Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

तां दृष्ट्वाथ महाराज्ञीं महा नन्दपरिप्लुता / पुलकाचितसर्वाङ्गी हर्षेणोत्फुल्ललोचना

tāṃ dṛṣṭvātha mahārājñīṃ mahā nandapariplutā / pulakācitasarvāṅgī harṣeṇotphullalocanā

ആ മഹാരാജ്ഞീ ദേവിയെ കണ്ടതുമാത്രത്തിൽ അവൾ മഹാനന്ദത്തിൽ മുങ്ങി; സർവ്വാംഗവും രോമാഞ്ചിതമായി, ഹർഷത്തോടെ കണ്ണുകൾ വിരിഞ്ഞു.

tāmher
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), धातु: दृश्; ‘having seen’
athathen
atha:
Sambandha/Anukrama (सम्बन्ध/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (particle: then/now)
mahā-rājñīmthe great queen
mahā-rājñīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + rājñī (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; ‘great queen’
mahāgreat
mahā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; intensifier used adjectivally with following noun
nanda-pariplutāoverwhelmed with joy
nanda-pariplutā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnanda (प्रातिपदिक) + paripluta (कृदन्त/प्रातिपदिक from √plu)
Formतत्पुरुषसमास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; क्त (PPP) ‘flooded/immersed with joy’
pulaka-ācita-sarva-aṅgīwhose whole body was covered with goosebumps
pulaka-ācita-sarva-aṅgī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpulaka (प्रातिपदिक) + ācita (कृदन्त from √ci) + sarva (प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक) + -in (प्रत्यय)
Formबहुव्रीहिसमास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; ‘she whose whole body is covered with horripilation’ (ācita = क्त, ‘heaped/covered’)
harṣeṇawith joy
harṣeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootharṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; instrumental ‘with/through joy’
utphulla-locanāwith eyes wide open (in delight)
utphulla-locanā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootutphulla (प्रातिपदिक/कृदन्त) + locanā (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; ‘having blossomed/widened eyes’