ഹേ രാജാവേ, ഉദ്യാനങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നവർ, ദേവതാഗൃഹങ്ങൾ പണിയുന്നവർ, തടാകങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും സ്ഥാപിക്കുന്നവർ—അവർ ഹരിയോടുകൂടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 21

सर्वलोकोपकारार्थं पुष्पारामं जनेश्वर । कुर्वते देवतार्थं वा तेषां पुण्यफलं शृणु ॥ २१ ॥

ഹേ ജനേശ്വരാ, സർവ്വലോകോപകാരത്തിനായോ ദേവതാർപ്പണത്തിനായോ പുഷ്പോദ്യാനം ഒരുക്കുന്നവരുടെ പുണ്യഫലം കേൾക്കുക।

Verse 22

तत्र यावन्ति पर्णानि कुसुमानि भवन्ति च । तावद्वर्षाणि नाकस्थो मोदते कुलकोटिभिः ॥ २२ ॥

അവിടെ എത്ര ഇലകളും പുഷ്പങ്ങളും ഉണ്ടോ, അത്ര വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചവൻ ദേവലോകത്തിൽ തന്റെ കുലകോടികളോടൊപ്പം ആനന്ദത്തോടെ വസിക്കുന്നു।

Verse 23

प्राकारकारिणस्तस्य कण्टकावरणप्रदाः । प्रयान्ति ब्रह्मणः स्थानं युगानामेकसप्ततिम् ॥ २३ ॥

അതിന് സംരക്ഷണപ്രാകാരം പണിയുകയും മുള്ളുകളിൽ നിന്ന് കാക്കാൻ മറയൊരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ എഴുപത്തൊന്ന് യുഗങ്ങൾ വരെ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 24

तुलसीरोपणं ये तु कुर्वते मनुजेश्वर । तेषां पुण्यफलं राजन्वदतो मे निशामय ॥ २४ ॥

ഹേ മനുഷ്യേശ്വരാ! തുളസി നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നവരെക്കുറിച്ച്, ഹേ രാജാവേ, അവർക്കുണ്ടാകുന്ന പുണ്യഫലം ഞാൻ പറയുന്നു—ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക।

Verse 25

सप्तकोटिकुलैर्युक्तो मातृतः पितृतस्तथा । वसेत्कल्पशतं साग्रं नारायणपदे नृप ॥ २५ ॥

ഹേ നൃപാ! മാതൃപക്ഷത്തിലും പിതൃപക്ഷത്തിലും ഏഴ് കോടി കുലങ്ങളുമായി ബന്ധമുള്ളവൻ നാരായണപദത്തിൽ നൂറ് കല്പത്തേക്കാൾ അധികം കാലം വസിക്കുന്നു।

Verse 26

ऊर्ध्वपुण्ड्रधरो यस्तु तुलसीमूलमृत्स्नया । गोपिकाचन्दनेनापि चित्रकूटमृदापि वा । गङ्गामृत्तिकया चैव तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ २६ ॥

തുളസിമൂലത്തിലെ പുണ്യമായ മണ്ണുകൊണ്ടോ, ഗോപീചന്ദനത്താലോ, ചിത്രകൂടമണ്ണാലോ, അല്ലെങ്കിൽ ഗംഗാമൃത്തികയാലോ ഊർധ്വപുണ്ഡ്രം ധരിക്കുന്നവന്റെ പുണ്യഫലം കേൾക്കുക।

Verse 27

विमानवरमारुढो गन्धर्वाप्सरसां गणैः । सङ्गीयमानचरितो मोदते विष्णुमन्दिरे ॥ २७ ॥

ശ്രേഷ്ഠമായ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ ആരൂഢനായി, ഗന്ധർവ-അപ്സരാഗണങ്ങളോടുകൂടെ, തന്റെ ചരിതം കീർത്തനമായി പാടപ്പെടുമ്പോൾ—വിഷ്ണുമന്ദിരധാമത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 28

पत्राणि तुलसीमूलाद्यावन्ति पतितानि वै । तावन्ति ब्रह्महत्यादिपातकानि हतानि च ॥ २८ ॥

തുളസിയുടെ മൂലത്തിൽ നിന്ന് എത്ര ഇലകൾ വീണുവോ, അത്രയും ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാതകങ്ങളും നശിക്കുന്നു।

Verse 29

तुलस्यां सेचयेद्यस्तु जलं चुलुकमात्रकम् । क्षीरोदवासिना सार्द्धं वसेदाचन्द्र तारकम् ॥ २९ ॥

തുളസിക്ക് ചുളുകമാത്രം ജലം പോലും ഒഴിക്കുന്നവൻ, ക്ഷീരസാഗരവാസിയായ ഭഗവാനോടൊപ്പം ചന്ദ്ര-താരകൾ നിലനിൽക്കുന്നത്ര കാലം വസിക്കും।

Verse 30

ददाति ब्राह्मणानां यः कोमलं तुलसीदलम् । स याति ब्रह्मसदने कुलत्रितयसंयुतः ॥ ३० ॥

ബ്രാഹ്മണർക്കു തുളസിയുടെ কোমല ഇല ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, മൂന്നു തലമുറകളെ ഉയർത്തുന്ന പുണ്യത്തോടെ ബ്രഹ്മസദനം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 31

शालग्रामेऽपयेद्यस्तु तुलस्यास्तु दलानि च । स वसेद्विष्णुभवने यावदाभूतसम्प्लवम् ॥ ३१ ॥

ശാലഗ്രാമത്തിന് തുളസിയിലകൾ അർപ്പിക്കുന്നവൻ, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ പ്രളയം വരെയും വിഷ്ണുഭവനത്തിൽ വസിക്കും।

Verse 32

कण्टकावरणं यस्तु प्राकारं वापि कारयेत् । सोऽप्येकविंशतिकुलैर्मोदते विष्णुमन्दिरे ॥ ३२ ॥

ആരെങ്കിലും സംരക്ഷണത്തിനായി മുള്ളുവേലി അല്ലെങ്കിൽ ചുറ്റുമുള്ള പ്രാകാരം പണിയിപ്പിച്ചാൽ, അവൻ ഇരുപത്തൊന്ന് കുലങ്ങളോടുകൂടെ വിഷ്ണുമന്ദിരത്തിൽ ആനന്ദിക്കും।

Verse 33

योऽच्चयेद्धरिपादाब्जं तुलस्याः कोमलैर्दलैः । न तस्य पुनरावृत्तिर्विष्णुलोकान्नरेश्वर ॥ ३३ ॥

ഹേ നരേശ്വരാ! തുളസിയുടെ কোমല ഇലകളാൽ ഹരിയുടെ പാദപദ്മം പൂജിക്കുന്നവന് വിഷ്ണുലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും മടങ്ങിവരൽ (പുനർജന്മം) ഇല്ല।

Verse 34

द्वादश्यां पौर्णमास्यां यः क्षीरेण स्नापयेद्धरिम् । कुलायुतयुतः सोऽपि मोदते वैष्णवे पदे ॥ ३४ ॥

ദ്വാദശി പൗർണ്ണമിയോടുകൂടെ വരുന്ന ദിവസം ആരെങ്കിലും ക്ഷീരത്തോടെ ഹരിയെ സ്നാപിപ്പിച്ചാൽ, പത്തായിരം കുലങ്ങളുടെ പാപഭാരം ഉണ്ടായാലും അവൻ വൈഷ്ണവ പദത്തിൽ ആനന്ദിക്കും।

Verse 35

प्रस्थमात्रेण पयसा यः स्नापयति केशवम् । कुलायुतायुतयुतः सोऽपि विष्णुपुरे वसेत् ॥ ३५ ॥

ഒരു പ്രസ്ഥ അളവിലുള്ള പാലാൽ കേശവനെ സ്നാപിപ്പിക്കുന്നവൻ, അനന്ത കുലങ്ങളുടെ പുണ്യസമ്പത്തോടുകൂടെ വിഷ്ണുപുരിയിൽ വസിക്കും।

Verse 36

घृतप्रस्थेन यो विष्णुं द्वादश्यां स्नापयेन्नरः । कुलकोटियुतो राजन्सायुज्यं लभते हरेः ॥ ३६ ॥

ഹേ രാജാവേ! ദ്വാദശിയിൽ ഒരു പ്രസ്ഥ നെയ്യാൽ വിഷ്ണുവിനെ സ്നാപിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, കോടി കുലങ്ങളോടുകൂടെ സമൃദ്ധനായി ഹരിയുടെ സായുജ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 37

पञ्चामृतेन यः स्नानमेकादश्यां तु कारयेत् । विष्णोः सायुज्यकं तस्य भवेत्कुलशतायुतैः ॥ ३७ ॥

ഏകാദശിയിൽ പഞ്ചാമൃതംകൊണ്ട് സ്നാനം നടത്തിക്കുന്നവൻ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ സായുജ്യം പ്രാപിക്കുന്നു; തന്റെ വംശത്തിലെ ലക്ഷക്കണക്കിനാളുകളോടുകൂടെ ആ ഫലത്തിൽ ധന്യനാകുന്നു।

Verse 38

एकादश्यां पौर्णमास्यां द्वादश्यां वा नृपोत्तम । नालिकेरोदकैर्विष्णुं स्नापयेत्तत्फलं शृणु ॥ ३८ ॥

ഹേ നൃപോത്തമാ! ഏകാദശി, പൗർണമി അല്ലെങ്കിൽ ദ്വാദശി ദിനങ്ങളിൽ തേങ്ങാവെള്ളംകൊണ്ട് ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ സ്നാനം നടത്തുക; അതിന്റെ ഫലം കേൾക്കുക।

Verse 39

दशजन्मार्जितैः पापैर्विमुक्तो नृपसत्तम । शतद्वयकुलैर्युक्तो मोदते विष्णुना सह ॥ ३९ ॥

ഹേ നൃപസത്തമാ! അവൻ പത്ത് ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി, തന്റെ വംശത്തിലെ ഇരുനൂറ് കുലങ്ങളോടുകൂടെ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 40

इक्षुत्येन देवेशं यः स्नापयति भूपते । केशवं लक्षपितृभिः सार्द्धं विष्णुपदं व्रजेत् ॥ ४० ॥

ഹേ ഭൂപതേ! കരിമ്പിൻ രസത്തോടെ ദേവേശൻ കേശവനെ സ്നാനം നടത്തിക്കുന്നവൻ, ലക്ഷ പിതൃകളോടുകൂടെ വിഷ്ണുപദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 41

पुष्पोदकेन गोविन्दं तथा गन्धोदकेन च । स्नापयित्वा हरिं भक्त्या वैष्णवं पदमाप्नुयात् ॥ ४१ ॥

പുഷ്പജലവും സുഗന്ധജലവുംകൊണ്ട് ഗോവിന്ദൻ ഹരിയെ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം നടത്തിക്കുന്നവൻ വൈഷ്ണവപദം—വിഷ്ണുവിന്റെ പരമധാമം—പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 42

जलेन वस्त्रपूतेन यः स्नापयति माधवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुना सह मोदते ॥ ४२ ॥

വസ്ത്രംകൊണ്ട് അരിച്ച ശുദ്ധജലത്തിൽ മാധവനെ സ്നാനിപ്പിക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി വിഷ്ണുവിനോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 43

क्षीराद्यैः स्नापयेद्यस्तु रविसङ्क्रमणे हरिम् । स वसेद्विष्णुसदने त्रिसप्तपुरुषैः सह ॥ ४३ ॥

രവി സംക്രമണ സമയത്ത് ക്ഷീരാദി മംഗളദ്രവ്യങ്ങളാൽ ഹരിയെ സ്നാനിപ്പിക്കുന്നവൻ തന്റെ വംശത്തിലെ ഇരുപത്തൊന്ന് തലമുറകളോടൊപ്പം വിഷ്ണുസദനത്തിൽ വസിക്കും।

Verse 44

शुक्लपक्षे चतुर्द्दश्यामष्टम्यां पूर्णिमादिने ॥ ४४ ॥

ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ—ചതുര്ദശി, അഷ്ടമി, പൗർണ്ണമി ദിനങ്ങളിൽ (ഇവ പ്രത്യേക പുണ്യകാലങ്ങളാണ്)।

Verse 45

एकादश्यां भानुवारे द्वादश्यां पञ्चमीतिथौ । सोमसूर्योपरागे च मन्वादिषु युगादिषु ॥ ४५ ॥

ഞായറാഴ്ച വരുന്ന ഏകാദശി, പഞ്ചമി തിഥിയോടുകൂടിയ ദ്വാദശി, ചന്ദ്രഗ്രഹണവും സൂര്യഗ്രഹണവും നടക്കുന്ന സമയം, കൂടാതെ മന്വന്തരങ്ങളുടെയും യുഗങ്ങളുടെയും ആരംഭം—(ഇവ വിശേഷ പവിത്രകാലങ്ങളാണ്)।

Verse 46

अर्द्धोदये च सूर्यस्य पुष्यार्के रोहिणीबुधे । तथैव शनिरोहिण्यां भौमाश्विन्यां तथैव च ॥ ४६ ॥

സൂര്യന്റെ അർദ്ധോദയ സമയത്ത്, സൂര്യൻ പുഷ്യ നക്ഷത്രത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ബുധൻ രോഹിണിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ശനി രോഹിണിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, കൂടാതെ ചൊവ്വ അശ്വിനിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും (ഈ അനുഷ്ഠാനം വിശേഷ ഫലപ്രദമാകുന്നു)।

Verse 47

शन्यां भृगुमृगे चैव भृगुरेवतिसङ्गमे । तथा बुधानुराधायां श्रवणार्के तथैव च ॥ ४७ ॥

ശനി മൃഗശീർഷ നക്ഷത്രത്തിൽ ഇരിക്കയും, ശുക്രനും മൃഗശീർഷയിൽ തന്നെയിരിക്കയും ചെയ്താൽ; അല്ലെങ്കിൽ ശുക്രൻ രേവതിയോടു സംയോഗിച്ചാൽ; ബുധൻ അനുരാധയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ; അതുപോലെ സൂര്യൻ ശ്രവണയിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും അതേ ശുഭഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 48

तथा च सोमश्रवणे हस्तयुक्ते बृहस्पतौ । बुधाष्टम्यां बुधाषाढे पुण्ये चान्ये दिने तथा ॥ ४८ ॥

അതുപോലെ, തിങ്കളാഴ്ച ശ്രവണ നക്ഷത്രം വന്നാൽ, വ്യാഴാഴ്ച ഹസ്ത നക്ഷത്രയോഗം ഉണ്ടായാൽ; ബുധനാഴ്ച അഷ്ടമി തിഥി വന്നാൽ; പുണ്യമയമായ ആഷാഢകാലത്തും—മറ്റു പവിത്ര ദിവസങ്ങളിലും—അതേ വിധി അനുഷ്ഠിക്കണം।

Verse 49

स्नापयेत्पयसा विष्णुं शान्तिमान् वाग्यतः शुचिः । घृतेन मधुना वापि दध्ना वा तत्फलं शृणु ॥ ४९ ॥

മനസ്സിൽ ശാന്തനായി, വാക്കിൽ സംയമനത്തോടെ, ശുചിയായി—ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ പാലാൽ സ്നാപനം ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ നെയ്യാൽ, തേൻകൊണ്ട്, തൈരാൽ കൂടി. ആ കർമത്തിന്റെ ഫലം കേൾക്കുക।

Verse 50

सर्वयज्ञफलं प्राप्य सर्वपापविवर्जितः । वसेद्विष्णुपुरे सार्द्धं त्रिसप्तपुरुषैर्नृप ॥ ५० ॥

എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളുടെയും ഫലം പ്രാപിച്ച്, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനായി, ഹേ രാജാവേ! അവൻ തന്റെ വംശത്തിലെ ഇരുപത്തൊന്ന് തലമുറകളോടുകൂടെ വിഷ്ണുപുരിയിൽ വസിക്കുന്നു।

Verse 51

तत्रैव ज्ञानमासाद्य योगिनामपि दुर्लभम् । मोक्षमाप्नोति नृपते पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ ५१ ॥

അവിടെയേ തന്നെ, യോഗികൾക്കുപോലും ദുർലഭമായ ആ ജ്ഞാനം പ്രാപിച്ച്, ഹേ രാജാവേ! പുനരാവർത്തനം (പുനർജന്മം) അസാധ്യമായ മോക്ഷം അവൻ നേടുന്നു।

Verse 52

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां सोमवारे च भूपते । शिवं संस्नाप्य दुग्धेन शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥ ५२ ॥

ഹേ ഭൂപതേ! കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ചതുര്ദശി തിങ്കളാഴ്ചയായാൽ, ഭക്തിയോടെ ശിവനു പാലാൽ അഭിഷേകം ചെയ്താൽ ശിവസായുജ്യം പ്രാപിക്കും.

Verse 53

नालिकेरोदकेनापि शिवं संस्नाप्य भक्तितः । अष्टम्यामिन्दुवारे वा शिवसायुज्यमश्नुते ॥ ५३ ॥

തേങ്ങാവെള്ളം കൊണ്ടുപോലും ഭക്തിയോടെ ശിവനു അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നവൻ അഷ്ടമിയിലോ തിങ്കളാഴ്ചയിലോ ശിവസായുജ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 54

शुक्लपक्षे चतुर्दश्यामष्टम्यां वापि भूपते । घृतेन मधुना स्नाप्य शिवं तत्साम्यतां व्रजेत् ॥ ५४ ॥

ഹേ ഭൂപതേ! ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ചതുര്ദശിയിലോ അഷ്ടമിയിലോ നെയ്യും തേനും കൊണ്ടു ശിവനു അഭിഷേകം ചെയ്താൽ ശിവസാമ്യം (ശിവസദൃശത) പ്രാപിക്കും.

Verse 55

तिलतैलेन संस्नाप्य विष्णुं वा शिवमेव च । स याति तत्तत्सारूप्यं पितृभिः सह सप्तभिः ॥ ५५ ॥

എള്ളെണ്ണകൊണ്ട് വിഷ്ണുവിനെയോ ശിവനെയോ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നവൻ ആ ദേവന്റെ സാരൂപ്യം പ്രാപിക്കുകയും ഏഴ് പിതൃകളോടുകൂടി അനുഗ്രഹം നേടുകയും ചെയ്യും.

Verse 56

शिवमिक्षुरसेनापि यः स्नापयति भक्तितः । शिवलोके वसेत्कल्पं स सप्तपुरुषैः सह ॥ ५६ ॥

ഭക്തിയോടെ കരിമ്പിൻ നീരാൽ പോലും ശിവനു അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നവൻ ഏഴ് പുരുഷന്മാരോടുകൂടി ഒരു കല്പം ശിവലോകത്തിൽ വസിക്കും.

Verse 57

घृतेन स्नापयेल्लिङ्गमुत्थाने द्वादशीदिने । क्षीरेण वा महाभाग तत्फलं शृणु मद्गिरा ॥ ५७ ॥

ഹേ മഹാഭാഗ! ഉത്ഥാന ദ്വാദശീ ദിനത്തിൽ ലിംഗത്തെ നെയ്യുകൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ പാലുകൊണ്ടോ സ്നാപിപ്പിക്കണം. അതിന്റെ ഫലം എന്റെ വചനത്തിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.

Verse 58

जन्मायुतार्जितैः पापैर्विमुक्तो मनुजो नृप । कोटिसङ्ख्यं समुद्धृत्य स्वकुलं शिवतां व्रजेत् ॥ ५८ ॥

ഹേ നൃപാ! മനുഷ്യൻ അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു; കോടിസംഖ്യയായ സ്വന്തം കുലത്തെ ഉയർത്തി മംഗളമായ ‘ശിവത’ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 59

सम्पूज्य गन्धकुसुमैर्विष्णुं विष्णुतिथौ नृप । जन्मायुतार्जितैः पापैर्मुक्तो व्रजति तत्पदम् ॥ ५९ ॥

ഹേ നൃപാ! വിഷ്ണു-തിഥിയിൽ ഗന്ധപുഷ്പങ്ങളാൽ വിഷ്ണുവിനെ യഥാവിധി പൂജിക്കുന്നവൻ, അനേകം ജന്മങ്ങളുടെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി അവന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 60

पद्मपुष्पेण यो विष्णुं शिवं वा पूजयन्नेरः । स याति विष्णुभवनं कुलकोटिसमन्वितः ॥ ६० ॥

അപ്രമാദിയായി പദ്മപുഷ്പംകൊണ്ട് വിഷ്ണുവെയോ ശിവനെയോ പൂജിക്കുന്നവൻ, കോടിസംഖ്യയായ കുലത്തോടുകൂടെ വിഷ്ണുഭവനം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 61

हरिं च केतकीपुष्पैः शिवं धत्तूरजैर्निशि । सम्पूज्य पापनिर्मुक्तो वसेद्विष्णुपुरे युगम् ॥ ६१ ॥

രാത്രിയിൽ കേതകീപുഷ്പങ്ങളാൽ ഹരിയെയും ധത്തൂരപുഷ്പങ്ങളാൽ ശിവനെയും യഥാവിധി പൂജിച്ചാൽ, പാപനിർമുക്തനായി വിഷ്ണുപുരിയിൽ ഒരു യുഗം വസിക്കും.

Verse 62

हरिं तु चाम्पकैः पुष्पैरर्कपुष्पैश्च शङ्करम् । समभ्यर्च्य महाराज तत्तत्सालोक्यमाप्नुयात् ॥ ६२ ॥

മഹാരാജാവേ! ചമ്പകപുഷ്പങ്ങളാൽ ഹരിയെയും, അർക്കപുഷ്പങ്ങളാൽ ശങ്കരനെയും യഥാവിധി ആരാധിക്കുന്നവൻ, അതത് ദേവതയുടെ ലോകത്തിൽ വാസസാമ്യമായ സാലോക്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 63

शङ्करस्याथवा विष्णोर्घृतयुक्तं च गुग्गुलुम् । दत्त्वा धूपे नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ६३ ॥

ഭക്തിയോടെ ശങ്കരനോ വിഷ്ണുവോയ്ക്ക് നെയ്യ് ചേർത്ത ഗുഗ്ഗുലു ധൂപം അർപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനാകുന്നു.

Verse 64

तिलतैलान्वितं दीपं विष्णोर्वा शङ्करस्य वा । दत्त्वा नरः सर्वकामान्संप्राप्नोति नृपोत्तम ॥ ६४ ॥

നൃപോത്തമാ! വിഷ്ണുവിനോ ശങ്കരനോയ്ക്ക് എള്ളെണ്ണ നിറച്ച ദീപം അർപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ തന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും സഫലമാക്കുന്നു.

Verse 65

घृतेन दीपं यो दद्याच्छङ्करायाथ विष्णवे । स मुक्तः सर्वपापेभ्यो गङ्गास्नानफलं लभेत् ॥ ६५ ॥

നെയ്യ് നിറച്ച ദീപം ശങ്കരനും വിഷ്ണുവിനും അർപ്പിക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനായി ഗംഗാസ്നാനഫലത്തോട് തുല്യമായ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 66

ग्राम्येण वापि तैलेन राजन्नन्येन वा पुनः । दीपं दत्त्वा महाविष्णोः शिवस्यापि फलं शृणु ॥ ६६ ॥

രാജാവേ! സാധാരണ എണ്ണയാലോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും എണ്ണയാലോ മഹാവിഷ്ണുവിന് ദീപം അർപ്പിച്ചിട്ട്—ശിവന്റെ കാര്യത്തിലും അതിന്റെ ഫലം കേൾക്കുക.

Verse 67

सर्वपापविनिर्मुक्तः सर्वैश्वर्यसमन्वितः । तत्तत्सालोक्यमाप्नोति त्रिःसप्तपुरुषान्वितः ॥ ६७ ॥

അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി സർവ്വൈശ്വര്യസമ്പന്നനായി, അതേ പ്രഭുവിന്റെ സാലോക്യം പ്രാപിക്കുന്നു; ഈ പുണ്യം ഇരുപത്തൊന്ന് തലമുറകളോടും കൂടി വ്യാപിക്കുന്നു.

Verse 68

यद्यदिष्टतमं भोज्यं तत्तदीशाय विष्णवे । दत्वा तत्तत्पदं याति चत्वारिंशत्कुलान्वितः ॥ ६८ ॥

തനിക്കേറ്റവും ഇഷ്ടമായ ഭോജ്യം അതേപടി ശ്രീവിഷ്ണുവിന് അർപ്പിച്ചാൽ, അവൻ അതിനനുസൃതമായ ദിവ്യപദം പ്രാപിക്കുന്നു; തന്റെ വംശത്തിലെ നാല്പത് തലമുറകളും അനുഗ്രഹം പ്രാപിക്കും.

Verse 69

यद्यदिष्टतमं वस्तु तत्तद्विप्राय दापयेत् । स याति विष्णुभवनं पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ ६९ ॥

തനിക്കേറ്റവും പ്രിയമായ വസ്തു പണ്ഡിതനായ ബ്രാഹ്മണന് ദാനം ചെയ്യിക്കണം; അതിനാൽ അവൻ വിഷ്ണുഭവനം പ്രാപിക്കുന്നു, അവിടെ നിന്ന് പുനരാവർത്തനം ദുർലഭം.

Verse 70

भ्रूणहा स्वर्णदानेन शुद्धो भवति भूपते । अन्नतोयसमं दानं न भूतं न भविष्यति ॥ ७० ॥

ഹേ രാജാവേ, ഭ്രൂണഹന്തകനും സ്വർണ്ണദാനത്താൽ ശുദ്ധനാകുന്നു; എന്നാൽ അന്നവും ജലവും ദാനം ചെയ്യുന്നതിന് തുല്യമായ ദാനം മുമ്പും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഇനി ഉണ്ടാകയും ഇല്ല.

Verse 71

अन्नदः प्राणदः प्रोक्तः प्राणदश्चापि सर्वदः । सर्वदानफलं यस्मादन्नदस्य नृपोत्तम ॥ ७१ ॥

അന്നദാതാവിനെ പ്രാണദാതാവെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു; പ്രാണദാതാവാണ് സത്യത്തിൽ സർവ്വദാതാവ്. അതുകൊണ്ട്, ഹേ നൃപോത്തമ, അന്നദാതാവിന് സർവ്വദാനഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 72

अन्नदो ब्रह्मसदनं याति वंशायुतान्वितः । न तस्य पुनरावृत्तिरिति शास्त्रेषु निश्चितम् ॥ ७२ ॥

അന്നദാതാവ് അനേകം വംശജരോടുകൂടി ബ്രഹ്മസദനം പ്രാപിക്കുന്നു; അവന് പുനർജന്മത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരൽ ഇല്ല—ഇതു ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ദൃഢമായി നിശ്ചിതം।

Verse 73

सद्यस्तुष्टिकरं ज्ञेयं जलदानं यतोऽधिकम् । अन्नदानान्नृपश्रेष्ठ निर्दिष्टं ब्रह्मवादिभिः ॥ ७३ ॥

ജലദാനം ഉടൻ തൃപ്തി നൽകുന്നതെന്ന് അറിയുക; എങ്കിലും, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ബ്രഹ്മവാദികൾ അന്നദാനത്തെ അതിലും ഉന്നതമെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്।

Verse 74

महापातकयुक्तो वा युक्तो वाप्युपपातकैः । जलदो मुच्यते तेभ्य इत्याह कमलोद्भवः ॥ ७४ ॥

മഹാപാതകത്തിൽ ദൂഷിതനായാലും ഉപപാതകങ്ങളാൽ ബന്ധിതനായാലും; ജലദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു—എന്ന് കമലോദ്ഭവൻ (ബ്രഹ്മാ) അരുളിച്ചെയ്യുന്നു।

Verse 75

शरीरमन्नजं प्राहुः प्राणानप्यन्नजान्विदुः । तस्मादन्नप्रदो ज्ञेयः प्राणदः पृथिवीपते ॥ ७५ ॥

ശരീരം അന്നത്തിൽ നിന്നുണ്ടായതെന്ന് പറയുന്നു; പ്രാണങ്ങളും അന്നത്തിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്നതെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ പൃഥിവീപതേ, അന്നം നൽകുന്നവൻ പ്രാണം നൽകുന്നവനെന്നു ഗ്രഹിക്കണം।

Verse 76

यद्यत्तुष्टिकरं दानं सर्वकामफलप्रदम् । तस्मादन्नसमं दानं नास्ति भूपाल भूतले ॥ ७६ ॥

ഏതു ദാനവും തൃപ്തി നൽകുകയും സർവകാമഫലം നൽകുകയും ചെയ്താലും; ഹേ ഭൂപാലാ, ഈ ഭൂതലത്തിൽ അന്നദാനത്തിന് തുല്യമായ ദാനം ഇല്ല।

Verse 77

अन्नदस्य कुले जाता आसहस्रं नृपोत्तम । नरकं ते न पश्यन्ति तस्मादन्नप्रदो वरः ॥ ७७ ॥

ഹേ നൃപോത്തമാ! അന്നദാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ കുലത്തിൽ ജനിച്ച ആയിരം പേർ വരെ നരകം കാണുകയില്ല; അതുകൊണ്ട് അന്നപ്രദാതാവ് ദാനങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.

Verse 78

पादाभ्यङ्गं भक्तियुक्तो योऽतिथेः कुरुतेनरः । स स्नातः सर्वतीर्थेषु गङ्गास्नानपुरःसरम् ॥ ७८ ॥

ഭക്തിയോടെ അതിഥിയുടെ പാദങ്ങളിൽ അഭ്യംഗം ചെയ്യുന്നവൻ, ഗംഗാസ്നാനത്തെ മുൻപാക്കി എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 79

तैलाभ्यङ्गं महाराज ब्राह्मणानां करोति यः । स स्नातोऽष्टशतं साग्रं गङ्गायां नात्र संशयः ॥ ७९ ॥

ഹേ മഹാരാജാ! ബ്രാഹ്മണർക്കു തൈലാഭ്യംഗം ചെയ്യിക്കുന്നവൻ, ഗംഗയിൽ എട്ടുനൂറിലധികം പ്രാവശ്യം സ്നാനം ചെയ്തവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 80

रोगितान्ब्राह्मणान्यस्तु प्रेम्णा रक्षति रक्षकः । स कोटिकुलसंयुक्तो वसेद् ब्रह्मपुरे युगम् ॥ ८० ॥

പ്രേമത്തോടെ രോഗബാധിത ബ്രാഹ്മണരെ സംരക്ഷിക്കുന്ന രക്ഷകൻ, കോടി കുലങ്ങളുടെ പുണ്യത്തോടെ യുക്തനായി ബ്രഹ്മപുരിയിൽ ഒരു യുഗം വസിക്കുന്നു.

Verse 81

यो रक्षेत्पृथिवीपाल रङ्कं वा रोगिणं नरम् । तस्य विष्णुः प्रसन्नात्मा सर्वान्कामान्प्रयच्छति ॥ ८१ ॥

ഹേ പൃഥിവീപാലാ! ദരിദ്രനെയോ രോഗിയെയോ സംരക്ഷിക്കുന്നവനോട് വിഷ്ണു പ്രസന്നഹൃദയനായി എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുന്നു.

Verse 82

मनसा कर्मणा वाचा यो रक्षेदामयान्वितम् । सर्वान्कामानवाप्नोति सर्वपापविवर्जितः ॥ ८२ ॥

മനസ്സാൽ, കര്‍മ്മത്താൽ, വാക്കാൽ രോഗപീഡിതനെ സംരക്ഷിച്ച് സേവിക്കുന്നവൻ എല്ലാ അഭിലാഷങ്ങളും പ്രാപിച്ച് സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനാകുന്നു।

Verse 83

यो ददाति महीपाल निवासं ब्राह्मणाय वै । तस्य प्रसन्नो देवेशः स्वलोकं सम्प्रयच्छति ॥ ८३ ॥

ഹേ മഹീപാലാ! ബ്രാഹ്മണന് വാസസ്ഥലം ദാനം ചെയ്യുന്നവനോട് ദേവേശ്വരൻ പ്രസന്നനായി തന്റെ സ്വലോകം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു।

Verse 84

ब्राह्मणाय ब्रह्मविदे यो दद्याद्गां पयस्विनीम् । स याति ब्रह्मसदनमन्येषामतिदुर्लभम् ॥ ८४ ॥

ബ്രഹ്മവിദനായ ബ്രാഹ്മണന് പാൽ തരുന്ന പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, മറ്റുള്ളവർക്ക് അത്യന്തം ദുർലഭമായ ബ്രഹ്മസദനം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 85

अन्येभ्यः प्रतिगृह्यापि यो दद्याद्गां पयस्विनीम् । तस्य पुण्यफलं वक्तुं नाहं शक्तोऽस्मि पण्डित ॥ ८५ ॥

ഹേ പണ്ഡിതാ! മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചതായാലും പാൽ തരുന്ന പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ പുണ്യഫലം ഞാൻ വിവരിക്കാൻ അശക്തനാണ്।

Verse 86

कपिलां वेदविदुषे यो ददाति पयस्विनीम् । स एव रुद्रो भूपाल सर्वपापविवर्जितः ॥ ८६ ॥

ഹേ ഭൂപാലാ! വേദവിദനായവന് കപിലവർണ്ണമുള്ള, പാൽ സമൃദ്ധമായ പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനായി രുദ്രനോടു സമനാകുന്നു।

Verse 87

विप्राय वेदविदुषे दद्यादुभयतोमुखीम् । यस्तस्य पुण्यं सङ्ख्यातुं न शक्तोऽब्दशतैरपि ॥ ८७ ॥

വേദവിദനായ ബ്രാഹ്മണന് ‘ഉഭയതോമുഖീ’ ദാനം നൽകണം; ആ ദാനത്തിന്റെ പുണ്യം നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കുപോലും ആരും എണ്ണിത്തീര്ക്കാൻ കഴിയില്ല।

Verse 88

तस्य पुण्यफलं राजञ्श्छृणु वक्ष्यामि तत्त्वतः । एकतः क्रतवः सर्वे समग्रवरदक्षिणाः ॥ ८८ ॥

ഹേ രാജാവേ, അതിന്റെ പുണ്യഫലം സത്യമായി കേൾക്കുക; ഒരു വശത്ത് അത് ശ്രേഷ്ഠവും സമ്പൂർണ്ണവുമായ ദക്ഷിണകളോടുകൂടി എല്ലാ ക്രതുക്കളും ഒരുമിച്ച് ചെയ്ത ഫലത്തോട് തുല്യം।

Verse 89

एकतो भयभीतस्य प्राणिनः प्राणरक्षणम् । संरक्षति महीपाल यो विप्रं भयविह्वलम् ॥ ८९ ॥

ഒരു വശത്ത് ഇത് ഭയത്തിൽ വിറയ്ക്കുന്ന ജീവിയുടെ പ്രാണരക്ഷയ്‌ക്ക് തുല്യം; അതുപോലെ ഭയവിഹ്വലനായ ബ്രാഹ്മണനെ സംരക്ഷിക്കുന്ന രാജാവ് പ്രാണത്തെയേ സംരക്ഷിക്കുന്നു।

Verse 90

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः । वस्त्रदो रुद्र भवनं कन्यादो ब्रह्मणः पदम् ॥ ९० ॥

അവൻ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തവനായി, എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും ദീക്ഷിതനായവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വസ്ത്രദാനം ചെയ്യുന്നവൻ രുദ്രധാമം പ്രാപിക്കുന്നു; കന്യാദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ബ്രഹ്മപദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 91

हेमदो विष्णुभवनं प्रयाति स्वकुलान्वितः । यस्तु कन्यामलङ्कृत्य ददात्यध्यात्मवेदिने ॥ ९१ ॥

സ്വകുടുംബത്തോടുകൂടി സ്വർണ്ണദാനം ചെയ്യുന്നവൻ വിഷ്ണുധാമം പ്രാപിക്കുന്നു. കന്യയെ അലങ്കരിച്ച് അധ്യാത്മവേദിയ്ക്ക് നൽകുന്നവനും അതേ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 92

शतवंशसमायुक्तः स व्रजेद् ब्रह्मणः पदम् । कार्तिक्यां पौर्णमास्यां वा आषाढ्यां वापि भूपते ॥ ९२ ॥

ഹേ ഭൂപതേ! ശതവംശസമായുക്തനായ (പുണ്യസന്തതിസമ്പന്നനായ)വൻ ബ്രഹ്മപദം പ്രാപിക്കുന്നു—കാർത്തിക പൗർണ്ണമിയിലോ അല്ലെങ്കിൽ ആശാഢ പൗർണ്ണമിയിലോ।

Verse 93

वृषभं शिवतुष्ट्यर्थमुत्सृजेत्तत्फलं शृणु । सप्तजन्मार्जितैः पापैर्विमुक्तो रुद्र रूपभाक् ॥ ९३ ॥

ശിവന്റെ തൃപ്തിക്കായി വൃഷഭത്തെ വിട്ടയക്കണം—അതിന്റെ ഫലം കേൾക്കുക: ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി രുദ്രസദൃശ രൂപം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 94

कुलसप्ततिसंयुक्तो रुद्रे ण सह मोदते । शिवलिङ्गाङ्कितं कृत्वा महिषं यः समुत्सृजेत् ॥ ९४ ॥

ശിവലിംഗചിഹ്നം പതിപ്പിച്ച് മഹിഷത്തെ വിട്ടയക്കുന്നവൻ, തന്റെ കുലത്തിലെ എഴുപത് തലമുറകളോടുകൂടെ രുദ്രനോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 95

न तस्य यातनालोको भवेन्नृपतिसत्तम । ताम्बूलदानं यः कुर्याच्छक्तितो नृपसत्तम ॥ ९५ ॥

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് താംബൂലദാനം ചെയ്യുന്നവന് യാതനാലോകത്തിന്റെ അനുഭവം ഉണ്ടാകുകയില്ല।

Verse 96

तस्य विष्णुः प्रसन्नात्मा ददात्यायुर्यशः श्रियम् । क्षीदो घृतदश्चैव मधुदो दधिदस्तथा ॥ ९६ ॥

അത്തരം വ്യക്തിയിൽ വിഷ്ണു ഹൃദയം പ്രസന്നനായി ആയുസ്സും യശസ്സും ശ്രിയും നൽകുന്നു. അതുപോലെ പാൽ, നെയ്യ്, തേൻ, തൈര് ദാനം ചെയ്യുന്നവനും ഈ അനുഗ്രഹങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 97

दिव्याब्दायुतपर्यन्तं स्वर्गलोके महीयते । प्रयाति ब्रह्मसदनमिक्षुदाता नृपोत्तम ॥ ९७ ॥

ഹേ നൃപോത്തമാ! ഇക്ഷു (കരിമ്പ്) ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ പത്തായിരം ദിവ്യവർഷം വരെ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹിമിക്കപ്പെടുന്നു; തുടർന്ന് ബ്രഹ്മസദനം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 98

गन्धदः पुण्यफलदः प्रयाति ब्रह्मणः पदम् । गुडेक्षुरसदश्चैव प्रयाति क्षीरसागरम् ॥ ९८ ॥

സുഗന്ധദാനം പുണ്യഫലം നൽകുകയും ദാതാവിനെ ബ്രഹ്മപദത്തിലേക്കു നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഗൂഡവും ഇക്ഷുരസവും ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ക്ഷീരസാഗരം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 99

भटानां जलदो याति सूर्यलोकमनुत्तमम् । विद्यादानेन सायुज्यं माधवस्य व्रजेन्नरः ॥ ९९ ॥

ആവശ്യത്തിലിരിക്കുന്നവർക്കു ജലദാനം ചെയ്യുന്നവൻ അനുത്തമ സൂര്യലോകം പ്രാപിക്കുന്നു; എന്നാൽ വിദ്യാദാനം ചെയ്യുന്നവൻ മാധവനോടു (വിഷ്ണുവോടു) സായുജ്യം നേടുന്നു।

Verse 100

विद्यादानं महीदानं गोदानं चोत्तमोत्तमम् । नरकादुद्धरन्त्येव जपवाहनदोहनात् ॥ १०० ॥

വിദ്യാദാനം, ഭൂമിദാനം, കൂടാതെ—പരമോത്തമമായ—ഗോദാനം; ജപ-യജ്ഞങ്ങളിൽ ഉപയോഗം, വാഹനംപോലെ സേവനം, ദോഹനം എന്നിവയാൽ ഇവ നരകത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തുന്നു।

Verse 101

सर्वेषामपि दानानां विद्यादानं विशिष्यते । विद्यादानेन सायुज्यं विष्णोर्याति नृपोत्तम ॥ १०१ ॥

എല്ലാ ദാനങ്ങളിലും വിദ്യാദാനം വിശിഷ്ടമാണ്. ഹേ നൃപോത്തമാ! വിദ്യാദാനം മൂലം ദാതാവ് വിഷ്ണുവോടു സായുജ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 102

नरस्त्विन्धनदानेन मुच्यते ह्युपपातकैः । शालग्रामशिलादानं महादानं प्रकीर्तितम् ॥ १०२ ॥

ഇന്ധനദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ നിശ്ചയമായി ഉപപാതകങ്ങൾ (ചെറിയ പാപങ്ങൾ) മുതൽ മോചിതനാകും. ശാലഗ്രാമശിലാദാനം മഹാദാനമായി പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 103

यद् दत्वा मोक्षमाप्नोति लिङ्गदानं तथा स्मृतम् । ब्रह्माण्डकोटिदानेन यत्फलं लभते नरः ॥ १०३ ॥

ഏത് ദാനം നൽകിയാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കുമോ, അതിനെ ലിംഗദാനം എന്ന് സ്മൃതികൾ പറയുന്നു. അത് കോടി ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ ദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലത്തോടു തുല്യമായ പുണ്യഫലം നൽകുന്നു.

Verse 104

तत्फलं समवाप्नोति लिङ्गदानान्न संशयः । शालग्रामशिलादाने ततोऽपि द्विगुणं फलम् ॥ १०४ ॥

ലിംഗദാനം ചെയ്താൽ ആ ഫലം നിശ്ചയമായി ലഭിക്കുന്നു—സംശയമില്ല. ശാലഗ്രാമശിലാദാനം ചെയ്താൽ അതിലും ഇരട്ട ഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 105

शालग्रामशिलारूपी विष्णुरेवेति विश्रुतः । यो ददाति नरो दानं गृहेषु महतां प्रभो ॥ १०५ ॥

പ്രഭോ, ശാലഗ്രാമശിലാരൂപത്തിൽ സ്വയം വിഷ്ണുവേ വസിക്കുന്നു എന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്. മഹന്മാരുടെ ഗൃഹങ്ങളിൽ ഈ ദാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ മഹാപുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 106

गङ्गास्नानफलं तस्य निश्चितं नृप जायते । रत्नान्वितसुवर्णस्य प्रदानेन नृपोत्तम ॥ १०६ ॥

ഹേ നൃപോത്തമാ, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച സ്വർണം ദാനം ചെയ്താൽ ആ വ്യക്തിക്ക് നിശ്ചയമായി ഗംഗാസ്നാനഫലം ലഭിക്കുന്നു, ഹേ രാജാവേ.

Verse 107

भुक्तिमुक्तिमवाप्नोति महादानं यतः स्मृतम् । नरो माणिक्यदानेन परं मोक्षमवाप्नुयात् ॥ १०७ ॥

ഭോഗവും മോക്ഷവും ഒരുപോലെ നൽകുന്നതായി ‘മഹാദാനം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന മാണിക്യദാനത്താൽ മനുഷ്യൻ പരമമോക്ഷപദം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 108

ध्रुवलोकमवाप्नोति वज्रदानेन मानवः । स्वर्गं विद्रुमदानेन रुद्र लोकमवाप्नुयात् ॥ १०८ ॥

വജ്രം (വജ്രരത്നം/വജ്രം) ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ധ്രുവലോകം പ്രാപിക്കുന്നു; വിദ്രുമം (പവളം) ദാനം ചെയ്താൽ സ്വർഗവും രുദ്രലോകവും പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 109

प्रयाति यानदानेन मुक्तादानेन चैन्दवम् । वैडूर्यदो रुद्र लोकं पुष्परागप्रदस्तथा ॥ १०९ ॥

യാനദാനത്താൽ ദിവ്യയാനമാർഗം പ്രാപിക്കുന്നു; മുക്താദാനത്താൽ ചന്ദ്രലോകം ലഭിക്കുന്നു. വൈഡൂര്യ (കാറ്റ്സ്-ഐ) ദാതാവ് രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നു; പുഷ്പരാഗ (ടോപാസ്) ദാതാവും അതുപോലെ ഉന്നത പദം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 110

पुष्परागप्रदानेन सर्वत्र सुखमश्नुते । अश्वदो ह्यश्वसान्निध्यं चिरं व्रजति भूमिप ॥ ११० ॥

പുഷ്പരാഗ (ടോപാസ്) ദാനം ചെയ്താൽ എല്ലായിടത്തും സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു. ഹേ രാജാവേ, അശ്വദാനത്താൽ ദീർഘകാലം അശ്വസാന്നിധ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 111

गजदानेन महता सर्वान्कामानवाप्नुयात् । प्रयाति यानदानेन स्वर्गं स्वर्यानमास्थितः ॥ १११ ॥

മഹത്തായ ഗജദാനത്താൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്നു. യാനദാനത്താൽ അവൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി, സ്വർഗീയ യാനത്തിൽ ആരൂഢനായി യാത്ര ചെയ്യുന്നു.

Verse 112

महिषीदो जयत्येव ह्यपमृत्युं न संशयः । गवां तृणप्रदानेन रुद्र लोकमवाप्नुयात् ॥ ११२ ॥

മഹിഷീ-ഗോ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ സംശയമില്ലാതെ അകാലമരണത്തെ ജയിക്കുന്നു. പശുക്കൾക്ക് തൃണം/മേവ് ദാനം ചെയ്താൽ രുദ്രലോകം (ശിവധാമം) പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 113

वारुणं लोकमाप्नोति महीश लवणप्रदः । स्वाश्रमाचारनिरता सर्वभूतहिते रताः ॥ ११३ ॥

ഹേ രാജാവേ, ലവണ (ഉപ്പ്) ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ വരുണലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. തങ്ങളുടെ ആശ്രമധർമ്മാചരണത്തിൽ നിരതരായി സർവഭൂതഹിതത്തിൽ രതരായവരും ശുഭഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 114

अदाम्भिका गतासूयाः प्रयान्ति ब्रह्मणः पदम् । परोपदेशनिरता वीतरागा विमत्सरा ॥ ११४ ॥

ദംഭരഹിതരും അസൂയാരഹിതരും പരോപദേശത്തിൽ നിരതരുമായ, വൈരാഗ്യവാന്മാരും മത്‌സരരഹിതരുമായവർ ബ്രഹ്മപദം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 115

हरिपादार्चनरताः प्रयान्ति सदनं हरेः । सत्सङ्गाह्लादनिरताः सत्कर्मसु सदोद्यताः ॥ ११५ ॥

ഹരിപാദാർചനയിൽ നിരതരായവർ ഹരിയുടെ സദനം പ്രാപിക്കുന്നു. സത്സംഗത്തിന്റെ ആഹ്ലാദത്തിൽ ലീനരായി അവർ എപ്പോഴും സത്കർമങ്ങളിൽ ഉദ്യതരായിരിക്കുന്നു.

Verse 116

परापवादविमुखाः प्रयान्ति हरिमन्दिरम् । नित्यं हितकरा ये तु ब्राह्मणेषु च गोषु च ॥ ११६ ॥

പരനിന്ദയിൽ നിന്ന് വിമുഖരായവർ ഹരിമന്ദിരം (ഹരിധാമം) പ്രാപിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും പശുക്കൾക്കും നിത്യം ഹിതം ചെയ്യുന്നവരും അതേ ഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 117

परस्त्रीसङ्गविमुखा न पश्यन्ति यमालयम् । जितेन्द्रि या जिताहारा गोषु क्षान्ताः सुशीलिनः ॥ ११७ ॥

പരസ്ത്രീസംഗം വിട്ടുനിൽക്കുന്നവർ യമാലയം കാണുകയില്ല. ഇന്ദ്രിയജയികൾ, മിതാഹാരികൾ, പശുക്കളോടു ക്ഷമാശീലരും സുസ്വഭാവികളും ആയവർ ദണ്ഡലോകത്തിലേക്കു പോകുകയില്ല.

Verse 118

ब्राह्मणेषु क्षमाशीलाः प्रयान्ति भवनं हरेः । अग्निशुश्रूषवश्चैव गुरुशुश्रूषकास्तथा ॥ ११८ ॥

ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു ക്ഷമാശീലമുള്ളവർ ഹരിയുടെ ഭവനം പ്രാപിക്കുന്നു. അതുപോലെ അഗ്നിശുശ്രൂഷയിൽ നിരതരും ഗുരുശുശ്രൂഷകരും ആ പദം തന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 119

पतिशुश्रूषणरता न वै संसृतिभागिनः । सदा देवार्चनरता हरिनामपरायणाः ॥ ११९ ॥

പതിശുശ്രൂഷയിൽ നിരതയായവർ സത്യത്തിൽ സംസാരഭാഗിനികൾ അല്ല. സദാ ദേവാർചനയിൽ നിരതരായി ഹരിനാമത്തിൽ പരായണരായവർ സംസാരബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചനം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 120

प्रतिग्रहनिवृत्ताश्च प्रयान्ति परमं पदम् । अनाथं विप्रकुणपं ये दहेयुर्नृपोत्तम ॥ १२० ॥

പ്രതിഗ്രഹം (അധർമ്മം വരുത്തുന്ന ദാനം സ്വീകരിക്കൽ) വിട്ടുനിൽക്കുന്നവർ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു. ഹേ നൃപോത്തമാ, അനാഥനായ ബ്രാഹ്മണന്റെ ദേഹം ദഹിപ്പിക്കുന്നവരും പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 121

अश्वमेधसहस्राणां फलमश्नुवते सदा । पत्रैः पुष्पैः फलैर्वापि जलैर्वा मनुजेश्वर ॥ १२१ ॥

ഹേ മനുജേശ്വരാ, ഇല, പുഷ്പം, ഫലം അല്ലെങ്കിൽ ജലം കൊണ്ടെങ്കിലും നിത്യമായി (ഭഗവാനെ) പൂജിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും സഹസ്ര അശ്വമേധയാഗഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 122

पूजया रहितं लिङ्गमचर्येत्तत्फलं शृणु । अप्सरोगणगन्धर्वैः स्तूयमानो विमानगः ॥ १२२ ॥

വിധിപൂർവമായ പൂജയില്ലാതെ ലിംഗത്തെ ആരാധിക്കുന്നവന്റെ ഫലം കേൾക്കുക—അവൻ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ ആരൂഢനായി അപ്സരാഗണങ്ങളും ഗന്ധർവരും സ്തുതിക്കുന്നു।

Verse 123

प्रयाति शिवसान्निध्यमित्याह कमलोद्भवः । चुलुकोदकमात्रेण लिङ्गं संस्नाप्य भूमिप ॥ १२३ ॥

കമലോദ്ഭവൻ (ബ്രഹ്മാവ്) പറഞ്ഞു—‘അവൻ ശിവസാന്നിധ്യം പ്രാപിക്കുന്നു,’ രാജാവേ; ഒരു ചുളുക്ക് വെള്ളം മാത്രമെടുത്തും ലിംഗത്തെ സ്നാപനം ചെയ്താൽ പോലും।

Verse 124

लक्षाश्वमेधजं पुण्यं संप्राप्नोति न संशयः । पूजया रहितं लिङ्गं कुसुमैर्योऽचयेत्सुधीः ॥ १२४ ॥

സംശയമില്ല—വിധിപൂർവമായ പൂജയില്ലെങ്കിലും ലിംഗത്തിൽ പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്ന ജ്ഞാനി ലക്ഷ അശ്വമേധയാഗജന്യ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 125

अश्वमेधायुतफलं भवेत्तस्य जनेश्वर । भक्ष्यैर्भोज्यैः फलैर्वापि शून्यं लिङ्गं प्रपूज्य च ॥ १२५ ॥

ഹേ ജനേശ്വരാ, ഭക്ഷ്യങ്ങളാലോ ഭോജ്യങ്ങളാലോ ഫലങ്ങളാലോ പോലും ശൂന്യ (നിരാകാര) ലിംഗത്തെ ഭക്തിപൂർവം പൂജിക്കുന്നവന് ദശസഹസ്ര അശ്വമേധഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 126

शिवसायुज्यमाप्नोति पुनरावृत्तिवर्जितम् । पूजया रहितं विष्णुं योऽचयेदर्कवंशज ॥ १२६ ॥

ഹേ അർക്കവംശജാ, വിധിപൂർവമായ പൂജയില്ലെങ്കിലും വിഷ്ണുവിനെ ഭക്തിയോടെ ആദരിച്ചു അർച്ചിക്കുന്നവൻ പുനരാവർത്തിയില്ലാത്ത ശിവസായുജ്യം (ശിവനോടുള്ള ഏകത്വം) പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 127

जलेनापि स सालोक्यं विष्णोर्याति नरोत्तम । देवतायतने यस्तु कुर्यात्सम्मार्जनं सुधीः ॥ १२७ ॥

ഹേ നരോത്തമാ! ദേവാലയത്തിൽ ബുദ്ധിമാൻ തൂത്തുവാരി ശുചീകരിക്കുകയും ജലത്താൽ പോലും ശുദ്ധി വരുത്തുകയും ചെയ്താൽ, അവൻ ശ്രീവിഷ്ണുവിന്റെ സാലോക്യം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 128

यावत्पांसु युगावासं वैष्णवे मन्दिरे लभेत् । शीर्णं स्फटिकलिङ्गं तु यः संदध्यान्नृपोत्तम ॥ १२८ ॥

ഹേ നൃപോത്തമാ! വൈഷ്ണവ മന്ദിരത്തിൽ ക്ഷണമാത്രം പോലും വാസവും സേവയും ലഭിക്കുന്നതത്ര പുണ്യം, ജീർണ്ണമായ സ്ഫടികലിംഗം പുനഃസംയോജിപ്പിച്ച് വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കുന്നവനും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 129

शतजन्मार्जितैः पापैर्मुच्यते स तु मानवः । यस्तु देवालये राजन्नपि गोचर्ममात्रकम् ॥ १२९ ॥

ഹേ രാജാവേ! ദേവാലയത്തിൽ ഗോചർമമാത്രം സ്ഥലപരിമാണം പോലും ദാനം/സമർപ്പണം മുതലായ പുണ്യകർമ്മം ചെയ്യുന്നവൻ, നൂറു ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു।

Verse 130

जलेन सिञ्चेद् भूभागं सोऽपि स्वर्गं लभेन्नरः । गन्धोदकेन यः सिञ्चेद्देवतायतने भुवम् ॥ १३० ॥

ജലത്താൽ ഭൂഭാഗം തളിക്കുന്നവനും സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു; ദേവാലയത്തിൽ സുഗന്ധജലത്താൽ ഭൂമിയെ തളിക്കുന്നവൻ അതിലും വിശേഷ പുണ്യം നേടുന്നു।

Verse 131

यावत्कणानुकल्पं तु तिष्ठेत देवसन्निधौ । मृदा धातुविकारैर्वा यो लिम्पेद्देवतागृहम् ॥ १३१ ॥

ദേവസന്നിധിയിൽ കണികാസമമായ ഒരു ക്ഷണം പോലും നില്ക്കുന്നതും, അല്ലെങ്കിൽ മണ്ണോ ലോഹമിശ്രിതങ്ങളോ ഉപയോഗിച്ച് ദേവഗൃഹം ലേപനം ചെയ്ത് അറ്റകുറ്റപ്പണി ചെയ്യുന്നതും മഹാപുണ്യകരമാണ്।

Verse 132

स कोटिकुलमुद्धृत्य याति साम्यं मधुद्विषः । शिलाचूर्णेन यो मर्त्यो देवागारं तु लेपयेत् ॥ १३२ ॥

ശിലാചൂർണ്ണംകൊണ്ട് ദേവാലയം ലേപനം ചെയ്യുന്ന മർത്ത്യൻ, കോടി കുലങ്ങളെ ഉയർത്തി മധുദ്വിഷനായ വിഷ്ണുവിന്റെ സാമ്യം (സാന്നിധ്യം) പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 133

स्वस्तिकादीनि वा कुर्यात्तस्य पुण्यमनन्तकम् । यः कुर्याद्दीपरचनां देवतायतने नृप ॥ १३३ ॥

അല്ലെങ്കിൽ സ്വസ്തികാദി മംഗളചിഹ്നങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നവന് അനന്ത പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു। ഹേ രാജാവേ! ദേവാലയത്തിൽ ദീപങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കുന്നവന് അപാര പുണ്യം ലഭിക്കും।

Verse 134

तस्य पुण्यं प्रसङ्ख्यातुं नोत्सहेऽब्दशतैरपि । अखण्डदीपं यः कुर्याद्विष्णोर्वा शङ्करस्य च ॥ १३४ ॥

അവന്റെ പുണ്യം എണ്ണിപ്പറയാൻ നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും എനിക്ക് കഴിയില്ല—വിഷ്ണുവിനോ ശങ്കരനോ വേണ്ടി അഖണ്ഡദീപം സ്ഥാപിക്കുന്നവന്റെ പുണ്യം അത്ര മഹത്താണ്।

Verse 135

क्षणे क्षणेऽश्वमेधस्य फलं तस्य न दुर्लभम् । अर्चितं शङ्करं दृष्ट्वा विष्णुं वापि नमेत्तु यः ॥ १३५ ॥

അവന് ക്ഷണക്ഷണം അശ്വമേധയാഗഫലം ദുർലഭമല്ല—പൂജിക്കപ്പെട്ട ശങ്കരനെ ദർശിച്ച് വിഷ്ണുവിനെയും നമസ്കരിക്കുന്നവന്।

Verse 136

स विष्णुभवनं प्राप्य मोदते च युगायुतम् । देव्याः प्रदक्षिणामेकां सप्त सूर्यस्य भूमिप ॥ १३६ ॥

അവൻ വിഷ്ണുഭവനം പ്രാപിച്ച് പത്തായിരം യുഗങ്ങൾ ആനന്ദിക്കുന്നു। ഹേ ഭൂമിപാ! ദേവിയുടെ ഒരു പ്രദക്ഷിണം സൂര്യന്റെ ഏഴ് പ്രദക്ഷിണങ്ങൾക്കു തുല്യഫലം നൽകുന്നതായി പറയുന്നു।

Verse 137

तिस्रो विनायकस्यापि चतस्रो विष्णुमन्दिरे । कृत्वा तत्तद्गृहं प्राप्य मोदते युगलक्षकम् ॥ १३७ ॥

വിനായകനായി മൂന്നു, വിഷ്ണുമന്ദിരത്തിൽ നാലു ഇത്തരത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ പണിതാൽ, അവൻ അതത് ദിവ്യധാമം പ്രാപിച്ച് രണ്ട് ലക്ഷം യുഗങ്ങൾ ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 138

यो विष्णोर्भक्तिभावेन तथैव गोद्विजस्य च । प्रदक्षिणां चरेत्तस्य ह्यश्वमेधः पदे पदे ॥ १३८ ॥

വിഷ്ണുവിനോടുള്ള ഭക്തിഭാവത്തോടെ പശുവിനെയും ബ്രാഹ്മണനെയും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നവന്‍, ഓരോ പടിയിലും അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 139

काश्यां माहेश्वरं लिङ्गं संपूज्य प्रणमेत्तु यः । न तस्य विद्यते कृत्यं संसृतिर्नैव जायते ॥ १३९ ॥

കാശിയിൽ മാഹേശ്വര ലിംഗത്തെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച് നമസ്കരിക്കുന്നവന്‍ പിന്നെ ചെയ്യേണ്ട കൃത്യം ഒന്നുമില്ല; അവന്‍ സംസാരത്തിൽ പുനർജന്മം ഉണ്ടാകുകയില്ല।

Verse 140

शिवं प्रदक्षिणं कृत्वा सव्येनैव विधानतः । नरो न च्यवते स्वर्गाच्छङ्करस्य प्रसादतः ॥ १४० ॥

വിധിപ്രകാരം ശിവനെ ഇടത്തുവശത്ത് വെച്ച് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ, ശങ്കരന്റെ പ്രസാദത്താൽ മനുഷ്യൻ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് പതിക്കുകയില്ല।

Verse 141

स्तुत्वा स्तोत्रैर्जगन्नाथं नारायणमनामयम् । सर्वान्कामानवाप्नोति मनसा यद्यदिच्छति ॥ १४१ ॥

സ്തോത്രങ്ങളാൽ ജഗന്നാഥനായ നിരാമയ നാരായണനെ സ്തുതിച്ചാൽ, മനസ്സിൽ എന്തെന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ ആ എല്ലാം ആഗ്രഹങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു।

Verse 142

देवतायतने यस्तु भक्तियुक्तः प्रनृत्यति । गायते वा स भूपाल रुद्र लोके च मुक्तिभाक् ॥ १४२ ॥

ഹേ ഭൂപാലാ! ഭക്തിയോടെ ദേവാലയത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്യുകയോ പാടുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ മോക്ഷഭാഗ്യനായി രുദ്രലോകവും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 143

ये तु वाद्यं प्रकुर्वन्ति देवतायतने नराः । ते हंसयानमारूढा व्रजन्ति ब्रह्मणः पदम् ॥ १४३ ॥

ദേവാലയത്തിൽ വാദ്യങ്ങൾ വായിക്കുന്നവർ ഹംസയാനത്തിൽ ആരൂഢരായി ബ്രഹ്മപദം (ബ്രഹ്മലോകം) പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 144

करतालं प्रकुर्वन्ति देवतायतने तु ये । ते सर्वपापनिर्मुक्ता विमानस्था युगायुतम् ॥ १४४ ॥

ദേവാലയത്തിൽ കരതാളം (കൈയടി) ചെയ്യുന്നവർ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തരായി, വിമാനം അധിഷ്ഠിച്ച്, പത്തായിരം യുഗങ്ങൾ സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കുന്നു।

Verse 145

देवतायतने ये तु घण्टानादं प्रकुर्वते । तेषां पुण्यं निगदितुं न समर्थः शिवः स्वयम् ॥ १४५ ॥

ദേവാലയത്തിൽ ഘണ്ടാനാദം ചെയ്യുന്നവരുടെ പുണ്യം വിവരിക്കാൻ സ്വയം ശിവനും പോലും അശക്തനാണ്।

Verse 146

भेरीमृदङ्गपटहमुरजैश्च सडिण्डिमैः । संप्रीणयन्ति देवेशं तेषां पुण्यफलं शृणु ॥ १४६ ॥

ഭേരി, മൃദംഗം, പടഹം, മുരജം, ഡിണ്ഡിമം മുതലായ വാദ്യങ്ങളാൽ അവർ ദേവേശനെ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നു; അവരുടെ പുണ്യഫലം കേൾക്കുക।

Verse 147

देवस्त्रीगणसंयुक्ताः सर्वकामैः समर्चिताः । स्वर्गलोकमनुप्राप्य मोदन्ते कल्पपञ्चकम् ॥ १४७ ॥

ദേവാംഗനാസമൂഹങ്ങളോടുകൂടെ, സർവ്വകാമ്യഭോഗങ്ങളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടവർ സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിച്ച് അവിടെ അഞ്ചു കല്പകാലം ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 148

देवतामन्दिरे कुर्वन्नरः शङ्खं नृप । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुना सह मोदते ॥ १४८ ॥

ഹേ രാജാവേ! ദേവതാമന്ദിരത്തിൽ ശംഖം നിർമ്മിക്കുകയോ സ്ഥാപിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി വിഷ്ണുവിനോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 149

तालकांस्यादिनिनदं कुर्वन् विष्णुगृहे नरः । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकमवाप्नुयात् ॥ १४९ ॥

വിഷ്ണുഗൃഹത്തിൽ താളം, മണി, കാംസ്യാദി വാദ്യങ്ങളുടെ നാദം ഉളവാക്കുന്ന മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 150

यो देवः सर्वदृग्विष्णुर्ज्ञानरूपी निरञ्जनः । सर्वधर्मफलं पूर्णं संतुष्टः प्रददाति च ॥ १५० ॥

സർവ്വദർശിയായ ദേവൻ—വിഷ്ണു—ജ്ഞാനസ്വരൂപനും നിർമലനും ആകുന്നു; അദ്ദേഹം പ്രസന്നനായാൽ സർവ്വധർമ്മഫലം പൂർണ്ണമായി ദാനം ചെയ്യുന്നു।

Verse 151

यस्य स्मरणमात्रेण देवदेवस्य चक्रिणः । सफलानि भवन्त्येव सर्वकर्माणि भूपते ॥ १५१ ॥

ഹേ ഭൂപതേ! ദേവദേവനായ ചക്രധാരിയായ പ്രഭുവിനെ വെറും സ്മരണമാത്രം ചെയ്താലും സർവ്വകർമ്മങ്ങളും നിശ്ചയമായി ഫലവത്താകുന്നു।

Verse 152

परमात्मा जगन्नाथः सर्वकर्म्मफलप्रदः । सत्कर्मकर्तृभिर्नित्यं स्मृतः सर्वार्तिनाशनः । तमुद्दिश्य कृतं यच्च तदानन्त्याय कल्पते ॥ १५२ ॥

പരമാത്മാവായ ജഗന്നാഥൻ സർവ്വകർമ്മഫലദാതാവാണ്. സത്കർമ്മം ചെയ്യുന്നവർ അവനെ നിത്യം സ്മരിക്കുന്നു; അവൻ എല്ലാ ആർ‍ത്തി-ദുഃഖങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു. അവനെ ലക്ഷ്യമാക്കി ചെയ്യുന്നതെല്ലാം അനന്ത പുണ്യത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

Verse 153

धर्माणि विष्णुश्च फलानि विष्णुः कर्माणि विष्णुश्च फलानि भोक्ता । कार्यं च विष्णुः करणानि विष्णुरस्मान्न किञ्चिद्व्यतिरिक्तमस्ति ॥ १५३ ॥

ധർമ്മവും വിഷ്ണുവാണ്, ഫലവും വിഷ്ണുവാണ്; കർമ്മവും വിഷ്ണുവാണ്, ഫലഭോക്താവും വിഷ്ണുവാണ്. കാര്യവും വിഷ്ണുവാണ്, കരണമുകൾ (സാധനങ്ങൾ) വിഷ്ണുവാണ്—അവനെക്കാൾ വേറെയൊന്നുമില്ല.

Verse 154

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे धर्मानुकथनं नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥ १३ ॥

ഇങ്ങനെ ശ്രീ ബൃഹന്നാരദീയപുരാണത്തിന്റെ പൂർവ്വഭാഗത്തിലെ പ്രഥമ പാദത്തിൽ ‘ധർമ്മാനുകഥനം’ എന്ന പേരിലുള്ള പതിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.