Adhyaya 168
Adhyāya 168: Arjuna’s counters to māyā-rains and the onset of darkness (Nivātakavaca engagement)
Upa-parva: Nivātakavaca-yuddha (Arjuna’s engagement with the Nivātakavacas)
Arjuna reports a sequence of escalating, environment-based assaults: a massive stone-rain (aśmavarṣa) that presses in from all sides, which he pulverizes with Indra-empowered arrows. As the stone fragments fall like sparks, the encounter shifts to an intense water-rain of thick torrents that obscure space and orientation; Arjuna then deploys a drying/absorbing divine weapon (viśoṣaṇa-astra) taught by Indra to neutralize the deluge. The Dānavas answer by projecting further māyā—fire and wind—which Arjuna counters with the water-weapon (salilāstra) and a mountain/rock-weapon (śaila-mahāstra) to check the gale. A compounded, fear-inducing ‘rain’ of dreadful astras follows, culminating in dense darkness that disorients horses and causes Mātali to lose control and drop his golden goad. Mātali, frightened and cognitively overwhelmed, recalls having witnessed earlier cosmic battles (including Vṛtra and Śambara conflicts) yet claims never to have experienced such a condition, interpreting it as an exceptional, near-apocalyptic scenario. Arjuna steadies himself, reassures Mātali, and releases a delusive counter-māyā (mohanī astra-māyā) for the benefit of the gods. Despite momentary restoration of light, the Dānavas repeatedly reassert concealment; Arjuna notes that enemies vanish under māyā, and he targets openings when they present themselves, continuing the engagement amid intermittent visibility.
Chapter Arc: अर्जुन अपनी तपस्या-यात्रा और स्वर्ग-प्रवास से लौटकर युधिष्ठिर के सम्मुख आता है; प्रणाम करते ही धर्मराज का हर्ष गद्गद हो उठता है और वे पूछ बैठते हैं—स्वर्ग में समय कैसे बीता, इन्द्र को कैसे तुष्ट किया, और दिव्यास्त्र कैसे प्राप्त हुए? → अर्जुन क्रमशः अपने अनुभवों का वृत्तांत सुनाता है—किरात-वेषधारी शंकर का रहस्योद्घाटन, फिर दिव्य-स्वरूप में महेश्वर का प्रकट होना, और वह क्षण जब देवाधिदेव स्वयं सामने खड़े होकर कहते हैं: ‘तुष्टोऽस्मि… जो मनोगत हो, मांगो।’ साथ ही अस्त्र-विद्या की भयावह मर्यादा भी उद्घाटित होती है—अल्प-शक्ति वाले पर प्रयोग करने से यह समस्त जगत को दग्ध कर सकती है। → भगवान् वृषभध्वज (उमा सहित) अर्जुन को प्रत्यक्ष वर देते हैं—पाशुपत (रौद्र) महास्त्र का प्रदान, तथा धनुष और अक्षय बाणों से भरे तरकस आदि दिव्य आयुधों का सौंपा जाना; साथ ही कठोर चेतावनी कि इसका प्रयोग केवल प्रतिघात/निवारण और परम-आवश्यकता में ही हो। → अर्जुन का तप, शौर्य और संयम देव-स्वीकृति पाता है; युधिष्ठिर को यह आश्वासन मिलता है कि पाण्डवों के पास अब ऐसे अस्त्र हैं जो महाविपत्ति में भी रक्षा कर सकते हैं—पर उनकी शक्ति के साथ उत्तरदायित्व भी जुड़ा है। → पाशुपतास्त्र का प्राप्त होना भविष्य के महासंघर्ष की छाया डालता है—अब प्रश्न यह रह जाता है कि धर्म की मर्यादा में रहते हुए, कब और किस सीमा तक इन अस्त्रों का उपयोग होगा।
Shlokas
Verse 1
/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल १८ श्लोक हैं) हि >> [हुक माप आप८ सप्तषष्ट्यांधेकशततमो< ध्याय: अर्जुनके द्वारा अपनी तपस्या-यात्राके वृत्तान्तका वर्णन
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອສັກຣະ (ອິນທຣະ) ໄດ້ຈາກໄປດັ່ງທີ່ມາ, ອາຣຈຸນະ—ໄດ້ກັບມາພົບພາກັບພີ່ນ້ອງ ແລະ ດຣາວະປະດີ—ກໍໄດ້ຖວາຍຄວາມນົບນ້ອມແດ່ ຢຸທິສຖິຣະ ບຸດແຫ່ງທັມມະ.
Verse 2
अभिवादयमान त॑ मूर्ध्न्युपाप्राय पाण्डवम् । हर्षगद्गदया वाचा प्रद्ृष्टो$र्जुनमब्रवीत्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນອາຈຸນ ບຸດແຫ່ງປານດຸ ກົ້ມກາບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ, ຢຸທິສຖິຣະກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ. ພຣະອົງດຶງເຂົາເຂົ້າມາໃກ້, ດົມສີສະຂອງເຂົາດ້ວຍຄວາມຮັກໃຄ່; ແລ້ວດ້ວຍສຽງສັ່ນເນື່ອງຈາກຄວາມຍິນດີ ຈຶ່ງກ່າວກັບອາຈຸນ—ເປັນກິລິຍາອັນສະທ້ອນຄວາມຮັກພີ່ນ້ອງ, ຄວາມເຄົາລົບ, ແລະສາຍພັນແຫ່ງທຳມະ ແມ່ນແມ່ນຢູ່ທ່າມກາງຄວາມທຸກຍາກກໍຕາມ.
Verse 3
कथमर्जुन कालो<यं स्वर्गे व्यतिगतस्तव । कथं चास्त्राण्यवाप्तानि देवराजश्न तोषित:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ອາຈຸນ ເວລານີ້ຂອງເຈົ້າໃນສະຫວັນ ຜ່ານໄປແນວໃດ? ເຈົ້າໄດ້ອາວຸດທິບພະຍາດິບຢ່າງໃດ, ແລະເຈົ້າໄດ້ເຮັດໃຫ້ອິນທຣະ ຈອມເທວະ ພໍພຣະໄທແນວໃດ?»
Verse 4
सम्यग वा ते गृहीतानि कच्चिदस्त्राणि पाण्डव । कच्चित् सुराधिप: प्रीतो रुद्रो वास्त्राण्यदात् तव
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ປານດະວະ, ເຈົ້າໄດ້ຝຶກຝົນແລະຄອບຄອງອາວຸດທີ່ໄດ້ຮັບມານັ້ນຢ່າງຖືກຕ້ອງດີແລ້ວບໍ? ແລະຈອມເທວະ—ອິນທຣະ—ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນ ຣຸດຣະ ໄດ້ພໍພຣະໄທ ແລະປະທານອາວຸດທິບໃຫ້ເຈົ້າແລ້ວບໍ?»
Verse 5
यथा दृष्टश्न॒ ते शक्रो भगवान् वा पिनाकधृक् । यथैवास्त्राण्यवाप्तानि यथैवाराधितश्ष ते
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ, ຈົ່ງເລົ່າທຸກຢ່າງຕາມທີ່ເກີດຂຶ້ນຈິງ—ເຈົ້າໄດ້ເຫັນສັກຣະ (ອິນທຣະ) ແນວໃດ, ຫຼືໄດ້ເຫັນພຣະຜູ້ມີສິຣິ ຜູ້ຖືປິນາກະ (ພຣະສິວະ) ແນວໃດ; ເຈົ້າໄດ້ອາວຸດສະຫວັນມາແນວໃດ; ແລະການບູຊາກັບການປະລະບອບຕໍ່ເທວະຂອງເຈົ້າ ສຳເລັດລົງແນວໃດ. ແລະເພາະອິນທຣະເພິ່ງກ່າວວ່າ ‘ອາຈຸນໄດ້ເຮັດກິດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຮັກຍິ່ງ’—ກິດອັນເປັນທີ່ຮັກນັ້ນແມ່ນຫຍັງ ທີ່ເຈົ້າໄດ້ສຳເລັດ?»
Verse 6
यथोक्तवांस्त्वां भगवान् शतक्रतुररिंदम । कृतप्रियस्त्वयास्मीति तस्य ते कि प्रियं कृतम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ, ພຣະຜູ້ມີສິຣິ ສະຕະກຣະຕຸ (ອິນທຣະ) ໄດ້ກ່າວກັບເຈົ້າວ່າ ‘ເຮົາໄດ້ຮັບກິດທີ່ຮັກຈາກເຈົ້າ’ ແລ້ວ. ດັ່ງນັ້ນ ກິດອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະອົງນັ້ນ ແມ່ນຫຍັງທີ່ເຈົ້າໄດ້ສຳເລັດ?»
Verse 7
एतदिच्छाम्यहं श्रीतुं विस्तरेण महाद्युते । यथा तुष्टो महादेवो देवराजस्तथानघ
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ມີລິດອັນໃຫຍ່! ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງເລື່ອງນີ້ທັງໝົດໂດຍລະອຽດ—ວ່າ ພຣະມະຫາເທວະ ແລະດັ່ງດຽວກັນ ພຣະຣາຊາແຫ່ງເທວະ ໄດ້ພໍໃຈໃນເຈົ້າແນວໃດ, ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ຜູ້ປາບສັດຕູ!»
Verse 8
यच्चापि वज्पाणेस्तु प्रियं कृतमरिंदम । एतदाख्याहि मे सर्वमखिलेन धनंजय
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປາບສັດຕູ ທະນັນຊະຍະ, ຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງໃຫ້ຄົບຖ້ວນ ແລະລະອຽດ ວ່າເຈົ້າໄດ້ກະທຳກິດອັນເປັນທີ່ພໍໃຈແກ່ພຣະອິນທຣະ ຜູ້ຖືວັດຊະຣະ ແນວໃດ. ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງເລື່ອງທັງໝົດໃຫ້ສົມບູນ».
Verse 9
अजुन उवाच शृणु हन्त महाराज विधिना येन दृष्टवान् | शतक्रतुमहं देव॑ं भगवन्तं च शड्करम्
ອາຣຊຸນ ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ຟັງເຖີດ ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່. ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າຕາມລຳດັບ ວິທີທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນພຣະອິນທຣະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງພິທີບູຊາຮ້ອຍຄັ້ງ ແລະພຣະສັງກະຣະຜູ້ປະເສີດ. ຈົ່ງຟັງເຖີດ: ດ້ວຍການປະພຶດຕາມວິໄນທີ່ກຳນົດ ແລະດ້ວຍຄຳສັ່ງຂອງພຣະອົງ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ອອກໄປສູ່ປ່າເພື່ອບຳເນັດຕະປະ».
Verse 10
विद्यामधीत्य तां राजंस्त्वयोक्तामरिमर्दन । भवता च समादिष्टस्तपसे प्रस्थितो वनम्
ອາຣຊຸນ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ ຜູ້ປາບສັດຕູ, ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮຽນຮູ້ວິຊາອັນສັກສິດທີ່ພຣະອົງສອນ ແລະໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງຈາກພຣະອົງໂດຍກົງ, ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງອອກໄປສູ່ປ່າເພື່ອບຳເນັດຕະປະ. ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງ ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າເລົ່າຕາມລຳດັບ ວ່າຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນພຣະອິນທຣະ ແລະພຣະສັງກະຣະແນວໃດ».
Verse 11
भगुतुड़्मथो गत्वा काम्यकादास्थितस्तप: । एकरात्रोषित: कज्चिदपश्यं ब्राह्मणं पथि
ອາຣຊຸນ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າອອກຈາກປ່າກາມະຍະ ແລະຕັ້ງໃຈໝັ້ນໃນການບຳເນັດຕະປະ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ໄປຮອດພູພຣຶກຸຕຸງຄະ. ຂ້າພະເຈົ້າພັກຢູ່ນັ້ນໜຶ່ງຄືນ; ແລ້ວເມື່ອເດີນທາງຕໍ່ໄປ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນພຣາຫມັນຜູ້ໜຶ່ງຢູ່ກາງທາງ».
Verse 12
स मामपृच्छत् कौन्तेय क्वासि गन्ता ब्रवीहि मे । तस्मा अवितथं सर्वमन्रुवं कुरुनन्दन,उन्होंने मुझसे कहा--“कुन्तीनन्दन! कहाँ जाते हो? मुझे ठीक-ठीक बताओ।” तब मैंने उनसे सब कुछ सच-सच बता दिया
ລາວໄດ້ຖາມຂ້ອຍວ່າ: «ໂອ ບຸດແຫ່ງກຸນຕີ, ເຈົ້າກຳລັງໄປໃສ? ຈົ່ງບອກຂ້ອຍໃຫ້ຊັດໆ» ແລ້ວ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນຊົມຂອງວົງກຸຣຸ, ຂ້ອຍໄດ້ຕອບລາວດ້ວຍຄວາມຈິງ ບໍ່ບິດເບືອນ ແລະເປີດເຜີຍທຸກຢ່າງຕາມທີ່ເປັນ.
Verse 13
स तथ्यं मम तच्छुत्वा ब्राह्मणो राजसत्तम | अपूजयत मां राजन प्रीतिमांश्वाभवन्न्मयि,नृपश्रेष्ठ! ब्राह्मणदेवताने मेरी यथार्थ बातें सुनकर मेरी प्रशंसा की और मुझपर बड़े प्रसन्न हुए
ເມື່ອພຣາຫມັນໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳທີ່ເປັນຄວາມຈິງຂອງຂ້ອຍ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ລາວກໍໄດ້ໃຫ້ກຽດແກ່ຂ້ອຍ; ແລະ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ລາວເກີດຄວາມເມດຕາຮັກໃຄ່ຕໍ່ຂ້ອຍຢ່າງເຕັມປຽມ.
Verse 14
ततो मामब्रवीत् प्रीतस्तप आतिष्ठ भारत । तपस्वी नचिरेण त्वं द्रक्ष्स्से विबुधाधिपम्
ຕໍ່ມາ ລາວໄດ້ກ່າວກັບຂ້ອຍດ້ວຍຄວາມຍິນດີວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ, ຈົ່ງອາໄສຕະປະ (tapas) — ຈົ່ງປະພຶດພອນຕົນ. ເມື່ອເຈົ້າມັ່ນຄົງໃນການບຳເນັດພອນ ບໍ່ດົນເຈົ້າຈະໄດ້ເຫັນພຣະອິນທຣາ ຈອມເທວະ».
Verse 15
ततो<हं वचनात् तस्य गिरिमारुह्मु शैशिरम् । तपो5तप्यं महाराज मासं मूलूफलाशन:,महाराज! उनके इस आदेशको मानकर मैं हिमालय पर्वतपर आरूढ़ हो तपस्यामें संलग्न हो गया और एक मासतक केवल फल-फूल खाकर रहा
ຕໍ່ມາ ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ຂ້ອຍໄດ້ເຊື່ອຟັງຄຳສັ່ງຂອງລາວ ແລ້ວຂຶ້ນໄປຍັງພູອັນໜາວເຢັນ ແລະບຳເນັດຕະປະ; ຕະຫຼອດໜຶ່ງເດືອນເຕັມ ຂ້ອຍດຳລົງຊີວິດດ້ວຍການກິນແຕ່ຮາກໄມ້ແລະໝາກໄມ້.
Verse 16
द्वितीयश्षापि मे मासो जल॑ भक्षयतो गत: । निराहारस्तृतीये5थ मासे पाण्डवनन्दन
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: «ເດືອນທີສອງຂອງຂ້ອຍກໍຜ່ານໄປ ໂດຍຂ້ອຍດຳລົງຊີວິດດ້ວຍນ້ຳຢ່າງດຽວ. ແລ້ວ, ໂອ ຄວາມຊື່ນຊົມແຫ່ງປານດະວະ, ໃນເດືອນທີສາມ ຂ້ອຍຢູ່ໂດຍບໍ່ຮັບປະທານອາຫານເລີຍ. ແຕ່ແມ່ນກະນັ້ນ ກຳລັງຂອງຂ້ອຍກໍບໍ່ໄດ້ຫຼຸດລົງ—ເປັນສິ່ງນ່າອັດສະຈັນແທ້ໆ».
Verse 17
ऊर्ध्वबाहुश्नतुर्थ तु मासमस्मि स्थितस्तदा । नच मे हीयते प्राणस्तदद्भुतमिवाभवत्
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ໃນເດືອນທີສີ່ ຂ້ອຍຢືນຊູມືຂຶ້ນເທິງ. ແຕ່ພະລັງຊີວິດຂອງຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ຫຼຸດລົງ; ມັນຄ້າຍດັ່ງອັດສະຈັນ».
Verse 18
पज्चमे त्वथ सम्प्राप्ते प्रथमे दिवसे गते । वराहसंस्थितं भूतं मत्समीपं समागमत्,पाँचवाँ महीना प्रारम्भ होनेपर जब एक दिन बीत गया तब दूसरे दिन एक शूकररूपधारी जीव मेरे निकट आया
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ເມື່ອເດືອນທີຫ້າມາຮອດ ແລະມື້ທຳອິດຜ່ານໄປ ໃນມື້ຕໍ່ມາ ມີສິ່ງມີຊີວິດໜຶ່ງສວມຮູບເປັນໝູປ່າ ເຂົ້າມາໃກ້ຂ້ອຍ».
Verse 19
निघ्नन् प्रोथेन पृथिवीं विलिखंश्ररणैरपि । सम्मार्जञ्जठरेणोर्वी विवर्तश्न मुहुर्मुहु:
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ມັນຕີດິນດ້ວຍງວດ ແລະຍັງຂູດດິນດ້ວຍເຂົາ; ມັນຂຸດດິນດ້ວຍຕີນ. ມັນນອນລົງຊ້ຳໆ ແລະໃຊ້ທ້ອງຖູດິນໃຫ້ສະອາດ ຈົນເບິ່ງຄືຖືກກວາດແລ້ວ».
Verse 20
अनु तस्यापरं भूतं महत् कैरातसंस्थितम् । भधनुर्बाणासिमत् प्राप्तं सत्रीगणानुगतं तदा
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ມີສິ່ງມີຊີວິດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ປາກົດຕາມຫຼັງມັນ ໃນຮູບພາບຂອງກິຣາຕະ (ນາຍພານເຂົາ). ລາວມີຄັນທະນູ ແລະລູກສອນ ພ້ອມທັງດາບ; ໃນເວລານັ້ນຍັງມີຝູງແມ່ຍິງຕິດຕາມມາດ້ວຍ.
Verse 21
ततो<हं धनुरादाय तथाक्षय्ये महेषुधी । अताडयं शरेणाथ तद् भूतं लोमहर्षणम्
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ແລ້ວຂ້ອຍຈຶ່ງຈັບຄັນທະນູ ແລະນຳເອົາກະຕ່າລູກສອນໃຫຍ່ສອງໃບທີ່ບໍ່ໝົດ. ຈາກນັ້ນຂ້ອຍຍິງລູກສອນໃສ່ສິ່ງນັ້ນອັນນ່າຂົນລຸກ».
Verse 22
तब मैंने धनुष तथा अक्षय तरकस लेकर एक बाणके द्वारा उस रोमांचकारी सूकरपर आघात किया ।।
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ແລ້ວຂ້ອຍຈຶ່ງຢືນຄັນທະນູ ແລະ ກະຕ່າລູກທະນູທີ່ບໍ່ໝົດຂອງຂ້ອຍ ແລ້ວຍິງລູກທະນູດອກດຽວໃສ່ໝູປ່າອັນນ່າຂົນລຸກ. ໃນຂະນະດຽວກັນນັ້ນ ກິຣາຕະກໍດຶງຄັນທະນູອັນແຂງແຮງຂອງຕົນຈົນສຸດ ແລ້ວຍິງຖືກມັນດ້ວຍການຕີທີ່ໜັກແນ່ນກວ່າ—ຈົນໃຈຂ້ອຍຮູ້ສຶກສັ່ນໄຫວ»។
Verse 23
स तु मामब्रवीद् राजन् मम पूर्वपरिग्रह: । मृगयाधर्ममुत्स॒ज्य किमर्थ ताडितस्त्वया
ແລ້ວນາຍພານນັ້ນກ່າວກັບຂ້ອຍວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໝູປ່ານີ້ເຄີຍເປັນເຫຍື່ອທີ່ຂ້ອຍໝາຍໄວ້ກ່ອນແລ້ວ. ເປັນຫຍັງພຣະອົງຈຶ່ງລະທິ້ງທຳນຽມແຫ່ງການລ່າ ແລ້ວຍິງມັນ, ໂອ ພຣະຣາຊາ?»
Verse 24
एष ते निशितैर्बाणैर्दर्प हन्मि स्थिरो भव । स धनुष्मान् महाकायस्ततो मामभ्यभाषत
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຢືນໃຫ້ໝັ້ນ! ດ້ວຍລູກທະນູອັນແຫຼມຄົມເຫຼົ່ານີ້ ຂ້ອຍຈະທຳລາຍຄວາມຈອງຫອງຂອງເຈົ້າ.» ແລ້ວກິຣາຕະ ນັກທະນູຮ່າງໃຫຍ່ຜູ້ມີກຳລັງ ກໍຕອບກັບຂ້ອຍ ດ້ວຍຄຳທ້າທາຍອັນແຂງກ້າບໍ່ຍອມຖອຍ.
Verse 25
ततो गिरिमिवात्यर्थमावृणोन्मां महाशरै: । तं॑ चाहं शरवर्षेण महता समवाकिरम्
ແລ້ວເຂົາກໍປົກຄຸມຂ້ອຍດ້ວຍລູກທະນູໃຫຍ່ໆ ດັ່ງພູເຂົາຖືກຝົນຫນັກປົກຄຸມ. ຂ້ອຍກໍຕອບໂຕດ້ວຍຝົນລູກທະນູອັນໜັກແນ່ນ ກະຈາຍປົກຄຸມເຂົາທຸກທິດ.
Verse 26
ततः शरैर्दीप्तमुखैर्यन्त्रितैरनुमन्त्रितै: । प्रत्यविध्यमहं तं॑ तु वजैरिव शिलोच्चयम्
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ດ້ວຍລູກທະນູທີ່ປາຍສ່ອງໄຟ—ຖືກຮ່າຍມົນຕຣາ ແລະ ດຶງຄັນທະນູຈົນສຸດ—ຂ້ອຍຍິງຖືກເຂົາຊ້ຳໆ ດັ່ງກອງຫີນພູຖືກຟ້າຜ່າດັ່ງວັດຊະຣະ»។
Verse 27
तस्य तच्छतथा रूपमभवच्च सहस्रधा । तानि चास्य शरीराणि शरैरहमताडयम्,उस समय उसके सैकड़ों और सहस्रों रूप प्रकट हुए और मैंने उसके सभी शरीरोंपर बाणोंसे गहरी चोट पहुँचायी
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ແລ້ວຮູບຮ່າງຂອງມັນປາກົດເປັນຮ້ອຍໆ ແລະ ພັນໆ ຮູບ; ແລະຂ້ອຍໄດ້ຍິງລູກສອນໃສ່ກາຍທັງຫມົດນັ້ນ ໃຫ້ບາດເຈັບຢ່າງເລິກ»។
Verse 28
पुनस्तानि शरीराणि एकीभूतानि भारत । अदृश्यन्त महाराज तान्यहं व्यधमं पुन:,भारत! फिर उसके वे सारे शरीर एकरूप दिखायी दिये। महाराज! उस एकरूपमें भी मैंने उसे पुन: अच्छी तरह घायल किया
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ແລ້ວ ໂອ ພາຣະຕະ ກາຍເຫຼົ່ານັ້ນຖືກເຫັນວ່າກັບມາຮວມເປັນຮູບດຽວ. ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ ໃນຮູບດຽວນັ້ນຂ້ອຍກໍຍັງຍິງມັນອີກ ໃຫ້ບາດເຈັບຢ່າງໜັກ»។
Verse 29
अर्णुर्ब॑हच्छिरा भूत्वा बृहच्चाणुशिरा: पुन: । एकीभूतस्तदा राजन् सो<भ्यवर्तत मां युधि
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ບາງຄັ້ງມັນກາຍເປັນຜູ້ມີກາຍນ້ອຍຫຼາຍ ແຕ່ຫົວໃຫຍ່ມະຫາສານ; ແລ້ວອີກຄັ້ງມັນຮັບຮູບກາຍໃຫຍ່ໂຕ ແຕ່ຫົວກັບເບິ່ງນ້ອຍ. ສຸດທ້າຍມັນຮວບຮວມຕົນເອງເປັນຮູບດຽວ ແລະບຸກເຂົ້າມາປະຈັນໜ້າຂ້ອຍໃນສົງຄາມ»។
Verse 30
यदाभिभवितु बाणैर्न च शक्नोमि तं रणे । ततो महास्त्रमातिष्ठं वायव्यं भरतर्षभ
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຂ້ອຍບໍ່ອາດປະລາບມັນໃນສົງຄາມໄດ້ ແມ່ນແຕ່ຈະຖົມມັນດ້ວຍຝົນລູກສອນກໍຕາມ, ໃນຂະນະນັ້ນ ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພາຣະຕະ, ຂ້ອຍຈຶ່ງໃຊ້ອາວຸດຍິ່ງໃຫຍ່—ວາຍະວະອັດສະຕຣະ (ອາວຸດແຫ່ງລົມ)»។
Verse 31
न चैनमशकं हन्तुं हल 0 खा भवत् | तस्मिन् प्रतिहते चास्त्रे मे महानभूत्,किंतु उससे भी उसका वध न कर सका। यह एक अद्भुत-सी घटना हुई। वायव्यास्त्रके निष्फल हो जानेपर मुझे महान् आश्चर्य हुआ
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ, ຂ້ອຍບໍ່ອາດຂ້າມັນໄດ້ ແມ່ນແຕ່ດ້ວຍອາວຸດແຫ່ງລົມ. ແລະເມື່ອອາວຸດນັ້ນຖືກຕ້ານທານ ແລະກາຍເປັນໄຮ້ຜົນ, ຄວາມພິສົດອັນໃຫຍ່ຫຼວງກໍເກີດຂຶ້ນໃນຂ້ອຍ. ນີ້ແມ່ນເຫດການອັນອັດສະຈັນແທ້—ແມ່ນແຕ່ຂ້ອຍພະຍາຍາມກໍບໍ່ອາດນຳໃຫ້ມັນຕາຍໄດ້»។
Verse 32
भूय एव महाराज सविशेषमहं ततः । अस्त्रपूगेन महता रणे भूतमवाकिरम्,महाराज! तब मैंने पुनः विशेष प्रयत्न करके रणभूमिमें किरातरूपधारी उस अद्भुत पुरुषपर महान् अस्त्रसमूहकी वर्षा की
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພະມະຫາກະສັດ, ຕໍ່ມາຂ້ອຍໄດ້ອອກແຮງພະຍາຍາມເປັນພິເສດອີກຄັ້ງ ແລະໄດ້ປ່ອຍຝົນອາວຸດອັນມະຫາສານ ໃສ່ຜູ້ອັນພິສົດນັ້ນ ຜູ້ຮັບຮູບເປັນກິຣາຕ (Kirāta) ໃນສະໜາມຮົບ»។
Verse 33
स्थूणाकर्णमथो जालं शरवर्षमथोल्बणम् | शलभास्त्रमश्मवर्ष समास्थायाहमभ्ययाम्,स्थूणाकर्ण5, वारुणास्त्र-, भयंकर शरवर्षास्त्रर, शलभास्त्र5<४ तथा अभ्मवर्ष४ इन अस्त्रोंका सहारा ले मैं उस किरातपर टूट पड़ा
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: «ໂດຍອາໄສອາສະຕຣາທີ່ເອີ້ນວ່າ ສະຖູນາກັນ (Sthūṇākarṇa), ຈາລາ (Jāla), ຝົນລູກສອນອັນນ່າຢ້ານ, ສະລະພາສະຕຣາ (Śalabhāstra) ແລະ ຝົນຫີນ, ຂ້ອຍໄດ້ພຸ້ນຕົວເຂົ້າໄປຫາກິຣາຕນັ້ນຢ່າງຕົງ.»
Verse 34
जग्रास प्रसभं तानि सर्वाण्यस्त्राणि मे नृप । तेषु सर्वेषु जग्धेषु ब्रह्मास्त्र महदादिशम्
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ, ລາວໄດ້ກືນອາສະຕຣາທັງໝົດຂອງຂ້ອຍໄປດ້ວຍກຳລັງ. ເມື່ອອາສະຕຣາເຫຼົ່ານັ້ນຖືກກືນໝົດແລ້ວ ຂ້ອຍຈຶ່ງປ່ອຍມະຫາບຣະຫມາສະຕຣາ (Brahmāstra)»។
Verse 35
ततः प्रज्वलितैर्बाणै: सर्वतः सोपचीयते । उपचीयमानश्न मया महास्त्रेण व्यवर्धत
ຕໍ່ມາ ດ້ວຍລູກສອນທີ່ລຸກໄຟ ອາວຸດນັ້ນໄດ້ພອງຂຶ້ນຮອບດ້ານ. ແລະເມື່ອຂ້ອຍກະຕຸ້ນມັນດ້ວຍມະຫາອາສະຕຣາຂອງຂ້ອຍ ມັນກໍຍິ່ງເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນ—ແຮງກ້າຂຶ້ນ ແລະແຜ່ລາມໄວຂຶ້ນອີກ.
Verse 36
ततः: संतापिता लोका मत्प्रसूतेन तेजसा । क्षणेन हि दिश: खं च सर्वतो हि विदीपितम्
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ມາ ຜູ້ຄົນທີ່ນັ້ນຖືກເຜົາຮ້ອນໂດຍພະລັງໄຟອັນລຸກໂຊນທີ່ອອກຈາກຂ້ອຍ. ໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ ທິດທັງປວງແລະຟ້າກໍສະຫວ່າງວາບຂຶ້ນທົ່ວທຸກດ້ານ ດັ່ງມີລີ້ນໄຟພຸ່ງຂຶ້ນທຸກແຫ່ງ»។
Verse 37
तदप्यस्त्रं महातेजा: क्षणेनैव व्यशातयत् । ब्रह्मास्त्रे तु हते राजन् भयं मां महदाविशत्
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ອາວຸດນັ້ນ ວິລະບຸລຸດຜູ້ມີພະລັງອັນເຫຼືອເຊື່ອ ກໍລົບລ້າງໄດ້ໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ. ແຕ່ເມື່ອພຣະຫມາສະຕຣາຖືກທຳລາຍແລ້ວ ໂອ ພຣະຣາຊາ ຄວາມຢ້ານກົວອັນໃຫຍ່ກໍເຂົ້າຄອບງຳໃຈຂ້າ»។
Verse 38
परंतु उस महान् तेजस्वी वीरने क्षणभरमें ही मेरे उस ब्रह्मास्त्रको भी शान्त कर दिया। राजन! उस ब्रह्मास्त्रके नष्ट होनेपर मेरे मनमें महान् भय समा गया ।।
ແລ້ວຂ້າໄດ້ຈັບຄັນທະນູ ພ້ອມກັບກະບອກລູກສອນສອງໃບທີ່ບໍ່ໝົດ ເຕັມໄປດ້ວຍລູກສອນໃຫຍ່ ແລ້ວພຸ່ງເຂົ້າໄປຫາຜູ້ອັນອັດສະຈັນນັ້ນ ຟັນຟາດຢ່າງວ່ອງໄວ. ແຕ່ເຂົາກັບກິນລູກສອນເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ດັ່ງກັບເປັນອາຫານຂອງເຂົາ. ເມື່ອເຫັນວ່າພຣະຫມາສະຕຣາຂອງຂ້າຖືກລົບລ້າງ ແລະອາວຸດທັງປວງກາຍເປັນໄຮ້ຜົນ ຄວາມຢ້ານກົວກໍພຸ່ງຂຶ້ນແຮງໃນໃຈຂ້າ.
Verse 39
हतेष्वस्त्रेषु सर्वेषु भक्षितेष्वायुधेषु च । मम तस्य च भूतस्य बाहुयुद्धमवर्तत,जब मेरे सारे अस्त्र-शस्त्र नष्ट होकर उसके आहार बन गये, तब मेरा उस अलौकिक प्राणीके साथ मल्लयुद्ध प्रारम्भ हो गया
ເມື່ອອາວຸດທັງປວງຂອງຂ້າຖືກທຳລາຍ ແລະຖືກເຂົາກິນເປັນອາຫານໝົດແລ້ວ ການຕໍ່ສູ້ດ້ວຍແຂນມືກໍເກີດຂຶ້ນລະຫວ່າງຂ້າ ແລະສິ່ງມີຊີວິດອັນພິລຶກນັ້ນ.
Verse 40
व्यायामं मुष्टिभि: कृत्वा तलैरपि समागतै: । अपाययंश्व तद् भूत॑ निश्रचेष्टमगमं महीम्
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ຂ້າໄດ້ປະລະກັບມັນ ຕີດ້ວຍກຳປັ້ນ ແລະຟາດດ້ວຍຝາມື ເມື່ອເຮົາເຂົ້າປະຊິດກັນ; ແຕ່ຂ້າບໍ່ອາດຄວບຄຸມມັນໄດ້. ຖືກກົດຂີ່ ຂ້າກໍນິ່ງສະຫງົບ ແລະລົ້ມລົງສູ່ພື້ນດິນ. ແລ້ວ ໂອ ພຣະຣາຊາ ສິ່ງມີຊີວິດອັນອັດສະຈັນນັ້ນຫົວເຮາະ ແລະໃນຂະນະທີ່ຂ້າກຳລັງເບິ່ງ ມັນກໍຫາຍໄປຢູ່ທີ່ນັ້ນ ພ້ອມກັບບັນດານາງ»។
Verse 41
ततः प्रहस्य तद् भूतं तत्रैवान्तरधीयत । सह स्त्रीभिर्महाराज पश्यतो मे<द्भधुतोपमम्
ແລ້ວສິ່ງມີຊີວິດອັນພິລຶກນັ້ນຫົວເຮາະ ແລະຫາຍໄປຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ—ພ້ອມກັບບັນດານາງ—ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ໃນຂະນະທີ່ຂ້າກຳລັງເບິ່ງ.
Verse 42
एवं कृत्वा स भगवांस्ततो<न्यद् रूपमास्थित: । दिव्यमेव महाराज वसानो<द्धभुतमम्बरम्
ເມື່ອພຣະອົງຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ກະທຳດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະອົງກໍໄດ້ຮັບເອົາຮູບອື່ນອີກ. ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ, ພຣະມະເຫສະວະຣະຜູ້ເປັນເທວະພາບ ໄດ້ຖອດຮູບພາບນາຍພານເຂົາອອກ ແລ້ວຢືນຢູ່ນັ້ນໃນຮູບສະຫວ່າງແຫ່ງສະຫວັນຂອງພຣະອົງເອງ ນຸ່ງຫົ່ມເຄື່ອງນຸ່ງອັນອັດສະຈັນເຫນືອໂລກ—ເປີດເຜີຍວ່າການພົບພານນັ້ນແທ້ຈິງແມ່ນກັບພຣະສັງກະຣະເອງ.
Verse 43
हित्वा किरातरूपं च भगवांस्त्रिदशे श्वर: । स्वरूपं दिव्यमास्थाय तस्थौ तत्र महेश्वर:
ອາຈຸນາກ່າວວ່າ: «ແລ້ວພຣະອົງຜູ້ມີພຣະພາກ ຜູ້ເປັນອະທິປະໄຕແຫ່ງເທວະທັງຫຼາຍ ໄດ້ຖອດຮູບພາບຄິຣາຕະ (ນາຍພານເຂົາ) ອອກ ແລ້ວຮັບເອົາຮູບທິບອັນສະຫວ່າງຂອງພຣະອົງເອງ. ທີ່ນັ້ນ ພຣະມະຫາເທວະຢືນປາກົດໃຫ້ເຫັນ.» ຕອນນີ້ໃນເລື່ອງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ທິບພະອົງອາດຈະຮັບຮູບຕ່ຳຕ້ອຍ ຫຼືຮູບທົດສອບ ເພື່ອທົດລອງຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງຜູ້ແສວງຫາ; ເມື່ອຄວາມອົດທົນແລະຄວາມຈິງໃຈຖືກພິສູດ ພຣະສະຖິດທິບຈະເປີດເຜີຍຢ່າງແຈ້ງ ຢືນຢັນວ່າ ຄວາມເຄົາລົບສັດທາ ແລະຄວາມພາກພຽນຢ່າງມີວິໄນ ມີພະລັງປ່ຽນແປງຄຸນທຳ.
Verse 44
अदृश्यत तत: साक्षाद् भगवान् गोवृषध्वज: । उमासहायो व्यालधृग् बहुरूप: पिनाकधृकू
ແລ້ວພຣະອົງຜູ້ມີພຣະພາກ ຜູ້ມີທຸງເປັນຮູບງົວ ກໍປາກົດໃຫ້ເຫັນຕໍ່ໜ້າ—ມີພຣະອຸມາຢູ່ຄຽງຂ້າງ, ປະດັບດ້ວຍງູ, ແລະຖືຄັນທະນູພິນາກະ. ພຣະອົງຜູ້ມີຫຼາຍຮູບ ຜູ້ຖືຕຣີສູນ ໄດ້ເຂົ້າມາໃກ້ຂ້ອຍໃນສະໜາມຮົບນັ້ນ, ຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າຂ້ອຍເຊັ່ນເກົ່າ, ແລ້ວກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ, ຂ້ອຍພໍໃຈໃນເຈົ້າ».
Verse 45
स मामभ्येत्य समरे तथैवाभिमुखं स्थितम् । शूलपाणिरथोवाच तुष्टोउस्मीति परंतप
ແລ້ວໃນກາງສົງຄາມ ພຣະສູລະປານິໄດ້ເຂົ້າມາຫາຂ້ອຍ ໃນຂະນະທີ່ຂ້ອຍຢືນປະເຊີນໜ້າພຣະອົງເຊັ່ນເກົ່າ. ພຣະອົງຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າຂ້ອຍໂດຍກົງ ແລ້ວກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ, ຂ້ອຍພໍໃຈໃນເຈົ້າ.» ຂະນະນັ້ນຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ພຣະພອນທິບບໍ່ໄດ້ມາຈາກກຳລັງລ້ວນໆ ແຕ່ມາຈາກຄວາມໝັ້ນຄົງ ຄວາມກ້າຫານ ແລະເຈດຕະນາອັນມີວິໄນໃນການທົດສອບອັນຊອບທຳ.
Verse 46
ततस्तदू धनुरादाय तूणौ चाक्षय्यसायकौ । प्रादान्ममैव भगवान् धारयस्वेति चाब्रवीत्
ແລ້ວພຣະອົງຜູ້ມີພຣະພາກ (ພຣະສິວະ) ໄດ້ຍົກຄັນທະນູນັ້ນ ແລະກະຕ່າລູກສອນສອງໃບທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍລູກສອນບໍ່ຮູ້ຈົບ ແລ້ວມອບໃຫ້ຂ້ອຍ ພ້ອມກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຖືມັນໄວ້.» ພຣະອົງຍັງກ່າວຕໍ່ວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ, ຂ້ອຍພໍໃຈໃນເຈົ້າ. ຈົ່ງເວົ້າ—ຂ້ອຍຈະສຳເລັດການໃດໃຫ້ເຈົ້າ? ວິລະຊົນ, ບອກຄວາມປາດຖະໜາໃນໃຈເຈົ້າ; ຂ້ອຍຈະເຮັດໃຫ້ສຳເລັດ—ເວັ້ນແຕ່ຄວາມອະມະຕະ.»
Verse 47
तुष्टोडस्मि तव कौन्तेय ब्रूहि किं करवाणि ते । यत् ते मनोगतं वीर तद् ब्रूहि वितराम्पहम्
ອາຣຊຸນກ່າວວ່າ: «ໂອ ລູກແຫ່ງກຸນຕີ, ຂ້າພໍໃຈໃນເຈົ້າ. ຈົ່ງບອກມາ—ຂ້າຄວນເຮັດຫຍັງໃຫ້ເຈົ້າ? ຄວາມປາຖະໜາໃດທີ່ຢູ່ໃນໃຈເຈົ້າ, ໂອ ວີລະບຸລຸດ, ຈົ່ງເວົ້າອອກມາ; ຂ້າຈະປະທານໃຫ້».
Verse 48
ततः प्राञज्जलिरेवाहमस्त्रेषु गतमानस:
ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າຢືນດ້ວຍມືປະນົມ, ໃຈຈົ່ງຈໍ່ຢູ່ກັບອາວຸດ ແລະ ຄວາມລຶກລັບຂອງມັນ. ໃນໃຈຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ນົບນ້ອມຕໍ່ພຣະສັງກະຣະ (Śaṅkara) ແລະກ່າວວ່າ: «ຖ້າພຣະອົງພໍໃຈໃນຂ້າພະເຈົ້າ, ພອນທີ່ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຄື—ອາວຸດທິບທັງຫມົດທີ່ພວກເທວະມີ, ຂ້າພະເຈົ້າຢາກຮູ້ມັນທັງປວງ»។ ພຣະສັງກະຣະຈຶ່ງຕອບວ່າ: «ໂອ ລູກແຫ່ງປານດຸ, ຂ້າພະເຈົ້າປະທານພອນໃຫ້ເຈົ້າໄດ້ຮັບອາວຸດທິບທັງຫມົດ».
Verse 49
प्रणम्य मनसा शर्व ततो वचनमाददे । भगवान् मे प्रसन्नश्वेदीप्सितो5यं वरो मम
ອາຣຊຸນນົບນ້ອມດ້ວຍໃຈຕໍ່ສາຣວະ (Śarva—ພຣະສິວະ) ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວວ່າ: «ຖ້າພຣະອົງພໍໃຈໃນຂ້າພະເຈົ້າ, ພອນທີ່ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຄື—ຂ້າພະເຈົ້າຢາກຮູ້ ແລະ ຢາກໄດ້ຮັບອາວຸດທິບທັງຫມົດທີ່ຢູ່ໃນການຄຸ້ມຄອງຂອງພວກເທວະ»។ ພຣະສິວະຈຶ່ງປະທານພອນໃຫ້ເຂົາເຂົ້າເຖິງອາວຸດສະຫວັນທັງປວງ.
Verse 50
अस्त्राणीच्छाम्यहं ज्ञातुं यानि देवेषु कानिचित् । ददानीत्येव भगवानन्रवीत् त्रयम्बकश्न माम्
ອາຣຊຸນກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຮູ້ອາວຸດທິບ—ອັນໃດກໍຕາມທີ່ມີຢູ່ໃນຫມູ່ເທວະ»। ເມື່ອພຣະອົງໄດ້ຍິນ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕຣະຍັມບະກະ (Tryambaka—ພຣະສິວະ) ຈຶ່ງຕອບຂ້າພະເຈົ້າວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະທານໃຫ້».
Verse 51
रौद्रमस्त्रं मदीयं त्वामुपस्थास्यति पाण्डव । प्रददौ च मम प्रीत: सो<स्त्रं पाशुपतं महत्
ພຣະອົງກ່າວວ່າ: «ໂອ ປານດະວະ, ອາວຸດຣາວດຣະ (Raudra) ຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈະມາຢູ່ໃນຄອບຄອງຂອງເຈົ້າ»। ເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ—ປາສຸປະຕິ (Pāśupati)—ຜູ້ພໍໃຈໃນຂ້າພະເຈົ້າ, ໄດ້ປະທານອາວຸດປາສຸປະຕະ (Pāśupata) ອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງໃຫ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ.
Verse 52
उवाच च महादेवो दत्त्वा मे5स्त्रं सनातनम् | न प्रयोज्यं भवेदेतन्मानुषेषु कथठ्चन,अपना सनातन अस्त्र मुझे देकर महादेवजी फिर बोले--तुम्हें मनुष्योंपर किसी प्रकार इस अस्त्रका प्रयोग नहीं करना चाहिये
ເມື່ອພຣະມະຫາເທວະ (ພຣະສິວະ) ປະທານອາວຸດອັນອະມະຕະໃຫ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວ ພຣະອົງກ່າວອີກວ່າ: «ອາວຸດນີ້ຢ່າໄດ້ນຳໄປໃຊ້ຕໍ່ມະນຸດ ບໍ່ວ່າກໍລະນີໃດກໍຕາມ».
Verse 53
जगद् विनिर्दहेदेवमल्पतेजसि पातितम् | पीड्यमानेन बलवत् प्रयोज्यं स्याद्ू धनंजय
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: «ຖ້າເມື່ອປາໃສ່ຜູ້ມີຣັດສະໝີນ້ອຍ ມັນຈະເຜົາໂລກທັງປວງໄດ້ແນວນີ້ ແລ້ວມັນຄວນຖືກນຳໃຊ້ດ້ວຍພະລັງອັນແຮງກ້າ ຕໍ່ຜູ້ທີ່ແທ້ຈິງແຂງແກ່—ໂອ ທະນັນຊະຍະ!»
Verse 54
तदप्रतिहतं दिव्यं सर्वास्त्रप्रतिषिधनम्
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: «ອາວຸດນັ້ນບໍ່ອາດຕ້ານທານໄດ້ ເປັນອາວຸດທິບ ແລະມີອຳນາດຢັບຢັ້ງ ແລະລົບລ້າງອາວຸດອື່ນໆທັງປວງ».
Verse 55
उत्सादनममित्राणां परसेनानिकर्तनम्
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: «ມັນແມ່ນພະລັງທີ່ບີບບັງຄັບສັດຕູ ແລະຕັດທອນກອງທັບຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານ—ເປັນຜູ້ຂ້າສັດຕູ ແລະຜູ້ທຳລາຍກຳລັງສັດຕູ. ການໄດ້ມາຂອງມັນຍາກຢ່າງຫຼວງ. ແມ່ນແຕ່ເທວະ, ດານະວະ, ແລະຣາກສະສະ ກໍຍາກຈະທົນຕໍ່ແຮງອັນຕ້ານບໍ່ໄດ້ຂອງມັນ. ແລ້ວຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະສິວະ ຂ້າພະເຈົ້ານັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະຕໍ່ໜ້າຕາຂ້າພະເຈົ້າ ພຣະອົງທັງຫຼາຍກໍອັນຕະທານໄປ».
Verse 56
दुरासदं दुष्प्रसहं सुरदानवराक्षसै: । अनुज्ञातस्त्वहं तेन तत्रैव समुपाविशम्
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: «ອາວຸດ/ພະລັງທິບນັ້ນ ເຂົ້າໃກ້ຍາກຢ່າງຫຼວງ ແລະຕ້ານທານບໍ່ໄດ້—ແມ່ນແຕ່ເທວະ, ດານະວະ, ແລະຣາກສະສະກໍຕາມ. ແຮງຂອງມັນຍາກທີ່ໃຜຈະທົນໄດ້. ແລ້ວເມື່ອໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພຣະສິວະ ຂ້າພະເຈົ້າກໍນັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ; ແລະຕໍ່ໜ້າຕາຂ້າພະເຈົ້າ ພຣະອົງກໍອັນຕະທານໄປ».
Verse 57
प्रेक्षतश्नैेव मे देवस्तत्रैवान्तरधीयत
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: «ໃນຂະນະທີ່ຂ້ອຍຍັງຈ້ອງເບິ່ງຢູ່ ພຣະອົງຜູ້ເປັນທິບນັ້ນໄດ້ຄ່ອຍໆອັນຕະທານໄປຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ປະຫານສັດຕູ ແລະເປັນຜູ້ທໍາລາຍກອງທັບຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານ. ການເຂົ້າເຖິງພຣະອົງນັ້ນຍາກຢ່າງຫຼວງ; ແມ່ນແຕ່ເທວະ ດານະວະ ແລະຣາກສະສະ ກໍຍັງທົນກໍາລັງຂອງພຣະອົງໄດ້ຍາກ. ແລ້ວ ເມື່ອໄດ້ຮັບພຣະບັນຊາຂອງພຣະສິວະ ຂ້ອຍຈຶ່ງນັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະຕໍ່ໜ້າຕາຂ້ອຍ ພຣະອົງກໍອັນຕະທານໄປ».
Verse 167
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि निवातकवचयुद्धपर्वणि गन्धमादनवासे युधिष्ठटिरार्जुनसंवादे सप्तषष्ट्यधिकशततमो<ध्याय:
ດັ່ງນີ້ ໃນ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາກ «ວະນະພັຣວະ»—ໂດຍສະເພາະໃນຕອນວ່າດ້ວຍສົງຄາມກັບນິວາຕະກະວະຈະ—ໃນຄັ້ງທີ່ປານະດະວະພັກຢູ່ກັນທະມາດະນະ ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງຢຸທິສຖິຣະ ແລະ ອາຣະຈຸນ—ບົດທີ 167 ກໍສິ້ນສຸດລົງ. (ນີ້ແມ່ນຄໍາລົງທ້າຍບົດ ບໍ່ແມ່ນຄໍາກ່າວໃນເນື້ອເລື່ອງ.)
Verse 473
अमरत्वमपाहाय ब्रूहि यत् ते मनोगतम् । तदनन्तर मेरे धनुष और अक्षय बाणोंसे भरे हुए दोनों तरकस लेकर भगवान् शिवने मुझे ही दे दिये और कहा--'परंतप! ये अपने अस्त्र ग्रहण करो।' कुन्तीकुमार! मैं तुमसे संतुष्ट हूँ। बोलो
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງວາງເລື່ອງອະມະຕະພາບໄວ້ກ່ອນ ແລ້ວບອກສິ່ງທີ່ຢູ່ໃນໃຈຂອງທ່ານແທ້ໆ»។ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພຣະສິວະໄດ້ຢື່ນຄືນຄັນທະນູຂອງຂ້ອຍ ແລະກະບອກລູກສອນສອງໃບທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍລູກສອນບໍ່ຮູ້ຈົບ ໃຫ້ແກ່ຂ້ອຍ ແລ້ວກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ! ຈົ່ງຮັບອາວຸດເຫຼົ່ານີ້. ລູກຂອງກຸນຕີ! ຂ້ອຍພໍໃຈໃນເຈົ້າ. ຈົ່ງເວົ້າ—ວຽກໃດຂອງເຈົ້າຈະໃຫ້ຂ້ອຍສໍາເລັດ? ວິຣະບຸລຸດ! ຄວາມປາຖະໜາໃດທີ່ຢູ່ໃນໃຈເຈົ້າ ຈົ່ງບອກ ຂ້ອຍຈະເຮັດໃຫ້ສໍາເລັດ. ແຕ່ຈົ່ງລະເລີຍເລື່ອງອະມະຕະພາບ ແລ້ວບອກຄວາມປາຖະໜາຂອງເຈົ້າ»។
Verse 536
अस्त्राणां प्रतिघाते च सर्वथैव प्रयोजयेत् । “अपनेसे अल्पशक्तिवाले विपक्षी पर यदि इसका प्रहार किया जाय तो यह सम्पूर्ण विश्वको दग्ध कर देगा। धनंजय! जब शत्रुके द्वारा अपनेको बहुत पीड़ा प्राप्त होने लगे
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: «ອາວຸດນີ້ຄວນນໍາໃຊ້ທຸກປະການເພື່ອຕ້ານທານອາວຸດ. ຖ້າຂວ້າງໃສ່ຄູ່ຕໍ່ສູ້ທີ່ມີກໍາລັງນ້ອຍກວ່າ ມັນຈະເຜົາໄໝ້ໂລກທັງປວງ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ທະນັນຈະຍະ! ເມື່ອຖືກສັດຕູທໍາໃຫ້ເຈັບປວດຢ່າງໜັກ ຄວນໃຊ້ມັນເພື່ອປ້ອງກັນຕົນ. ເພື່ອທໍາລາຍອາວຸດທີ່ສັດຕູຍິງມາ ການນໍາໃຊ້ມັນຍ່ອມເໝາະສົມຢ່າງຍິ່ງ»។
Verse 546
मूर्तिमन्मे स्थित पारश्वे प्रसन्ने गोवृषध्वजे । इस प्रकार भगवान् वृषभध्वजके प्रसन्न होनेपर सम्पूर्ण अस्त्रोंका निवारण करनेवाला और कहीं भी कुण्ठित न होनेवाला दिव्य पाशुपतास्त्र मूर्तिमान् हो मेरे पास आकर खड़ा हो गया
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: ເມື່ອພຣະຜູ້ຊູທຸງຮູບງົວ (ວຶຣະສະພະທະວະຈະ) ພໍໃຈ ອາວຸດທິບ «ປາສຸປະຕະ»—ຜູ້ສາມາດລົບລ້າງອາວຸດທັງປວງ ແລະບໍ່ເຄີຍຜິດພາດໃນບ່ອນໃດ—ໄດ້ປາກົດເປັນຮູບກາຍ ແລະຢືນຢູ່ຂ້າງຂ້ອຍ.
Frequently Asked Questions
How to maintain disciplined agency when perception is compromised: Arjuna must act decisively while resisting panic and avoiding indiscriminate escalation amid māyā-driven sensory collapse.
Competence is ethical: trained discernment and proportionate response—matching specific threats with specific remedies—functions as a moral technology for stability under uncertainty.
No explicit phalaśruti is present in this chapter segment; its meta-significance is implicit, illustrating how instruction (Indra’s teaching) and composure transform chaos into intelligible, governable conditions.