Adhyaya 43

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे नन्दिकेश्वरोत्पत्तिर् नाम द्विचत्वारिंशो ऽध्यायः नन्दिकेश्वर उवाच मया सह पिता हृष्टः प्रणम्य च महेश्वरम् उटजं स्वं जगामाशु निधिं लब्ध्वेव निर्धनः

ഇങ്ങനെ ശ്രീലിംഗമഹാപുരാണത്തിന്റെ പൂർവ്വഭാഗത്തിൽ “നന്ദികേശ്വരോത്പത്തി” എന്ന നാല്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം. നന്ദികേശ്വരൻ പറഞ്ഞു— “എന്നോടൊപ്പം എന്റെ പിതാവ് ഹർഷിച്ചു; മഹേശ്വരനെ നമസ്കരിച്ചു, ദരിദ്രൻ നിധി ലഭിച്ചതുപോലെ തൃപ്തനായി തന്റെ കുടിലിലേക്കു വേഗം മടങ്ങി।”

Verse 2

यदागतो ऽहमुटजं शिलादस्य महामुने तदा वै दैविकं रूपं त्यक्त्वा मानुष्यम् आस्थितः

ഹേ മഹാമുനേ, ഞാൻ ശിലാദന്റെ കുടിലിലേക്കു വന്നപ്പോൾ എന്റെ ദൈവിക രൂപം വിട്ട് മനുഷ്യദേഹം സ്വീകരിച്ചു।

Verse 3

नष्टा चैव स्मृतिर्दिव्या येन केनापि कारणात् मानुष्यमास्थितं दृष्ट्वा पिता मे लोकपूजितः

ഏതോ കാരണത്താൽ എന്റെ ദിവ്യസ്മൃതി നഷ്ടപ്പെട്ടു. എന്നെ മനുഷ്യാവസ്ഥയിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ലോകപൂജിതനായ എന്റെ പിതാവ് ആശങ്കയിൽ ആകപ്പെട്ടു.

Verse 4

विललापातिदुःखार्तः स्वजनैश् च समावृतः जातकर्मादिकाश्चैव चकार मम सर्ववित्

അതിദുഃഖത്തിൽ ആർത്തനായി, സ്വന്തം ബന്ധുക്കൾ ചുറ്റിനിന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം വിലപിച്ചു. ആ സർവ്വജ്ഞൻ എന്റെ വേണ്ടി ജാതകർമ്മാദി സംസ്കാരങ്ങൾ ധർമ്മസംരക്ഷണാർത്ഥം നിർവഹിച്ചു.

Verse 5

शालङ्कायनपुत्रो वै शिलादः पुत्रवत्सलः उपदिष्टा हि तेनैव ऋक्शाखा यजुषस् तथा

ശാലങ്കായനന്റെ പുത്രനായ ശിലാദൻ പുത്രവത്സലനായിരുന്നു. അവനാൽ തന്നെയാണ് ഋഗ്വേദശാഖയും യജുര്‍വേദശാഖയും ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടത്.

Verse 6

सामशाखासहस्रं च साङ्गोपाङ्गं महामुने आयुर्वेदं धनुर्वेदं गान्धर्वं चाश्वलक्षणम्

മഹാമുനേ! സാമവേദത്തിന്റെ ആയിരം ശാഖകൾ—അംഗോപാംഗങ്ങളോടെ—കൂടാതെ ആയുര്‍വേദം, ധനുര്‍വേദം, ഗാന്ധര്‍വം (സംഗീതശാസ്ത്രം), അശ്വലക്ഷണജ്ഞാനവും (ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടു).

Verse 7

हस्तिनां चरितं चैव नराणां चैव लक्षणम् सम्पूर्णे सप्तमे वर्षे ततो ऽथ मुनिसत्तमौ

ആനകളുടെ ചരിതവും മനുഷ്യരുടെ ലക്ഷണങ്ങളും (വിവരിക്കപ്പെട്ടു). ഏഴാം വർഷം പൂർണ്ണമായപ്പോൾ, ആ രണ്ടു മുനിശ്രേഷ്ഠർ തുടർന്ന് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.

Verse 8

मित्रावरुणनामानौ तपोयोगबलान्वितौ तस्याश्रमं गतौ दिव्यौ द्रष्टुं मां चाज्ञया विभोः

അപ്പോൾ മിത്രനും വരുണനും എന്ന പേരുള്ള ആ രണ്ടു ദിവ്യന്മാർ, തപസ്സിന്റെയും യോഗത്തിന്റെയും ബലത്തോടെ സമ്പന്നരായി, അവന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി; സർവ്വശക്തനായ പ്രഭു (പതി)യുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം എന്നെ ദർശിക്കുവാൻ വന്നു।

Verse 9

ऊचतुश् च महात्मानौ मां निरीक्ष्य मुहुर्मुहुः तात नन्द्ययमल्पायुः सर्वशास्त्रार्थपारगः

പിന്നീട് ആ രണ്ടു മഹാത്മാക്കൾ എന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കി പറഞ്ഞു—“വത്സാ! ഇതാണ് നന്ദി. ആയുസ്സ് അല്പമായാലും, സർവ്വശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥതത്ത്വങ്ങളിൽ പാരംഗതൻ.”

Verse 10

न दृष्टमेवमाश्चर्यम् आयुर्वर्षादतः परम् इत्युक्तवति विप्रेन्द्रः शिलादः पुत्रवत्सलः

“ഇങ്ങനെയൊരു അത്ഭുതം ഞാൻ ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ല—ആയുസ്സ് ചില വർഷങ്ങൾക്കു മാത്രം, അതിനപ്പുറം ഇല്ലെന്ന്!” എന്ന് പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, പുത്രവാത്സല്യത്തിൽ മുങ്ങിയ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ ശിലാദൻ വ്യാകുലനായി।

Verse 11

समालिङ्ग्य च दुःखार्तो रुरोदातीव विस्वरम् हा पुत्र पुत्र पुत्रेति पपात च समन्ततः

ദുഃഖത്തിൽ ആർതനായി അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, തകർന്ന സ്വരത്തിൽ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു—“ഹാ പുത്രാ! പുത്രാ! പുത്രാ!” എന്നു വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ വീണു।

Verse 12

अहो बलं दैवविधेर् विधातुश्चेति दुःखितः तस्य चार्तस्वरं श्रुत्वा तदाश्रमनिवासिनः

ദുഃഖിതനായി അവൻ പറഞ്ഞു—“അഹോ! സൃഷ്ടാവായ വിധാതാവ് നിശ്ചയിച്ച ദൈവവിധി എത്ര ശക്തമാണ്!” അവന്റെ ആർതസ്വരം കേട്ട് ആ ആശ്രമവാസികൾ എല്ലാവരും കൂടി വന്നു।

Verse 13

निपेतुर्विह्वलात्यर्थं रक्षाश्चक्रुश् च मङ्गलम् तुष्टुवुश् च महादेवं त्रियंबकमुमापतिम्

അവർ അത്യന്തം വിഹ്വലരായി വീണുപോയി; രക്ഷാകർമങ്ങളും മംഗളാചരണങ്ങളും ചെയ്തു. പിന്നെ ത്ര്യമ്പക മഹാദേവൻ, ഉമാപതി—പാശബന്ധിത പശുക്കളെ മോചിപ്പിക്കുന്ന പതി—യെ സ്തുതിച്ചു.

Verse 14

हुत्वा त्रियंबकेनैव मधुनैव च संप्लुताम् दूर्वामयुतसंख्यातां सर्वद्रव्यसमन्विताम्

ത്ര്യമ്പകമന്ത്രത്തോടെ ഹോമം നടത്തി, തേൻതൊട്ട ദൂർവ—പതിനായിരം എണ്ണത്തിൽ—സകല പൂജാദ്രവ്യങ്ങളോടും കൂടി പതി (ശിവൻ) പൂജനാർത്ഥം അർപ്പിക്കണം.

Verse 15

पिता विगतसंज्ञश् च तथा चैव पितामहः विचेष्टश् च ललापासौ मृतवन्निपपात च

പിതാവ് ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു; പിതാമഹനും അതുപോലെ. ഇരുവരും നിശ്ചലരായി, വായിൽ നിന്ന് തുപ്പൽ ഒഴുകി, മരിച്ചവരെപ്പോലെ വീണുപോയി.

Verse 16

मृत्योर् भीतो ऽहम् अचिराच् छिरसा चाभिवन्द्य तम् मृतवत्पतितं साक्षात् पितरं च पितामहम्

മരണഭീതിയാൽ ഞാൻ ഉടൻ തലകുനിച്ച് അവരെ വന്ദിച്ചു—എന്റെ കണ്ണുമുന്നിൽ മരിച്ചവരെപ്പോലെ വീണുകിടന്ന പിതാവിനെയും പിതാമഹനെയും.

Verse 17

प्रदक्षिणीकृत्य च तं रुद्रजाप्यरतो ऽभवम् हृत्पुण्डरीके सुषिरे ध्यात्वा देवं त्रियंबकम्

അവനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് ഞാൻ രുദ്രജപത്തിൽ ലീനനായി; ഹൃദയപദ്മത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മ ഗുഹയിൽ ത്ര്യമ്പക ദേവനെ ധ്യാനിച്ചു.

Verse 18

त्र्यक्षं दशभुजं शान्तं पञ्चवक्त्रं सदाशिवम् सरितश्चान्तरे पुण्ये स्थितं मां परमेश्वरः

നദികളുടെ മദ്ധ്യേയുള്ള ആ പുണ്യസ്ഥാനത്ത് പരമേശ്വരൻ സദാശിവൻ നിലകൊള്ളുന്നതായി ഞാൻ ദർശിച്ചു—ത്രിനേത്രൻ, ദശഭുജൻ, ശാന്തൻ, പഞ്ചവക്ത്രൻ—പശുവിന്റെ പാശങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുന്ന പരമ പതി।

Verse 19

तुष्टो ऽब्रवीन्महादेवः सोमः सोमार्धभूषणः वत्स नन्दिन्महाबाहो मृत्योर्भीतिः कुतस्तव

പ്രസന്നനായ മഹാദേവൻ—സോമൻ, അർധചന്ദ്രഭൂഷിതൻ—പറഞ്ഞു: “വത്സ നന്ദിൻ, മഹാബാഹോ, നിനക്ക് മരണഭയം എവിടെ നിന്നു?”

Verse 20

मयैव प्रेषितौ विप्रौ मत्समस्त्वं न संशयः वत्सैनत्तव देहं च लौकिकं परमार्थतः

ആ രണ്ടു വിപ്രന്മാരെ ഞാൻ തന്നെയാണ് അയച്ചത്—ഇതിൽ സംശയമില്ല. വത്സാ, ഗ്രഹിക്കു: നിന്റെ ദേഹം പുറമേ ലോകികമായി തോന്നുമെങ്കിലും, പരമാർത്ഥത്തിൽ അത് എന്നോടൊന്നാണ്.

Verse 21

नास्त्येव दैविकं दृष्टं शिलादेन पुरा तव देवैश् च मुनिभिः सिद्धैर् गन्धर्वैर्दानवोत्तमैः

ഇത്തരം ദൈവദർശനം മുമ്പൊരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല—ശിലാദനും അല്ല, നിനക്കും അല്ല; ദേവന്മാർക്കും, മുനിമാർക്കും, സിദ്ധന്മാർക്കും, ഗന്ധർവന്മാർക്കും, ദാനവോത്തമർക്കും പോലും അല്ല.

Verse 22

पूजितं यत्पुरा वत्स दैविकं नन्दिकेश्वर संसारस्य स्वभावो ऽयं सुखं दुःखं पुनः पुनः

വത്സാ, ആ ദൈവ നന്ദികേശ്വരനെ പൂർവകാലത്ത് പൂജിച്ചിരുന്നു. കാരണം സംസാരത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഇതുതന്നെ—സുഖവും ദുഃഖവും വീണ്ടും വീണ്ടും വരുന്നു.

Verse 23

नृणां योनिपरित्यागः सर्वथैव विवेकिनः एवमुक्त्वा तु मां साक्षात् सर्वदेवमहेश्वरः

വിവേകികളായ മനുഷ്യർക്കു യോനി‑ബന്ധം (പുനഃപുനഃ ദേഹധാരണം) പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്. ഇങ്ങനെ സാക്ഷാത് എന്നോടു പറഞ്ഞ് സർവ്വദേവമഹേശ്വരൻ പിന്നെയും ഉപദേശിച്ചു.

Verse 24

कराभ्यां सुशुभाभ्यां च उभाभ्यां परमेश्वरः पस्पर्श भगवान् रुद्रः परमार्तिहरो हरः

അത്യന്തം ശുഭമായ തന്റെ ഇരുകൈകളാൽ പരമേശ്വരൻ—ഭഗവാൻ രുദ്രൻ, ബന്ധനഹരൻ ഹരൻ—സ്പർശിച്ചു; അവൻ ജീവന്റെ പരമ വേദന നീക്കുന്നവൻ.

Verse 25

उवाच च महादेवस् तुष्टात्मा वृषभध्वजः निरीक्ष्य गणपांश्चैव देवीं हिमवतः सुताम्

അപ്പോൾ അന്തരാത്മ തൃപ്തനായ വൃഷഭധ്വജ മഹാദേവൻ തന്റെ ഗണങ്ങളെയും ഹിമവത്‑സുതയായ ദേവിയെയും നോക്കി പറഞ്ഞു.

Verse 26

समालोक्य च तुष्टात्मा महादेवः सुरेश्वरः अजरो जरया त्यक्तो नित्यं दुःखविवर्जितः

ഇങ്ങനെ എല്ലാം കണ്ടു ദേവേശ്വരനായ മഹാദേവൻ അന്തരാത്മയിൽ തൃപ്തനായി. അവൻ അജരൻ, ജരയാൽ അസ്പർശിതൻ, നിത്യം ദുഃഖവിവർജിതൻ.

Verse 27

अक्षयश्चाव्ययश्चैव सपिता ससुहृज्जनः ममेष्टो गणपश्चैव मद्वीर्यो मत्पराक्रमः

അവൻ അക്ഷയനും അവ്യയനും; അവൻ തന്നെയാണ് എന്റെ പിതാവും എന്റെ സുഹൃത്തും. അവൻ തന്നെയാണ് എന്റെ ഇഷ്ടദേവനും ഗണപതിയും; അവൻ തന്നെയാണ് എന്റെ വീര്യവും എന്റെ പരാക്രമവും.

Verse 28

इष्टो मम सदा चैव मम पार्श्वगतः सदा मद्बलश्चैव भविता महायोगबलान्वितः

അവൻ എപ്പോഴും എനിക്ക് അതിപ്രിയൻ; എപ്പോഴും എന്റെ പാർശ്വത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളും. മഹായോഗബലസമ്പന്നനായി എന്റെ ബലമായിത്തീരും.

Verse 29

एवमुक्त्वा च मां देवो भगवान् सगणस्तदा कुशेशयमयीं मालां समुन्मुच्यात्मनस्तदा

ഇങ്ങനെ എന്നോടു അരുളിച്ചെയ്ത ശേഷം, ഗണങ്ങളോടുകൂടിയ ഭഗവാൻ ദേവൻ തന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നു താമരമാല അഴിച്ചു, കൃപയും ദീക്ഷാസൂചനയും ആയി എനിക്ക് പ്രസാദിച്ചു.

Verse 30

आबबन्ध महातेजा मम देवो वृषध्वजः तयाहं मालया जातः शुभया कण्ठसक्तया

മഹാതേജസ്സുള്ള വൃഷധ്വജനായ എന്റെ ദേവൻ അത് ബന്ധിച്ചു. ആ ശുഭമാല കഴുത്തിൽ പതിഞ്ഞതുമാത്രം, ഞാൻ പവിത്രചിഹ്നവും അനുഗ്രഹവും ആയി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 31

त्र्यक्षो दशभुजश्चैव द्वितीय इव शङ्करः तत एव समादाय हस्तेन परमेश्वरः

ത്രിനേത്രനും ദശഭുജനും ആയി അവൻ രണ്ടാമൻ ശങ്കരനെന്നപോലെ തോന്നി. അപ്പോൾ തന്നെ പരമേശ്വരൻ അതേ നിമിഷം തന്റെ കൈകൊണ്ട് അവനെ പിടിച്ചു.

Verse 32

उवाच ब्रूहि किं ते ऽद्य ददामि वरमुत्तमम् ततो जटाश्रितं वारि गृहीत्वा चातिनिर्मलम्

അവൻ അരുളിച്ചെയ്തു: “പറയുക, ഇന്ന് നിനക്ക് എന്താണ് ആഗ്രഹം? ഞാൻ ഉത്തമ വരം നൽകാം.” തുടർന്ന് ജടകളിൽ അധിവസിക്കുന്ന അതിനിർമല ജലം എടുത്ത്, പാവന പ്രസാദമായി സ്വീകരിച്ചു.

Verse 33

उक्ता नदी भवस्वेति उत्ससर्ज वृषध्वजः ततः सा दिव्यतोया च पूर्णासितजला शुभा

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ “നദിയാകുക” എന്നു വൃഷധ്വജൻ ശിവൻ അവളെ വിടുവിച്ചു. അപ്പോൾ അവൾ ദിവ്യജലങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ, ശുഭമായ, ശ്യാമധാരയുള്ള പുണ്യസരിതയായി മാറി.

Verse 34

पद्मोत्पलवनोपेता प्रावर्तत महानदी तामाह च महादेवो नदीं परमशोभनाम्

പദ്മവും നീലപദ്മവും നിറഞ്ഞ വനങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ മഹാനദി ഒഴുകിത്തുടങ്ങി. അപ്പോൾ പാശുപതപതി മഹാദേവൻ ആ പരമശോഭന നദിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 35

यस्माज्जटोदकादेव प्रवृत्ता त्वं महानदी तस्माज्जटोदका पुण्या भविष्यसि सरिद्वरा

ഹേ മഹാനദീ! നീ ശിവന്റെ ജടാജലത്തിൽ നിന്നാണ് പുറപ്പെട്ടത്; അതുകൊണ്ട് നീ ‘ജടോദകാ’ എന്ന നാമത്തിൽ പുണ്യവതിയായി, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായി പ്രസിദ്ധയാകും.

Verse 36

त्वयि स्नात्वा नरः कश्चित् सर्वपापैः प्रमुच्यते ततो देव्या महादेवः शिलादतनयं प्रभुः

നിനക്കുള്ളിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ഏതു മനുഷ്യനും സകലപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും. തുടർന്ന് ദേവിയുടെ പ്രസാദത്താൽ പ്രഭു മഹാദേവൻ ശിലാദന്റെ പുത്രന്റെ അധിപതി-രക്ഷകനായി.

Verse 37

पुत्रस्ते ऽयमिति प्रोच्य पादयोः संन्यपातयत् सा मामाघ्राय शिरसि पाणिभ्यां परिमार्जती

“ഇവൻ നിന്റെ പുത്രൻ” എന്നു പറഞ്ഞ് അവൻ എന്നെ അവളുടെ പാദങ്ങളിൽ വീഴ്ത്തി. അവൾ എന്റെ തല മണത്തു, ഇരുകൈകളാലും സ്നേഹത്തോടെ മൃദുവായി തഴുകി.

Verse 38

पुत्रप्रेम्णाभ्यषिञ्चच्च स्रोतोभिस्तनयैस्त्रिभिः पयसा शङ्खगौरेण देवदेवं निरीक्ष्य सा

അവൾ ദേവദേവനായ മഹാദേവനെ ദർശിച്ച്, പുത്രസ്നേഹത്തിൽ വിങ്ങി, ശംഖശുഭ്രമായ പാലിനെ തന്റെ സ്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് മൂന്നു ധാരകളായി ഒഴുക്കി പ്രഭുവിന് അഭിഷേകം ചെയ്തു।

Verse 39

तानि स्रोतांसि त्रीण्यस्याः स्रोतस्विन्यो ऽभवंस्तदा नदीं त्रिस्रोतसं देवो भगवानवदद्भवः

അപ്പോൾ അവളുടെ ആ മൂന്നു ധാരകളും വേറേവേറെ ഒഴുകുന്ന പ്രവാഹങ്ങളായി മാറി. തുടർന്ന് ഭഗവാൻ ഭവൻ (ശിവൻ) ആ നദിയെ ‘ത്രിസ്രോതസ്’—മൂന്നു പ്രവാഹങ്ങളുള്ള നദി—എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു।

Verse 40

त्रिस्रोतसं नदीं दृष्ट्वा वृषः परमहर्षितः ननाद नादात्तस्माच्च सरिदन्या ततो ऽभवत्

ത്രിസ്രോതസ് നദിയെ കണ്ട വൃഷൻ (ധർമ്മചിഹ്നമായ നന്ദി) പരമാനന്ദത്തോടെ മുഴങ്ങി; ആ മുഴക്കത്തിൽ നിന്നുതന്നെ പിന്നീട് മറ്റൊരു പുണ്യനദി ഉദ്ഭവിച്ചു।

Verse 41

वृषध्वनिरिति ख्याता देवदेवेन सा नदी जांबूनदमयं चित्रं सर्वरत्नमयं शुभम्

ആ നദിയെ ദേവദേവൻ ‘വൃഷധ്വനി’ എന്നു പ്രസിദ്ധമാക്കി. അത് അത്ഭുതമായിരുന്നു—ജാംബൂനദ സ്വർണ്ണമയവും, ശുഭവും, സർവരത്നസാരത്തിൽ ദീപ്തവുമായിരുന്നു।

Verse 42

स्वं देवश्चाद्भुतं दिव्यं निर्मितं विश्वकर्मणा मुकुटं चाबबन्धेशो मम मूर्ध्नि वृषध्वजः

പിന്നീട് ദേവന്മാർക്കായി വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ച ആ അത്ഭുതമായ ദിവ്യ മകുടം വൃഷധ്വജനായ ഈശ്വരൻ (ശിവൻ) എന്റെ ശിരസ്സിൽ അണിയിച്ചു।

Verse 43

कुण्डले च शुभे दिव्ये वज्रवैडूर्यभूषिते आबबन्ध महादेवः स्वयमेव महेश्वरः

വജ്രവും വൈഡൂര്യരത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച ആ ശുഭ, ദിവ്യ കുണ്ഡലങ്ങൾ മഹാദേവൻ—സ്വയം മഹേശ്വരൻ—തന്നെ ധരിച്ചു।

Verse 44

मां तथाभ्यर्चितं व्योम्नि दृष्ट्वा मेघैः प्रभाकरः मेघांभसा चाभ्यषिञ्चच् छिलादनम् अथो मुने

ഓ മുണേ, ആകാശത്തിൽ എന്നെ ഇങ്ങനെ ആരാധിക്കപ്പെട്ടതായി കണ്ട പ്രഭാകരനായ സൂര്യൻ മേഘങ്ങളെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, അവരുടെ മഴവെള്ളത്തോടെ ശിലാഛാദിതമായ ധാമത്തെ അഭിഷേകം ചെയ്ത് നനച്ചു।

Verse 45

तस्याभिषिक्तस्य तदा प्रवृत्ता स्रोतसा भृशम् यस्मात् सुवर्णान्निःसृत्य नद्येषा सम्प्रवर्तते

അവനു അഭിഷേകം നടന്നപ്പോൾ അതിവേഗമായ ഒരു പ്രബലധാര പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു; ആ അഭിഷേകത്തിൽ നിന്നുതന്നെ സ്വർണ്ണംപോലെ ഒഴുകി ഈ നദി പൂർണ്ണപ്രവാഹത്തോടെ നീങ്ങി—പാശബന്ധിതമായ പശുവിനെ പാശങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്ന പതി-സ്വരൂപനായ ഭഗവാന്റെ ദൃശ്യചിഹ്നമായി।

Verse 46

स्वर्णोदकेति तामाह देवदेवस्त्रियंबकः जाम्बूनदमयाद्यस्माद् द्वितीया मुकुटाच्छुभा

ദേവദേവനായ ത്ര്യംബകൻ അവളെ ‘സ്വർണോദകാ’ എന്നു വിളിച്ചു; പിന്നെ അവന്റെ ശുഭ മകുടത്തിൽ നിന്ന് ജാംബൂനദ-സ്വർണ്ണമയമായ രണ്ടാമത്തെ ദീപ്തരൂപം ഉദ്ഭവിച്ചു।

Verse 47

प्रावर्तत नदी पुण्या ऊचुर् जम्बूनदीति ताम् एतत्पञ्चनदं नाम जप्येश्वरसमीपगम्

അപ്പോൾ ഒരു പുണ്യനദി ഒഴുകിത്തുടങ്ങി; അവർ അതിനെ ‘ജാംബൂനദി’ എന്നു വിളിച്ചു. ഈ തീർത്ഥം ‘പഞ്ചനദം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധം, ജപ്യേശ്വരന്റെ സമീപത്താണ്।

Verse 48

यः पञ्चनदमासाद्य स्नात्वा जप्येश्वरेश्वरम् पूजयेच्छिवसायुज्यं प्रयात्येव न संशयः

ആർ പഞ്ചനദത്തെ പ്രാപിച്ച് അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, ഈശ്വരേശ്വരനെ ജപിച്ച്, ഭക്തിയോടെ ശിവനെ പൂജിക്കുന്നുവോ—അവൻ നിശ്ചയമായി ശിവസായുജ്യം പ്രാപിച്ച് പതി ശിവനോടു ഏകത്വം നേടുന്നു; സംശയമില്ല.

Verse 49

देवी अदोप्त्स् नन्दिन् अथ देवो महादेवः सर्वभूतपतिर्भवः देवीमुवाच शर्वाणीम् उमां गिरिसुतामजाम्

അപ്പോൾ ദേവി നന്ദിയെ സ്വീകരിച്ചു. തുടർന്ന് മഹാദേവൻ—ഭവൻ, സർവ്വഭൂതപതി—ദേവിയോട് അരുളിച്ചെയ്തു: ഹേ ശർവാണി, ഹേ ഉമാ, ഗിരിസുതാ, അജാ ദേവീ!

Verse 50

देवी नन्दीश्वरं देवम् अभिषिञ्चामि भूतपम् गणेन्द्रं व्याहरिष्यामि किं वा त्वं मन्यसे ऽव्यये

ഹേ ദേവീ! ഭൂതങ്ങളുടെ രക്ഷകനും ഗണങ്ങളുടെ നായകനുമായ നന്ദീശ്വര ദേവനെ ഞാൻ അഭിഷേകം ചെയ്യും. അവന്റെ മഹിമ ഞാൻ പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുകയാണ്; ഹേ അവ്യയേ, നിന്റെ അഭിപ്രായം എന്ത്?

Verse 51

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भवानी हर्षितानना स्मयन्ती वरदं प्राह भवं भूतपतिं पतिम्

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭവാനിയുടെ മുഖം ആനന്ദത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു. അവൾ പുഞ്ചിരിയോടെ വരദനായ തന്റെ പതി ഭവനെ—സർവ്വഭൂതപതിയെ—അഭിസംബോധന ചെയ്തു പറഞ്ഞു.

Verse 52

सर्वलोकाधिपत्यं च गणेशत्वं तथैव च दातुमर्हसि देवेश शैलादिस्तनयो मम

ഹേ ദേവേശാ! ശൈലാദിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച എന്റെ ഈ പുത്രന് സർവ്വലോകാധിപത്യവും ഗണേശത്വവും—ഇരണ്ടും ദാനം ചെയ്യാൻ നിങ്ങൾ യോഗ്യനാണ്.

Verse 53

ततः स भगवाञ्शर्वः सर्वलोकेश्वरेश्वरः सस्मार गणपान् दिव्यान् देवदेवो वृषध्वजः

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ശർവ്വൻ—സകല ലോകാധിപന്മാരുടെയും അധിപൻ, ദേവദേവൻ, വൃഷധ്വജൻ ശിവൻ—ദിവ്യ ഗണപതികളെ അന്തഃസ്മരണയാൽ ആഹ്വാനിച്ചു।