Adhyaya 95

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे वराहप्रादुर्भावो नाम चतुर्नवतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः नृसिंहेन हतः पूर्वं हिरण्याक्षाग्रजः श्रुतम् कथं निषूदितस्तेन हिरण्यकशिपुर्वद

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—മുമ്പ് ഹിരണ്യാക്ഷന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ ഹിരണ്യകശിപു നരസിംഹനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അവൻ എങ്ങനെ അവനാൽ നിശ്ശേഷം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു? ഞങ്ങൾക്ക് പറയുക।

Verse 2

सूत उवाच विष्णु त्रन्स्फ़ोर्म्स् इन्तो नृसिंह अन्द् किल्ल्स् हिरण्यकशिपु हिरण्यकशिपोः पुत्रः प्रह्राद इति विश्रुतः धर्मज्ञः सत्यसम्पन्नस् तपस्वी चाभवत्सुधीः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—വിഷ്ണു നരസിംഹരൂപം ധരിച്ചു ഹിരണ്യകശിപുവിനെ വധിച്ചു. അവന്റെ പുത്രൻ പ്രഹ്ലാദൻ എന്നു പ്രസിദ്ധൻ—ധർമ്മജ്ഞൻ, സത്യസമ്പന്നൻ, തപസ്വി, പ്രജ്ഞാവാൻ. ശൈവ സിദ്ധാന്തത്തിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ധർമ്മവും തപസ്സും പതി പ്രഭുവിന് സമർപ്പിക്കുമ്പോൾ പാശം മുറിയുന്നു।

Verse 3

जन्मप्रभृति देवेशं पूजयामास चाव्ययम् सर्वज्ञं सर्वगं विष्णुं सर्वदेवभवोद्भवम्

അവൻ ജന്മം മുതൽ ദേവേശൻ, അവ്യയൻ, അച്യുതൻ—സർവ്വജ്ഞനും സർവ്വഗനും ആയ വിഷ്ണുവിനെ പൂജിച്ചു; അവൻ തന്നെയാണ് എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ഭവ-ഉദ്ഭവത്തിന് കാരണം. ശൈവ സിദ്ധാന്തദൃഷ്ടിയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള സ്തുതി അന്തतः ഏക പതി പരമേശ്വരനെയേ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; അവൻ എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും അന്തരാത്മയായി പാശത്തിൽ നിന്ന് പശുവിനെ മോചിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 4

तमादिपुरुषं भक्त्या परब्रह्मस्वरूपिणम् ब्रह्मणो ऽधिपतिं सृष्टिस्थितिसंहारकारणम्

ഭക്തിയോടെ ആ ആദിപുരുഷനെ ആരാധിക്കണം—അവൻ പരബ്രഹ്മസ്വരൂപൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അധിപൻ, സൃഷ്ടി‑സ്ഥിതി‑സംഹാരങ്ങളുടെ കാരണഭൂതൻ।

Verse 5

सो ऽपि विष्णोस्तथाभूतं दृष्ट्वा पुत्रं समाहितम् नमो नारायणायेति गोविन्देति मुहुर्मुहुः

വിഷ്ണുവിന്റെ പുത്രനെ ഇങ്ങനെ സമാഹിതനായി കണ്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം വീണ്ടും വീണ്ടും—“നമോ നാരായണായ” എന്നും “ഗോവിന്ദ” എന്നും ഉച്ചരിച്ചു. ഇതാണ് സത്യഭക്തിയുടെ ലക്ഷണം; പശു (ജീവൻ) സ്ഥിരമായാൽ സ്തുതി സ്വാഭാവികമായി അന്തര്യാമിയായ പതിയിലേക്കു ഒഴുകുന്നു।

Verse 6

स्तुवन्तं प्राह देवारिः प्रदहन्निव पापधीः न मां जानासि दुर्बुद्धे सर्वदैत्यामरेश्वरम्

അവർ സ്തുതിക്കുമ്പോൾ ദേവശത്രു പറഞ്ഞു—അവന്റെ പാപബുദ്ധി കത്തുന്നതുപോലെ—“ഹേ ദുർബുദ്ധി! നീ എന്നെ അറിയുന്നില്ല; ഞാൻ സർവ്വ ദൈത്യന്മാരുടെയും അമരന്മാരുടെയും പോലും ഈശ്വരൻ ആകുന്നു।”

Verse 7

प्रह्राद वीर दुष्पुत्र द्विजदेवार्तिकारणम् को विष्णुः पद्मजो वापि शक्रश् च वरुणो ऽथवा

ഹേ വീര പ്രഹ്ലാദാ! ദുഷ്ടപുത്രനായി ജനിച്ചിട്ടും നീ ദ്വിജന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ദുഃഖകാരണമാകുന്നു. വിഷ്ണു, പദ്മജനായ ബ്രഹ്മാ, ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) അല്ലെങ്കിൽ വരുണൻ—ഇവർ ആരാണ് (പരമേശ്വരന്റെ മുമ്പിൽ)?

Verse 8

वायुः सोमस्तथेशानः पावको मम यः समः मामेवार्चय भक्त्या च स्वल्पं नारायणं सदा

വായു, സോമൻ, ഈശാനൻ, പാവകൻ—എവൻ എനിക്കു സമനെന്നു കരുതപ്പെടുന്നുവോ—(ഇതു അറിയുക) ഭക്തിയോടെ എന്നെയേ ആരാധിക്ക; നാരായണനെയും സദാ പൂജിക്ക, എന്നാൽ ഇവിടെ ഗൗണമായി കരുതി।

Verse 9

प्रह्राद जीविते वाञ्छा तवैषा शृणु चास्ति चेत् श्रुत्वापि तस्य वचनं हिरण्यकशिपोः सुधीः

പ്രഹ്ലാദാ, നിനക്ക് ഇനിയും ജീവിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ ഈ വാക്ക് കേൾക്കുക. നിന്റെ വചനങ്ങൾ കേട്ടിട്ടും ‘സുധി’ ഹിരണ്യകശിപു അവ സ്വീകരിച്ചില്ല.

Verse 10

प्रह्रादः पूजयामास नमो नारायणेति च नमो नारायणायेति सर्वदैत्यकुमारकान्

പ്രഹ്ലാദൻ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു; ‘നമോ നാരായണ’ എന്നും ‘നമോ നാരായണായ’ എന്നും ഉള്ള നമസ്കാരങ്ങളാൽ എല്ലാ ദൈത്യകുമാരന്മാരെയും എപ്പോഴും വിനയത്തോടെ വണങ്ങാൻ അഭ്യസിപ്പിച്ചു.

Verse 11

अध्यापयामास च तां ब्रह्मविद्यां सुशोभनाम् दुर्लङ्घ्यां चात्मनो दृष्ट्वा शक्रादिभिर् अपि स्वयम्

ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാർക്കും ദുർലഘ്യമായ ആത്മതത്ത്വം സ്വയം ദർശിച്ച്, ആ ദീപ്തമായ ബ്രഹ്മവിദ്യ അദ്ദേഹം ഉപദേശിച്ചു; അതേ വിദ്യയാണ് ബന്ധിത ജീവനെ മോക്ഷമാർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്.

Verse 12

पुत्रेण लङ्घितामाज्ञां हिरण्यः प्राह दानवान् एतं नानाविधैर्वध्यं दुष्पुत्रं हन्तुमर्हथ

മകൻ ആജ്ഞ ലംഘിച്ചതറിഞ്ഞ ഹിരണ്യൻ ദാനവന്മാരോട് പറഞ്ഞു—“ഈ ദുഷ്ടപുത്രൻ പലവിധത്തിൽ വധയോഗ്യൻ; നിങ്ങൾ അവനെ കൊല്ലുക.”

Verse 13

एवमुक्तास्तदा तेन दैत्येन सुदुरात्मना निजघ्नुर्देवदेवस्य भृत्यं प्रह्रादमव्ययम्

ആ ദുഷ്ടഹൃദയനായ ദൈത്യൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവർ ദേവദേവന്റെ അവ്യയ ദാസനായ പ്രഹ്ലാദനെ ആക്രമിച്ചു; എങ്കിലും അവൻ പരമപതിയുടെ ഭക്തിയിൽ അചഞ്ചലനായി ദൃഢനായി നിന്നു.

Verse 14

तत्र तत्प्रतिकृतं तदा सुरैर् दैत्यराजतनयं द्विजोत्तमाः क्षीरवारिनिधिशायिनः प्रभोर् निष्फलं त्वथ बभूव तेजसा

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! അവിടെ ദേവന്മാർ ദൈത്യരാജന്റെ പുത്രനോടു ചെയ്ത പ്രതിഘാതം ഫലശൂന്യമായി; ക്ഷീരസാഗരശായിയായ പ്രഭുവിന്റെ പരമതേജസ് അതിനെ നിഷ്ഫലമാക്കി।

Verse 15

तदाथ गर्वभिन्नस्य हिरण्यकशिपोः प्रभुः तत्रैवाविरभूद्धन्तुं नृसिंहाकृतिमास्थितः

അപ്പോൾ ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ ഗർവ്വം തകർക്കാൻ പ്രഭു അവിടെയേ തന്നെ പ്രത്യക്ഷനായി; അവനെ വധിക്കുവാൻ നൃസിംഹരൂപം ധരിച്ചു।

Verse 16

जघान च सुतं प्रेक्ष्य पितरं दानवाधमम् बिभेद तत्क्षणादेव करजैर् निशितैः शतैः

മകനെ വധിക്കപ്പെട്ടതായി കണ്ട ആ അധമ ദാനവപിതാവ്, അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നൂറുകണക്കിന് മൂർച്ചയുള്ള നഖങ്ങളാൽ കീറിപ്പൊളിക്കപ്പെട്ടു।

Verse 17

ततो निहत्य तं दैत्यं सबान्धवमघापहः पीडयामास दैत्येन्द्रं युगान्ताग्निरिवापरः

പിന്നീട് അഘാപഹനായ പ്രഭു ആ ദൈത്യനെ ബന്ധുക്കളോടുകൂടെ വധിച്ച്, ദൈത്യേന്ദ്രനെ യുഗാന്താഗ്നിയെപ്പോലെ അമർത്തി പീഡിപ്പിച്ചു।

Verse 18

नादैस्तस्य नृसिंहस्य घोरैर्वित्रासितं जगत् आ ब्रह्मभुवनाद् विप्राः प्रचचाल च सुव्रताः

ആ നൃസിംഹന്റെ ഭീകര നാദങ്ങളാൽ സർവ്വജഗത്തും ഭീതിയിലായി; ഹേ സുവ്രത വിപ്രന്മാരേ, ബ്രഹ്മലോകം വരെയുള്ള ബ്രാഹ്മണരും നടുങ്ങി ചലിച്ചു।

Verse 19

दृष्ट्वा सुरासुरमहोरगसिद्धसाध्यास् तस्मिन् क्षणे हरिविरिञ्चिमुखा नृसिंहम् धैर्यं बलं च समवाप्य ययुर्विसृज्य आ दिङ्मुखान्तम् असुरक्षणतत्पराश् च

ആ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നൃസിംഹനെ ദർശിച്ച്, ഹരിയും വിരിഞ്ചിയും (ബ്രഹ്മാ) മുൻപിൽ നിൽക്കേ ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, മഹോരഗങ്ങൾ, സിദ്ധന്മാർ, സാധ്യന്മാർ ധൈര്യവും ബലവും വീണ്ടും നേടി. തുടർന്ന് അവർ എല്ലാ ദിക്കുകളുടെ അതിരുവരെ പടർന്ന്, അസുരപ്രതിരോധ-രക്ഷയിൽ തത്പരരായി പുറപ്പെട്ടു.

Verse 20

ततस्तैर्गतैः सैष देवो नृसिंहः सहस्राकृतिः सर्वपात् सर्वबाहुः सहस्रेक्षणः सोमसूर्याग्निनेत्रस् तदा संस्थितः सर्वमावृत्य मायी

അവർ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ ആ ദേവൻ നൃസിംഹൻ സഹസ്രരൂപങ്ങളായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—സർവ്വവ്യാപി, എല്ലാദിക്കിലും ഭുജങ്ങളുള്ളവൻ, സഹസ്രനേത്രൻ, ചന്ദ്ര-സൂര്യ-അഗ്നിയെ നേത്രങ്ങളായി ധരിച്ചവൻ. അപ്പോൾ മായാധിപതി എല്ലാം ആവൃതമാക്കി, എല്ലാ ദിക്കുകളും നിറച്ച് നിലകൊണ്ടു.

Verse 21

तं तुष्टुवुः सुरश्रेष्ठा लोका लोकाचले स्थिताः सब्रह्मकाः ससाध्याश् च सयमाः समरुद्गणाः

അപ്പോൾ ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാർ അവനെ സ്തുതിച്ചു; ലോകാചലത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ലോകങ്ങൾ എല്ലാം—ബ്രഹ്മാവോടും സാധ്യന്മാരോടും യമനോടും മരുത്ഗണങ്ങളോടും കൂടി—സ്തോത്രങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. ഇങ്ങനെ സർവ്വ കോസ്മികക്രമങ്ങളും പരമപതിയെ അംഗീകരിച്ചു; പാശുവിന്റെ പാശബന്ധം അഴിക്കുന്നവൻ അവൻ ഒരുത്തനേ.

Verse 22

परात्परतरं ब्रह्म तत्त्वात् तत्त्वतमं भवान् ज्योतिषां तु परं ज्योतिः परमात्मा जगन्मयः

നീ പരാത്പര ബ്രഹ്മം; എല്ലാ തത്ത്വങ്ങളെയും അതിക്രമിച്ച പരമ തത്ത്വസ്വരൂപൻ. ജ്യോതികളിൽ നീ പരമ ജ്യോതി—ജഗന്മയനായ സർവ്വവ്യാപി പരമാത്മാവ്.

Verse 23

स्थूलं सूक्ष्मं सुसूक्ष्मं च शब्दब्रह्ममयः शुभः वागतीतो निरालंबो निर्द्वन्द्वो निरुपप्लवः

അവൻ സ്ഥൂലവും, സൂക്ഷ്മവും, അതിസൂക്ഷ്മവും; ശുഭൻ, ശബ്ദബ്രഹ്മമയൻ. വാക്കിന് അതീതൻ, നിരാലംബൻ, ദ്വന്ദ്വാതീതൻ, അചലനായി നിരുപപ്ലവൻ—അവൻ തന്നെയാണ് പതി, പാശുവിനെ പാശബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നവൻ.

Verse 24

यज्ञभुग्यज्ञमूर्तिस्त्वं यज्ञिनां फलदः प्रभुः भवान्मत्स्याकृतिः कौर्मम् आस्थाय जगति स्थितः

ഹേ പ്രഭോ! നീ യജ്ഞഭോക്താവും യജ്ഞമൂർത്തിയും ആകുന്നു; യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഫലം നല്കുന്നവനും നീ തന്നേ. മത്സ്യവും കൂർമവും രൂപങ്ങൾ ധരിച്ചു ലോകത്തിൽ നിലകൊണ്ട് അകത്തുനിന്ന് അതിനെ ധരിക്കുന്നു.

Verse 25

वाराहीं चैव तां सैंहीम् आस्थायेहव्यवस्थितः देवानां देवरक्षार्थं निहत्य दितिजेश्वरम्

ഇവിടെ വരാഹീയും സിംഹീയും ശക്തികളെ ആശ്രയിച്ച് ദൃഢമായി നിലകൊണ്ട്, ദേവന്മാരുടെ രക്ഷയ്ക്കായി ദിതിജരുടെ അധിപനെ വധിച്ചു—ഇങ്ങനെ പതി (ശിവൻ) അധീനത്തിൽ ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 26

द्विजशापच्छलेनैवम् अवतीर्णो ऽसि लीलया न दृष्टं यत्त्वदन्यं हि भवान् सर्वं चराचरम्

ദ്വിജന്റെ ശാപം എന്ന നിമിത്തത്തിൽ നീ ലീലാപൂർവ്വം അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു. നിന്നൊഴികെ മറ്റൊന്നും ദൃശ്യമല്ല; ചരവും അചരവും എല്ലാം നീ തന്നേ.

Verse 27

भवान्विष्णुर्भवान् रुद्रो भवानेव पितामहः भवानादिर्भवानन्तो भवानेव वयं विभो

നീ വിഷ്ണുവാണ്, നീ രുദ്രനാണ്, നീ തന്നേ പിതാമഹൻ (ബ്രഹ്മാ) ആണ്. നീ ആദിയും നീ അന്തവും; ഹേ വിഭോ, ഞങ്ങളും സത്യത്തിൽ നീ തന്നേ.

Verse 28

भवानेव जगत्सर्वं प्रलापेन किमीश्वर मायया बहुधा संस्थम् अद्वितीयमयं प्रभो

ഹേ ഈശ്വരാ! ഈ സർവ്വജഗത്തും നീ തന്നേ; പിന്നെ വാക്കുകളുടെ നീട്ടം എന്തിന്? നിന്റെ മായയാൽ നീ പല രൂപങ്ങളിൽ സ്ഥാപിതനായി തോന്നുന്നു, എന്നാൽ സത്യത്തിൽ നീ അദ്വിതീയസ്വരൂപൻ, ഹേ പ്രഭോ.

Verse 29

स्तोष्यामस्त्वां कथं भासि देवदेव मृगाधिप स्तुतो ऽपि विविधैः स्तुत्यैर् भावैर्नानाविधैः प्रभुः

ഹേ ദേവദേവാ, ഹേ മൃഗാധിപാ, ഹേ പശുപതേ! ഞങ്ങൾ നിന്നെ എങ്ങനെ സ്തുതിക്കും? നീ അപാര ദീപ്തിയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. അനേകം സ്തോത്രങ്ങളാലും നാനാവിധ ഭക്തിഭാവങ്ങളാലും സ്തുതിക്കപ്പെട്ടാലും, പ്രഭോ, നീ വാക്കിനും മനസ്സിനും അതീതൻ; അവർണ്ണനീയനും അക്ഷയനും ആകുന്നു।

Verse 30

न जगाम द्विजाः शान्तिं मानयन्योनिमात्मनः यो नृसिंहस्तवं भक्त्या पठेद्वार्थं विचारयेत्

തന്റെ ജന്മഗർവവും അഹം-പരിചയവും മാത്രം മാനിക്കുന്ന ദ്വിജന് ശാന്തി ലഭിക്കില്ല. എന്നാൽ ഭക്തിയോടെ നൃസിംഹസ്തവം പാരായണം ചെയ്ത് അതിന്റെ അർത്ഥം ചിന്തിക്കുന്നവൻ അന്തഃശാന്തി നേടുന്നു; പാശം (ബന്ധനം) ശിഥിലമാകുന്നു, പശു (ജീവൻ) യുടെ അഹങ്കാരബന്ധം മുറിയുന്നു, മനസ് പതി-സ്വരൂപ പ്രഭുവിലേക്കു തിരിയുന്നു।

Verse 31

श्रावयेद्वा द्विजान्सर्वान् विष्णुलोके महीयते देवस् तके रेफ़ुगे तो शिव तदन्तरे शिवं देवाः सेन्द्राः सब्रह्मकाः प्रभुम्

അഥവാ എല്ലാവരും ദ്വിജന്മാർ കേൾക്കുമാറാക്കുന്നവൻ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനിടയിൽ ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മാവും ചേർന്ന് പ്രഭു ശിവന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചു।

Verse 32

सम्प्राप्य तुष्टुवुः सर्वं विज्ञाप्य मृगरूपिणः ततो ब्रह्मादयस्तूर्णं संस्तूय परमेश्वरम्

അവനെ പ്രാപിച്ച്, മൃഗരൂപം ധരിച്ച പ്രഭുവിന് എല്ലാം അറിയിച്ച് അവർ സ്തുതിച്ചു. തുടർന്ന് ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാർ ഉടൻ പരമേശ്വരനെ വാഴ്ത്തി—പാശം (ബന്ധനം) മുറിച്ച് പശു (ജീവൻ) നെ മോചിപ്പിക്കുന്ന ആ പതിയെ।

Verse 33

आत्मत्राणाय शरणं जग्मुः परमकारणम् मन्दरस्थं महादेवं क्रीडमानं सहोमया

സ്വയം രക്ഷയ്ക്കായി അവർ പരമകാരണമെന്ന പ്രഭുവിന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചു—മന്ദരപർവതത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹാദേവനെ, ഉമയോടൊപ്പം ക്രീഡിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവനെ സമീപിച്ചു।

Verse 34

सेवितं गणगन्धर्वैः सिद्धैरप्सरसां गणैः देवताभिः सह ब्रह्मा भीतभीतः सगद्गदम् प्रणम्य दण्डवद्भूमौ तुष्टाव परमेश्वरम्

ശിവഗണങ്ങൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, അപ്സരാസമൂഹങ്ങൾ, ദേവന്മാർ എന്നിവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ബ്രഹ്മാവ് ഭയത്തിൽ വിറച്ച്, ഗദ്ഗദകണ്ഠത്തോടെ ദണ്ഡവത് ഭൂമിയിൽ പ്രണാമം ചെയ്ത് പരമേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 35

ब्रह्मोवाच नमस्ते कालकालाय नमस्ते रुद्र मन्यवे नमः शिवाय रुद्राय शङ्कराय शिवाय ते

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—കാലത്തിനും കാലനായവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. രുദ്രാ, ദിവ്യ മന്യുസ്വരൂപാ, നിനക്കു നമസ്കാരം. ശിവനു നമഃ, രുദ്രനു നമഃ, ശങ്കരനു നമഃ—മംഗളമയനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 36

उग्रो ऽसि सर्वभूतानां नियन्तासि शिवो ऽसि नः नमः शिवाय शर्वाय शङ्करायार्त्तिहारिणे

നീ സർവ്വഭൂതങ്ങൾക്കു ഉഗ്രനാണ്, അവരുടെ നിയന്താവും നീ തന്നേ; ഞങ്ങൾക്കു നീ ശിവൻ—മംഗളകര പതി. ശിവനു നമഃ, ശർവനു നമഃ, ശങ്കരനു നമഃ—ആർത്തിയും ദുഃഖവും ഹരിക്കുന്നവനേ.

Verse 37

मयस्कराय विश्वाय विष्णवे ब्रह्मणे नमः अन्तकाय नमस्तुभ्यम् उमायाः पतये नमः

മംഗളദായകനേ, വിശ്വസ്വരൂപനേ, നിനക്കു നമഃ; വിഷ്ണുരൂപത്തിലും ബ്രഹ്മരൂപത്തിലും നിനക്കു നമഃ. അന്തകരൂപനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം; ഉമാപതിയേ, നിനക്കു നമഃ.

Verse 38

हिरण्यबाहवे साक्षाद् धिरण्यपतये नमः शर्वाय सर्वरूपाय पुरुषाय नमोनमः

സ്വർണ്ണബാഹുവേ, സാക്ഷാൽ പ്രത്യക്ഷനായ പ്രഭുവേ, നിനക്കു നമഃ; സ്വർണ്ണത്തിന്റെയും സമൃദ്ധിയുടെയും അധിപതിയേ, നിനക്കു നമഃ. ശർവനേ, സർവ്വരൂപനേ, പരമപുരുഷനേ—പുനഃപുനഃ നമസ്കാരം.

Verse 39

सदसद्व्यक्तिहीनाय महतः कारणाय ते नित्याय विश्वरूपाय जायमानाय ते नमः

സത്-അസത്, വ്യക്ത-അവ്യക്ത ഭേദങ്ങളെ അതീതനായും, മഹത്തിനും കാരണമായും, നിത്യനായും, വിശ്വരൂപനായും, സൃഷ്ടി-അനുഗ്രഹാർത്ഥം ജനിച്ചതുപോലെ പ്രത്യക്ഷനായും ഉള്ള നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 40

जाताय बहुधा लोके प्रभूताय नमोनमः रुद्राय नीलरुद्राय कद्रुद्राय प्रचेतसे

ലോകത്തിൽ പലവിധമായി ജനിച്ചതുപോലെ പ്രത്യക്ഷമായി, സമൃദ്ധമായി വ്യാപിക്കുന്ന അവനു വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം। രുദ്രനു, നീലകണ്ഠ രുദ്രനു, കദ്രുദ്രനു, സർവ്വജ്ഞനായ പ്രഭു പ്രചേതസിനു നമഃ।

Verse 41

कालाय कालरूपाय नमः कालाङ्गहारिणे मीढुष्टमाय देवाय शितिकण्ठाय ते नमः

കാലം തന്നെയും, കാലരൂപധാരിയും, കാലത്തിന്റെ അംശങ്ങളെ ഹരിച്ച് ലയം വരുത്തുന്ന പ്രഭുവിനും നമസ്കാരം। പരമ മംഗളകരനായ ദേവാ, ശിതികണ്ഠാ (നീലകണ്ഠാ) നിനക്കു നമഃ।

Verse 42

महीयसे नमस्तुभ्यं हन्त्रे देवारिणां सदा ताराय च सुताराय तारणाय नमोनमः

അത്യന്തം മഹിമയുള്ളവനേ, ദേവശത്രുക്കളെ സദാ സംഹരിക്കുന്നവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം। താരാ, സുതാരാ, താരണ—സംസാരസാഗരം കടത്തുന്ന ത്രാതാ—നിനക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും നമഃ।

Verse 43

हरिकेशाय देवाय शंभवे परमात्मने देवानां शंभवे तुभ्यं भूतानां शंभवे नमः

ഹരികേശാ, ദേവാ, ശംഭവാ, പരമാത്മാവേ—നിനക്കു നമസ്കാരം। ദേവങ്ങളുടെ ശംഭവനും, സകലഭൂതങ്ങളുടെ ശംഭവനും ആയ നിനക്കു പ്രണാമം।

Verse 44

शम्भवे हैमवत्याश् च मन्यवे रुद्ररूपिणे कपर्दिने नमस्तुभ्यं कालकण्ठाय ते नमः

ശംഭുവിന് നമസ്കാരം; ഹൈമവതി (പാർവതി)യുടെ പതിയ്ക്ക് നമസ്കാരം. രുദ്രരൂപം ധരിക്കുന്ന മന്യുവിന്, ജടാധാരിയായ കപർദിനിന് നമസ്കാരം. ഹേ കാലകണ്ഠാ, നിനക്കു പുനഃപുനഃ പ്രണാമം.

Verse 45

हिरण्याय महेशाय श्रीकण्ठाय नमोनमः भस्मदिग्धशरीराय दण्डमुण्डीश्वराय च

ഹിരണ്യസ്വരൂപനായ മഹേശനു, ശ്രീകണ്ഠനു പുനഃപുനഃ നമസ്കാരം. ഭസ്മലേപിത ശരീരമുള്ളവനും, ദണ്ഡധാരികളും മുണ്ഡിത തപസ്വികളും ഉള്ളവരുടെ ഈശ്വരനുമായവനു നമസ്കാരം.

Verse 46

नमो ह्रस्वाय दीर्घाय वामनाय नमोनमः नम उग्रत्रिशूलाय उग्राय च नमो नमः

ഹ്രസ്വവും ദീർഘവും—സൂക്ഷ്മവും സർവ്വവ്യാപിയും—ആയ പ്രഭുവിന്, വാമനരൂപധാരിക്ക് പുനഃപുനഃ നമസ്കാരം. ഭയങ്കര ത്രിശൂലധാരിയായ ഉഗ്രരുദ്രനു പുനഃപുനഃ പ്രണാമം.

Verse 47

भीमाय भीमरूपाय भीमकर्मरताय ते अग्रेवधाय वै भूत्वा नमो दूरेवधाय च

ഹേ ഭീമാ! ഭീമരൂപനും ഭീമകർമ്മത്തിൽ രതനും ആയ നിനക്കു നമസ്കാരം. മുൻപിൽ നിന്നു സംഹരിക്കുന്നവനായി നിനക്കു നമസ്കാരം; ദൂരത്തിൽ നിന്നുമെ വധിക്കുന്നവനായ നിനക്കും പ്രണാമം.

Verse 48

धन्विने शूलिने तुभ्यं गदिने हलिने नमः चक्रिणे वर्मिणे नित्यं दैत्यानां कर्मभेदिने

ധനുസും ശൂലവും ധരിക്കുന്ന നിനക്കു നമസ്കാരം; ഗദയും ഹലവും ധരിക്കുന്നവനു നമസ്കാരം. ചക്രവും വർമ്മവും ധരിക്കുന്നവനു നിത്യ നമസ്കാരം—ദൈത്യരുടെ കർമവും കുതന്ത്രവും ഭേദിക്കുന്നവനേ.

Verse 49

सद्याय सद्यरूपाय सद्योजाताय ते नमः वामाय वामरूपाय वामनेत्राय ते नमः

ഹേ സദ്യഃ, സദ്യരൂപ, സദ്യോജാത! നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ വാമ, വാമരൂപ, വാമനേത്ര! നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 50

अघोररूपाय विकटाय विकटशरीराय ते नमः /* पुरुषरूपाय पुरुषैकतत्पुरुषाय वै नमः

ഹേ അഘോരരൂപ, വികട, വികടശരീര! നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ പുരുഷരൂപ, ഏക തത്പുരുഷ, അദ്വിതീയ പുരുഷ-പതി! നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 51

पुरुषार्थप्रदानाय पतये परमेष्ठिने ईशानाय नमस्तुभ्यम् ईश्वराय नमोनमः

ഹേ ഈശാന! പുരുഷാർത്ഥദാതാവേ, പരമ പതി, പരമേഷ്ഠിൻ! നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ ഈശ്വരാ! വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രണാമം.

Verse 52

ब्रह्मणे ब्रह्मरूपाय नमः साक्षाच्छिवाय ते सर्वविष्णुर्नृसिंहस्य रूपमास्थाय विश्वकृत्

ബ്രഹ്മരൂപനായ ബ്രഹ്മനേയും, സാക്ഷാത് ശിവനേയും നമസ്കരിക്കുന്നു. നീയേ സർവ്വവ്യാപി വിഷ്ണു; നൃസിംഹരൂപം ധരിച്ചു വിശ്വകർത്താവ്.

Verse 53

हिरण्यकशिपुं हत्वा करजैर्निशितैः स्वयम् दैत्येन्द्रैर्बहुभिः सार्धं हितार्थं जगतां प्रभुः

ജഗത്തിന്റെ പ്രഭു സ്വയം മൂർച്ചയുള്ള നഖങ്ങളാൽ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ വധിച്ചു; അനേകം ദൈത്യേന്ദ്രന്മാരോടുകൂടി—ലോകഹിതത്തിനായി.

Verse 54

सैंहीं समानयन्योनिं बाधते निखिलं जगत् यत्कृत्यमत्र देवेश तत्कुरुष्व भवानिह

സിംഹിണിയെപ്പോലെയുള്ള ശക്തിയെ ഉണർത്തി, ഈ യോനിജബലം സർവ്വജഗത്തെയും പീഡിപ്പിക്കുന്നു. ഹേ ദേവേശാ! ഇവിടെ ചെയ്യേണ്ടത് എന്തോ, അത് ഇപ്പോൾ നീയേ ചെയ്യുക; നീയേ പതി—പാശം ഛേദിച്ച് പശുക്കളെ (പശുക്കളായ ജീവികളെ) രക്ഷിക്കുന്നവൻ।

Verse 55

उग्रो ऽसि सर्वदुष्टानां नियन्तासि शिवो ऽसि नः कालकूटादिवपुषा त्राहि नः शरणागतान्

നീ സർവ്വദുഷ്ടർക്കും ഉഗ്രൻ, അവരെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയന്താവ്; എന്നാൽ ഞങ്ങൾക്ക് നീ ശിവൻ—മംഗളപ്രദനായ പ്രഭു. കാലകൂടംപോലെയുള്ള രൂപത്തോടെ, ശരണാഗതരായ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ।

Verse 56

शुक्रं तु वृत्तं विश्वेश क्रीडा वै केवलं वयम् तवोन्मेषनिमेषाभ्याम् अस्माकं प्रलयोदयौ

ഹേ വിശ്വേശാ! ഈ പ്രകാശമയ ചക്രഗതി നിന്റെ ലീല മാത്രമാണ്; ഞങ്ങൾ അതിൽ വെറും കളിപ്പാവകൾ. നിന്റെ കണ്ണുകളുടെ ഉന്മേഷ-നിമേഷങ്ങളാൽ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളുടെ പ്രളയവും ഉദയവും—ഇരണ്ടും സംഭവിക്കുന്നത്।

Verse 57

उन्मीलयेत् त्वयि ब्रह्मन् विनाशो ऽस्ति न ते शिव संतप्तास्मो वयं देव हरिणामिततेजसा

ഹേ ബ്രഹ്മൻ, ഹേ ശുഭശിവാ! നിനക്കുള്ളിൽ ഞങ്ങളുടെ ചൈതന്യം ഉന്മീലിക്കട്ടെ—നിനക്കു നാശമില്ല. ഹേ ദേവാ! അളവറ്റ, അതിരില്ലാത്ത തേജസ്സാൽ ഞങ്ങൾ ദഗ്ധരാകുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങളെ രക്ഷിച്ച് സ്ഥിരപ്പെടുത്തണമേ।

Verse 58

सर्वलोकहितायैनं तत्त्वं संहर्तुमिच्छसि सूत उवाच विज्ञापितस् तथा देवः प्रहसन्प्राह तान् सुरान्

“സർവ്വലോകഹിതത്തിനായി നിങ്ങൾ ഈ തത്ത്വത്തെ സംഹരിച്ച് (ആവൃതമാക്കി) മറയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.” സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ അറിയിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഭഗവാൻ പുഞ്ചിരിച്ച് ആ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു।

Verse 59

अभयं च ददौ तेषां हनिष्यामीति तं प्रभुः सो ऽपि शक्रः सुरैः सार्धं प्रणिपत्य यथागतम्

അപ്പോൾ പ്രഭു അവർക്കു അഭയം നൽകി—“ഞാൻ അവനെ വധിക്കും” എന്നു അരുളിച്ചെയ്തു. തുടർന്ന് ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) ദേവന്മാരോടുകൂടെ നമസ്കരിച്ചു, വന്നപോലെ തന്നെ മടങ്ങിപ്പോയി.

Verse 60

जगाम भगवान् ब्रह्मा तथान्ये च सुरोत्तमाः अथोत्थाय महादेवः शारभं रूपमास्थितः

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ശ്രേഷ്ഠ ദേവന്മാരും പ്രസ്ഥാനം ചെയ്തു. തുടർന്ന് മഹാദേവൻ എഴുന്നേറ്റ് ശാരഭ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.

Verse 61

ययौ प्रान्ते नृसिंहस्य गर्वितस्य मृगाशिनः अपहृत्य तदा प्राणान् शरभः सुरपूजितः

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ പൂജിച്ച ശാരഭൻ ഗർവിതനായ മാംസഭോജി നൃസിംഹന്റെ സമീപത്തേക്ക് ചെന്നു; അന്നേരം തന്നെ അവന്റെ പ്രാണശ്വാസം അപഹരിച്ചു.

Verse 62

सिंहात्ततो नरो भूत्वा जगाम च यथाक्रमम् एवं स्तुतस्तदा देवैर् जगाम स यथाक्रमम्

പിന്നീട് അവൻ സിംഹരൂപത്തിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനായി യഥാക്രമം പുറപ്പെട്ടു. ഇങ്ങനെ അന്ന് ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ അവനും യഥാക്രമം യാത്രയായി.

Verse 63

यः पठेच्छृणुयाद्वापि संस्तवं शार्वमुत्तमम् रुद्रलोकमनुप्राप्य रुद्रेण सह मोदते

ഈ ഉത്തമ ശാർവ (രുദ്ര) സ്തവം ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്യുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അവൻ രുദ്രലോകം പ്രാപിച്ച് രുദ്രനോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.