Character · Ramcharitmanas
രാവണൻ in the Ramcharitmanas
रावणNamed in 236 verses
Speaks in 60 verses
In this book
Key chapters
The chapters where രാവണൻ matters most.
धर्मविजय का सोपान: बाह्य युद्ध के भीतर अंतःकरण-युद्ध का अनावरण। लंका काण्ड साधक को यह सिखाता है कि ‘रावण’ केवल एक राजा नहीं, अहंकार-रज-तम का संघटित रूप है; और ‘राम’ केवल रण-नायक नहीं, धर्म-बुद्धि-करुण
यह सोपान ‘भक्ति-पराक्रम’ का द्वार है, जहाँ नाम-स्मरण, विनय, और धर्म-युक्त क्रोध (मर्यादा-रक्षा) एक साथ साधक को ‘अहं-त्याग’ से ‘सेवा-सिद्धि’ तक ले जाते हैं। सुंदरकाण्ड में बाह्य यात्रा (समुद्र-लङ्का) अं
यह सोपान 'भक्ति की सिद्धि' का द्वार है, जहाँ साधक की साधना (हनुमान-चरित) से कृपा का प्रत्यक्ष फल निकलता है: दर्शन, चिन्ह (चूड़ामणि), और राम-कार्य की सिद्धि। सुंदरकाण्ड में भक्ति कर्म-रूप से प्रकट होती
यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का द्वार है: साधक के भीतर ‘अहं-लंका’ (अभिमान, भय, काम-क्रोध) पर सेतु-बंध के द्वारा विवेक-मार्ग बनता है। यहाँ भक्ति केवल भाव नहीं रहती, वह संगठन, अनुशासन, और ‘नाम-सेतु’ बनकर जीव को
This sopāna is the stair of Dharma’s decisive victory: the seeker confronts māyā (illusion), rāga (attachment), and ahaṅkāra (Rāvaṇa’s ten-headed pride). Liberation here is not mere conquest but the p
सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’ और ‘अहंकार-रावणत्व’ की पहचान। बालकाण्ड में जगत-व्यवस्था (धर्म) के क्षय का निदान ‘अवतार’ है, यह सीढ़ी साधक को बताती है कि मुक्ति का आरम्भ बाह्य कथा से नहीं, भीतर की शरणागति
यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का नहीं, ‘अहं-क्षय’ का द्वार है। लंका काण्ड में बाह्य युद्ध के साथ अंतर्युद्ध चलता है: भय, करुणा, क्रोध, दर्प, इन सबका शोधन होकर ‘राम-शरणागति’ स्थिर होती है। प्रस्तुत अंश में (दोहा
सोपान-प्रवेश: ‘आदि-अविद्या’ से ‘श्रद्धा’ की ओर। बालकाण्ड में कथा का जन्म नहीं, साधक की दृष्टि का जन्म होता है, जहाँ जगत-व्यवहार (राजधर्म, भय, मित्रता, छल) के भीतर छिपी ‘दैवी-व्यवस्था’ (भावी/विधि) और ‘न
वन-मार्ग ‘अन्तर्मुख साधना’ का सोपान है: जहाँ गृह-धर्म की संरक्षा (राज्य/समाज) से हटकर साधक ‘विरह, भय, और विवेक’ के माध्यम से आसक्ति-छेदन करता है। यहाँ सीता-वियोग ‘जीव की आत्म-विस्मृति’ और राम का अन्वे
भक्ति का जन्म-चरण: जिज्ञासा (प्रश्न) से श्रद्धा, फिर श्रद्धा से शरणागति। बालकाण्ड ‘सोपान’ में साधक को ‘कथा-प्रवेश’ का अधिकार देता है, जहाँ अहं-रहित प्रश्न (उमा) और कृपा-समाधान (शंकर) से मानस-सर में प्र
Every verse that names രാവണൻ
236 verses
- 1.1.15
വിധാതാവ് അങ്ങനെയുള്ള വിവേകം നൽകുമ്പോൾ, മനസ്സ് ദോഷങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഗുണങ്ങളിൽ ആസക്തമാകുന്നു. എങ്കിലും കാലം, സ്വഭാവം, കർമ്മം എന്നിവയുടെ ബലത്താൽ, പ്രകൃതിയുടെ വശത്ത് നല്ലവരും ചിലപ്പോൾ നന്മയിൽനിന്ന് വഴുതുന്നു. ഹരിയുടെ ഭക്തർ ആ വീഴ്ച തിരുത്തി…
- 1.3.51
രാമൻ സുഗ്രീവന് വിഭീഷണൻ എന്നിവർക്ക് രണ്ടുപേർക്കും ശരണം നൽകി, എല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്നതുപോലെ. അവന്റെ നാമം അസംഖ്യം ദരിദ്രരെ അനുഗ്രഹിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ ഉത്തമമായ കീർത്തി ലോകത്തിലും വേദങ്ങളിലും പ്രകാശിക്കുന്നു. രാമൻ കരടികളുടെയും…
- 1.5.91
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച്, എന്റെ മോഹം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു; നാഥാ, നിന്റെ ദാസനോട് കരുണ കാണിച്ച് അത് നീക്കേണമെന്നു. രാമ നാമത്തിന്റെ പ്രഭാവം അപരിമിതമാണ്; സന്തുകളും പുരാണങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും അതിനെ പാടുന്നു. അവിനാശിയായ ശംഭു, ശിവ ഭഗവാൻ, ജ്ഞാന ഗുണങ്ങളുടെ…
- 1.5.97
രാവണൻ തന്റെ മരണം മനുഷ്യന്റെ കൈകൊണ്ട് നടക്കണമെന്ന് വരം ചോദിച്ചിരുന്നു; പ്രഭു ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്ക് സത്യമാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. "ഞാൻ പോയില്ലെങ്കിൽ പശ്ചാത്താപമുണ്ടാകും" എന്ന് ചിന്തിച്ച്, ശിവൻ ഒരു മാർഗ്ഗവും കാണാതെ വ്യാകുലനായി. ഇങ്ങനെ ഈശൻ ചിന്തയിൽ…
- 1.9.167
ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ എല്ലാ വിഷമതകളും അവനോട് പറഞ്ഞു. അവ കേട്ട് മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ച്, അവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ശംഭുവിനോടുള്ള ശത്രുത്വം എനിക്ക് നന്നല്ല.
- 1.12.235
സ്ത്രീക്ക് ഈ ഉപദേശത്തിന് അധികാരമില്ലെങ്കിലും, മനസ്സാലും കർമ്മത്താലും വാക്കാലും ഞാൻ നിന്റെ ദാസിയാകുന്നു. ആർത്തിയോടെ വന്ന അർഹനെ കണ്ടാൽ, സാധുക്കൾ ഗൂഢമായ തത്വത്തെയും മറയ്ക്കുന്നില്ല. അത്യാർത്തിയോടെ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു, ദേവന്മാരുടെ രാജാവേ…
- 1.13.260
അവർ രണ്ടുപേരും പോയി നിശാചരന്മാരായി ജനിച്ചു, മഹാവീരന്മാരും ബലവാന്മാരുമായ കുംഭകർണനും രാവണനും, ധീരയോധന്മാർ, ദേവന്മാരെ വെല്ലുന്നവർ എന്ന് ലോകം അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
- 1.13.263
ഹരി, കൃപയുള്ള ഭഗവാൻ, ലീലകളുടെ നിധിയായവൻ, അവളുടെ ശാപം സ്വീകരിച്ച് അത് സത്യമാക്കി. അവിടെ ജലന്ധരൻ രാവണനായി ജനിച്ചു, രാമൻ യുദ്ധത്തിൽ അവനെ വധിച്ച് പരമപദം നൽകി. ഇതൊരു ജന്മത്തിന്റെ കാരണമാണ്, ഇതിനായി രാമൻ മനുഷ്യശരീരം ധരിച്ചു. കേൾക്കുക, മുനി…
- 1.17.352
എല്ലാ ദിവസവും പുതിയ ഒരു ലക്ഷം ബ്രാഹ്മണരെ, അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കൊപ്പം ക്ഷണിക്കുക. നിങ്ങളുടെ സങ്കല്പത്തിനായി, ഞാൻ എല്ലാ ദിവസവും വിരുന്ന് ഒരുക്കാം.
- 1.18.367
കേൾക്കുക, മുനിയേ: കാലം വന്നപ്പോൾ ആ രാജാവ് തന്റെ കൂട്ടത്തോടൊപ്പം രാക്ഷസനായി ജനിച്ചു. അവന് പത്ത് തലകളും ഇരുപത് ബലമുള്ള കൈകളും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവന്റെ പേര് രാവണൻ, മഹാവീരൻ, അളവറ്റ ബലമുള്ളവൻ. അരിമർദ്ദനൻ എന്ന രാജാവിന്റെ അനുജൻ കുംഭകർണ്ണനായി…
- 1.18.369
മൂന്ന് സഹോദരന്മാരും പലതരം തപസ്സുകൾ ചെയ്തു; അതികഠിനമായവ, അവയെ വർണ്ണിക്കാൻ കഴിയില്ല. അവരുടെ തപസ്സു കണ്ട് ബ്രഹ്മാവ് അടുത്തേക്ക് വന്നു; 'വരം ചോദിക്കുക, മകനേ, ഞാൻ സന്തോഷിച്ചു' എന്നാൻ. ദശശീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് പ്രാർത്ഥിച്ച്…
- 1.18.371
അവർക്ക് വരങ്ങൾ നൽകി ബ്രഹ്മാ പുറപ്പെട്ടു; അവരും സന്തോഷത്തോടെ തത്തമസ്വന്ത ഭവനങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി. മയന് മന്ദോദരി എന്ന പേരിട്ട ഒരു മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൾ അത്യന്തം സുന്ദരിയായ സ്ത്രീകളിൽ ശ്രേഷ്ഠ. ആ മയൻ അവളെ കൊണ്ടുവന്ന് രാവണന് നൽകി; അവൻ അസുരരുടെ…
- 1.18.373
അവിടെ ശക്തരായ രാക്ഷസ വീരന്മാർ വസിച്ചിരുന്നു; അവർ എല്ലാവരെയും ദേവന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ചു. ഇപ്പോൾ അവിടെ, ഇന്ദ്രൻ അയച്ച, യക്ഷപതിയുടെ കോടി കാവൽക്കാർ വസിക്കുന്നു. ദശമുഖന് എവിടെയോ ഈ വാർത്ത കിട്ടി; സൈന്യത്തെ ഒരുക്കി, കോട്ട ഉപരോധിച്ചു. ഭയങ്കര…
- 1.19.377
അവർ ഉദ്ദേശിച്ച രൂപം സ്വീകരിക്കാൻ കഴിവുള്ളവർ, എല്ലാ മായകളും അറിയുന്നവർ; സ്വപ്നത്തിലും അവർക്ക് ധർമ്മമോ കരുണയോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒരിക്കൽ ദശമുഖൻ തന്റെ സഭയിൽ ഇരുന്ന്, തന്റെ എണ്ണമറ്റ കുടുംബത്തെ നോക്കി. പുത്രന്മാർ, ബന്ധുക്കൾ, സേവകർ, പൗത്രന്മാർ…
- 1.19.378
വിശപ്പുകൊണ്ട് ബലഹീനരായ ദേവന്മാർ താമസമായി എന്റെയടുത്തു വന്നു ചേരും. അപ്പോൾ അവരെ നന്നായി സ്വന്തമാക്കിക്കൊണ്ട്, ഞാൻ അവരെ കൊല്ലും അല്ലെങ്കിൽ വിട്ടുകളയും.
- 1.19.379
മേഘനാദനെ വീണ്ടും വിളിച്ച്, ഉപദേശം നൽകി, അവന്റെ ബലവും ശത്രുതയും വർദ്ധിപ്പിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ ധൈര്യമുള്ള, ബലവാന്മാരായ, പോരാടുന്നതിൽ അഭിമാനം കൊള്ളുന്ന ആ ദേവന്മാരെ, യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച് കെട്ടിയിട്ട് ഇവിടെ കൊണ്ടുവാ എന്ന് കല്പിച്ചു. പുത്രൻ…
- 1.19.380
തന്റെ കൈകളുടെ ബലത്താൽ അവൻ ലോകം മുഴുവനും തന്റെ ആധിപത്യത്തിന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവന്നു, ആരെയും സ്വതന്ത്രമായി വിട്ടില്ല. പ്രാദേശിക നേതാക്കളിൽ രത്നമായ രാവണൻ തന്റെ സ്വന്തം ആലോചനപ്രകാരം ഭരണം നടത്തി. തന്റെ കൈകളുടെ ബലത്താൽ അവരെ ജയിച്ച്, ദേവന്മാർ…
- 1.19.381
ഇന്ദ്രജിത്തിനോട് പറയപ്പെട്ടത് എന്തായാലും, അതെല്ലാം മുമ്പേ ചെയ്തുതീർത്തതുപോലെ ആയി. ആദ്യം ആർക്ക് ആജ്ഞ നൽകപ്പെട്ടുവോ, അവർ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ കേൾക്കുക. കാണാൻ ഭയാനകമായ രൂപമുള്ള പാപികളായ എല്ലാ രാക്ഷസസമൂഹങ്ങളും ദേവന്മാരെ…
- 1.19.382
ജപം, യോഗം, വൈരാഗ്യം, തപസ്സ്, യാഗത്തിൽ പങ്ക് എന്നിവ ദശശീഷൻ തന്റെ ചെവികൾക്കൊണ്ട് കേൾക്കുമ്പോൾ, അവൻ തന്നെ എഴുന്നേറ്റ് ഓടിവരുന്നു. ആരും അവനെ രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയില്ല; എല്ലാവരെയും പിടിച്ച് പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കുന്നു. ലോകം ആചാരത്തിൽ ഇങ്ങനെ…
- 1.19.384
ദുഷ്ടന്മാർ പെരുകി, പല കള്ളന്മാരും ചൂതാട്ടക്കാരും, പരന്റെ സമ്പത്തിന്റെയും പരന്റെ ഭാര്യമാരുടെയും മേൽ ആസക്തിയുള്ള കാമുകന്മാരും ആയി. അവർ അമ്മയെയോ അച്ഛനെയോ ദേവന്മാരെയോ ബഹുമാനിച്ചില്ല, സന്യാസികളെക്കൊണ്ട് തങ്ങൾക്ക് സേവ ചെയ്യിച്ചു. ഭവാനി, ഇത്തരം…