Character · Ramcharitmanas

രാവണൻ in the Ramcharitmanas

रावणNamed in 236 verses

Speaks in 60 verses

In this book

Named as
Ravana, Ravana, Sita, Tulsidas as narrator, General audience, Ravana; Tulsidas as narrator, Ravana, then Angada, Ravana, the general audience, Angada and the court, Angada, Ravana and his court, Kakbhushundi
  1. Kanda 123
  2. Kanda 318
  3. Kanda 42
  4. Kanda 550
  5. Kanda 6136
  6. Kanda 77

Key chapters

The chapters where രാവണൻ matters most.

  1. धर्मविजय का सोपान: बाह्य युद्ध के भीतर अंतःकरण-युद्ध का अनावरण। लंका काण्ड साधक को यह सिखाता है कि ‘रावण’ केवल एक राजा नहीं, अहंकार-रज-तम का संघटित रूप है; और ‘राम’ केवल रण-नायक नहीं, धर्म-बुद्धि-करुण

    Ramcharitmanas 6.9 · 13 verses

  2. यह सोपान ‘भक्ति-पराक्रम’ का द्वार है, जहाँ नाम-स्मरण, विनय, और धर्म-युक्त क्रोध (मर्यादा-रक्षा) एक साथ साधक को ‘अहं-त्याग’ से ‘सेवा-सिद्धि’ तक ले जाते हैं। सुंदरकाण्ड में बाह्य यात्रा (समुद्र-लङ्का) अं

    Ramcharitmanas 5.6 · 12 verses

  3. यह सोपान 'भक्ति की सिद्धि' का द्वार है, जहाँ साधक की साधना (हनुमान-चरित) से कृपा का प्रत्यक्ष फल निकलता है: दर्शन, चिन्ह (चूड़ामणि), और राम-कार्य की सिद्धि। सुंदरकाण्ड में भक्ति कर्म-रूप से प्रकट होती

    Ramcharitmanas 5.4 · 11 verses

  4. यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का द्वार है: साधक के भीतर ‘अहं-लंका’ (अभिमान, भय, काम-क्रोध) पर सेतु-बंध के द्वारा विवेक-मार्ग बनता है। यहाँ भक्ति केवल भाव नहीं रहती, वह संगठन, अनुशासन, और ‘नाम-सेतु’ बनकर जीव को

    Ramcharitmanas 6.1 · 10 verses

  5. This sopāna is the stair of Dharma’s decisive victory: the seeker confronts māyā (illusion), rāga (attachment), and ahaṅkāra (Rāvaṇa’s ten-headed pride). Liberation here is not mere conquest but the p

    Ramcharitmanas 6.11 · 9 verses

  6. सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’ और ‘अहंकार-रावणत्व’ की पहचान। बालकाण्ड में जगत-व्यवस्था (धर्म) के क्षय का निदान ‘अवतार’ है, यह सीढ़ी साधक को बताती है कि मुक्ति का आरम्भ बाह्य कथा से नहीं, भीतर की शरणागति

    Ramcharitmanas 1.19 · 7 verses

  7. यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का नहीं, ‘अहं-क्षय’ का द्वार है। लंका काण्ड में बाह्य युद्ध के साथ अंतर्युद्ध चलता है: भय, करुणा, क्रोध, दर्प, इन सबका शोधन होकर ‘राम-शरणागति’ स्थिर होती है। प्रस्तुत अंश में (दोहा

    Ramcharitmanas 6.7 · 6 verses

  8. सोपान-प्रवेश: ‘आदि-अविद्या’ से ‘श्रद्धा’ की ओर। बालकाण्ड में कथा का जन्म नहीं, साधक की दृष्टि का जन्म होता है, जहाँ जगत-व्यवहार (राजधर्म, भय, मित्रता, छल) के भीतर छिपी ‘दैवी-व्यवस्था’ (भावी/विधि) और ‘न

    Ramcharitmanas 1.18 · 4 verses

  9. वन-मार्ग ‘अन्तर्मुख साधना’ का सोपान है: जहाँ गृह-धर्म की संरक्षा (राज्य/समाज) से हटकर साधक ‘विरह, भय, और विवेक’ के माध्यम से आसक्ति-छेदन करता है। यहाँ सीता-वियोग ‘जीव की आत्म-विस्मृति’ और राम का अन्वे

    Ramcharitmanas 3.4 · 3 verses

  10. भक्ति का जन्म-चरण: जिज्ञासा (प्रश्न) से श्रद्धा, फिर श्रद्धा से शरणागति। बालकाण्ड ‘सोपान’ में साधक को ‘कथा-प्रवेश’ का अधिकार देता है, जहाँ अहं-रहित प्रश्न (उमा) और कृपा-समाधान (शंकर) से मानस-सर में प्र

    Ramcharitmanas 1.13 · 2 verses

Every verse that names രാവണൻ

236 verses

  1. 1.1.15

    വിധാതാവ് അങ്ങനെയുള്ള വിവേകം നൽകുമ്പോൾ, മനസ്സ് ദോഷങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഗുണങ്ങളിൽ ആസക്തമാകുന്നു. എങ്കിലും കാലം, സ്വഭാവം, കർമ്മം എന്നിവയുടെ ബലത്താൽ, പ്രകൃതിയുടെ വശത്ത് നല്ലവരും ചിലപ്പോൾ നന്മയിൽനിന്ന് വഴുതുന്നു. ഹരിയുടെ ഭക്തർ ആ വീഴ്ച തിരുത്തി…

  2. 1.3.51

    രാമൻ സുഗ്രീവന് വിഭീഷണൻ എന്നിവർക്ക് രണ്ടുപേർക്കും ശരണം നൽകി, എല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്നതുപോലെ. അവന്റെ നാമം അസംഖ്യം ദരിദ്രരെ അനുഗ്രഹിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ ഉത്തമമായ കീർത്തി ലോകത്തിലും വേദങ്ങളിലും പ്രകാശിക്കുന്നു. രാമൻ കരടികളുടെയും…

  3. 1.5.91

    ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച്, എന്റെ മോഹം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു; നാഥാ, നിന്റെ ദാസനോട് കരുണ കാണിച്ച് അത് നീക്കേണമെന്നു. രാമ നാമത്തിന്റെ പ്രഭാവം അപരിമിതമാണ്; സന്തുകളും പുരാണങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും അതിനെ പാടുന്നു. അവിനാശിയായ ശംഭു, ശിവ ഭഗവാൻ, ജ്ഞാന ഗുണങ്ങളുടെ…

  4. 1.5.97

    രാവണൻ തന്റെ മരണം മനുഷ്യന്റെ കൈകൊണ്ട് നടക്കണമെന്ന് വരം ചോദിച്ചിരുന്നു; പ്രഭു ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്ക് സത്യമാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. "ഞാൻ പോയില്ലെങ്കിൽ പശ്ചാത്താപമുണ്ടാകും" എന്ന് ചിന്തിച്ച്, ശിവൻ ഒരു മാർഗ്ഗവും കാണാതെ വ്യാകുലനായി. ഇങ്ങനെ ഈശൻ ചിന്തയിൽ…

  5. 1.9.167

    ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ എല്ലാ വിഷമതകളും അവനോട് പറഞ്ഞു. അവ കേട്ട് മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ച്, അവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ശംഭുവിനോടുള്ള ശത്രുത്വം എനിക്ക് നന്നല്ല.

  6. 1.12.235

    സ്ത്രീക്ക് ഈ ഉപദേശത്തിന് അധികാരമില്ലെങ്കിലും, മനസ്സാലും കർമ്മത്താലും വാക്കാലും ഞാൻ നിന്റെ ദാസിയാകുന്നു. ആർത്തിയോടെ വന്ന അർഹനെ കണ്ടാൽ, സാധുക്കൾ ഗൂഢമായ തത്വത്തെയും മറയ്ക്കുന്നില്ല. അത്യാർത്തിയോടെ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു, ദേവന്മാരുടെ രാജാവേ…

  7. 1.13.260

    അവർ രണ്ടുപേരും പോയി നിശാചരന്മാരായി ജനിച്ചു, മഹാവീരന്മാരും ബലവാന്മാരുമായ കുംഭകർണനും രാവണനും, ധീരയോധന്മാർ, ദേവന്മാരെ വെല്ലുന്നവർ എന്ന് ലോകം അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

  8. 1.13.263

    ഹരി, കൃപയുള്ള ഭഗവാൻ, ലീലകളുടെ നിധിയായവൻ, അവളുടെ ശാപം സ്വീകരിച്ച് അത് സത്യമാക്കി. അവിടെ ജലന്ധരൻ രാവണനായി ജനിച്ചു, രാമൻ യുദ്ധത്തിൽ അവനെ വധിച്ച് പരമപദം നൽകി. ഇതൊരു ജന്മത്തിന്റെ കാരണമാണ്, ഇതിനായി രാമൻ മനുഷ്യശരീരം ധരിച്ചു. കേൾക്കുക, മുനി…

  9. 1.17.352

    എല്ലാ ദിവസവും പുതിയ ഒരു ലക്ഷം ബ്രാഹ്മണരെ, അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കൊപ്പം ക്ഷണിക്കുക. നിങ്ങളുടെ സങ്കല്പത്തിനായി, ഞാൻ എല്ലാ ദിവസവും വിരുന്ന് ഒരുക്കാം.

  10. 1.18.367

    കേൾക്കുക, മുനിയേ: കാലം വന്നപ്പോൾ ആ രാജാവ് തന്റെ കൂട്ടത്തോടൊപ്പം രാക്ഷസനായി ജനിച്ചു. അവന് പത്ത് തലകളും ഇരുപത് ബലമുള്ള കൈകളും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവന്റെ പേര് രാവണൻ, മഹാവീരൻ, അളവറ്റ ബലമുള്ളവൻ. അരിമർദ്ദനൻ എന്ന രാജാവിന്റെ അനുജൻ കുംഭകർണ്ണനായി…

  11. 1.18.369

    മൂന്ന് സഹോദരന്മാരും പലതരം തപസ്സുകൾ ചെയ്തു; അതികഠിനമായവ, അവയെ വർണ്ണിക്കാൻ കഴിയില്ല. അവരുടെ തപസ്സു കണ്ട് ബ്രഹ്മാവ് അടുത്തേക്ക് വന്നു; 'വരം ചോദിക്കുക, മകനേ, ഞാൻ സന്തോഷിച്ചു' എന്നാൻ. ദശശീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് പ്രാർത്ഥിച്ച്…

  12. 1.18.371

    അവർക്ക് വരങ്ങൾ നൽകി ബ്രഹ്മാ പുറപ്പെട്ടു; അവരും സന്തോഷത്തോടെ തത്തമസ്വന്ത ഭവനങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി. മയന് മന്ദോദരി എന്ന പേരിട്ട ഒരു മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൾ അത്യന്തം സുന്ദരിയായ സ്ത്രീകളിൽ ശ്രേഷ്ഠ. ആ മയൻ അവളെ കൊണ്ടുവന്ന് രാവണന് നൽകി; അവൻ അസുരരുടെ…

  13. 1.18.373

    അവിടെ ശക്തരായ രാക്ഷസ വീരന്മാർ വസിച്ചിരുന്നു; അവർ എല്ലാവരെയും ദേവന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ചു. ഇപ്പോൾ അവിടെ, ഇന്ദ്രൻ അയച്ച, യക്ഷപതിയുടെ കോടി കാവൽക്കാർ വസിക്കുന്നു. ദശമുഖന് എവിടെയോ ഈ വാർത്ത കിട്ടി; സൈന്യത്തെ ഒരുക്കി, കോട്ട ഉപരോധിച്ചു. ഭയങ്കര…

  14. 1.19.377

    അവർ ഉദ്ദേശിച്ച രൂപം സ്വീകരിക്കാൻ കഴിവുള്ളവർ, എല്ലാ മായകളും അറിയുന്നവർ; സ്വപ്നത്തിലും അവർക്ക് ധർമ്മമോ കരുണയോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒരിക്കൽ ദശമുഖൻ തന്റെ സഭയിൽ ഇരുന്ന്, തന്റെ എണ്ണമറ്റ കുടുംബത്തെ നോക്കി. പുത്രന്മാർ, ബന്ധുക്കൾ, സേവകർ, പൗത്രന്മാർ…

  15. 1.19.378

    വിശപ്പുകൊണ്ട് ബലഹീനരായ ദേവന്മാർ താമസമായി എന്റെയടുത്തു വന്നു ചേരും. അപ്പോൾ അവരെ നന്നായി സ്വന്തമാക്കിക്കൊണ്ട്, ഞാൻ അവരെ കൊല്ലും അല്ലെങ്കിൽ വിട്ടുകളയും.

  16. 1.19.379

    മേഘനാദനെ വീണ്ടും വിളിച്ച്, ഉപദേശം നൽകി, അവന്റെ ബലവും ശത്രുതയും വർദ്ധിപ്പിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ ധൈര്യമുള്ള, ബലവാന്മാരായ, പോരാടുന്നതിൽ അഭിമാനം കൊള്ളുന്ന ആ ദേവന്മാരെ, യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച് കെട്ടിയിട്ട് ഇവിടെ കൊണ്ടുവാ എന്ന് കല്പിച്ചു. പുത്രൻ…

  17. 1.19.380

    തന്റെ കൈകളുടെ ബലത്താൽ അവൻ ലോകം മുഴുവനും തന്റെ ആധിപത്യത്തിന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവന്നു, ആരെയും സ്വതന്ത്രമായി വിട്ടില്ല. പ്രാദേശിക നേതാക്കളിൽ രത്നമായ രാവണൻ തന്റെ സ്വന്തം ആലോചനപ്രകാരം ഭരണം നടത്തി. തന്റെ കൈകളുടെ ബലത്താൽ അവരെ ജയിച്ച്, ദേവന്മാർ…

  18. 1.19.381

    ഇന്ദ്രജിത്തിനോട് പറയപ്പെട്ടത് എന്തായാലും, അതെല്ലാം മുമ്പേ ചെയ്തുതീർത്തതുപോലെ ആയി. ആദ്യം ആർക്ക് ആജ്ഞ നൽകപ്പെട്ടുവോ, അവർ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ കേൾക്കുക. കാണാൻ ഭയാനകമായ രൂപമുള്ള പാപികളായ എല്ലാ രാക്ഷസസമൂഹങ്ങളും ദേവന്മാരെ…

  19. 1.19.382

    ജപം, യോഗം, വൈരാഗ്യം, തപസ്സ്, യാഗത്തിൽ പങ്ക് എന്നിവ ദശശീഷൻ തന്റെ ചെവികൾക്കൊണ്ട് കേൾക്കുമ്പോൾ, അവൻ തന്നെ എഴുന്നേറ്റ് ഓടിവരുന്നു. ആരും അവനെ രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയില്ല; എല്ലാവരെയും പിടിച്ച് പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കുന്നു. ലോകം ആചാരത്തിൽ ഇങ്ങനെ…

  20. 1.19.384

    ദുഷ്ടന്മാർ പെരുകി, പല കള്ളന്മാരും ചൂതാട്ടക്കാരും, പരന്റെ സമ്പത്തിന്റെയും പരന്റെ ഭാര്യമാരുടെയും മേൽ ആസക്തിയുള്ള കാമുകന്മാരും ആയി. അവർ അമ്മയെയോ അച്ഛനെയോ ദേവന്മാരെയോ ബഹുമാനിച്ചില്ല, സന്യാസികളെക്കൊണ്ട് തങ്ങൾക്ക് സേവ ചെയ്യിച്ചു. ഭവാനി, ഇത്തരം…