Deity · Ramcharitmanas

ഹനുമാൻ in the Ramcharitmanas

हनुमान्Named in 135 verses

Speaks in 45 verses

In this book

Named as
Hanuman, Hanuman, Tulsidas as narrator, Rama, Hanuman; the general audience of the narrative, Hanuman, then Vibhishana, Hanuman, Sita, Tulsidas as narrator, Hanuman and Ravana, Hanumana
  1. Kanda 15
  2. Kanda 416
  3. Kanda 555
  4. Kanda 645
  5. Kanda 714

Key chapters

The chapters where ഹനുമാൻ matters most.

  1. यह सोपान ‘एकाग्र-भक्ति’ का द्वार है: साधक-चित्त (हनुमान) को ‘राम-काज’ में स्थिर कर, अविद्या/विघ्न (सुरसा, सिंहिका, लंकिनी) लाँघकर ‘सीता-दर्शन’ (आत्म-शुद्धि व परम-लक्ष्य की स्मृति) तक पहुँचाना। सुंदरता

    Ramcharitmanas 5.1 · 17 verses

  2. This sopāna is the discipline of right alliance and right effort: the seeker’s scattered energies (vānar-sena) are organized under dharma for a single-pointed quest (Sītā-sudhī). Spiritually, it marks

    Ramcharitmanas 4.3 · 7 verses

  3. यह सोपान 'भक्ति की सिद्धि' का द्वार है, जहाँ साधक की साधना (हनुमान-चरित) से कृपा का प्रत्यक्ष फल निकलता है: दर्शन, चिन्ह (चूड़ामणि), और राम-कार्य की सिद्धि। सुंदरकाण्ड में भक्ति कर्म-रूप से प्रकट होती

    Ramcharitmanas 5.4 · 7 verses

  4. This Sopāna is the staircase-step of ‘Dharma-in-Combat’: the sādhaka’s inner war against māyā, moha, and ahaṅkāra reaches its fiercest pitch. Lanka is not merely a city; it is the fortified psyche whe

    Ramcharitmanas 6.6 · 6 verses

  5. यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का नहीं, ‘अहं-क्षय’ का द्वार है। लंका काण्ड में बाह्य युद्ध के साथ अंतर्युद्ध चलता है: भय, करुणा, क्रोध, दर्प, इन सबका शोधन होकर ‘राम-शरणागति’ स्थिर होती है। प्रस्तुत अंश में (दोहा

    Ramcharitmanas 6.7 · 6 verses

  6. The Sopāna’s final ascent: not merely ‘after the war’ but the re-installation of Rāma as dharma’s living form, where personal grief (viraha) is transmuted into communal auspiciousness (maṅgal) and the

    Ramcharitmanas 7.1 · 4 verses

  7. यह सोपान ‘अहंकार-निवृत्ति और धर्म-प्रतिष्ठा’ का द्वार है। साधक-चित्त के भीतर ‘लंका’ रज-तम से घिरी दुर्ग-मानसिकता है; यहाँ राम-प्रताप का अर्थ बाह्य विजय नहीं, वरन् अधर्म (रावण-भाव) के गढ़ में विवेक (अं

    Ramcharitmanas 6.4 · 2 verses

  8. यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का द्वार है: साधक के भीतर ‘अहं-लंका’ (अभिमान, भय, काम-क्रोध) पर सेतु-बंध के द्वारा विवेक-मार्ग बनता है। यहाँ भक्ति केवल भाव नहीं रहती, वह संगठन, अनुशासन, और ‘नाम-सेतु’ बनकर जीव को

    Ramcharitmanas 6.1 · 1 verse

  9. धर्म-विजय की सीढ़ी: अहंकार-रावण का क्षय और भक्ति-आधारित राज्यधर्म की प्रतिष्ठा। इस सोपान में 'जय' केवल युद्ध-फल नहीं, अपितु तीर्थ-दर्शन, ऋषि-संतोष, दान, स्नान, प्रनाम, इनसे शुद्ध हुई चेतना का 'घर-लौटना

    Ramcharitmanas 6.13 · 1 verse

  10. सोपान-समापन: ‘लीला-समाधि’ से ‘श्रवण-निष्ठा’ तक। उत्तरकाण्ड में रामराज्य-स्थापन के बाद रस का केंद्र बाह्य विजय नहीं, अंतःशुद्धि है, रामगुण-कीर्तन, साधु-संग, और मायाविमोह का खंडन। यह चरण साधक को ‘कथा-श्र

    Ramcharitmanas 7.6 · 1 verse

Every verse that names ഹനുമാൻ

135 verses

  1. 1.1.15

    വിധാതാവ് അങ്ങനെയുള്ള വിവേകം നൽകുമ്പോൾ, മനസ്സ് ദോഷങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഗുണങ്ങളിൽ ആസക്തമാകുന്നു. എങ്കിലും കാലം, സ്വഭാവം, കർമ്മം എന്നിവയുടെ ബലത്താൽ, പ്രകൃതിയുടെ വശത്ത് നല്ലവരും ചിലപ്പോൾ നന്മയിൽനിന്ന് വഴുതുന്നു. ഹരിയുടെ ഭക്തർ ആ വീഴ്ച തിരുത്തി…

  2. 1.2.35

    വിദേഹനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബസമേതനായി നമിക്കുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന് രാമന്റെ പാദങ്ങളിൽ ആഴമേറിയ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സ്നേഹമുണ്ടായിരുന്നു. യോഗഭോഗങ്ങളിൽ അതിനെ മറച്ചുവെച്ചു, രാമനെ കണ്ടപ്പോൾ അത് പ്രകടമായി. ആദ്യം ഭരതന്റെ പാദങ്ങളെ നമിക്കുന്നു…

  3. 1.2.36

    കാറ്റിന്റെ പുത്രനായ പവന്കുമാരനെ വന്ദിക്കുന്നു; അവൻ ദുഷ്ടരുടെ കാടിന് തീയും ജ്ഞാനത്തിന്റെ നിധിയുമാണ്; അവന്റെ ഹൃദയമാകുന്ന ഭവനത്തിൽ വില്ലും അമ്പും ധരിച്ച രാമൻ വസിക്കുന്നു.

  4. 1.3.53

    നാമത്തിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ശംഭു നശിക്കാത്തവൻ; അവന്റെ ആഭരണങ്ങൾ അശുഭകരമായിരുന്നിട്ടും, അവൻ ശുഭത്തിന്റെ ഖനി. ശുകൻ, സനകാദികൾ, സിദ്ധർ, മുനിമാർ, യോഗികൾ നാമത്തിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ബ്രഹ്മസുഖം അനുഭവിക്കുന്നവർ. നാരദൻ നാമത്തിന്റെ പ്രതാപം അറിഞ്ഞു: ഹരി…

  5. 1.3.55

    നാല് യുഗങ്ങളിലും, മൂന്ന് കാലങ്ങളിലും, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും, നാമം ജപിച്ച് ജീവികൾ ദുഃഖരഹിതരായി. വേദങ്ങൾ, പുരാണങ്ങൾ, സാധുക്കളുടെ മതം ഇതാണ്: രാമനോടുള്ള സ്നേഹമാണ് എല്ലാ നല്ല കർമ്മങ്ങളുടെയും ഫലം. ആദ്യ യുഗത്തിൽ ധ്യാനം, രണ്ടാം യുഗത്തിൽ യാഗ വിധികൾ…

  6. 4.1.1

    രഘുവിന്റെ തലവൻ വീണ്ടും മുന്നോട്ട് പോയി, ഋഷ്യമൂക പർവ്വതത്തെ സമീപിച്ചു. അവിടെ സുഗ്രീവൻ തന്റെ മന്ത്രിമാരുമായി വസിച്ചു. അതുല്യമായ ബലമുള്ള അവർ രണ്ടുപേരും വരുന്നത് കണ്ട് അവൻ വളരെ ഭയന്നു. വളരെ ഭയത്തോടെ, "കേൾക്കുക ഹനുമാനാ, ഈ രണ്ട് പുരുഷന്മാരും…

  7. 4.1.2

    ലോകത്തിന്റെ കാരണവും, ഭവസാഗരം തരണം ചെയ്യുന്നവനും, ഭൂമിയുടെ ഭാരം നീക്കുന്നവനുമാണോ നിങ്ങൾ? അതോ എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും നാഥനായി, മനുഷ്യനായി അവതാരമെടുത്തവൻ നിങ്ങളാണോ?

  8. 4.1.3

    കോസല ദേശത്തിന്റെ തലവനായ ദശരഥന്റെ പുത്രന്മാരാണ് ഞങ്ങൾ; പിതാവിന്റെ വാക്ക് മാനിച്ച് ഞങ്ങൾ കാട്ടിലേക്ക് വന്നു. രാമൻ, ലക്ഷ്മണൻ എന്ന പേരുള്ള രണ്ട് സഹോദരന്മാരാണ് ഞങ്ങൾ; ഞങ്ങളോടൊപ്പം മൃദുവായ സുന്ദരയായ ഒരു സ്ത്രീയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവിടെ ഒരു രാക്ഷസൻ…

  9. 4.1.4

    ആദ്യമായി, ഞാൻ മന്ദബുദ്ധിയുള്ളവനും മോഹത്താൽ മയക്കപ്പെട്ടവനും വക്രഹൃദയനും അജ്ഞാനിയുമാണ്; പിന്നെ, പ്രഭോ, ദീനന്മാരുടെ ബന്ധുവേ, ഭഗവാനായ നീയും എന്നെ മറന്നുപോയി.

  10. 4.1.5

    എന്നിൽ പല കുറവുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, നാഥാ, മറവികൊണ്ട് അടിയാൻ പ്രഭുവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് വഴുതിപ്പോകരുത്. നാഥാ, നിന്റെ മായകൊണ്ട് ജീവൻ മോഹിക്കപ്പെടുന്നു, നിന്റെ കൃപയാൽ മാത്രമേ അത് കടന്നുപോകുന്നുള്ളൂ. ആകയാൽ, രഘുവീരാ, നിന്നെയേ വിളിച്ച്…

  11. 4.1.6

    അവനാണ് സത്യത്തിൽ ഏകാഗ്രചിത്തൻ, ഓ ആഞ്ജനേയാ, ആരുടെ ഉറച്ച മനസ്സ് ഒരിക്കലും ചലിക്കുന്നില്ലയോ: "ഞാൻ സേവകനാണ്, ചരാചരങ്ങളെല്ലാം രൂപമായ സ്വാമി ഭഗവാനാണ് എന്റെ യജമാനൻ."

  12. 4.1.7

    വായുവിന്റെ പുത്രൻ തന്റെ യജമാനൻ അനുകൂലമാണെന്ന് കണ്ടു, അവന്റെ ഹൃദയം ആനന്ദം നിറഞ്ഞു, എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും മാറി. "നാഥ, ഈ മലയിൽ വാനരരുടെ രാജാവ് വസിക്കുന്നു; അവൻ സുഗ്രീവൻ, നിന്റെ ദാസൻ." "നാഥ, അവനുമായി മൈത്രി ചെയ്യുക; അവനെ ദീനനായി അറിഞ്ഞ്, അവന് അഭയം…

  13. 4.1.8

    അന്ന് ഹനുമന്തൻ രണ്ടു വശത്തെയും എല്ലാ കഥയും പറഞ്ഞു. തീയെ സാക്ഷിയാക്കി, അവരിരുവരെയും ചേർത്ത് സ്നേഹം ഉറപ്പിച്ചു.

  14. 4.2.38

    ഇവിടെ പവനസുതൻ തന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ചിന്തിച്ചു; സുഗ്രീവൻ രാമന്റെ കാര്യം മറന്നുപോയി. അവൻ അടുത്തുചെന്ന് അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ തല വണങ്ങി, നാലു വിധത്തിലുള്ള ഉപായങ്ങളാൽ അവന് വിവരിച്ചു. ഇതു കേട്ട സുഗ്രീവൻ വലിയ ഭയം തോന്നി; "വിഷയസുഖം എന്റെ ജ്ഞാനം മോഷ്ടിച്ചു"…

  15. 4.3.40

    അംഗദൻ ലക്ഷ്മണന്റെ പാദങ്ങളിൽ തല വണങ്ങി പ്രാർത്ഥിച്ചു, ലക്ഷ്മണനും അവന് ഭയമില്ലെന്ന് ധൈര്യം നൽകി. വാനര രാജാവ് ലക്ഷ്മണൻ കോപത്താൽ ഇരിക്കുന്നു എന്ന് താൻ കേട്ട് വലിയ ഭയത്താൽ വിഷമിച്ച്, പറഞ്ഞു: "കേൾക്കുക ഹനുമന്താ, താരയെ നിന്നോടൊപ്പം…

  16. 4.3.46

    കടലിന്റെ തീരത്ത് അനുജന് അന്ത്യക്രിയ ചെയ്ത്, താൻ കഥ പറഞ്ഞു: "കേൾക്കുക, വീര വാനരരേ." "നമ്മുടെ ആദ്യ യൗവനത്തിൽ നാം രണ്ട് സഹോദരന്മാർ ആകാശത്തിലേക്ക് പറന്ന് സൂര്യന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി." "അവൻ അതിന്റെ തേജസ്സ് സഹിക്കാൻ കഴിയാതെ തിരിഞ്ഞു വന്നു, എന്നാൽ…

  17. 4.3.47

    ഞാൻ അവളെ കാണുന്നു, നീ കാണുന്നില്ല, കാരണം പരുന്തിന്റെ കാഴ്ച അപാരമാണ്. ഞാൻ വൃദ്ധനായി; അല്ലെങ്കിൽ നിനക്ക് കുറച്ച് സഹായം ചെയ്തിരുന്നേനെ.

  18. 4.3.53

    ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങളിൽ തല വണങ്ങി, കൈകൾ കൂട്ടി, സുഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു: "നാഥാ, എനിക്ക് യാതൊരു കുറവുമില്ല. ദേവാ, അങ്ങയുടെ മായ അത്യന്തം പ്രബലമാണ്; രാമാ, അങ്ങ് കൃപ കാണിച്ചാൽ മാത്രം അത് മാറുന്നു. ദേവന്മാർ, മനുഷ്യർ, മുനിമാർ, അവരിൽ സ്വാമിമാരും ഇന്ദ്രിയ…

  19. 4.3.56

    ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് എല്ലാ വാനരന്മാരും ഉടൻ എല്ലാ ദിശകളിലും പുറപ്പെട്ടു. അനന്തരം സുഗ്രീവൻ അംഗദൻ, നളൻ, ഹനുമന്തൻ എന്നിവരെ വിളിച്ചു.

  20. 4.3.57

    കേൾക്കുക, നീല, അംഗദ, ഹനുമാൻ, നിങ്ങളും, ജാംബവാൻ, മനസ്സിൽ സ്ഥിരനായ ബുദ്ധിമാൻ, നിങ്ങൾ എല്ലാ ധീര യോദ്ധാക്കളും ഒന്നിച്ച് തെക്കോട്ട് പോയി, എല്ലാവരോടും സീതയുടെ വാർത്ത ചോദിക്കുക. മനസ്സ്, കർമ്മം, വാക്ക് ഇവയാൽ ഉപായം ചിന്തിച്ച്, രാമചന്ദ്രന്റെ കാര്യം…