Adhyaya 40

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने एकोनचत्वारिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच श्रीकामकोष्ठपीठस्था महात्रिपुरसुन्दरी / कङ्कं विलासमकरोत्कामाक्षीत्यभिविश्रुता

ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിന്റെ ഉത്തരഭാഗത്തിൽ, ഹയഗ്രീവ–അഗസ്ത്യസംവാദത്തിലെ ലലിതോപാഖ്യാനത്തിൽ ഏകോണചത്വാരിംശോ അധ്യായം. അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു— ശ്രീകാമകോഷ്ഠപീഠസ്ഥ മഹാത്രിപുരസുന്ദരി, ‘കാമാക്ഷി’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായി, ‘കങ്ക’ എന്ന ലീലാവിലാസം നടത്തി.

Verse 2

श्रीकामाक्षीति सा देवी महात्रिपुरसुंदरी / भूमण्डलस्थिता देवी किं करोति महेश्वरी / एतस्याश्चरितं दिव्यं वद मे वदतां वर

ആ മഹാത്രിപുരസുന്ദരി ദേവി ‘ശ്രീകാമാക്ഷി’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭൂമണ്ഡലത്തിൽ നിലകൊണ്ടിട്ടും ആ മഹേശ്വരി ദേവി എന്ത് ചെയ്യുന്നു? വചനങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, അവളുടെ ഈ ദിവ്യചരിതം എനിക്ക് പറയുക.

Verse 3

हयग्रीव उवाच अत्र स्थितापि सर्वेषां हृदयस्था घटोद्भव / तत्तत्कर्मानुरूपं सा प्रदत्ते देहिनां फलम्

ഹയഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ഘടോദ്ഭവാ (അഗസ്ത്യാ), അവൾ ഇവിടെ നിലകൊണ്ടിട്ടും എല്ലാവരുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നു. ദേഹികള്ക്ക് അവരുടെ അവരുടെ കര്‍മ്മാനുസാരമായി ഫലം അവൾ നൽകുന്നു.

Verse 4

यत्किञ्चिद्वर्तते लोके सर्वमस्या विचेष्टितम् / किञ्चिच्चिन्तयते कश्चित्स्वच्छन्दं विदधात्यसौ

ലോകത്തിൽ എന്തെങ്കിലും സംഭവിക്കുന്നതെല്ലാം അവളുടെ ലീലാവിചേഷ്ടിതമാണ്. ആരെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും ചിന്തിച്ചാൽ അതും ദേവി സ്വേച്ഛയാൽ നടപ്പാക്കുന്നു.

Verse 5

तस्या एवावतारास्तु त्रिपुराद्याश्च शक्तयः / इयमेव महालक्ष्मीः ससर्जाण्डत्रयं पुरा

അവളുടേതായ അവതാരങ്ങളാണ് ത്രിപുരാദി ശക്തികൾ. ഈ മഹാലക്ഷ്മിയേ പുരാകാലത്ത് ത്രിവിധ അണ്ഡങ്ങളെ (ത്രിബ്രഹ്മാണ്ഡം) സൃഷ്ടിച്ചു.

Verse 6

परत्रयाणामावासं शक्तीनां तिसृणामपि / एकस्मादण्डतो जातावंबिकापुरुषोत्तमौ

മൂന്നു പരാശക്തികൾക്കും ആവാസമായ അംബികയും പുരുഷോത്തമനും ഒരേ അണ്ഡത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചു.

Verse 7

श्रीविरिञ्चौ ततो ऽन्यस्मादन्य स्माच्च गिराशिवौ / इन्दिरां योजयामास मुकुन्देन महेश्वरी / पार्वत्या परमेशानं सरस्वत्या पितामहम्

പിന്നീട് ഒരു അണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ശ്രീ-വിരിഞ്ചൻ (ബ്രഹ്മാവ്)യും മറ്റൊരു അണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ഗിരാ (സരസ്വതി)യും ശിവനും ജനിച്ചു. മഹേശ്വരി ഇന്ദിരയെ മുകുന്ദനോടു ചേർത്തു; പാർവതിയാൽ പരമേശാനെയും സരസ്വതിയാൽ പിതാമഹനെയും ചേർത്തു.

Verse 8

ब्रह्माणं सर्व लोकानां सृष्टिकार्ये न्ययुङ्क्त सा / वासुदेवं परित्राणे संहारे च त्रिलोचनम्

ആ ദേവി ബ്രഹ്മാവിനെ സർവ്വലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടികാര്യത്തിൽ നിയോഗിച്ചു; വാസുദേവനെ പരിരക്ഷയിൽ, ത്രിലോചനനായ ശിവനെ സംഹാരത്തിൽ നിയോഗിച്ചു.

Verse 9

ते सर्वे ऽपि महालक्ष्मीं ध्यायन्तः शर्मदां सदा / ब्रह्मलोके च वैकुण्ठे कैलासे च वसंत्यमी

അവർ എല്ലാവരും സദാ ശാന്തിദായിനിയായ മഹാലക്ഷ്മിയെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മലോകത്തും വൈകുണ്ഠത്തും കൈലാസത്തും വസിക്കുന്നു.

Verse 10

कदाचित्पार्वती देवी कैलासशिखरे शुभे / विहरन्ती महेशस्य पिधानं नेत्रयोर्व्यधात्

ഒരു വേള ശുഭമായ കൈലാസശിഖരത്തിൽ വിഹരിച്ചിരുന്ന ദേവി പാർവതി മഹേശ്വരന്റെ ഇരുനേത്രങ്ങളും മൂടി।

Verse 11

चन्द्रसूर्यौं यतस्तस्य नेत्रात्तस्माज्जगत्त्रयम् / अन्धकारावृतमभूदतेजस्कं समन्ततः

അവന്റെ നേത്രങ്ങളിൽ നിന്നുതന്നെ ചന്ദ്രസൂര്യന്മാർ ഉദ്ഭവിക്കുന്നതിനാൽ, ത്രിലോകവും എല്ലാടവും അന്ധകാരത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടു തേജസ്സറ്റതായി.

Verse 12

ततश्च सकला लोका स्त्यक्तदेवपितृक्तियाः / इति कर्त्तव्यतामूढा न प्रजानन्त किञ्चन

അപ്പോൾ എല്ലാ ലോകങ്ങളും ദേവപൂജയും പിതൃകർമ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ചെയ്യേണ്ടതെന്തെന്നു മൂടരായി ഒന്നും അറിയാതെ നിന്നു।

Verse 13

तद्दृष्ट्वा भगवान्रुद्रः पार्वतीमिदमब्रवीत् / त्वया पापं कृतं देवि मम नेत्रपिधानतः

അത് കണ്ട ഭഗവാൻ രുദ്രൻ പാർവതിയോട് പറഞ്ഞു—‘ദേവി, എന്റെ നേത്രങ്ങൾ മൂടിയതുകൊണ്ട് നീ പാപം ചെയ്തു.’

Verse 14

ऋषयस्त्यक्ततपसो हतसन्ध्याश्च वैदिकाः / सर्वं च वैदिकं कर्म त्वया नाशितमंबिके

ഋഷിമാർ തപസ്സു ഉപേക്ഷിച്ചു, വൈദികരുടെ സന്ധ്യാവന്ദനം നശിച്ചു; അംബികേ, നീ സകല വൈദികകർമ്മവും നശിപ്പിച്ചു।

Verse 15

तस्मात्पापस्य शान्त्यर्थं तपः कुरु सुदुष्करम् / गत्वा काशीं व्रतं तत्र किञ्चित्कालं समाचर

അതുകൊണ്ട് പാപശാന്തിക്കായി അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ് ചെയ്യുക. കാശിയിലേക്കു പോയി അവിടെ കുറച്ചുകാലം വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുക.

Verse 16

पश्चात्काञ्चीपुरं गत्वा कामाक्षीं तत्र द्रक्ष्यसि / आराधयैतां नित्यां त्वं सर्वपापहरीं शिवाम्

പിന്നീട് കാഞ്ചീപുരത്തിലേക്കു പോയാൽ അവിടെ കാമാക്ഷീദേവിയെ ദർശിക്കും. സർവ്വപാപഹാരിണിയായ നിത്യ ശിവാംബയെ നീ ആരാധിക്കു.

Verse 17

तुलसीमग्रतः कृत्त्वा कम्पाकूले तपः कुरु / इत्यादिश्य महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत

തുളസിയെ മുന്നിൽ വെച്ച് കമ്പാനദീതീരത്ത് തപസ് ചെയ്യുക—എന്ന് ഉപദേശിച്ച് മഹാദേവൻ അവിടെയേ അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 18

तथा कृतवतीशानी भर्तुराज्ञानुवर्तिनी / चिरेण तपसा क्लिष्टामनन्यहृदयां शिवाम्

ഭർത്താവിന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിക്കുന്ന ഈശാനി അങ്ങനെ തന്നെയാക്കി. ദീർഘകാല തപസ്സാൽ ക്ലേശിച്ചിട്ടും അവൾ ശിവനിൽ അനന്യഹൃദയയായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 19

अग्रतः कृतसांनिध्या कामाक्षी वाक्यमब्रवीत् / वत्से तपोभिरत्युग्रैरलं प्रीतास्मि सुव्रते

മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷയായി കാമാക്ഷി പറഞ്ഞു—വത്സേ! നിന്റെ അത്യുഗ്ര തപസ് മതി; ഹേ സുവ്രതേ, ഞാൻ പ്രസന്നയായി.

Verse 20

उन्मील्य नयने पश्चात्पार्वती स्वपुरः स्थिताम् / बालार्कायुतसंकाशां सर्वाभरणभूषिताम्

അനന്തരം പാർവതി കണ്ണുകൾ തുറന്ന്, തന്റെ മുന്നിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന ദേവിയെ ദർശിച്ചു; അവൾ ബാലസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തയും സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതയുമായിരുന്നു.

Verse 21

किरीटहारकेयूरकटकाद्यैरलङ्कृताम् / पाशाङ्कुशेक्षुकोदण्डपञ्चबाणलसत्कराम्

അവൾ കിരീടം, ഹാരം, കേയൂരം, കടകം മുതലായ ആഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായിരുന്നു; അവളുടെ കരങ്ങളിൽ പാശം, അങ്കുശം, ഇക്ഷുധനുസ്സും പഞ്ചബാണങ്ങളും ദീപ്തമായി തിളങ്ങി.

Verse 22

किरीटमुकुटोल्लासिचन्द्ररेखाविभूषणाम् / विधातृहरिरुद्रेशसदाशिवपदप्रदाम्

അവളുടെ കിരീട-മുകുടത്തിൽ ചന്ദ്രരേഖ ദീപ്തമായ വിഭൂഷണമായി തിളങ്ങി; അവൾ വിധാതാവ്, ഹരി, രുദ്രേശൻ, സദാശിവൻ എന്നിവരുടെ പദം പ്രസാദിക്കുന്നവളായിരുന്നു.

Verse 23

सगुणं ब्रह्मतामाहुरनुत्तरपदाभिधाम् / प्रपञ्चद्वयनिर्माणकारिणीं तां परांबिकाम्

ആ പരാംബികയെ സഗുണ ബ്രഹ്മസ്വരൂപിണി, ‘അനുത്തരപദ’ എന്ന നാമധേയമുള്ളവൾ, കൂടാതെ ദ്വിവിധ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നിർമ്മാതാവ് എന്നും പറയുന്നു.

Verse 24

तां दृष्ट्वाथ महाराज्ञीं महा नन्दपरिप्लुता / पुलकाचितसर्वाङ्गी हर्षेणोत्फुल्ललोचना

ആ മഹാരാജ്ഞീ ദേവിയെ കണ്ടതുമാത്രത്തിൽ അവൾ മഹാനന്ദത്തിൽ മുങ്ങി; സർവ്വാംഗവും രോമാഞ്ചിതമായി, ഹർഷത്തോടെ കണ്ണുകൾ വിരിഞ്ഞു.

Verse 25

चण्डिकामङ्गलाद्यैश्च सहसा स्वसखीजनैः / प्रणिपत्य च साष्टाङ्गं कृत्वा चैव प्रदक्षिणाम्

അവൾ ചണ്ഡികാ, മംഗളാ മുതലായ സഖികളോടൊപ്പം പെട്ടെന്ന് വന്നു. ദേവിയെ സാഷ്ടാംഗമായി നമസ്കരിച്ചു പ്രദക്ഷിണയും ചെയ്തു.

Verse 26

बद्धाञ्जलिपुटा भूयः प्रणता स्वैक्यरूपिणी / तामाह कृपया वीक्ष्य महात्रिपुरसुंदरी

അവൾ വീണ്ടും അഞ്ജലി ചേർത്ത്, ഏകാത്മരൂപിണിയായി നമസ്കരിച്ചു. കരുണയോടെ നോക്കി മഹാത്രിപുരസുന്ദരി അവളോട് പറഞ്ഞു.

Verse 27

बाहुभ्यां संपरिष्वज्य सस्नेहमिदमब्रवीत् / वत्से लभस्व भर्तारं रुद्रं स्वमनसेप्सितम्

അവളെ ഇരുകൈകളാൽ ആലിംഗനം ചെയ്ത് സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞു— “വത്സേ, നിന്റെ മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ ഭർത്താവ് രുദ്രനെ പ്രാപിക്ക.”

Verse 28

लोके त्वमपि रक्षार्थं ममाज्ञाम नुवर्तय / अहं त्वमिति को भेदस्त्वमेवाहं न संशयः

“ലോകരക്ഷയ്ക്കായി നീയും എന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിക്ക. ‘ഞാൻ’ ‘നീ’ എന്ന ഭേദം എന്ത്? സംശയമില്ല, നീ തന്നെയാണ് ഞാൻ.”

Verse 29

किं पापं तव कल्याणि त्वं हि पापनिकृन्तनी / आमनन्ति हि योगीन्द्रास्त्वामेव ब्रह्मरूपिणीम्

“കല്യാണി, നിനക്ക് പാപം എന്ത്? നീ പാപനാശിനിയാണ്. യോഗീന്ദ്രന്മാർ നിന്നെയേ ബ്രഹ്മരൂപിണിയായി പാടുന്നു.”

Verse 30

लीलामात्रमिदं वत्से परलोकविडंबनम् / इत्यूचिषीं महाराज्ञीमबिकां सर्वमङ्गला / भक्त्या प्रणम्य पश्यन्ती परां प्रीतिमुपाययौ

“വത്സേ, ഇതെല്ലാം ലീലാമാത്രം; പരലോകത്തിന്റെ ഒരു വിധത്തിലുള്ള വിഡംബന,” എന്നു പറഞ്ഞ് സർവമംഗളാ അംബിക മഹാരാണിയെ ഭക്തിയോടെ പ്രണാമിച്ചു; അവളെ ദർശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ പരമപ്രീതി പ്രാപിച്ചു।

Verse 31

स्तुवत्यामेव पार्वत्यां तदानीमेव सापरा / प्रविष्टा हृदयं तस्याः प्रहृष्टाया महामुने

മഹാമുനേ, പാർവതി സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അതേ നിമിഷം ആ പരാശക്തി, ആനന്ദിതയായ അവളുടെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു।

Verse 32

अथ विस्मयमापन्ना चिन्तयन्ती मुहुर्मुहुः / स्वप्नः किमेष दृष्टो वा मया किमथ वा भ्रमः

അപ്പോൾ അവൾ വിസ്മയത്തിലായി വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ചു—ഇത് സ്വപ്നമാണോ? ഞാൻ സത്യത്തിൽ കണ്ടതാണോ? അല്ലെങ്കിൽ ഇതൊക്കെ ഭ്രമമോ?

Verse 33

इत्थं विमृश्य परितः प्रेरयामास लोचने / जयां च विजयां पश्चात्सख्यावालोक्य सस्मिते / प्रसन्नवदना सा तु प्रणते वदति स्म सा

ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് അവൾ ചുറ്റും കണ്ണുകൾ തിരിച്ചു. പിന്നെ സഖിമാരായ ജയയും വിജയയും കണ്ടു പുഞ്ചിരിച്ചു; അവർ പ്രണാമിച്ചപ്പോൾ, പ്രസന്നമുഖിയായ അവൾ അവരോട് പറഞ്ഞു തുടങ്ങി।

Verse 34

एतावन्तमलं कालं कुत्र याते युवां प्रिये / मया दृष्टां तु कामाक्षीं युवां चेत्किमपश्यतम्

പ്രിയരേ, ഇത്രയും സമയം നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും എവിടെ പോയിരുന്നു? ഞാൻ കാമാക്ഷി ദേവിയെ ദർശിച്ചു; നിങ്ങൾ കൂടെയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ എന്തുകൊണ്ട് കണ്ടില്ല?

Verse 35

सख्यौ तु तद्वचः श्रुत्वा प्रहर्षोत्फुल्ललोचने / पुष्पाणि पूजनार्हाणि निधायाग्रे समूचतुः

ആ രണ്ടു സഖിമാർ ആ വചനം കേട്ട് ഹർഷത്തോടെ വിരിഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ പൂജാർഹമായ പുഷ്പങ്ങൾ മുന്നിൽ വെച്ച് യഥോചിതമായി പറഞ്ഞു।

Verse 36

सत्यमेवाधुना दृष्टा ह्यावाभ्यामपि सा परा / न स्वप्नो न भ्रमो वापि साक्षात्ते हृदयं गता / इत्युक्त्वा पार्श्वयोस्तस्या निषण्णे विनयानते

“ഇപ്പോൾ സത്യമായും ഞങ്ങൾ ഇരുവരും ആ പരാദേവിയെ ദർശിച്ചു; ഇത് സ്വപ്നമല്ല, ഭ്രമവുമല്ല—അവൾ സാക്ഷാൽ നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു.” എന്നു പറഞ്ഞ് അവർ അവളുടെ ഇരുവശങ്ങളിലും വിനയത്തോടെ നമിഞ്ഞ് ഇരുന്നു।

Verse 37

एकाम्रमूले भगवान्भवानीविरहार्तिमान् / गौरीसंप्राप्तये दध्यौ कामाक्षीं नियतेन्द्रियः

ഏകാമ്രവൃക്ഷത്തിന്റെ അടിവേരിൽ ഭഗവാൻ ശിവൻ ഭവാനിയുടെ വിരഹവേദനയിൽ ആർത്തനായി, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് ഗൗരീപ്രാപ്തിക്കായി കാമാക്ഷീ ദേവിയെ ധ്യാനിച്ചു।

Verse 38

तत्रापि कृतसांनिध्या श्रीविद्यादेवता परा / अचष्ट कृपया तुष्टा ध्यायन्तं निश्चलं शिवम्

അവിടെയും സാന്നിധ്യം പ്രദർശിപ്പിച്ച ശ്രീവിദ്യയുടെ പരാദേവത പ്രസന്നയായി, കൃപയോടെ ധ്യാനത്തിൽ അചഞ്ചലനായ ശിവനെ ദർശിച്ചു।

Verse 39

अलं ध्यानेन कन्दर्पदर्पघ्न त्वं ममाज्ञया / अङ्गीकुरुष्व कन्दर्पं भूयो मच्छासने स्थितम्

“കന്ദർപ്പന്റെ ദർപ്പം നശിപ്പിച്ചവനേ! ധ്യാനം മതി; എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം വീണ്ടും എന്റെ ശാസനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന കന്ദർപ്പനെ അംഗീകരിക്കൂ।”

Verse 40

एकाम्रसंज्ञे मत्पीठे त्विहैव निवसन्सदा / त्वमेवागत्य मत्प्रीत्यै संनिधौ मम सुव्रत / गौरीमनुगृहाण त्वं कंपानीरनिवासिनीम्

ഹേ സുവ്രതാ! ഏകാമ്രസഞ്ജ്ഞയായ എന്റെ പീഠത്തിൽ നീ ഇവിടെ തന്നേ സദാ വസിക്ക. എന്റെ പ്രീതിക്കായി നീ തന്നെ വന്ന് എന്റെ സന്നിധിയിൽ നിലകൊണ്ട് കമ്പാ നദീതീരവാസിനിയായ ഗൗരിയെ അനുഗ്രഹിക്ക.

Verse 41

तापद्वयं जहीह्याशु योगजं तद्वियोगजम् / इत्युक्त्वान्तर्दधे तस्य हृदये परमा रमा

‘യോഗജന്യവും വിയോഗജന്യവും ആയ ഈ ഇരട്ട താപം ഉടൻ ഉപേക്ഷിക്ക.’ എന്നു പറഞ്ഞ് പരമാ രമാ അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 42

शिवो व्युत्थाय सहसा धीरः संहृष्टमानसः / तस्या अनुग्रहं लब्ध्वा सर्वदेवनिषेवितः

ശിവൻ സഹസാ എഴുന്നേറ്റ് നിന്നു—ധീരനും ഹർഷഭരിതഹൃദയനും ആയി. ആ ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചതിനാൽ അവൻ സർവദേവന്മാരാൽ സേവിതനായി.

Verse 43

हृदिध्यायंश्च तामेव महात्रिपुरसुन्दरीम् / यद्विलासात्समुत्पन्नं लयं याति च यत्र वै

അവൻ ഹൃദയത്തിൽ ആ മഹാത്രിപുരസുന്ദരിയെയേ ധ്യാനിച്ചു—അവളുടെ ലീലയിൽ നിന്നാണ് എല്ലാം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്, അവളിലേക്കാണ് നിശ്ചയമായി ലയം പ്രാപിക്കുന്നത്.

Verse 44

जगच्चराचरं चैतत्प्रपञ्चद्वितयात्मकम् / भूषयन्तीं शिवां कम्पामनुकंपार्द्रमानसाम्

ചരാചരമയമായ ഈ ജഗത്ത്—ദ്വിവിധ പ്രപഞ്ചസ്വരൂപം—കരുണയാൽ ആർദ്രഹൃദയയായ ശിവാ ‘കമ്പാ’യാൽ ഭൂഷിതമാകുന്നു.

Verse 45

अङ्गीकृत्य तदा गौरी वैवाहिकविधानतः / आदाय वृषमारुह्य कैलासशिखरं ययौ

അപ്പോൾ ശിവൻ വൈവാഹികവിധിപ്രകാരം ഗൗരിയെ അംഗീകരിച്ചു; പിന്നെ വൃഷഭത്തെ എടുത്ത് അതിൽ ആരൂഢനായി കൈലാസശിഖരത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 46

पुनरन्यं महप्राज्ञं समाकर्णय कुम्भज / आदिलक्ष्म्याः प्रभावं तु कथयामि तवानघ

ഹേ കുംഭജ, മഹാപ്രാജ്ഞാ! വീണ്ടും മറ്റൊരു വൃത്താന്തം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക; ഹേ അനഘാ, ആദിലക്ഷ്മിയുടെ പ്രഭാവം ഞാൻ നിനക്കു പറയുന്നു।

Verse 47

सभायां ब्रह्मणो गत्वा समासेदुस्त्रिमुर्त्तयः / दिक्पालाश्च सुराः सर्वे सनकाद्याश्च योगिनः

ബ്രഹ്മാവിന്റെ സഭയിൽ ചെന്നു ത്രിമൂർത്തികൾ അവിടെ ആസീനരായി; ദിക്പാലന്മാരും സർവ്വ ദേവന്മാരും സനകാദി യോഗികളും അവിടെ ഒന്നിച്ചു കൂടി।

Verse 48

देवर्षयो नारदाद्या वशिष्ठाद्याश्च तापसाः / ते सर्वे सहितास्तत्र ब्रह्मणश्च कपर्दिनः / द्वयोः पञ्चमुखत्वेन भेदं न विविदुस्तदा

നാരദാദി ദേവർഷികളും വശിഷ്ഠാദി തപസ്വികളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ എല്ലാവരും ബ്രഹ്മാവിനോടും കപർദി (ശിവൻ)നോടും കൂടി സന്നിഹിതരായി; അപ്പോൾ ഇരുവരുടെയും പഞ്ചമുഖരൂപം കാരണം ഭേദം തിരിച്ചറിയാനായില്ല।

Verse 49

अन्योन्यं पृष्टवन्तस्ते ब्रह्मा कः कश्चशङ्करः / तेषां संवदतां मध्ये क्षिप्रमन्तर्हितः शिवः

അവർ പരസ്പരം ചോദിച്ചു തുടങ്ങി— ‘ബ്രഹ്മാവ് ആരാണ്? ശങ്കരൻ ആരാണ്?’ അവരുടെ സംഭാഷണത്തിനിടയിൽ തന്നെ ശിവൻ ക്ഷിപ്രമായി അന്തർധാനം ചെയ്തു।

Verse 50

तदा पञ्चमुखो ब्रह्मा सितो नारायणस्तयोः / उभयोरपि संवादस्त्वहं ब्रह्मेत्यजायत

അപ്പോൾ പഞ്ചമുഖ ബ്രഹ്മാവും ശ്വേതവർണ്ണനായ നാരായണനും—ഇരുവരുടെയും ഇടയിൽ “ഞാനാണ് ബ്രഹ്മ” എന്ന സംവാദം ഉദിച്ചു.

Verse 51

अ५मन्नाभिकमलाज्जातस्त्वं यन्ममात्मजः / सृष्टिकर्ता त्वहं ब्रह्मा नामसाधर्म्यतस्तथा / त्वं च रुद्रश्च मे पुत्रौ सृष्टिकर्तुरुभौ युवाम्

നീ എന്റെ ആത്മജൻ, എന്റെ നാഭികമലത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ; അതുകൊണ്ട് സൃഷ്ടികർത്താവ് ഞാൻ ബ്രഹ്മ—നാമസാദൃശ്യം കൊണ്ടും അങ്ങനെ തന്നെ. നീയും രുദ്രനും എന്റെ പുത്രന്മാർ; സൃഷ്ടികർത്താക്കളായി നിങ്ങൾ ഇരുവരും ആകുന്നു.

Verse 52

इति मायामोहितयोरुभयोरन्तरे तदा / तयोश्च स्वस्य माहात्म्यमहं ब्रह्मेति दर्शयन् / प्रादुरासीन्महाज्योतिस्तंभरूपो महेश्वरः

ഇങ്ങനെ മായയാൽ മോഹിതരായ ആ ഇരുവരുടെയും ഇടയിൽ, തന്റെ മഹാത്മ്യം “ഞാനാണ് ബ്രഹ്മ” എന്നു കാണിച്ചുകൊണ്ട്, തൂണുരൂപനായ മഹേശ്വരൻ മഹാജ്യോതിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 53

ज्ञात्वैवैनं महेशानं विष्णुस्तूष्णीं ततः स्थितः / पञ्चवक्त्रस्ततो ब्रह्मा ह्यवमत्यैवमास्थितः / ब्रह्मणः शिरसामूर्ध्वं ज्योतिश्चक्रमभूत्पुरः

മഹേശാനനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ വിഷ്ണു അപ്പോൾ മൗനമായി നിലകൊണ്ടു. എന്നാൽ പഞ്ചവക്ത്രനായ ബ്രഹ്മാവ് അവമതിച്ച് അങ്ങനെ തന്നെ ഉറച്ചു നിന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശിരസ്സുകൾക്കുമീതെ മുന്നിൽ ഒരു ജ്യോതിചക്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 54

तन्मध्ये संस्थितो देवः प्रादुरासोमया सह / ऊर्ध्वमैक्षथ भूयस्तमवमत्य वचो ऽब्रवीत्

ആ ജ്യോതിയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ ദേവൻ ഉമയോടുകൂടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. പിന്നെ മേലോട്ടു നോക്കി, അവനെ നിസ്സാരമാക്കി കരുതി, ബ്രഹ്മാവ് വാക്കു പറഞ്ഞു.

Verse 55

तन्निशम्य भृशं क्रोधमवाप त्रिपुरान्तकः / विष्णुमेवं तदालोक्य क्रोधेनैव विकारतः

അതുകേട്ട് ത്രിപുരാന്തകൻ (ശിവൻ) അത്യന്തം കോപിഷ്ഠനായി. വിഷ്ണുവിനെ അപ്രകാരം കണ്ടിട്ട് കോപത്താൽ അദ്ദേഹത്തിന് മാറ്റം സംഭവിച്ചു.

Verse 56

तयोरेव समुत्पन्नो भैरवः क्रोधसंयुतः / मूर्धानमेकं चिच्छेद नखेनैव तदा विधेः / हाहेति तत्र सर्वे ऽपि क्रन्दन्तश्च पलायिताः

അവരിൽ നിന്ന് കോപത്തോടുകൂടിയ ഭൈരവൻ ഉത്ഭവിച്ചു. അദ്ദേഹം ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു തല നഖം കൊണ്ട് ഛേദിച്ചു. അവിടെ എല്ലാവരും 'ഹാ! ഹാ!' എന്ന് നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട് ഓടിപ്പോയി.

Verse 57

अथ ब्रह्मकपालं तु नखलग्नं स भैरवः / भूयोभूयो धुनोति स्म तथापि न मुमोच तम्

അപ്പോൾ ആ ബ്രഹ്മകപാലം (തലയോട്ടി) നഖത്തിൽ ഒട്ടിപ്പിടിച്ചു. ഭൈരവൻ അത് വീണ്ടും വീണ്ടും കുടഞ്ഞുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അത് വിട്ടുപോയില്ല.

Verse 58

तद्ब्रह्महत्यामुक्त्यर्थं चचार धरणीतले / पुण्यक्षेत्राणि सर्वाणि गङ्गाद्याश्च महानदीः

ആ ബ്രഹ്മഹത്യയിൽ നിന്ന് മോചനം നേടുന്നതിനായി അദ്ദേഹം ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു. എല്ലാ പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഗംഗ തുടങ്ങിയ മഹാനദികളിലും അദ്ദേഹം പോയി.

Verse 59

न च ताभिर्विमुक्तो ऽभूत्कपाली ब्रह्महत्यया / विषण्णवदनो दीनो निःश्रीक इव लक्षितः / चिरेण प्राप्तवान्काञ्चीं ब्रह्मणा पूर्वमोषिताम्

അവയാലൊന്നും കപാലി (ഭൈരവൻ) ബ്രഹ്മഹത്യയിൽ നിന്ന് മോചിതനായില്ല. വിഷാദമുഖനായി, ദീനനായി, ശോഭയില്ലാത്തവനെപ്പോലെ, ഒടുവിൽ അദ്ദേഹം പണ്ട് ബ്രഹ്മാവ് വസിച്ചിരുന്ന കാഞ്ചിയിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 60

तत्र भिक्षामटन्नित्यं सेवमानः परा श्रियम् / पञ्चतीर्थे प्रतिदिनं स्नात्वा भूलक्षणाङ्किते

അവിടെ അവൻ നിത്യവും ഭിക്ഷാടനം ചെയ്തു പരമശ്രീയെ സേവിച്ചു. ഭൂലക്ഷണങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ പഞ്ചതീർത്ഥത്തിൽ പ്രതിദിനം സ്നാനം ചെയ്തു.

Verse 61

कञ्चित्कालमुवासाथ प्रभ्रान्त इव बिल्वलः / काञ्चीक्षेत्रनिवासेन क्रमेण प्रयताशयः

കുറച്ചുകാലം അവൻ ബിൽവലനെപ്പോലെ ഭ്രമിച്ചവനായി അവിടെ തന്നെ പാർത്തു. കാഞ്ചീക്ഷേത്രവാസം മൂലം ക്രമേണ അവന്റെ അന്തഃകരണം സംയമിതമായി.

Verse 62

निर्धूतनिखिलातङ्कः श्रीदेवीं मनसा वान् / उत्तरे सेवितुं लक्ष्म्या वासुदेवेन दक्षिणे

സകല ഭയവ്യഥകളും നീക്കി അവൻ മനസ്സാൽ ശ്രീദേവിയെ വന്ദിച്ചു—വടക്കിൽ ലക്ഷ്മിയോടും തെക്കിൽ വാസുദേവനോടും കൂടെ സേവിക്കുവാൻ.

Verse 63

श्रीकामकोष्ठमागत्य पुरस्तात्तस्य संस्थितः / आदिलक्ष्मीपदध्यानमाततान यतात्मवान्

ശ്രീകാമകോഷ്ഠത്തിൽ എത്തി അവൻ അതിന്റെ മുൻപിൽ നിലകൊണ്ടു. സംയതാത്മാവായി ആദിലക്ഷ്മിയുടെ പാദധ്യാനം വ്യാപിപ്പിച്ചു.

Verse 64

यथा दीपो निवातस्थो निस्तरङ्गो यथांबुधिः / तथान्तर्वायुरोधेन न चचाला चलेश्वरः

കാറ്റില്ലാത്തിടത്തെ ദീപം കുലുങ്ങാത്തതുപോലെ, തരംഗരഹിതമായ സമുദ്രം നിശ്ചലമായതുപോലെ—അന്തര്വായു നിരോധനത്താൽ ചലേശ്വരൻ കുലുങ്ങിയില്ല.

Verse 65

तैलधारावदच्छिन्नामनवच्छिन्नभैरवः / वितेने शैलतनयानाथश्रीध्यानसन्ततिम् / न ब्रह्मा नैव विष्णुर्वा न सिद्धः कपिलो ऽपि वा

തൈലധാരപോലെ അച്ഛിന്നമായ, അനവരത ഭൈരവൻ ശൈലതനയാനാഥന്റെ ശ്രീധ്യാനസന്തതി വ്യാപിപ്പിച്ചു. ബ്രഹ്മാവുമല്ല, വിഷ്ണുവുമല്ല, സിദ്ധൻ കപിലനും അല്ല.

Verse 66

नान्ये च सनकाद्या ये मुनयो वा शुकादयः / तया समाधिनिष्ठायां न समर्थाः कथञ्चन

സനകാദി മുനികളും ശുകാദി ഋഷിമാരും പോലും ആവിധം സമാധിനിഷ്ഠയിൽ എങ്ങനെയും സമർത്ഥരായിരുന്നില്ല।

Verse 67

अथ श्रीभावयोगेन श्रीभावं प्राप्तवाञ्शिवः / ततः प्रसन्ना श्रीदेवी प्रभामण्डलवर्तिनी / अर्धरात्रे पुरः स्थित्वा वाचं प्रोवाच वाङ्मयी

അനന്തരം ശ്രീഭാവയോഗത്താൽ ശിവൻ ശ്രീഭാവം പ്രാപിച്ചു. തുടർന്ന് പ്രഭാമണ്ഡലത്തിൽ വസിക്കുന്ന പ്രസന്നയായ ശ്രീദേവി അർദ്ധരാത്രിയിൽ മുന്നിൽ നിന്നു വാങ്മയമായ വചനം ഉച്ചരിച്ചു।

Verse 68

श्रीकण्ठ सर्वपापघ्न किं पापं तव विद्यते / मद्रूपस्त्वं कथं देहः सेयं लोकविडम्बना

ഹേ ശ്രീകണ്ഠാ, നീ സർവ്വപാപഘ്നൻ; നിനക്കു പാപം എങ്ങിനെ? നീ എന്റെ തന്നെ രൂപം; പിന്നെ ഈ ദേഹം എങ്ങനെ? ഇതു ലോകവിഡംബന മാത്രം।

Verse 69

श्वोभूते ब्रह्महत्यायाः क्षणान्मुक्तो भविष्यसि / इत्युक्त्वान्तर्दधे तत्र महासिंहासनेश्वरी

‘നാളെ ആയാൽ ബ്രഹ്മഹത്യയിൽ നിന്ന് നീ ക്ഷണത്തിൽ മോചിതനാകും’ എന്നു പറഞ്ഞ് അവിടെ മഹാസിംഹാസനേശ്വരി അന്തർധാനം ചെയ്തു।

Verse 70

भैरवो ऽपि प्रहृष्टात्मा कृतार्थः श्रीविलोकनात् / विनीय तं निशाशेषं श्रीध्यानैकपरायणः

ഭൈരവനും ശ്രീദർശനം കൊണ്ടു കൃതാർത്ഥനായി അത്യന്തം ഹർഷിതനായി. ശേഷിച്ച രാത്രി കഴിച്ചു, ശ്രീധ്യാനത്തിൽ മാത്രം ഏകപരായണനായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 71

प्रातः पञ्चमहातीर्थे स्नात्वा सन्ध्यामुपास्य च / पुनः पुनर्धूनुते स्म करलग्नं कपालकम्

പ്രഭാതത്തിൽ പഞ്ചമഹാതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് സന്ധ്യോപാസനയും നടത്തി, കൈയിൽ പിടിച്ചിരുന്ന കപാലപാത്രം അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും കുലുക്കി.

Verse 72

तथापि तत्तु नास्रंसत्स निर्वेदं परं गतः / स्वप्नः किमेष माया वा मानसभ्रान्तिरेव वा

എന്നിട്ടും അത് വിട്ടുപോയില്ല; അപ്പോൾ അവൻ പരമ നിര്വേദത്തിലേക്ക് എത്തി. ‘ഇത് സ്വപ്നമോ, മായയോ, അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സിന്റെ ഭ്രമമോ?’ എന്നു വിചാരിച്ചു.

Verse 73

मुहुरेवं विचिन्त्येशः शोकव्याकुलमानसः / स्वयमेव निगृह्याथ शोकं धीराग्रणीः शिवः

ഇങ്ങനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ച്, ശോകത്തിൽ വ്യാകുലമായ മനസ്സുള്ള ഈശ്വരൻ ശിവൻ—ധീരന്മാരിൽ അഗ്രഗണ്യൻ—സ്വയം തന്നെ തന്റെ ശോകം നിയന്ത്രിച്ചു.

Verse 74

तुलसीमण्डलं नत्वा पूजयित्वा पुरः स्थितः / निगृहीतेन्द्रियग्रामः समाधिस्थो ऽभवत्पुनः

തുളസീമണ്ഡലത്തെ നമസ്കരിച്ചു, പൂജിച്ചു, മുന്നിൽ നിലകൊണ്ട്—ഇന്ദ്രിയസമൂഹത്തെ നിയന്ത്രിച്ച്—അവൻ വീണ്ടും സമാധിസ്ഥനായി.

Verse 75

याममात्रे गते देवी पुनः सांनिध्यमागता / अलं समाधिना शम्भो निमज्जात्र सरोवरे

ഒരു യാമം കഴിഞ്ഞ ഉടനെ ദേവി വീണ്ടും സാന്നിധ്യത്തിൽ വന്നു പറഞ്ഞു— “ഹേ ശംഭോ, സമാധി മതി; ഈ സരോവരത്തിൽ മുങ്ങുക.”

Verse 76

इत्या दिश्य तिरो ऽधत्त सो ऽपि चिन्तामुपागमत् / इयं च माया स्वप्नो वा किं कर्त्तव्यं मयाथ वा

ഇങ്ങനെ കല്പിച്ച് അവൾ അന്തർധാനം ചെയ്തു; അവനും ചിന്തയിൽപ്പെട്ടു— “ഇത് മായയോ സ്വപ്നമോ? ഇനി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?”

Verse 77

श्वोभूते ब्रह्महत्यायाः क्षणान्मुक्तो भविष्यसि / इत्युक्तं श्रीपरादेव्या यामातीतमिदं दिनम्

ശ്രീപരാദേവി അരുളിച്ചെയ്തു— “നാളെ ആയാൽ നീ ബ്രഹ്മഹത്യാദോഷത്തിൽ നിന്ന് ക്ഷണത്തിൽ മോചിതനാകും”; ഇന്നു ഒരു യാമം കഴിഞ്ഞു.

Verse 78

एवं सर्वं च मिथ्यैवेत्यधिकं चिन्तयावृतः / भगवान्व्यो मवाण्या तु निमज्जाप्स्विति गर्जितम्

‘ഇതെല്ലാം മിഥ്യയത്രേ’ എന്ന അധികചിന്തയിൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കെ, ആകാശവാണി ഗർജിച്ചു— “ഹേ ഭഗവാൻ, ജലത്തിൽ മുങ്ങുക!”

Verse 79

श्रुत्वा शङ्कां समुत्सृज्य तत्त्वं निश्चित्य शङ्करः / निममज्ज सरस्यां तु गङ्गायां पुनरुत्थितः

ഇത് കേട്ട് ശങ്കരൻ സംശയം ഉപേക്ഷിച്ചു; തത്ത്വം നിശ്ചയിച്ച് സരോവരത്തിലെ ഗംഗാജലത്തിൽ മുങ്ങി പിന്നെ വീണ്ടും ഉയർന്നു വന്നു.

Verse 80

तत्र काशीं समालोक्य किमेतदिति चिन्तयन् / स मुहुर्तं स्थितस्तूष्णीं नखलीनकपालकः

അവിടെ കാശിയെ കണ്ടു “ഇതെന്ത്?” എന്നു ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, നഖാഗ്രത്തിൽ കപാലം ധരിച്ചവൻ കുറച്ചുനേരം മൗനമായി നിന്നു।

Verse 81

ललाटन्त पमुद्वीक्ष्य तरणिं तरुणोन्दुभृत् / भिक्षार्थं नगरीमेनां प्रविवेश वशी शिवः

ലലാടാന്തം വരെ ദൃഷ്ടി ഉയർത്തി, സൂര്യസമമായ തേജസ്സും നവചന്ദ്രധാരണവും ഉള്ള വശിയായ ശിവൻ ഭിക്ഷാർത്ഥം ഈ നഗരിയിൽ പ്രവേശിച്ചു।

Verse 82

गृहाणि कानिचिद्गत्वा प्रतोल्यां पर्यटन्भवः / सो ऽपश्यदग्रतः काञ्चित्काञ्चीं श्रीदेवताकृतिम्

ചില വീടുകളിലേക്കു ചെന്നു, വഴികളിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഭവൻ മുന്നിൽ ശ്രീദേവതയുടെ രൂപംപോലെ തോന്നുന്ന ഒരു കാഞ്ചിയെ കണ്ടു।

Verse 83

भिक्षां ज्योतिर्मयीं तस्मै दत्त्वा क्षिप्रं तिरोदधे / क्षणाद्ब्रह्मकपालं तत्प्रच्युतं तन्नखाग्रतः

അവൾ അവനു ജ്യോതിര്മയമായ ഭിക്ഷ നൽകി ഉടൻ അപ്രത്യക്ഷയായി; ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ബ്രഹ്മകപാലം അവന്റെ നഖാഗ്രത്തിൽ നിന്ന് വീണുപോയി।

Verse 84

तद्दृष्ट्वाद्भुतमीशानः कामाक्षी शीलमुत्तमम् / प्रसन्नवदनांभोजो बहु मेने मुहुः परम्

ആ അത്ഭുതം കണ്ട ഈശാനൻ കാമാക്ഷിയുടെ ഉത്തമ ശീലത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തി; പ്രസന്ന പദ്മമുഖനായ ശിവൻ അവളെ വീണ്ടും വീണ്ടും പരമമെന്ന് കരുതി।

Verse 85

पुरी काञ्ची पुरी पुण्या नदी कंपा नदी परा / देवता सैव कामाक्षीत्यासीत्संभावना पुरः

കാഞ്ചി പുണ്യപുരിയാണ്; കമ്പാ എന്ന പരമ നദിയും അവിടെ. അവിടത്തെ അധിഷ്ഠാത്രി ദേവി ‘കാമാക്ഷി’ എന്ന നാമത്തിൽ സദാ പൂജിതയും മാനിതയും ആകുന്നു।

Verse 86

इत्थं देवीप्रभावेण विमुक्तः संकटाद्धरः / स्वस्थः स्वस्थानमगमच्छ्लाघमानः परां श्रियम्

ഇങ്ങനെ ദേവിയുടെ പ്രഭാവത്താൽ ഹരൻ ദുരിതത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി; സുഖസ്ഥനായി തന്റെ സ്ഥാനത്തേക്ക് ചെന്നു പരമശ്രീയെ പുകഴ്ത്തി।

Verse 87

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि विलासं शृणु कुम्भज / प्रभावं श्रीमहादेव्याः कामदं शृण्वतां सदा

ഇനി ഞാൻ മറ്റൊരു ലീലയും പറയും; ഹേ കുംഭജ, ശ്രവിക്കൂ. ശ്രീമഹാദേവിയുടെ പ്രഭാവം കേൾക്കുന്നവർക്ക് സദാ ഇഷ്ടഫലം നൽകുന്നു।

Verse 88

अयोध्याधिपतिः श्रीमान्नाम्ना दशरथो नृपः / सन्तानरहितो ऽतिष्ठद्बहुकालं शुचाकुलः

അയോധ്യയുടെ അധിപനായ ശ്രീമാൻ ദശരഥൻ എന്ന രാജാവ് സന്താനരഹിതനായി; ദീർഘകാലം ദുഃഖാകുലനായി കഴിഞ്ഞു।

Verse 89

रहस्याहूय मतिमान्वशिष्ठं स्वपुरोहितम् / उवाचाचारसंशुद्धः सर्वशास्त्रार्थवेदिनम्

അപ്പോൾ ബുദ്ധിമാനായ രാജാവ് തന്റെ പുരോഹിതനായ വസിഷ്ഠനെ രഹസ്യമായി വിളിച്ചു; ആചാരശുദ്ധനും സർവശാസ്ത്രാർത്ഥവേദിയും ആയ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു।

Verse 90

श्रीनाथ बहवो ऽतीताः कालानाधिगतः सुतः / संततेर्मम संतापः संततं वर्धतेतराम् / किं कुर्वे यदि संतानसंपत्स्यात्तन्निवेदय

ഹേ ശ്രീനാഥാ! അനേകം കാലങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു; എങ്കിലും എനിക്ക് പുത്രൻ ലഭിച്ചിട്ടില്ല. സന്താനാഭാവം മൂലം എന്റെ ദുഃഖം നിരന്തരം അത്യന്തമായി വർധിക്കുന്നു. ഞാൻ എന്തു ചെയ്യണം? സന്താനസമ്പത്ത് ലഭിക്കുമെങ്കിൽ അതിന്റെ മാർഗം എനിക്ക് അറിയിക്കണം।

Verse 91

वशिष्ठ उवाच मम वंश महाराज रहस्यं कथयामि ते / अयोध्या मथुरा माया काशी काञ्ची ह्यवन्तिका / एता पुण्यतमाः प्रोक्ताः पुरीणामुत्तमोत्तमाः

വശിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—മഹാരാജാ! എന്റെ വംശത്തിന്റെ ഗൂഢരഹസ്യം നിനക്കു പറയുന്നു. അയോധ്യ, മഥുര, മായാ, കാശി, കാഞ്ചി, അവന്തിക—ഇവ നഗരങ്ങളിൽ ഉത്തമോത്തമവും പരമപുണ്യദായിനിയുമായ പുരികളായി പ്രസിദ്ധമാണ്।

Verse 92

अस्याः सांनिध्यमात्रेण महात्रिपुरसुन्दरीम् / अर्चयन्ति ह्ययोध्यायां मनुष्या अधिदेवताम्

അവളുടെ സാന്നിധ്യമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ അയോധ്യയിൽ മനുഷ്യർ അധിദേവതയായ മഹാത്രിപുരസുന്ദരിയെ അർച്ചിച്ചു ആരാധിക്കുന്നു।

Verse 93

नैतस्याः सदृशी काचिद्देवता विद्यते परा / एनामेवर्चयन्त्यन्ये सर्वे श्रीदेवतां नृप

ഹേ നൃപാ! അവളോടു സമമായ മറ്റൊരു പരമദേവത ഇല്ല. മറ്റെല്ലാവരും ശ്രീദേവതയായി അവളെയേ അർച്ചിച്ചു ആരാധിക്കുന്നു।

Verse 94

ब्रह्मविष्णुमहेशाद्याः सस्त्रीकाः सर्वदा सदा / नारिकेलफलालीभिः पनसैः कदलीफलैः

ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശൻ മുതലായ ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ പത്നിമാരോടുകൂടി എപ്പോഴും തേങ്ങ, ചക്ക, വാഴപ്പഴം എന്നിവയുടെ ഫലസമൂഹങ്ങളാൽ (പൂജ നടത്തുന്നു)।

Verse 95

मध्वाज्यशर्कराप्राज्यैर्महापायसराशिभिः / सिद्धद्रव्यविशेषैश्च पूजयेत्त्रिपुरांबिकाम् / अभीष्टमचिरेणैव संप्रदास्यति सैव नः

തേൻ, നെയ്യ്, പഞ്ചസാര എന്നിവ സമൃദ്ധമായ മഹാപായസക്കൂമ്പാരങ്ങളാലും, സിദ്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെ പ്രത്യേക നൈവേദ്യങ്ങളാലും ത്രിപുരാംബികയെ പൂജിക്കണം. ആ ദേവി തന്നെ അചിരത്തിൽ നമ്മുടെ അഭീഷ്ടം പ്രസാദിക്കും.

Verse 96

इत्युक्तवन्तमभ्यर्च्य गुरुमिष्टैरुपायनैः / स्वाङ्गजप्राप्तये भूयो विससर्ज विशांपतिः

ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ച ഗുരുവിനെ ഇഷ്ടമായ ഉപായനങ്ങളാൽ അഭ്യർചിച്ച്, സ്വന്തം പുത്രപ്രാപ്തിക്കായി ജനാധിപനായ രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടും യാത്രയാക്കി വിട്ടു.

Verse 97

ततो गुरूक्तरीत्यैव ललितां परमेश्वरीम् / अर्चयामास राजेन्द्रो भक्त्या परमया युतः

അതിനുശേഷം ഗുരു പറഞ്ഞ രീതിപ്രകാരം, പരമഭക്തിയോടെ രാജേന്ദ്രൻ പരമേശ്വരി ലലിതയെ അർച്ചിച്ചു.

Verse 98

एवं प्रतिदिनं पूजां विधाय प्रीतमानसः / अयोध्यादेवताधामामशिषत्तत्र सङ्गतः

ഇങ്ങനെ പ്രതിദിനം പൂജാവിധാനം നടത്തി സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ, അവൻ അയോധ്യയിലെ ദേവതാധാമത്തിൽ അവിടെ ചേർന്ന് വസിച്ചു തുടങ്ങി.

Verse 99

अर्धरात्रे व्यतीते तु निभृतोल्लासदीपिके / किञ्चिन्निद्रालसस्यास्य पुरतस्त्रिपुरांबिका

അർദ്ധരാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, നിശ്ശബ്ദമായി പ്രകാശിക്കുന്ന ദീപികയുടെ മൃദുല വെളിച്ചത്തിൽ, അല്പം നിദ്രാലസനായ അവന്റെ മുമ്പിൽ ത്രിപുരാംബിക പ്രത്യക്ഷയായി.

Verse 100

पाशाङ्कुशधनुर्बाणपरिष्कृतचतुर्भुजा / सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता / स्थित्वा वाचमुवाचेमां मन्दमिन्दुमतीसुतम्

പാശം, അങ്കുശം, ധനുസ്സ്, ബാണം എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ചതുര്ഭുജയായി, സർവ്വശൃംഗാരവേഷസമ്പന്നയായി, സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതയായി ദേവി നില്ക്കെ, ഇന്ദുമതീപുത്രനോട് മൃദുവാക്യമായി പറഞ്ഞു.

Verse 101

अस्ति पङ्क्तिरथ श्रीमन्पुत्रभाग्यं तवानघ / विश्वासघातकर्माणि संति पूर्वकृतानि ते

ഹേ ശ്രീമാൻ, ഹേ അനഘ! നിനക്കു പുത്രഭാഗ്യം ഒരു ക്രമമായി ഉണ്ടെങ്കിലും, വിശ്വാസഘാതകമായ കർമങ്ങൾ നീ മുൻപ് ചെയ്തിട്ടുണ്ടു.

Verse 102

तादृशां कर्मणां शान्त्यै गत्वा काञ्चीपुरं वरम् / स्नात्वा कम्पासरस्यां च तत्र मां पश्य पावनीम्

അത്തരം കർമങ്ങളുടെ ശാന്തിക്കായി ശ്രേഷ്ഠമായ കാഞ്ചീപുരത്തിലേക്ക് പോയി, കമ്പാ സരസ്സിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, അവിടെ എന്നെ—പാവനിയെ—ദർശിക്കു.

Verse 103

मध्ये काञ्चीपुरस्य त्वं कन्दराकाशमध्यगम् / कामकोष्ठं विपाप्मापि सप्तद्वारबिलान्वितम्

കാഞ്ചീപുരത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ നീ ഗുഹാ-ആകാശത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ആ കാമകോഷ്ടത്തെ കാണും; അത് പാപരഹിതവും ഏഴ് ദ്വാര-ബിലങ്ങളോടുകൂടിയതുമാണ്.

Verse 104

साम्राज्यसूचकं पुंसां त्रयाणामपि सिद्धिदम् / प्राङ्मुखी तत्र वर्ते ऽहं महासिंहासनेश्वरी

ആ സ്ഥലം പുരുഷന്മാർക്ക് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സൂചനയും, മൂന്നിന്റെയും (പുരുഷാർത്ഥങ്ങളുടെയും) സിദ്ധി നൽകുന്നതുമാണ്; അവിടെ ഞാൻ കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് മഹാസിംഹാസനേശ്വരിയായി വിരാജിക്കുന്നു.

Verse 105

महालक्ष्मीस्वरूपेण द्विभुजा पद्मधारिणी / चक्रेश्वरी महाराज्ञी ह्यदृश्या स्थूलचक्षुषाम्

അവൾ മഹാലക്ഷ്മീസ്വരൂപിണി, ദ്വിഭുജ, പദ്മധാരിണി. ചക്രേശ്വരി മഹാരാജ്ഞി; സ്ഥൂലദൃഷ്ടിയുള്ളവർക്ക് അദൃശ്യയാണ്.

Verse 106

ममाक्षिजा महागौरी वर्तते मम दक्षिणे / सौन्दर्यसारसीमा सा सर्वाभरणभूषिता

എന്റെ നേത്രജയായ മഹാഗൗരി എന്റെ വലതുവശത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു. അവൾ സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പരമസീമയും സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതയുമാണ്.

Verse 107

मया च कल्पिताऽवासा द्विभुजा पद्मधारिणी / महालक्ष्मीस्वरूपेण किं वा कृत्यात्मना स्थिता

ഞാൻ കല്പിച്ച വാസസ്ഥാനത്തിൽ അവൾ ദ്വിഭുജയായി പദ്മധാരിണിയായി നിലകൊള്ളുന്നു. അവൾ മഹാലക്ഷ്മീസ്വരൂപത്തിലോ അല്ലെങ്കിൽ കൃത്യാത്മസ്വഭാവത്തിലോ സ്ഥിതയാണ്.

Verse 108

आपीठमौलिपर्यन्तं पश्य तस्तां ममांशजाम् / पातकान्याशु नश्यन्ति किं पुनस्तूपपातकम्

പാദപീഠം മുതൽ മൗളി (മകുടം) വരെ എന്റെ അംശജയെ ദർശിക്കൂ. പാതകങ്ങൾ ഉടൻ നശിക്കും; പിന്നെ ഉപപാതകം എത്ര ചെറുത്!

Verse 109

कुवासना कुबुद्धिश्च कुतर्कनिचयश्च यः / कुदेहश्च कुभावश्च नास्तिकत्वं लयं व्रजेत्

കുവാസന, കുബുദ്ധി, കുതർക്കങ്ങളുടെ കൂമ്പാരം, കൂടാതെ കുദേഹം കുഭാവം എന്നിവ ഉള്ളവന്റെ നാസ്തികത ലയിച്ചുപോകട്ടെ.

Verse 110

कुरुष्व मे महापूजां सितामध्वाज्यपायसैः / विविधैर्भक्ष्यभोज्यैश्च पदार्थैः षड्रसान्वितैः

എനിക്ക് മഹാപൂജ നടത്തുക—പഞ്ചസാര, തേൻ, നെയ്യ്, പായസം എന്നിവകൊണ്ട്; കൂടാതെ ഷഡ്രസസമ്പന്നമായ വിവിധ ഭക്ഷ്യ-ഭോജ്യ പദാർത്ഥങ്ങളോടുകൂടി।

Verse 111

तत्रैव सुप्रसन्नाहं पूरयिष्यामि ते वरम् / उपदिश्येति सम्राज्ञी दिव्यमूर्तिस्तिरोदधे

അവിടെയേ തന്നെ അത്യന്തം പ്രസന്നയായി ഞാൻ നിന്റെ വരം നിറവേറ്റും—എന്ന് ഉപദേശിച്ച് ആ സമ്രാജ്ഞിയുടെ ദിവ്യമൂർത്തി അന്തർധാനം ചെയ്തു।

Verse 112

राजापि सहसोत्थाय किमेतदिति विस्मितः / देवीमुद्बोध्य कौसल्यां शुभलक्षणलक्षिताम्

രാജാവും പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റ് ‘ഇതെന്ത്?’ എന്ന് വിസ്മയിച്ചു; ശുഭലക്ഷണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായ ദേവി കൗസല്യയെ ഉണർത്തി।

Verse 113

तस्यै तद्रात्रिवृत्तान्तं कथयामास सादरम् / तत्समा कर्ण्य सा देवी सन्तोषमभजत्तदा

അവൻ ആ രാത്രിയിലെ സംഭവവൃത്താന്തം അവൾക്ക് ആദരത്തോടെ പറഞ്ഞു; എല്ലാം കേട്ട ദേവി അപ്പോൾ സന്തോഷം പ്രാപിച്ചു।

Verse 114

प्राप्तहर्षो नृपः प्रातस्तया दयितया सह / अनीकसचिवोपेतः काञ्चीपुरमुपागमत्

പ്രഭാതത്തിൽ ഹർഷം പ്രാപിച്ച രാജാവ് തന്റെ പ്രിയയോടൊപ്പം, സൈന്യവും മന്ത്രിസഭയും സഹിതം, കാഞ്ചിപുരത്തിലേക്ക് എത്തി।

Verse 115

स्नात्वा कंपातरङ्गिण्यां दृष्ट्वा देवीं च पावनीम् / पञ्चतीर्थे ततः स्नात्वा देव्या कौसल्यया नृपः

കമ്പാതരംഗിണിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പാവനിയായ ദേവിയെ ദർശിച്ച്, തുടർന്ന് പഞ്ചതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് രാജാവ് ദേവി കൗസല്യയോടൊപ്പം നിന്നു।

Verse 116

गोभूवस्त्र हिरण्याद्यैस्तत्तीर्थक्षेत्रवासिनः / प्रीणयित्वा सपत्नीकस्तथा तद्भक्तिपूजकान्

ഗോ, ഭൂമി, വസ്ത്രം, ഹിരണ്യം മുതലായ ദാനങ്ങളാൽ ആ തീർത്ഥക്ഷേത്രവാസികളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; ഭാര്യയോടുകൂടി അവിടത്തെ ഭക്തിപൂജകരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി।

Verse 117

अथालयं समाविश्य महाभक्त्या नृपोत्तमः / प्रदक्षिणत्रयं कृत्वा विनयेन समन्वितः

അനന്തരം രാജശ്രേഷ്ഠൻ മഹാഭക്തിയോടെ ആലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; വിനയസഹിതം മൂന്നു പ്രദക്ഷിണങ്ങൾ ചെയ്തു।

Verse 118

ततः संनिधिमागत्य देव्या कौसल्यया सह / श्रीकामकोष्ठनिलयं महात्रिपुरसुन्दरीम्

തുടർന്ന് ദേവി കൗസല്യയോടുകൂടെ സന്നിധിയിലേക്കെത്തി, ശ്രീകാമകോഷ്ഠനിലയമായ മഹാത്രിപുരസുന്ദരിയെ സമീപിച്ചു।

Verse 119

त्रिमूर्तिजननीमंबां दृष्ट्वा श्रीचक्ररूपिणीम् / प्रणिपत्य तु साष्टाङ्गं भार्यया सह भक्तिमान्

ത്രിമൂർത്തികളുടെ ജനനിയായ, ശ്രീചക്രരൂപിണിയായ അംബയെ ദർശിച്ച് ഭക്തൻ ഭാര്യയോടുകൂടെ സാഷ്ടാംഗ നമസ്കാരം ചെയ്തു।

Verse 120

स्वपुरे त्रैपुरे धाम्नि पुरेक्ष्वाकुप्रवर्तिते / दुर्वासा सशिष्येण पूजार्थं पूर्वकल्पिते

സ്വത്രൈപുരധാമമായ, ഇക്ഷ്വാകുവംശം പ്രവർത്തിപ്പിച്ച ആ നഗരത്തിൽ, മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച പൂജാർത്ഥം ദുർവാസാ മുനി ശിഷ്യസഹിതം എത്തി।

Verse 121

दासीदासध्वजारोहगृहोत्सवसमन्विते / तत्र स्वगुरुणोक्तं च कृत्वा स्वात्मार्घपूजनम्

ദാസീദാസന്മാരും, ധ്വജാരോഹണവും, ഗൃഹോത്സവവും നിറഞ്ഞ അവിടെ, സ്വന്തം ഗുരു പറഞ്ഞതുപോലെ ചെയ്തു, സ്വാത്മാർഘ്യപൂജയും നിർവഹിച്ചു।

Verse 122

रात्रौ स्वप्ने तु यद्रूपं दृष्टवान्स्वपुरे महः / तदेवात्रापि संदध्यौ सन्निधौ राजसत्तमः

രാത്രി സ്വപ്നത്തിൽ സ്വന്തം നഗരത്തിൽ മഹൻ കണ്ട ദിവ്യരൂപം തന്നെയെന്ന്, ഇവിടെ സന്നിധിയിൽ തന്നെയുണ്ടെന്ന് രാജശ്രേഷ്ഠൻ ധ്യാനിച്ച് ഉറപ്പിച്ചു।

Verse 123

चिरं ध्यात्वा महाराजः सुवासांसि बहूनि च / दिव्यान्यायतनान्यस्यै दत्त्वा स्तोत्रं चकार ह

ദീർഘനേരം ധ്യാനിച്ച മഹാരാജാവ് അവൾക്ക് അനേകം മനോഹര വസ്ത്രങ്ങളും ദിവ്യ ഉപഹാരങ്ങൾ/ആസനാദികളും നൽകി, പിന്നെ സ്തോത്രം പാടി।

Verse 124

पादाग्रलंबिपरमाभरणाभिरामेमञ्जीररत्नरुचिमञ्जुलपादपद्मे / पीतांबरस्फुरितपेशलहेमकाञ्चि केयूरकङ्कणपरिष्कृतबाहुवल्लि

പാദാഗ്രം വരെ തൂങ്ങുന്ന പരമാഭരണങ്ങളാൽ വിരാജിതയായി, മഞ്ജീരത്തിലെ രത്നകാന്തിയിൽ മനോഹരമായ പാദപദ്മങ്ങളുള്ളവൾ; പീതാംബരത്തിന്റെ ദീപ്തിയിൽ തിളങ്ങുന്ന മൃദുല ഹേമകാഞ്ചി ധരിച്ചവൾ, കേയൂര-കങ്കണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ ബാഹുവല്ലിയുള്ളവൾ।

Verse 125

पुण्ड्रेक्षुचापविलसन्मृदुवामपाणे रत्नोर्मिकासुमशराञ्चितदक्षहस्ते / वक्षोजमण्डलविलासिवलक्षहारि पाशाङ्कुशाङ्गदलसद्भुजशोभिताङ्गि

മൃദുവായ ഇടങ്കയ്യിൽ ഇക്ഷുധനുസ്സ് ദീപ്തമായി തിളങ്ങുകയും, വലങ്കയ്യിൽ രത്നമോതിരങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട പുഷ്പബാണങ്ങൾ ധരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദേവി. വക്ഷസ്ഥലത്ത് പ്രകാശിക്കുന്ന ഹാരം ലാസ്യത്തോടെ കളിക്കയും, പാശം, അങ്കുശം, അങ്കദം എന്നിവയാൽ ശോഭിക്കുന്ന ഭുജങ്ങളാൽ ദീപ്തയുമായ ആ ദേവിയെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 126

वक्त्रश्रिया विजितशारदचन्द्रबिंबे ताटङ्करत्नकरमण्डितगण्डभागे / वामे करे सरसिजं सुबिसं दधाने कारुण्यनिर्झरदपाङ्गयुते महेशि

ഹേ മഹേശി! നിന്റെ മുഖശോഭ ശരദ്ചന്ദ്രബിംബത്തെയും ജയിക്കുന്നു; നിന്റെ കവിളുകൾ താടങ്കത്തിലെ രത്നകാന്തിയാൽ മണ്ടിതമാണ്. ഇടങ്കയ്യിൽ സുഗന്ധമുള്ള താമര ധരിച്ച്, നിന്റെ അപാംഗദൃഷ്ടി കരുണയുടെ നിർഝരമായി ഒഴുകുന്നു—നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 127

माणिक्यसूत्रमणिभासुरकंबुकण्ठि भालस्थचन्द्रशकलोज्जवलितालकाढ्ये / मन्दस्मितस्फुरणशालिनि मञ्जुनासे नेत्रश्रिया विजितनीलसरोजपत्रे

മാണിക്യമണിമാലയാൽ ദീപ്തമായ ശംഖസമ കണ്ഠമുള്ളവളേ; ലലാട്ടത്തിൽ ചന്ദ്രകല കൊണ്ട് ഉജ്ജ്വലയും, ഘനമായ അലകകളാൽ സമൃദ്ധയും. മന്ദസ്മിതത്തിന്റെ തിളക്കത്തിൽ ശോഭിക്കുന്ന മനോഹര നാസികയുള്ളവളേ; നേത്രശ്രീയിൽ നീലതാമരഇലയും ജയിക്കുന്ന ദേവിയേ।

Verse 128

सुभ्रूलते सुवदने सुललाटचित्रे योगीन्द्रमानससरोजनिवासहंसि / रत्नानुबद्धतपनीयमहाकिरीटे सर्वाङ्गसुन्दरि समस्तसुरेन्द्रवन्द्ये

സുന്ദരമായ ഭ്രൂലതയുള്ളവളേ, മധുരമുഖശോഭയുള്ളവളേ, മനോഹര ലലാട്ടചിത്രം ധരിച്ചവളേ. യോഗീന്ദ്രരുടെ മാനസസരോജത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഹംസിനിയേ; രത്നബന്ധിത സ്വർണമയ മഹാകിരീടധാരിണിയേ; സർവാംഗസുന്ദരിയേ, സമസ്ത സുരേന്ദ്രന്മാർ വന്ദിക്കുന്ന ദേവിയേ।

Verse 129

काङ्क्षानुरूपवरदे करुणार्द्रचित्ते साम्राज्यसम्पदभिमानिनि चक्रनाथे / इन्द्रादिदेवपरिसेवितपादपद्मे सिंहासनेश्वरी परे मयि संनिदध्याः

ഹേ ചക്രനാഥേ, ഹേ സിംഹാസനേശ്വരീ! ആഗ്രഹത്തിനനുസരിച്ച് വരം നല്കുന്നവളേ, കരുണയാൽ ആർദ്രചിത്തയേ, സാമ്രാജ്യസമ്പത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാത്രിയേ. ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാർ സേവിക്കുന്ന നിന്റെ പാദപദ്മങ്ങളേ; ഹേ പരാദേവീ, എനിക്കു മേൽ സദാ സന്നിധാനം നല്കണമേ।

Verse 130

इति स्तत्वा स भूपालो बहिर्निर्गत्य भक्तितः / तस्यास्तु दक्षिणे भागे महागौरीं ददर्श ह

ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ച് ആ ഭൂപാലൻ ഭക്തിയോടെ പുറത്തേക്ക് ഇറങ്ങി; അവളുടെ വലതുഭാഗത്ത് മഹാഗൗരീ ദേവിയെ ദർശിച്ചു.

Verse 131

प्रणम्य दण्डवद्भूमौ कृत्वा चास्याः स्तुतिं पुनः / दत्त्वा चास्यै महार्हाणि वासांसि विविधानि च

ഭൂമിയിൽ ദണ്ഡവത് പ്രണാമം ചെയ്ത് വീണ്ടും ദേവിയെ സ്തുതിച്ചു; അവൾക്കു മഹാമൂല്യമുള്ള വിവിധ വസ്ത്രങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചു.

Verse 132

अमुल्यानि महार्हाणि भूषणानि महान्ति च / ततः प्रदक्षिणीकृत्य निर्गत्य सह भार्यया

അമൂല്യവും മഹാർഘവുമായ മഹത്തായ ആഭരണങ്ങളും സമർപ്പിച്ചു; തുടർന്ന് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് ഭാര്യയോടുകൂടെ പുറത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 133

स्वगुरूक्तविधानेन महापूजां विधाय च / तामेव चिन्तयंस्तत्र सप्तरात्रमुवास सः

സ്വഗുരു ഉപദേശിച്ച വിധിപ്രകാരം മഹാപൂജ നടത്തി, ആ ദേവിയെ മാത്രം ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ അവിടെ ഏഴ് രാത്രികൾ പാർത്തു.

Verse 134

अष्टमे दिवसे देवीं नत्वा भक्त्या विलोकयन् / अम्बाभीष्टं प्रदेहीति प्रार्थयामास चेतसा

എട്ടാം ദിവസം ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു ദർശിച്ചുകൊണ്ട്, മനസ്സിൽ പ്രാർത്ഥിച്ചു—അംബേ, എന്റെ അഭീഷ്ടം പ്രസാദിക്കണമേ.

Verse 135

सुप्रसन्ना च कामाक्षी सांतरिक्षगिरावदत् / भविष्यन्ति मदंशास्ते चत्वारस्तनया नृप

അത്യന്തം പ്രസന്നയായ കാമാക്ഷി ദിവ്യമായ ആകാശവാണിയിൽ പറഞ്ഞു— “ഹേ നൃപാ! എന്റെ അംശമായ നാലു പുത്രന്മാർ നിനക്കുണ്ടാകും.”

Verse 136

इत्युदीरितमाकर्ण्य प्रमोदविकसन्मुखः / श्रियं प्रणम्य साष्टाङ्गमननन्यशरणः पराम्

ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവന്റെ മുഖം ആനന്ദത്തിൽ വിരിഞ്ഞു. അനന്യശരണനായി അവൻ പരമ ശ്രീദേവിയെ സാഷ്ടാംഗമായി നമസ്കരിച്ചു.

Verse 137

आमन्त्र्य मनसैवांबां सस्त्रीकः सह मन्त्रिभिः / अयोध्यां नगरीं प्रापदिन्दुमत्यास्तु नन्दनः

മനസ്സിൽ തന്നേ അംബയെ വന്ദിച്ച്, ഭാര്യയോടും മന്ത്രിമാരോടും കൂടി ഇന്ദുമതിയുടെ പുത്രൻ അയോധ്യാ നഗരിയിൽ എത്തി.

Verse 138

एवं प्रभावा कामाक्षी सर्वलोकहितैषिणी / सर्वेषामपि भक्तानां काङ्क्षितं पूरयत्यलम्

ഇങ്ങനെ മഹിമയുള്ള കാമാക്ഷി സർവലോകഹിതൈഷിണി; അവൾ എല്ലാ ഭക്തന്മാരുടെയും ആഗ്രഹം പൂർണ്ണമായി നിറവേറ്റുന്നു.

Verse 139

एनां लोकेषु बहवः कामाक्षीं परदेवताम् / उपास्य विधिवद्भक्त्या प्राप्ताः कामानशेषतः

ലോകങ്ങളിൽ അനേകർ ഈ പരദേവതയായ കാമാക്ഷിയെ വിധിപൂർവ്വം ഭക്തിയോടെ ഉപാസിച്ച് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂർണ്ണമായി പ്രാപിച്ചു.

Verse 140

अद्यापि प्राप्नुवन्त्येव भक्तिमन्तः फलं मुने / अनेके च भविष्यन्ति कामाक्ष्याः करुणादृशः

ഹേ മുനേ, ഇന്നും ഭക്തിമാന്മാർ നിശ്ചയമായും ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു. കാമാക്ഷീ ദേവിയുടെ കരുണാദൃഷ്ടിക്ക് പാത്രരായവർ ഭാവിയിലും അനേകർ ഉണ്ടാകും.

Verse 141

माहात्म्यमस्याः श्रीदेव्याः को वा वर्णयितुं क्षमः / नाहं न शम्भुर्न ब्रह्मा न विष्णुः किमुतापरे

ഈ ശ്രീദേവിയുടെ മഹാത്മ്യം ആരാണ് വർണ്ണിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളത്? ഞാൻ അല്ല, ശംഭുവും അല്ല, ബ്രഹ്മാവും അല്ല, വിഷ്ണുവും അല്ല—മറ്റുള്ളവർ പിന്നെ എന്ത്!

Verse 142

इति ते कथितं किञ्चित्कामाक्ष्याः शीलमुज्ज्वलम् / शृण्वतां पठतां चापि सर्वपापहरं स्मृतम्

ഇങ്ങനെ കാമാക്ഷീ ദേവിയുടെ ഉജ്ജ്വല ശീലത്തിൽ നിന്നു കുറെ ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഇത് കേൾക്കുന്നവർക്കും വായിക്കുന്നവർക്കും സർവ്വപാപഹരമെന്നു സ്മൃതിയിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.