Atharva Veda 6.123.5: Kanda 6, Anuvaka 13, Sukta 123, Mantra 5

Sukta 123

Sanskrit (Devanagari)

नाके॑ राज॑न् प्रति॑ तिष्ठ॒ तत्रै॒तत् प्रति॑ तिष्ठतु । वि॒द्धि पू॒र्तस्य॑ नो राज॒न्त्स दे॑व सु॒मना॑ भव

Recitation with translationAtharva Veda 6.123.5

IAST Transliteration

nāké rāján práti tiṣṭha tátra etát práti tiṣṭhatu | víddhi pūrtásya no rājantsá déva sumánā bhava

English Translation (Griffith/Whitney)

On the height of heaven, O King, stand thou confronting; there let this stand confronting. Acknowledge thou our pious due, O King; do thou, O god, become of gracious mind.

Translation

ഹേ രാജാവേ, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ നേരെ നില്ക്കുക; അവിടെ ഇതും നേരെ നില്ക്കട്ടെ. ഹേ രാജാവേ, ഞങ്ങളുടെ പൂർത്ത (പുണ്യകർമ്മ)ത്തിന്റെ ബാധ്യത അംഗീകരിക്ക; ഹേ ദേവാ, സുമനസ് (കൃപാഭാവമുള്ള മനസ്സുള്ളവൻ) ആകുക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नाके: in heaven, in the celestial realm
• नाके: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: नाक (प्रातिपदिक)

• राजन्: O king
• राजन्: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards; in response; (with √स्था) ‘firmly/again’
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति

• तिष्ठ: stand; take your stand
• तिष्ठ: —
• Type: Verb
• Root: √स्था (तिष्ठति)

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• एतत्: this (thing/act)
• एतत्: कर्तृ (तिष्ठतु इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रति: towards; in response; firmly
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति

• तिष्ठतु: let it stand; let it be established
• तिष्ठतु: —
• Type: Verb
• Root: √स्था (तिष्ठति)

• विद्धि: know; recognize
• विद्धि: —
• Type: Verb
• Root: √विद् (वेद/वित्ते) ‘जानाति’

• पूर्तस्य: of the pious ‘pūrta’ merit (from charitable/public works)
• पूर्तस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पूर्त (प्रातिपदिक; ‘पूर्त’ = दान/इष्टापूर्त-जन्य पुण्य, या ‘पूर्तकर्म’)

• नः: of us; our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• राजन्: O king
• राजन्: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• सः: he; that one
• सः: कर्तृ (भव इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देव: O god; O divine one
• देव: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सुमनाः: kind-minded; gracious
• सुमनाः: कर्तृ-विशेषण (सः इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: सुमनस् (प्रातिपदिक; सु- + मनस्)

• भव: be; become
• भव: —
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi not specified in the provided excerpt).

Devata: Rājan (sacral kingship/royal power), with ‘deva’ as divine sanction.

Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires full pada count confirmation).

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta