Sukta 123
Rishi: Not specified in the excerpt; to be verified via Anukramaṇī for AVŚ 6.123.
Devata: Saumanasa (personified concord) with Agni Jātavedas as fetcher; communal ‘sadhásthaḥ’ as ritual addressees.
Chandas: Likely Anuṣṭubh (requires verification).
ഈ ചെറുഹിമ്നം “ഒരേ ഇരിപ്പിടത്തിലെ സഹചാരികൾ” (സധസ്ഥഃ) എന്നു അഭിസംബോധന ചെയ്യപ്പെടുന്ന കൂട്ടത്തിനിടയിൽ സൗമനസ—പങ്കിട്ട സദ്ഭാവം, ഏകമനസ്സും പ്രസന്നചിത്തമായ ഐക്യവും—വിതരിച്ചു സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു. അഗ്നി ജാതവേദസിനെ ഐക്യത്തിന്റെ “നിധി” കൊണ്ടുവരുന്ന ദിവ്യവാഹകനായി കൽപ്പിക്കുന്നു; ദേവന്മാരെയും പിതൃകളെയും ആഹ്വാനം ചെയ്ത് തിരിച്ചറിവിന്റെയും സാമൂഹികക്രമത്തിന്റെയും തുടർച്ച ഉറപ്പിക്കുന്നു. അവസാന ഭാഗം ഉന്നത ലോകത്തിൽ നിന്നുള്ള “രാജസ” (രാജൻ) അംഗീകാരം തേടി, സമൂഹത്തിനോടുള്ള അനുഗ്രഹം ഉറപ്പിക്കുകയും അവരുടെ പുണ്യദാനങ്ങൾ (പൂർത) അംഗീകരിക്കപ്പെടണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantras
Mantra 1
सौमनसम्। ए॒तं स॑धस्थाः॒ परि॑ वो ददामि॒ यं शे॑व॒धिमा॒वहा॑ज्जा॒तवे॑दाः । अ॒न्वा॒ग॒न्ता यज॑मानः स्व॒स्ति तं स्म॑ जानीत पर॒मे व्योऽमन्
സൗമനസം (സദ്ഭാവം)—ഒരേ ആസനത്തിലെ സഹചാരികളേ, ഇതിനെ ഞാൻ നിങ്ങളെ ചുറ്റും എല്ലാടവും നൽകുന്നു: ജാതവേദസ് ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്ന ആ നിധിയെ. അനുഗമിച്ച് യജമാനൻ സ്വസ്തിയോടെ വരുന്നു; അതിനെ തന്നേ, നിശ്ചയമായി, പരമ വ്യോമത്തിൽ തിരിച്ചറിയുക/അറിയുക.
Mantra 2
जा॒नी॒त स्मै॑नं पर॒मे व्योऽम॒न् देवाः॒ सध॑स्था वि॒द लो॒कमत्र॑ । अ॒न्वा॒ग॒न्ता यज॑मानः स्व॒स्तीऽष्टापू॒र्तं स्म॑ कृणुता॒विर॑स्मै
ഹേ ദേവന്മാരേ, ഒരേ ആസനത്തിലെ സഹചാരികളേ, പരമ വ്യോമത്തിൽ ഇതിനെ നിശ്ചയമായി അറിയുവിൻ; ഇവിടെ ഉള്ള ലോകത്തെ അറിയുവിൻ. അനുഗമിച്ച് യജമാനൻ സ്വസ്തിയോടെ വരുന്നു; അവനുവേണ്ടി യജ്ഞത്തിന്റെയും പൂർത്ത-ദാനത്തിന്റെയും പുണ്യം വ്യക്തമായി പ്രകടമാക്കുവിൻ.
Mantra 3
देवाः॒ पित॑रः॒ पित॑रो॒ देवाः॑ । यो अस्मि॒ सो अ॑स्मि
ദേവന്മാർ പിതാക്കളാണ്; പിതാക്കൾ ദേവന്മാരാണ്. ഞാൻ എന്താണോ—അതേ ഞാൻ.
Mantra 4
स प॑चामि॒ स द॑दामि॒ । स य॑जे॒ स द॒त्तान्मा यू॑षम्
അവൻ തന്നെയെന്ന് ഞാൻ പാകം ചെയ്യുന്നു; അവൻ തന്നെയെന്ന് ഞാൻ ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവൻ തന്നെയെന്ന് ഞാൻ യജ്ഞം ചെയ്യുന്നു; ആ ദാനത്താൽ—ഹേ യൂഷ്മാൻ, എന്നെ രക്ഷിക്കുവിൻ.
Mantra 5
नाके॑ राज॑न् प्रति॑ तिष्ठ॒ तत्रै॒तत् प्रति॑ तिष्ठतु । वि॒द्धि पू॒र्तस्य॑ नो राज॒न्त्स दे॑व सु॒मना॑ भव
ഹേ രാജാവേ, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ നേരെ നില്ക്കുക; അവിടെ ഇതും നേരെ നില്ക്കട്ടെ. ഹേ രാജാവേ, ഞങ്ങളുടെ പൂർത്ത (പുണ്യകർമ്മ)ത്തിന്റെ ബാധ്യത അംഗീകരിക്ക; ഹേ ദേവാ, സുമനസ് (കൃപാഭാവമുള്ള മനസ്സുള്ളവൻ) ആകുക.
Frequently Asked Questions
Saumanasa means pleasant-minded goodwill—shared concord that makes a group harmonious and cooperative. The hymn treats it like a ‘treasure’ that can be bestowed on everyone present.
By pairing gods (Devas) and ancestors (Pitṛs), the hymn anchors the present community in both cosmic authority and lineage continuity, strengthening legitimacy and social stability.
Not only. ‘Rājan’ can point to a literal king, but it also functions as a symbol of authoritative sanction; the hymn can be used by communities seeking favor, recognition of merit, and settled order.
Ask anything about Sukta 123 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.