ദമയന്തി

ദമയന്തി പറഞ്ഞു—ഹേ സിംഹവക്ഷാ, മഹാബാഹുവേ, നിഷധരുടെ ജനാധിപനേ! ഹേ രാജാവേ, എന്നെ ഈ നിർജന വനത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് നീ എവിടേക്കു പോയി?

ബൃഹദശ്വൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ, നളൻ പുറപ്പെട്ട ശേഷം ദമയന്തിയുടെ ക്ഷീണം മാറി; ആ ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീ നിർജനവനത്തിൽ ഭീതിയോടെ ഉണർന്നു।

ഭീമൻ അവർക്കു ധാരാളം ധനം നൽകി നിർദ്ദേശിച്ചു—“നലനെയും, എന്റെ പുത്രി ദമയന്തിയെയും അന്വേഷിക്കുവിൻ।”

സുതീർത്ഥാശ്രമവാസികളായ ആ മുനീന്ദ്രന്മാരുടെ ഇടയിൽ ‘ദമയന്തി’ എന്നു പ്രസിദ്ധയായ ഒരു സ്ത്രീ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവളുടെ മുഖം ചന്ദ്രബിംബംപോലെ മനോഹരമായിരുന്നു।

മഹാലയവിധാനത്താൽ, ദമയന്തിയുടെ പതിയായ നളൻ, മഹത്തായ ആപത്ത് തരണം ചെയ്ത്, ഈ ഭൂമി വീണ്ടും പ്രാപിച്ചു.

ആ രാജേന്ദ്രശ്രേഷ്ഠന് ‘മദയന്തീ’ എന്ന നാമമുള്ള പതിവ്രതയായ പ്രിയഭാര്യ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൾ നലന്റെ ദമയന്തിയെപ്പോലെ പ്രസിദ്ധയായിരുന്നു.

മായാ ദമയന്തിയുമായുള്ള നാരദന്റെ വിവാഹ വർണ്ണന. നാരദൻ പറഞ്ഞു: ദാത്രിയിൽ നിന്ന് മകളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, രാജാവ് അടുത്തുണ്ടായിരുന്ന സുലോചനയായ കൈകേയിയോട് പറഞ്ഞു.

ദമയന്തിയുടെ വിവാഹാലോചനയുടെ വിവരണം. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പരമാർത്ഥമറിയുന്ന നാരദൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് മോഹകാരണത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ച എന്നോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.

പ്രശസ്തയായ വരുണാനി, ബലിയുടെ പത്നി വിന്ധ്യാവലി, സുന്ദരിയായ ദമയന്തി, യശോദ, ദേവകി എന്നിവർ।

ഹേ നിർമലേ, വൈദർഭ നഗരത്തിൽ നീ രാജാ ഭീമന്റെ പുത്രിയാകും; ഗുണസമ്പന്നയായി ‘ദമയന്തി’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയാകും.

ആ രാജാവിന് മദയന്തീ എന്ന ശുഭയും പ്രിയയും ആയ രാജ്ഞിയുണ്ടായിരുന്നു; അവൾ ധർമ്മത്തിൽ അത്യന്തം സ്ഥിരയായിരുന്നു, നലന്റെ ദമയന്തിയെപ്പോലെ പതിവ്രതാ സതിയായി പ്രസിദ്ധയായിരുന്നു.

ആ പുണ്യപ്രഭാവം കൊണ്ടു അവൻ ഭില്ലനായ നലനായി; പിന്നെ ചക്രവർത്തിയായ മഹാരാജാവായി, ദമയന്തി അവന്റെ പ്രിയയായി.