
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ನಾರದನು ದೈತ್ಯರು ಮರುಸಂಘಟಿತರಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಇಂದ್ರನ ಹಿಂಜರಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಶರಣಾಗಿ ಸಹಾಯ ಬೇಡುತ್ತಾನೆ; ವಿಷ್ಣು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿ, ವರಗಳೂ ಷರತ್ತುಗಳೂ ತಂದಿರುವ ನಿಯಮ-ಬಂಧನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಸರಿಯಾದ ಗುರಿ—ಜಂಭ—ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ಉಪಾಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ದೇವಸೇನೆಯ ವ್ಯೂಹವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಏಕಾದಶ ರುದ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಗ್ರಸರರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ; ಅವರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಲ್ಲಿ ಗಜಾಸುರ ವಧ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ-ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪ್ರಸಂಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ದೀರ್ಘ ಅಸ್ತ್ರಸಂಘರ್ಷ ನಡೆಯುತ್ತದೆ—ಮೌಶಲ, ಶೈಲ, ವಜ್ರ, ಆಗ್ನೇಯ, ವಾರುಣ, ವಾಯವ್ಯ, ನಾರಸಿಂಹ, ಗಾರುಡ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಶಮನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಪಾಶುಪತ/ಅಘೋರ ಮಂತ್ರಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಸ್ತ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಕ್ರಮವೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿಷ್ಣು-ಪ್ರಭಾವಿತ ಬಾಣಗಳ ಸರಣಿಯಿಂದ ಜಂಭನು ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ದೈತ್ಯರು ತಾರಕನ ಬಳಿಗೆ ಓಡುತ್ತಾರೆ. ತಾರಕನು ದೇವರನ್ನು ಮಣಿಸಿದಾಗ, ವಿಷ್ಣು ಕಪಿ-ವೇಷದ ಛಲದಿಂದ ತಾರಕನ ಸಭೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕಾಲ-ಕರ್ಮ ಕುರಿತು ಉಪದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾನೆ—ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಅನಿತ್ಯತೆ, ಕರ್ತೃತ್ವಮೋಹ, ಧರ್ಮದ ಅವಶ್ಯಕತೆ. ತಾರಕನು ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ದೇವರಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಗೆ ಆಡಳಿತದ ಹೊಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಾಧೀನ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಅಧಿಕಾರದಡಿ ಲೋಕಪದಗಳ ಪುನರ್ವಿಭಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Verse 1
नारद उवाच । तमालोक्य पलायंतं विध्वस्तध्वजकार्मुकम् । दैत्यांश्च मुदितानिंद्रः कर्तव्यं नाध्यगच्छत
ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಧ್ವಜವೂ ಧನುಸ್ಸೂ ನಾಶವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಲಾಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ದೈತ್ಯರು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನೂ ಕಂಡು, ಇಂದ್ರನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾರದೆ ಹೋದನು.
Verse 2
अथायान्निकटं विष्णोः सुरेशस्त्वरयान्वितः । उवाच चैनं मधुरमुत्साहपरिबृंहितम्
ಆಗ ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಉತ್ಸಾಹ ಹಾಗೂ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।
Verse 3
किमेभिः क्रीडसे देव दानवैर्दुष्टमानसैः । दुर्जनैर्लब्धरंध्रस्य पुरुषस्य कुतः क्रियाः
ಹೇ ದೇವಾ! ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನ ದಾನವರೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಏಕೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ದುರ್ಜನರಿಗೆ ಸಿಡಿಲು ಸಿಕ್ಕರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವ ಶುಭಕರ್ಮ ಮಾಡಬಲ್ಲನು?
Verse 4
शक्तेनोपेक्षितो नीचो मन्यते बलमात्मनः । तस्मान्न नीचं मतिमानुषेक्षेत कथंचन
ಶಕ್ತನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಿದರೆ ನೀಚನು ತನ್ನಲ್ಲೇ ಬಲವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಯು ಯಾವತ್ತೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನೀಚನನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು।
Verse 5
अथाग्रेसरसंपत्त्या रथिनो जयमाययुः । कस्ते सखाभवत्पूर्वं हिरण्याक्षवधे विभो
ನಂತರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಪಡೆದು ರಥಿ ಯೋಧರು ಜಯದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಹೇ ವಿಭೋ! ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷವಧದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸಮಾನ ಸಖನು ಯಾರು?
Verse 6
हिरण्यकशिपुर्दैत्यो वीर्यशाली मदोद्धतः । प्राप्य त्वां तृमवन्नष्टस्तत्र कोऽग्रेसरस्तव
ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ದೈತ್ಯನು ವೀರ್ಯಶಾಲಿ, ಮದದಿಂದ ಉಬ್ಬಿದ್ದವನು; ನಿನ್ನನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ತೃಣದಂತೆ ನಾಶವಾಯಿತು—ಹಾಗಾದರೆ ನಿನಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಯಾರು?
Verse 7
पूर्वं प्रतिबला दैत्या मधुकैटभसन्निभाः । निविष्टास्त्वां तु संप्राप्य शलभा इव पावकम्
ಹಿಂದೆ ಮಧು–ಕೈಟಭರಂತೆ ಮಹಾಬಲ ದೈತ್ಯರು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದರು; ಆದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ತಲುಪಿದ ಕ್ಷಣವೇ ಅವರು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಶಲಭಗಳಂತೆ ನಾಶರಾದರು.
Verse 8
युगेयुगे च दैत्यानां त्वत्तो नाशोऽभवद्धरे । तथैवाद्येह भीतानां त्वं हि विष्णो सुराश्रयः
ಹೇ ಧರಾಧರ! ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರ ನಾಶವು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ಭೀತರಾದ ದೇವರಿಗೆ ನೀನೇ ಆಶ್ರಯ, ಹೇ ವಿಷ್ಣು।
Verse 9
एवं संनोदितो विष्णुर्व्यवर्धत महाभुजः । बलेन तेजसा ऋद्ध्या सर्वभूताश्रयोऽरिहा
ಈ ರೀತಿ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಮಹಾಬಾಹು ವಿಷ್ಣು ಬಲ, ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ವೃದ್ಧಿಗೊಂಡನು—ಅವನು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆಶ್ರಯ, ಶತ್ರುಹಂತಕನು.
Verse 10
अथोवाच सहस्राक्षं केशवः प्रहसन्निव । एवमेतद्यथा प्राह भवानस्मद्गतं वचः
ನಂತರ ಕೇಶವನು ನಗುವಿನಂತೆ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ಹೌದು, ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಇದೆ; ನಿಮ್ಮ ವಚನವೇ ನನಗೆ ತಲುಪಿದೆ।”
Verse 11
त्रैलोक्यदानवान्सर्वान्दग्धुं शक्तः क्षणादहम् । दुर्जस्तारकः किं तु मुक्त्वा सप्तदिनं शिशुम्
“ನಾನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಲೋಕದ ಎಲ್ಲಾ ದಾನವರನ್ನು ದಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥನು; ಆದರೆ ಆ ದುರ್ಜಯ ತಾರಕ—ಏಳು ದಿನದ ಶಿಶುವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ—(ವಿಶೇಷ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವನು).”
Verse 12
महिषश्चैव शुंभश्च उभौ वध्यौ च योषिता । जंभो दुर्वाससा शप्तः शक्रवध्यो भवानिति । तस्मात्त्वं दिव्यवीर्येण जहि जंभं मदोत्कटम्
ಮಹಿಷನೂ ಶುಂಭನೂ—ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ವಧ್ಯರು. ಆದರೆ ಜಂಭನಿಗೆ ದುರ್ವಾಸರು ಶಾಪ ನೀಡಿದರು—‘ನೀನು ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನಿಂದ ವಧಿಸಲ್ಪಡುವೆ.’ ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ದಿವ್ಯವೀರ್ಯದಿಂದ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಜಂಭನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು.
Verse 13
अवध्यः सर्वभूतानां त्वामृते स तु दानवः
ಆ ದಾನವನು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಅವಧ್ಯನು—ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.
Verse 14
मया गुप्तो रणे जंभो जगत्कंटकमुद्धर । तद्वैकुंठवचः श्रुत्वा सहस्राक्षोमरारिहा
‘ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಂಭನು ನನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ; ಜಗತ್ತಿನ ಆ ಕಂಟಕವನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕು.’ ವೈಕುಂಠನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ—ಅಮರರ ಶತ್ರುಹಂತ—(ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದನು).
Verse 15
समादिशत्सुराध्यक्षान्सैन्यस्य रचनां प्रति । ततश्चाभ्यर्थितो देवैर्विष्णुः सैन्यमकल्पयत्
ಅವನು ದೇವಾಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಸೇನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕುರಿತು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ದೇವರುಗಳ ವಿನಂತಿಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುವು ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದನು.
Verse 16
यत्सारं सर्वलोकस्य वीर्यस्य तपसोऽपि च । तदैकादश रुद्रांश्च चकाराग्रेसरान्हरिः
ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಸಾರವೂ, ವೀರ್ಯದ ಸಾರವೂ, ತಪಸ್ಸಿನ ಸಾರವೂ ಆಗಿರುವ ಅದನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಹರಿಯು ಏಕಾದಶ ರುದ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಗ್ರನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
Verse 17
व्यालीढांगा महादेवा बलिनो नीलकंधराः । चंद्रखंडत्रिपुंड्राश्च पिंगाक्षाः शूलपाणयः
ಆ ಮಹಾದೇವರು ವ್ಯಾಲೀಢ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತರು—ಅತಿಬಲಶಾಲಿಗಳು, ನೀಲಕಂಠರು; ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಖಂಡ, ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಧರಿಸಿ, ಪಿಂಗಳನೇತ್ರರು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಗಳು।
Verse 18
पिंगोत्तुंगजटाजूटाः सिंहचर्मावसायिनः । भस्मोद्धूलितगात्राश्च भुजमंडलभैरवाः
ಅವರಿಗೆ ಪಿಂಗಳವರ್ಣದ, ಎತ್ತರವಾದ ಜಟಾಜೂಟಗಳು; ಸಿಂಹಚರ್ಮ ಧರಿಸಿದವರು; ದೇಹವೆಲ್ಲ ವಿಭೂತಿಯಿಂದ ಧೂಳಿಪಟಲಿತ, ಭುಜಮಂಡಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಭೈರವಸ್ವರೂಪ ಭಯಂಕರರು।
Verse 19
कपालीशादयो रुद्रा विद्रावितमहाऽसुराः । कपाली पिंगलो भीमो विरुपाक्षो विलोहितः
ಕಪಾಲೀಶ ಮೊದಲಾದ ರುದ್ರರು—ಮಹಾಸುರರನ್ನು ಓಡಿಸಿದವರು—ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು: ಕಪಾಲೀ, ಪಿಂಗಳ, ಭೀಮ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ವಿಲೋಹಿತ।
Verse 20
अजकः शासनः शास्ता शंभुश्चंद्रो भवस्तथा । एत एकादशनंतबला रुद्राः प्रभाविनः
ಅಜಕ, ಶಾಸನ, ಶಾಸ್ತಾ, ಶಂಭು, ಚಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಭವ—ಇವರು (ಆದಿಯಾಗಿ) ಏಕಾದಶ ರುದ್ರರು; ಅನಂತಬಲಸಂಪನ್ನರು, ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಗಳು।
Verse 21
अपालयंत त्रिदशान्विगर्जंत इवांबुदाः । हिमाचलाभे महति कांचनांबुरुहस्रहि
ಅವರು ತ್ರಿದಶರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ, ಮಳೆಮೋಡಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಹಿಮಾಚಲಸಮಾನ ಮಹತ್ತಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ಸ್ವರ್ಣಕಮಲಗಳ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿದ್ದರು।
Verse 22
प्रचंचलमहाहेमघंटासंहतिमंडिते । ऐरावते चतुर्दंते मत्तमातंग आस्थितः
ಊಗಾಡುವ ಮಹಾಸುವರ್ಣ ಘಂಟೆಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಚತುರ್ಧಂತ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಗಜರಾಜ ಐರಾವತದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಆರೂಢನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 23
महामदजलस्रावे कामरूपे शतक्रतुः । तस्थौ हिमगिरेः श्रृंगे भानुमानिव दीप्तिमान् । तस्यारक्षत्पदं सव्यं मारुतोऽमितविक्रमः
ಮಹಾಮದಜಲಧಾರೆ ಸುರಿಸುವ ಕಾಮರೂಪ ಗಜದ ಮೇಲೆ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಹಿಮಗಿರಿಯ ಶೃಂಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ದೀಪ್ತನಾಗಿ ನಿಂತನು; ಅವನ ಎಡಪದಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಮಿತವಿಕ್ರಮ ಮಾರುತನು ಕಾಪಾಡಿದನು।
Verse 24
जुगोपापरमग्निश्च ज्वालापूरितदिङ्मुखः । पृष्ठरक्षोऽभव द्विष्णुः समरेशः शतक्रतोः
ಜ್ವಾಲೆಗಳಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮುಖಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದ ಪರಮ ಅಗ್ನಿ ಹಿಂಬದಿ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ನಿಂತನು; ಸಮರೇಶ್ವರ ದ್ವಿಷ್ಣು ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಯ ಪೃಷ್ಠಪಾಲಕನಾದನು।
Verse 25
आदित्या वसवो विश्वे मरुतश्चाश्विनावपि । गंधर्वा राक्षसा यक्षाः सकिंनरमहोरगाः
ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಮರುತರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನರು; ಗಂಧರ್ವರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಯಕ್ಷರು, ಕಿನ್ನರರು ಹಾಗೂ ಮಹೋರಗರು (ಮಹಾಸರ್ಪಗಳು) ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದರು।
Verse 26
कोटिशःकोटिशः गृत्वा वृंदं चिह्नोपलक्षितम् । विश्रावयंतः स्वां कीर्तिं बंदिवृन्दैः पुरः सरैः
ಅವರು ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಭಿನ್ನ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ದಳಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು; ಮುಂಚೆ ಸಾಗಿದ ಬಂದಿವೃಂದಗಳು ಅವರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಘೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।
Verse 27
चेलुर्दैत्यवधे दृप्ता नानावर्णायुधध्वजाः
ದೈತ್ಯವಧದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಸಿತರಾದ ಅವರು ನಾನಾವರ್ಣದ ಆಯುಧಗಳನ್ನೂ ಧ್ವಜಗಳನ್ನೂ ಧರಿಸಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆದರು।
Verse 28
शतक्रतोरमरनिकायपालिता पताकिनी याननिनादनादिता । सितोन्नतध्वजपटकोटिमंडिता बभूव सा दितिसुतोकवर्धिनी
ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ)ನ ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಪಾಲಿತವಾದ ಆ ಪತಾಕಿನೀ ಸೇನೆ ರಥಗಳ ನಾದದಿಂದ ಘೋಷಿಸಿತು; ಎತ್ತರದ ಶ್ವೇತ ಧ್ವಜಪಟಗಳ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಮಂಡಿತವಾಗಿ, ದಿತಿಪುತ್ರರ ಭಯದುಃಖವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಬಂತು।
Verse 29
आयांतीं तां विलोक्याथ सुरसेनां गजासुरः । गजरूपी महांश्चैव संहारांभोधिविक्रमः
ಬರುತ್ತಿದ್ದ ದೇವಸೇನೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಗಜಾಸುರನು—ವಿಶಾಲ, ಗಜರೂಪಿ, ಸಂಹಾರಸಾಗರಸಮಾನ ವಿಕ್ರಮವಂತ—ಎದುರಿಗೆ ಮುಂದಾದನು।
Verse 30
परश्वधायुधो दैत्यो दशनौष्ठकसंपुटः । ममर्द चरणे देवांश्चिक्षेपान्यान्करेण च
ಪರಶು ಆಯುಧಧಾರಿಯಾದ ಆ ದೈತ್ಯನು ಹಲ್ಲು-ತುಟಿಗಳನ್ನು ಬಿಗಿದು ಭೀಕರನಾಗಿ; ಕೆಲ ದೇವರನ್ನು ಪಾದಗಳಿಂದ ನುಚ್ಚಿ, ಇತರರನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಎತ್ತಿ ಎಸೆದನು।
Verse 31
परान्परशुना जघ्ने दैत्येंद्रो रौद्रविक्रमः । तस्यैवं निघ्नतः क्रुद्धा देवगन्धर्वकिंनराः
ರೌದ್ರವಿಕ್ರಮಿಯಾದ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಪರಶುವಿನಿಂದ ಅನೇಕರನ್ನು ಹೊಡೆದು ಕೆಡವಿದನು; ಅವನು ಹೀಗೆ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿರಲು ದೇವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಕಿನ್ನರರು ಕೋಪಗೊಂಡರು।
Verse 32
मुमुचुः संहताः सर्वे चित्रशस्त्रास्त्रसंहतिम् । परश्वधांश्च चक्राणि भिण्डिपालान्समुद्गरान्
ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ವಿಚಿತ್ರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿದರು—ಪರಶುಗಳು, ಚಕ್ರಾಯುಧಗಳು, ಭಿಣ್ಡಿಪಾಲಗಳು, ಮಹಾಮುದ್ಗರಗಳು।
Verse 33
कुन्तान्प्रासाञ्छरांस्तीक्ष्णान्मुद्गरांश्चापि दुःसहान् । तान्सर्वान्सोग्रसद्दैत्यो यूथपः कवलानिव
ಕುಂತಗಳು, ಪ್ರಾಸಗಳು, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳು, ದುಃಸಹ ಮುದ್ಗರಗಳು—ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಆ ದೈತ್ಯನು ಯೂಥಪತಿ ಕವಳಗಳಂತೆ ನುಂಗಿಬಿಟ್ಟನು।
Verse 34
कोपस्फुरितदंष्ट्राग्रः करस्फोटेन नादयन् । सुरान्नघ्नंश्चराराजौ दुष्प्रेक्ष्यः सोऽथ दानवः
ಕೋಪದಿಂದ ದಂಷ್ಟ್ರಾಗ್ರಗಳು ಕಂಪಿಸುತ್ತ, ಕೈಚಪ್ಪಾಳೆಯ ನಾದದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತ, ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಆ ದಾನವನು ದೇವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತ ದುರ್ದರ್ಶನೀಯನಾದನು।
Verse 35
यस्मिन्यस्मिन्निपतति सुर वृंदे गजासुरः । तस्मिस्तीस्मिन्महाशब्दो हाहाकारो व्यजायत
ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಗಜಾಸುರನು ದೇವವೃಂದದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಶಬ್ದವೂ ‘ಹಾಹಾಕಾರ’ವೂ ಉಂಟಾಯಿತು।
Verse 36
अथ विद्रवमानं तब्लं प्रेक्ष्व समंततः । रुद्राः परस्परं प्रोचुरहंकारोत्थितार्चिषः
ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಹಂಕಾರೋದ್ಭವ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತರಾದ ರುದ್ರರು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು।
Verse 37
भोभो गृह्णत दैत्येंद्रं भिंदतैनं महाबलाः । कर्षतैनं शितैः शूलैर्भञ्जतैनं हि मर्मसु
ಓಹೋ! ಓಹೋ! ಈ ದೈತ್ಯರಾಜನನ್ನು ಹಿಡಿಯಿರಿ! ಎಲೈ ಮಹಾಬಲಿಗಳೇ, ಇವನನ್ನು ಸೀಳಿರಿ! ಹರಿತವಾದ ತ್ರಿಶೂಲಗಳಿಂದ ಇವನನ್ನು ಎಳೆಯಿರಿ ಮತ್ತು ಇವನ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆದು ಪುಡಿಮಾಡಿರಿ!
Verse 38
कपाली वाक्यमाकर्ण्य शूलं सितशितंमुखे । संमार्ज्य वामहस्तेन संरंभाद्विवृतेक्षणः
ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಪಾಲಿಯು ಆವೇಶದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅಗಲಿಸಿ, ತನ್ನ ಎಡಗೈಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಹರಿತವಾದ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಒರೆಸಿದನು.
Verse 39
प्रोत्फुल्लारुणनीलाब्जसंहतिः सर्वतो दिशः । अथागाद्भुकुटीवक्रो दैत्येंद्राभिमुखो रणे
ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಕಮಲಗಳ ಸಮೂಹವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ನಂತರ ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಗಂಟಿಕ್ಕಿ, ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರಾಜನಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆದನು.
Verse 40
दृढेन मुष्टिबन्धेन शूलं विषृभ्य निर्मलः । जघान कुम्भदेशे तु कपाली गजदानवम्
ನಿರ್ಮಲನಾದ ಕಪಾಲಿಯು ತನ್ನ ಮುಷ್ಟಿಯ ದೃಢವಾದ ಹಿಡಿತದಿಂದ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಆ ಗಜಾಸುರನ ಕುಂಭಸ್ಥಳಕ್ಕೆ (ತಲೆಗೆ) ಹೊಡೆದನು.
Verse 41
ततो दशापि ते रुद्रा निर्मलायोमयै रणे । जघ्नुः शूलैस्तु दैत्येंद्रं शैलवर्ष्माणमाहवे
ಆಗ ಆ ಹತ್ತು ಜನ ನಿರ್ಮಲ ರುದ್ರರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಬ್ಬಿಣದ ತ್ರಿಶೂಲಗಳಿಂದ ಪರ್ವತದಂತೆ ದೇಹವಿದ್ದ ಆ ದೈತ್ಯರಾಜನನ್ನು ಹೊಡೆದರು.
Verse 42
सुस्राव शोणितं पश्चात्सर्वस्रोतस्सु तस्य वै । शूलरक्तेन रुद्रस्य शुशुभे गजदानवः
ಆನಂತರ ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ರೋತಸ್ಸುಗಳಿಂದ ರಕ್ತವು ಹರಿದುಬಂತು; ರುದ್ರನ ಶೂಲ-ರಕ್ತದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾದ ಆ ಗಜದಾನವನು ಭಯಾನಕ ದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ಶೋಭಿಸಿದನು।
Verse 43
प्रोत्फुल्लामलनीलाब्जं शरदीवामलं सरः । भस्मशुभ्रतनुच्छायै रुद्र र्हंसैरिवावृतम्
ಅವನು ಶರದೃತುವಿನ ನಿರ್ಮಲ ಸರೋವರದಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟನು—ಕಲ್ಮಷರಹಿತ ನೀಲಪದ್ಮಗಳು ಅರಳಿದಂತೆ; ಭಸ್ಮಧವಳ ದೇಹಛಾಯೆಯ ರುದ್ರಹಂಸಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾದಂತೆ।
Verse 44
क्रुद्धं कपालिनं दैत्यः प्रचलत्कर्णपल्लवः । भवं च दन्तैर्बिभिदे नाभिदेशे जगासुरः
ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ದೈತ್ಯನು ಕಿವಿಪಲ್ಲವಗಳನ್ನು ಅಲೆಯುತ್ತ ಕಪಾಲಿಯನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು; ಆ ಗಜಾಸುರನು ತನ್ನ ದಂತಗಳಿಂದ ಭವನನ್ನು ನಾಭಿಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೇದಿಸಿದನು।
Verse 45
दृष्ट्वानुरक्तं रुद्राभ्यां नवरुद्रास्ततो द्रुतम् । विव्यधुर्विशिखैः शूलैः शरीरममरद्विषः
ಅವನು ಇಬ್ಬರು ರುದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ನವರುದ್ರರು ತಕ್ಷಣ ಬಾಣಸಮಾನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶೂಲಗಳಿಂದ ದೇವದ್ವೇಷಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಭೇದಿಸಿದರು।
Verse 46
ततः कपालिनं त्यक्त्वा भवं चासुरपुंगवः । वेगेन कुपितो दैत्यो नव रुद्रानुपाद्रवत् । ममर्द चरणाघातैर्दन्तैश्चापि करेण च
ನಂತರ ಅಸುರಪುಂಗವನು ಕಪಾಲಿ ಮತ್ತು ಭವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕೋಪದಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ನವರುದ್ರರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು; ಪಾದಾಘಾತಗಳಿಂದಲೂ, ದಂತಗಳಿಂದಲೂ, ಕೈಯಿಂದಲೂ ಅವರನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿಸಿದನು।
Verse 47
ततोऽसौ शूलयुद्धेन श्रममासादितो यदा । तदा कपाली जग्राह करमस्यामरद्विषः
ಆಗ ಶೂಲಯುದ್ಧದಿಂದ ಅವನು ಶ್ರಮಾಕ್ರಾಂತನಾದಾಗ, ದೇವದ್ವೇಷಿಯಾದ ಆ ಅಸುರನ ಕೈಯನ್ನು ಕಪಾಲೀ ಹಿಡಿದನು.
Verse 48
भ्रामयामास चातीव वेगेन च गजासुरम् । दृष्ट्वाश्रमातुरं दैत्यं किंचिच्च्यावितजीवितम्
ಮತ್ತೆ ಅವನು ಅತೀವ ವೇಗದಿಂದ ಗಜಾಸುರನನ್ನು ಸುತ್ತಿಸಿ ತಿರುಗಿಸಿದನು; ಶ್ರಮದಿಂದ ಆಕ್ರಾಂತನಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಲುಗಾಡಿದ ದೈತ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿ.
Verse 49
निरुत्साहं रणे तस्मिन्गतयुद्धोत्सवोऽभवत् । ततो भ्रमत एवास्य चर्म उत्कृत्त्य भैरवम्
ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿರುತ್ಸಾಹನಾಗಿ, ಯುದ್ಧೋತ್ಸವದ ರಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು; ನಂತರ ಅವನು ಇನ್ನೂ ತಿರುಗುತ್ತಿರಲಾಗಿ ಭೈರವನು ಅವನ ಚರ್ಮವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 50
स्रवत्सर्वांगर क्तौघं चकारांबरमात्मनः । तुष्टुवुस्तं तदा देवा बहुधा बहुभिः स्तवैः
ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗಗಳಿಂದ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹಗಳು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅದನ್ನೇ ಅವನು ತನ್ನಿಗೆ ಅಂಬರದಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸ್ತವಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
Verse 51
ऊचुश्चैनं चयो हन्यात्स म्रियेत ततस्त्वसौ । दृष्ट्वा कपालिनो रूपं गजचर्मांबरावृतम्
ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ಯಾರು ಇವನನ್ನು ಹೊಡೆಯುವನೋ ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾಯುವನು.” ಏಕೆಂದರೆ ಕಪಾಲಧಾರಿಯ ಆ ರೂಪ—ಗಜಚರ್ಮಾಂಬರದಿಂದ ಆವೃತ—ನೋಡಿ ಎಲ್ಲರೂ ಭೀತರಾದರು.
Verse 52
वित्रेसुर्दुद्रुवुर्जघ्नुर्निपेतुश्च सहस्रशः । एवं विलुलिते तस्मिन्दानवेन्द्रे महाबले
ಅವರು ಭೀತರಾದರು—ಕೆಲವರು ಓಡಿಹೋದರು, ಕೆಲವರು ಹೊಡೆದರು, ಸಾವಿರಾರು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದರು. ಹೀಗೆ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ದಾನವೇಂದ್ರನು ಅಸ್ಥಿರನಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ—
Verse 53
गजं मत्तमथारुह्य शतदुन्दुभिनादितम् । निमिरभ्यपतत्तूर्णं सुरसैन्यानि लोडयन्
ಮತ್ತ ಗಜವನ್ನು ಏರಿ, ನೂರು ದುಂದುಭಿಗಳ ನಾದದ ನಡುವೆ, ನಿಮಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿ ದೇವಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ತುಳಿದು ಚದುರಿಸಿದನು।
Verse 54
यांयां निमिगजो याति दिशं तांतां सवाहनाः । दुद्रुवुश्चुक्रुशुर्देवा भयेनाकंपिता मुहुः
ನಿಮಿಯ ಗಜವು ಯಾವ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೋ, ಆ ಆ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳೊಡನೆ ಓಡಿ, ಕೂಗಿ, ಭಯದಿಂದ ಮರುಮರು ನಡುಗಿದರು।
Verse 55
गन्धेन सुरमातंगा दुद्रुवुस्तस्य हस्तिनः । पलायितेषु सैन्येषु सुराणां पाकशासनः
ಆ ಆನೆಯ ವಾಸನೆಯಿಂದಲೇ ದೇವರ ಮಾತಂಗಗಳು ಓಡಿಹೋದವು. ದೇವಸೈನ್ಯಗಳು ಪಲಾಯನಗೊಂಡಾಗ, ಪಾಕಶಾಸಕ ಇಂದ್ರನು ಸಂಕಟದ ಎದುರು ನಿಂತನು।
Verse 56
तस्थौ दिक्पालकैः सार्धमष्टभिः केशवेन च । संप्राप्तस्तस्य मातंगो यावच्छक्रगजं प्रति
ಅವನು ಕೇಶವನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದನು. ಆಗ ಆ ಮಾತಂಗವು ಮುಂದುವರಿದು ಶಕ್ರನ ಗಜ ಐರಾವತದ ಎದುರಿಗೆ ತನಕ ತಲುಪಿತು।
Verse 57
तावच्छक्रगजो भीतो मुक्त्वा नादं सुभैरवम् । ध्रियमाणोऽपि यत्नेन चकोर इव तिष्ठति
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಶಕ್ರನ ಗಜವು ಭೀತನಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಭೈರವ ನಾದವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು; ಬಹು ಯತ್ನದಿಂದ ಹಿಡಿದರೂ ಚಕೋರ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿತು।
Verse 58
पलायति गजे तस्मिन्नारूढः पाकशासनः । विपरीतमुखं युद्धं दानवेन्द्रेण सोऽकरोत्
ಆ ಗಜವು ಓಡಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾದ ಪಾಕಶಾಸನ (ಇಂದ್ರ)ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ದಾನವೇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು।
Verse 59
शतक्र तुस्तु शूलेन निमिं वक्षस्यताडयत् । गदया दंतिनं तस्य गल्लदेशेहनद्भृशम्
ಆಮೇಲೆ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ)ನು ಶೂಲದಿಂದ ನಿಮಿಯ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದನು; ಮತ್ತು ಗದೆಯಿಂದ ಆ ದಂತಿಯ ಗಲ್ಲಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಹರಿಸಿದನು।
Verse 60
तं प्रहारचिंत्यैव निमिर्निर्भयपौरुषः । ऐरावतं कटीदेशे मुद्गरेणाभ्यताडयत्
ಪ್ರಹಾರವನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ನಿರ್ಭಯ ಪೌರುಷವಂತನಾದ ನಿಮಿಯು ಮುದ್ಗರದಿಂದ ಐರಾವತನ ಕಟಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು।
Verse 61
स हतो मुद्गरेणाथ शक्रकुञ्जर आहवे । जगाम पश्चात्पद्भ्यां च पृथिवीं भूधराकृतिः
ಆಹವದಲ್ಲಿ ಮುದ್ಗರದ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಶಕ್ರನ ಕುಂಜರನು ತತ್ತರಿಸಿದನು; ಪರ್ವತಾಕಾರದ ಆ ಗಜವು ಹಿಂದುಹಿಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ಕೊನೆಗೆ ಭೂಮಿಗೆ ಕುಸಿದನು।
Verse 62
लाघवात्क्षिप्रमुत्थाय ततोऽमरमहागजः । रणादपससर्पाथ भीषितो निमिहस्तिना
ಆಮೇಲೆ ಆ ಅಮರ ಮಹಾಗಜನು ಚುರುಕಿನಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದನು; ನಿಮಿಯ ಗಜಸಮಾನ ಬಲದಿಂದ ಭೀತನಾದನು।
Verse 63
ततो वायुर्ववौ रूक्षो बहुशर्करपांशुलः । सम्मुखो निमिमातंगोऽकंपनोऽचलकंपनः । स्रुतरक्तो बभौ शैलो घनधातुह्रदो यता
ನಂತರ ಕಲ್ಲುಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಧೂಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಠೋರ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು. ಎದುರಿಗೆ ನಿಮಿ—ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಗಜ—ಅಕಂಪನಾಗಿ ನಿಂತನು, ಆದರೂ ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಕಂಪಿಸುವವನು; ರಕ್ತಧಾರೆ ಹರಿದು ಅವನು ಘನ ಧಾತುರೇಖೆಗಳೂ ಕೆಂಪು ಹ್ರದಗಳೂ ಇರುವ ಶೈಲದಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟನು।
Verse 64
धनेशोऽपि गदां गुर्वी तस्य दानवहस्तिनः । मुमोच वेगान्न्यपतत्सा गदा तस्य मूर्धनि
ಧನೇಶ (ಕುಬೇರ)ನೂ ಆ ದಾನವ-ಗಜದ ಮೇಲೆ ಭಾರವಾದ ಗದೆಯನ್ನು ವೇಗದಿಂದ ಎಸೆದನು; ಆ ಗದೆ ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು।
Verse 65
गजो गदानिपातेन स तेन परिमूर्छितः । दंतैर्भित्वा धरां वेगात्पपाताचलसन्निभः
ಗದೆಯ ಬಡಿತದಿಂದ ಆ ಗಜನು ಮೂರ್ಚಿತನಾದನು; ದಂತಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೀರಿ, ವೇಗದಿಂದ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದನು।
Verse 66
पतिते च गजे तस्मिन्सिंहनादो महानभूत् । सर्वतः सुरसैन्यानां गजबृंहितबृंहितः
ಆ ಗಜನು ಬಿದ್ದಾಗ ದೇವಸೈನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಹಾಸಿಂಹನಾದ ಎದ್ದಿತು; ಅದು ಗಜಗಳ ಘೋಷದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು।
Verse 67
हेषारवेण चाश्वानां राणास्फोटैश्च धन्विनाम् । गजं तं निहतं दृष्ट्वा निमिं चापि पराङ्मुखम्
ಕುದುರೆಗಳ ಹೇಷಾರವ ಹಾಗೂ ಧನುರ್ಧರರ ಧನುಷ್ಯಪ್ರತ್ಯಂಚೆಯ ಝಂಕಾರದ ನಡುವೆ, ಆ ಗಜವು ಹತನಾದುದನ್ನೂ, ನಿಮಿ ಪರಾಂಗ್ಮುಖನಾದುದನ್ನೂ ನೋಡಿ।
Verse 68
सुराणां सिंहनादं च सन्नादितदिगंतरम् । जंभो जज्वाल कोपेन संदीप्त इव पावकः
ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಾದಗೊಳಿಸಿದ ದೇವರ ಸಿಂಹನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಜಂಭನು ಕೋಪದಿಂದ ಜ್ವಲಿಸಿದನು—ಸಂದೀಪ್ತ ಪಾವಕದಂತೆ।
Verse 69
ततः स कोपरक्ताक्षो ध्नुष्यारोप्य सायकम् । तिष्ठेति चाब्रवीत्तारं सारथिं चाप्यनंदयत्
ನಂತರ ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ಧನುಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬಾಣವನ್ನು ಏರಿಸಿ, “ನಿಲ್ಲು!” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಸಾರಥಿ ತಾರನನ್ನೂ ಉತ್ತೇಜಿಸಿದನು।
Verse 70
तमायांतमभिप्रेक्ष्य धनुष्याहितसा यकम् । शतक्रतुरदीनात्मा दृढमादत्त कार्मुकम्
ಧನುಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬಾಣ ಹೇರಿಕೊಂಡು ಅವನು ಮುಂದುವರಿಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಚಲಚಿತ್ತ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ದೃಢವಾಗಿ ತನ್ನ ಧನುಷ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದನು।
Verse 71
बाणं च तैलधौताग्रमर्धचंद्रमजिह्मगम्
ಮತ್ತೆ ಅವನು ಒಂದು ಬಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು—ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಮೆರುಗುಗೊಂಡ ಅಗ್ರಭಾಗವುಳ್ಳದು, ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದದು, ವಕ್ರವಾಗದೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಾರುವದು।
Verse 72
तेनास्यट सशरं चापं चिच्छेद बलवृत्रहा । अपास्य तद्धनुश्छिन्नं जंभो दानवनंदनः
ಆ ಬಾಣದಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠ ವೃತ್ರಹಂತನು ಬಾಣসহಿತ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಚ್ಛೇದಿಸಿದನು. ಮುರಿದ ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದಾನವರಾನಂದನ ಜಂಭನು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧನಾದನು।
Verse 73
अन्यत्कार्मुकादाय वेगवद्भारसाधनम् । शरांश्चाशीविषाकारांस्तैलधौताजिह्मगान्
ನಂತರ ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದನು—ವೇಗವಂತದು, ಭಾರವಾದ ತಾಣವನ್ನು ಸಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳದು. ಜೊತೆಗೆ ವಿಷಸರ್ಪಾಕಾರದ, ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಮೆರುಗುಗೊಂಡ, ನೇರವಾಗಿ ಹಾರುವ ಬಾಣಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು।
Verse 74
शक्रं विव्याध दशभिर्जत्रुदेशे च पत्रिबिः । हृदये च त्रिभिश्चैव द्वाभ्यां च स्कन्धयोर्द्वयोः
ಅವನು ಶಕ್ರನನ್ನು ಜತ್ರುಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧನಾಗಿಸಿದನು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮೂರರಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡೂ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ ಎರಡರಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು।
Verse 75
शक्रोपि दानवेन्द्राय बाणजालम भीरयन् । अप्राप्तान्दानवेन्द्रस्तु शराश्छक्रभुजेरितान्
ಶಕ್ರನೂ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ದಾನವೇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಜಾಲವನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು. ಆದರೆ ದಾನವರಾಜನು ಶಕ್ರನ ಭುಜದಿಂದ ಹೊರಟ ಆ ಶರಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಮುನ್ನವೇ ಕತ್ತರಿಸಿ ಕೆಡವಿದನು।
Verse 76
चिच्छेद शतधाऽकाशे शरैरग्निशिखोपमैः । ततश्च शरजालेन देवेन्द्रो दानवेश्वरम्
ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಯಂತಿರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನು ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಅವುಗಳನ್ನು ನೂರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಚ್ಛೇದಿಸಿದನು. ನಂತರ ದೇವೇಂದ್ರನು ಘನ ಶರಜಾಲದಿಂದ ದಾನವೇಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದನು।
Verse 77
आच्छादयत यत्नेन वर्षास्विव घनैर्नभः । दैत्योऽपि बाणजालेन विव्याध सायकैः शितैः
ಅವನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವರ್ಷಾಕಾಲದ ಘನಮೇಘಗಳಂತೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದನು. ದೈತ್ಯನೂ ಬಾಣಜಾಲದಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶರಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ವಿದ್ಧಮಾಡಿದನು.
Verse 78
यथा वायुर्घनाटोपं यदवार्यं दिशां मुखे । शक्रोऽथ क्रोधसंरंभान्न विशेषयते यदा
ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ ತಡೆಯಲಾಗದ ಗಾಳಿ ಮೇಘಸಮೂಹವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತೆ, ಶಕ್ರನೂ ಕ್ರೋಧಸಂರಂಭಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ ವಿವೇಕವೂ ಸಂಯಮವೂ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 79
दानवेन्द्रं तदा चक्रे गंधर्वास्त्रं महाद्भुतम् । ततोऽस्य तेजसा व्याप्तमभूद्गनगोचरम्
ಆಗ ಅವನು ದಾನವೇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಮಹಾದ್ಭುತ ಗಂಧರ್ವಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು. ಅದರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಗಣಗೋಚರವಾದ ಆಕಾಶ/ರಣಭೂಮಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಯಿತು.
Verse 80
गन्धर्वनगरैश्चापि नानाप्राकारतोरणैः । मुंचद्भिरद्भुताकारैरस्त्रवृष्टिं समंततः
ಆ ಗಂಧರ್ವನಗರಗಳೂ ನಾನಾವಿಧ ಪ್ರಾಕಾರ-ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಅದ್ಭುತಾಕಾರದ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಹಾರಿಬಂದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅಸ್ತ್ರವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು.
Verse 81
तयास्त्रवृष्ट्या दैत्यानां हन्यमाना महाचमूः । जंभं शरणमागच्छत्त्राहित्राहीति भारत
ಆ ಅಸ್ತ್ರವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದ ದೈತ್ಯರ ಮಹಾಚಮೂ ‘ತ್ರಾಹಿ ತ್ರಾಹಿ’ ಎಂದು ಕೂಗಿ, ಹೇ ಭಾರತ, ಜಂಭನ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿತು.
Verse 82
ततो जंभो महावीर्यो विनद्य प्रहसन्मुहुः । स्मरन्साधुसमाचारं दैत्यानामभयं ददौ
ಆಗ ಮಹಾವೀರ್ಯ ಜಂಭನು ಘರ್ಜಿಸಿ ಮರುಮರು ನಗಿದನು; ಸಜ್ಜನರ ಸದಾಚಾರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ದೈತ್ಯರಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು।
Verse 83
ततोऽस्त्रं मौशलंनाम मुमोच सुमहाभयम् । अथोग्रमुसलैः सर्वमभवत्पूरितं जगत्
ನಂತರ ಅವನು ‘ಮೌಶಲ’ವೆಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿದನು; ಆಮೇಲೆ ಉಗ್ರ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಸಲಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ತುಂಬಿದಂತೆ ಕಂಡಿತು।
Verse 84
तैश्च भग्नानि सर्वाणि गंधर्वनगराणि च । अथोग्रैक प्रहारेण रथमश्वं गजं सुरम्
ಆ ಮುಸಲಗಳಿಂದ ಗಂಧರ್ವನಗರಗಳೂ ಎಲ್ಲವೂ ಭಗ್ನವಾದವು; ನಂತರ ಒಂದೇ ಉಗ್ರ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ರಥಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಧರು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದರು।
Verse 85
चूर्णयामास तत्क्षिप्रं शतशोऽथ सहस्रशः । ततः सुराधिपः सक्रस्त्वाष्ट्रमस्त्रमुदैरयत्
ಅವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ವೇಗವಾಗಿ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಚೂರ್ಣಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ದೇವಾಧಿಪ ಶಕ್ರನು ತ್ವಾಷ್ಟ್ರ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿದನು।
Verse 86
संध्यमाने ततश्चास्त्रे निश्चेरुः पावकार्चिषः । ततो यंत्रमया विद्याः प्रादुरासन्सहस्रशः
ಆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಧಾನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಗ್ನಿಚಿಂಗಾರಿಗಳು ಹೊರಬಂದವು; ನಂತರ ಯಂತ್ರಮಯ ವಿದ್ಯೆಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು।
Verse 87
तैर्यंत्रैरभवद्युद्धमंतरिक्षं वितारकम् । तैर्यंत्रैर्मौशलं भग्नं हन्यंते चासुरास्तदा
ಆ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧವು ಆಕಾಶಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಅದೇ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಮೌಶಲಾಸ್ತ್ರವು ಭಂಗವಾಯಿತು; ಆಗ ಅಸುರರು ಹತರಾದರು.
Verse 88
शैलास्त्रं मुमुचे जंभो यंत्रसंघातचूर्णनम् । व्यामप्रमाणैरुपलैस्ततो वर्षः प्रवर्तत
ಜಂಭನು ಯಂತ್ರಸಂಘಾತಗಳನ್ನು ಚೂರ್ಣಮಾಡುವ ಶೈಲಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ವ್ಯಾಮಪ್ರಮಾಣದ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮಳೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
Verse 89
त्वाष्ट्रोण निर्मितान्याशु यानि यंत्राणि भारत । तेनोपल निपातेन गतानि तिलशस्ततः
ಓ ಭಾರತ! ತ್ವಷ್ಟೃನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಯಂತ್ರಗಳು, ಆ ಕಲ್ಲುಗಳ ಪತನದಿಂದ ಎಳ್ಳಿನಂತೆ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಚದುರಿದವು.
Verse 90
ततः शिरस्सु देवानां शिलाः पेतुर्महाजवाः । दारयंत्यश्च वसुधां चतुरंगबलं च तत्
ನಂತರ ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಶಿಲೆಗಳು ದೇವತೆಗಳ ಶಿರಸ್ಸುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು. ಅವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೀರಿ, ಆ ಚತುರಂಗ ಸೇನೆಯನ್ನೂ ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡಿತು.
Verse 91
ततो वज्रास्त्रमकरोत्सस्राक्षः पुरंदरः । शिलामहार्षंव्यशीर्यत समंततः
ಆಗ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಪುರಂದರ ಇಂದ್ರನು ವಜ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು. ಆ ಮಹಾಶಿಲಾವೃಷ್ಟಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಚೂರುಚೂರಾಯಿತು.
Verse 92
ततः प्रशांतैः शैलास्त्रैर्जंभो भूधरसन्निभः । ऐषीकमस्त्रमकरोच्चूर्णितान्यपराक्रमः
ಆಗ ಪರ್ವತಸಮಾನನಾದ ಜಂಭನು ತನ್ನ ಶೈಲಾಸ್ತ್ರಗಳು ಶಮನಗೊಂಡುದನ್ನು ಕಂಡು, ಘೋರ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಐಷೀಕ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷವನ್ನು ಚೂರ್ಣಮಾಡಿದನು।
Verse 93
ऐषीकेणागमन्नाशं वज्रास्त्रं गिरिदारणम् । विजृंभत्यथ चैषीके परमास्त्रेऽतिदारुणे
ಐಷೀಕದಿಂದ ಪರ್ವತವಿದಾರಕ ವಜ್ರಾಸ್ತ್ರವು ನಾಶವಾಯಿತು; ನಂತರ ಪರಮವೂ ಅತಿದಾರುಣವೂ ಆದ ಆ ಐಷೀಕ ಅಸ್ತ್ರವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು।
Verse 94
जज्वलुर्देवसैन्यानि सस्यंदनगजानि च । दह्यमानेष्व नीकेषु तेजसास्त्रस्य सर्वतः
ತೇಜಸಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸೇನಾ ವಿಭಾಗಗಳು ದಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ದೇವಸೇನೆಗಳು ರಥಗಳೂ ಗಜಗಳೂ ಸಹಿತ ಜ್ವಲಿಸಿದವು।
Verse 95
आग्नेयमस्त्रमकरोद्बलहा पाकशासनः । तेनास्त्रेण च तन्नाशमैषीकमगमत्तदा
ಆಗ ಬಲಹಾ, ಪಾಕಶಾಸನನಾದ ಇಂದ್ರನು ಆಗ್ನೇಯ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಆ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಐಷೀಕ ಅಸ್ತ್ರವು ನಾಶವಾಯಿತು।
Verse 96
तस्मिन्प्रतिहते चास्त्रे पावकास्त्रं व्यजृंभत । जज्वाल सेना जंभस्य रथः सारथिरेव च
ಆ ಅಸ್ತ್ರವು ಪ್ರತಿಹತವಾದ ಕೂಡಲೆ ಪಾವಕಾಸ್ತ್ರವು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸಿತು; ಜಂಭನ ಸೇನೆ, ಅವನ ರಥ ಮತ್ತು ಸಾರಥಿಯೂ ಸಹ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು।
Verse 97
तः प्रतिहतास्त्रोऽसौ दैत्येंद्रः प्रतिभानवान् । वारुणास्त्रं मुमोचाथशमनं पावकार्चिषाम्
ಅಸ್ತ್ರವು ಪ್ರತಿಹತವಾದಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಅಗ್ನ್ಯಾಸ್ತ್ರದ ಜ್ವಾಲೆಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ವಾರುಣಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದನು।
Verse 98
ततो जलधरैर्व्योम स्फुरद्विद्युल्लताकुलैः । गंभीराक्षसमाधारैश्चाभ्यपूर्यत मोदिनी
ನಂತರ ಆಕಾಶವು ಮಿಂಚಿನ ಲತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಜಲಧರ ಮೇಘಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಗಂಭೀರ ಗರ್ಜನೆಯುಳ್ಳ ಭಾರೀ ಮಳೆಧಾರೆಗಳಿಂದ ಮೋದಿನೀ (ಭೂಮಿ) ಮುಳುಗಿತು।
Verse 99
करींद्रकरतुल्याभिर्धाराभिः पूरितं जगत् । शांतमाग्नेयमस्त्रं च विलोक्येंद्रश्चकार ह
ಗಜೇಂದ್ರನ ಸೊಂಡಿಲಿನಂತೆ ಧಾರೆಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತು ತುಂಬಿತು. ಅಗ್ನ್ಯಾಸ್ತ್ರ ಶಾಂತವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಇಂದ್ರನು ತದನುಗುಣವಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡನು।
Verse 100
वायव्यमस्त्रमतुलं तेन मेघा ययुः क्षयम् । वायव्यास्त्रबलेनाथ निर्धूते मेघमंडले
ನಂತರ ಅವನು ಅತುಲವಾದ ವಾಯವ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಅದರ ಬಲದಿಂದ ಮೇಘಗಳು ಕ್ಷಯವಾಯಿತು. ವಾಯವ್ಯಾಸ್ತ್ರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೇಘಮಂಡಲವು ತೊಳೆದುಹೋಗಿ ಆಕಾಶವು ನಿರ್ಮಲವಾಯಿತು।
Verse 101
बभूवानाविलं व्योम नीलोत्पलदलप्रभम् । वायुना चातिरूपेण कंपिताश्चैव दानवाः
ಆಕಾಶವು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ ನೀಲೋತ್ಪಲದ ದಳಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು. ಆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ದಾನವರೂ ಕಂಪಿಸಿದರು।
Verse 102
न शेकुस्तत्र ते स्थातुं रणेऽपि बलिनोऽपि ये । जभस्ततोऽभवच्छौलो दशयोजनविस्तृतः
ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಾರಿದರು—ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರೂ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ. ಆಗ ದಶಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಶ್ವೇತ, ಜ್ವಲಿಸುವ ಮಹಾಪುಂಜ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.
Verse 103
मारुतप्रतिघातार्थं दानवानां बलाधिपः । नानाश्चर्यसमायुक्तो नानाद्रुमलतावृतः
ಗಾಳಿಯ ಆಘಾತವನ್ನು ಪ್ರತಿಹತಿಸಲು ದಾನವರ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಹೊರತಂದನು—ನಾನಾ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ, ವಿಭಿನ್ನ ವೃಕ್ಷ-ಲತಗಳಿಂದ ಆವೃತ.
Verse 104
ततः प्रशमिते वायौ दैत्येंद्र पर्वताकृतौ । महाशनिं वज्रमयीं मुमोचाशु शतक्रतुः
ನಂತರ ವಾಯು ಶಮನಗೊಂಡಾಗ, ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಪರ್ವತಾಕೃತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದಾಗ, ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನು ತಕ್ಷಣ ವಜ್ರಮಯ ಮಹಾಶನಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು.
Verse 105
तयाशन्या पतितया दैत्यस्याच लरूपिणः । कंदराणि व्यशीर्यंतं समंतान्निर्झराणि च
ಆ ಅಶನಿ ಬಿದ್ದು ಪರ್ವತರೂಪ ಧರಿಸಿದ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಹೊಡೆದಾಗ, ಅವನ ಕಂದರಗಳು ಚೂರುಚೂರಾದವು; ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ನಿರ್ಝರ-ಜಲಧಾರೆಗಳು ಒಡೆದು ಹೊರಬಂದವು.
Verse 106
ततः सा दानवेंद्रस्य शैलमाया न्यवर्तत । निवृत्तशैलमायोऽथ दानवेंद्रो मदोत्कटः
ಆಗ ದಾನವೇಂದ್ರನ ಆ ಶೈಲಮಾಯೆ ಹಿಂತಿರುಗಿತು. ಶೈಲಮಾಯೆ ನಿವೃತ್ತವಾದ ತಕ್ಷಣ ದಾನವೇಂದ್ರನು ಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತನಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರನಾದನು.
Verse 107
बभूव कुंजरो भीमो महाशैलमयाकृतिः । ममर्द च सुरानीकं दंतैश्चाभ्यहनत्सुरान्
ಅವನು ಭೀಕರ ಕುಂಜರರೂಪನಾಗಿ, ಮಹಾಪರ್ವತಮಯ ದೇಹವಿರುವವನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ದೇವಸೈನ್ಯವನ್ನು ತುಳಿದು ನುಚ್ಚಿ, ದಂತಗಳಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
Verse 108
बभंज पृष्ठतः कांश्चित्करेणाकृष्य दानवः । ततः क्षपयतस्तस्य सुरसैन्यानि वृत्रहा
ಕೆಲವರನ್ನು ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ ಎಳೆದು ದಾನವನು ಹಿಂದೆಂದೇ ಅವರನ್ನು ನುಚ್ಚುಚೂರಾಗಿಸಿದನು. ನಂತರ ವೃತ್ರಹಾ ಇಂದ್ರನು ಆ ದಾನವನ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿ, ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸಿದನು.
Verse 109
अस्त्रं त्रैलोक्यदुर्धर्षं नारसिंहं मुमोच ह । ततः सिंहसस्राणि निश्चेरुर्मंत्रतेजसा
ಅವನು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ದುರ್ಧರ್ಷವಾದ ನಾರಸಿಂಹಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು. ಆಗ ಮಂತ್ರತೇಜಸ್ಸಿನ ದಹನಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಸಿಂಹಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು.
Verse 110
हृष्टदंष्ट्राट्टहासानि क्रकचाभनखानि च । तैर्विपाटितगात्रोऽसौ गजमायां व्यपोहयत्
ಬಿಚ್ಚಿದ ದಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಟ್ಟಹಾಸಗೈದು, ಕರಚಕದಂತೆ ನಖಗಳಿರುವ ಆ ಸಿಂಹಗಳು ಅವನ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಚೀರಿಹಾಕಿದವು. ಹೀಗೆ ಅವನ ಗಜಮಾಯೆ—ಆನೆಮಾಯಾರೂಪ—ನಿವಾರಣವಾಯಿತು.
Verse 111
ततश्चाशीविषो घोरोऽभवत्फणसमाकुलः । विषनिःश्वासनिर्दग्धसुरसैन्यमहारथः
ನಂತರ ಅವನು ಭೀಕರ ಆಶೀವಿಷ ಸರ್ಪನಾಗಿ, ಅನೇಕ ಫಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾದನು. ಅವನ ವಿಷಭರಿತ ಉಸಿರಿನಿಂದ ದೇವಸೈನ್ಯದ ಮಹಾರಥಿಗಳು ದಗ್ಧರಾದರು.
Verse 112
ततोऽस्त्रं गारुडं चक्रे शक्रः संप्रहरन्रॅणे । ततस्तस्माद्गरुत्मंतः सहस्राणि विनिर्ययुः
ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಹಾರಮಾಡುತ್ತ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಗಾರುಡಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಆ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸಹಸ್ರಾರು ಗರುಡರು ಉద్భವಿಸಿ ಹೊರಟರು.
Verse 113
तैर्गरुत्मद्भिरासाद्य जंभं भुजगरूपिणम् । कृतस्तु संढशो दैत्यः सास्य माया व्यनश्यत
ಆ ಗರುಡರು ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಸರ್ಪರೂಪಿಯಾದ ಜಂಭ ದೈತ್ಯನು ಚೂರುಚೂರಾಯಿತು; ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮಾಯೆಯೂ ನಾಶವಾಯಿತು.
Verse 114
मायायाम च प्रनष्टायां ततो जंभो महासुरः । चकार रूपमतुलं चंद्रादित्यपदानुगम्
ಮಾಯೆ ನಾಶವಾದ ಬಳಿಕ ಮಹಾಸುರ ಜಂಭನು ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರ ಗತಿಪಥಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸುವಂತಹ ಅತುಲ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.
Verse 115
विवृत्तनयनो ग्रस्तुमियेष सुरपुंगवान् । ततोऽस्य प्रविशद्वक्त्र समहारथकुंजरा
ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾ ಆ ಅಸುರಶ್ರೇಷ್ಠನು ದೇವವೀರರನ್ನು ನುಂಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು; ಆಗ ಆ ಸೇನೆಯ ಮಹಾರಥಗಳು ಮತ್ತು ಗಜಗಳು ಅವನ ಬಾಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದವು.
Verse 116
सुरसेनाऽभवद्भीमं पातालोत्तालतालुकम् । सैन्येषु ग्रस्यमानेषु दानवेन बलीयसा
ಬಲಿಷ್ಠ ದಾನವನು ಸೇನೆಯನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಿರಲು ದೇವಸೇನೆ ಭೀಕರ ಭಯದಿಂದ ಆವರಿತವಾಯಿತು; ಅವನ ಬಾಯಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದ ತಾಲುವಿನೊಂದಿಗೆ ಬಾಯ್ದೆರೆದ ಪಾತಾಳದಂತೆ ದಾರುಣವಾಗಿ ಕಂಡಿತು.
Verse 117
शक्रो दीनत्वमापन्नः श्रांतवाहनवाहनः । कर्तव्यतां नाध्यगच्छत्प्रोवाचेदं जनार्दनम्
ಶಕ್ರನು (ಇಂದ್ರನು) ದೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು; ಅವನ ವಾಹನವೂ ಶ್ರಾಂತವಾಯಿತು. ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು)ನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
Verse 118
किमनंतरमेवास्ति कर्तव्यं नो विशेषतः । तदादिश घटामोऽस्य दानवस्य युयुत्सतः
ನಾವು ಈಗಲೇ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ—ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿರಿ; ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕನಾದ ಈ ದಾನವನ ವಿರುದ್ಧ ಅದನ್ನು ನಾವು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇವೆ.
Verse 119
ततो हरिरुवाचेदं वज्रायुधमुदारधीः । न सांप्रतं रणं त्याज्यं शत्रुकातरभैरवम्
ಆಗ ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯ ಹರಿ ವಜ್ರಾಯುಧಧಾರಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು—“ಈಗ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಕಾಲವಲ್ಲ; ಶತ್ರು ಭೀತನಾಗಿ ಕದಲಿದ್ದಾನೆ.”
Verse 120
मा गच्छ मोहं मा गच्छ क्षिप्रमस्त्रं स्मर प्रभो । नारायणास्त्रं प्रयतः श्रुत्वेति मुमुचे स च
“ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಡ, ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳಬೇಡ. ಪ್ರಭೋ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸು.” ‘ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರ’ ಎಂದು ಕೇಳಿ ಅವನೂ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
Verse 121
एतस्मिन्नंतरे दैत्यो विवृतास्योऽग्रसत्क्षणात् । त्रीणित्रीणि च लक्षाणि किंनरोरगरक्षसाम्
ಈ ನಡುವೆ ದೈತ್ಯನು ಬಾಯನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ—ಕಿನ್ನರರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು—ಪ್ರತಿ ವರ್ಗದ ಮೂರು ಮೂರು ಲಕ್ಷರನ್ನು ನುಂಗಿಬಿಟ್ಟನು.
Verse 122
ततो नारायणास्त्रं च निपपातास्य वक्षसि । महास्त्रभिन्नहृदयः सुस्राव रुधिरं च सः
ಆಗ ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರವು ಅವನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ತಾಕಿತು. ಮಹಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹೃದಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಅವನು ಬಹಳ ರಕ್ತವನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು।
Verse 123
ततः स्वतेजसा रूपं तस्य दैत्यस्य नाशितंम् । ततश्चां तर्दधे दैत्यः कृत्वा हासं महोत्कटम्
ನಂತರ ತನ್ನ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ದೈತ್ಯನ ರೂಪವು ನಾಶವಾಯಿತು. ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಭಯಂಕರ ಮಹೋತ್ಕಟ ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮಾಡಿ ಅಂತರಧಾನನಾದನು।
Verse 124
गगनस्थः स दैत्येन्द्रः शस्त्राशनिमतींद्रियः । मुमोच सुरसैन्यानां सहारकरणीं पराम्
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಆ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು—ಶಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಜ್ರದಂತೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿರುವವನು—ದೇವಸೈನ್ಯಗಳ ಸಂಹಾರಕಾರಿಣಿಯಾದ ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರಸೂಸಿದನು।
Verse 125
तथा परश्वधांश्चक्रवज्रबाणान्समुद्गरान् । कुंतान्खड्गान्भिंडिपालानयोमुखगुडांस्तथा
ಅವನು ಪರಶುಗಳು, ಚಕ್ರ, ವಜ್ರ, ಬಾಣಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಗದೆಗಳು, ಕುಂತಗಳು, ಖಡ್ಗಗಳು, ಭಿಂಡಿಪಾಲಗಳು, ಅಯೋಮುಖ ಗುಡಗಳನ್ನೂ ಎಸೆದನು।
Verse 126
ववर्ष दानवो रोषादवध्यानक्षयानपि । तैरस्त्रैर्दानवोन्मुक्तैर्देवानीकेषु भीषणैः
ಕೋಪದಿಂದ ಆ ದಾನವನು ಅವಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷಯ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಮಳೆಯಂತೆ ಸುರಿಸಿದನು. ದಾನವನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಆ ಭೀಕರ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ದೇವಸೈನ್ಯದ ಸಾಲುಗಳು ಭಯಗ್ರಸ್ತವಾದವು।
Verse 127
बाहुभिर्धरणी पूर्णा शिरोभिश्च सकुंडलैः । ऊरुभिर्गजहस्ताभैः करींद्रैश्चाचलोपमैः
ಭೂಮಿ ಭುಜಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತು; ಕಿವಿಯೊಳಗೆ ಕುಂಡಲ ಧರಿಸಿದ ಛಿನ್ನ ಶಿರಸ್ಸುಗಳಿಂದಲೂ; ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿನಂತಿರುವ ಊರುಗಳಿಂದ, ಪರ್ವತೋಪಮವಾಗಿ ಬಿದ್ದ ಗಜರಾಜಗಳಿಂದಲೂ ತುಂಬಿತು.
Verse 128
भग्नेषा दंडचक्राक्षै रथैभिः सह । दुःसंचाराभवत्पृथ्वी मांसशोणितकर्दमा
ದಂಡ, ಚಕ್ರ, ಅಕ್ಷ ಮುರಿದ ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿತು; ಮಾಂಸ-ಶೋಣಿತದ ಕೆಸರಿನಿಂದ ಭೂಮಿ ದಾಟಲಾಗದಂತಾಯಿತು.
Verse 129
रुधिरौघह्रदावर्ता गजदेहशिलोच्चया । कबंधनृत्यबहुला महा सुरप्रवाहिनी
ಮಹಾಸುರರ ಮಹಾಪ್ರವಾಹಿನಿ ಉಕ್ಕಿಬಂತು—ರಕ್ತಪ್ರವಾಹದ ಹ್ರದಗಳು ಮತ್ತು ಆವರ್ತಗಳು ಅದರವು; ಆನೆದೇಹಗಳ ಶಿಲಾಸ್ತೂಪಗಳು ಅದರ ಗುಡ್ಡಗಳು; ನೃತ್ಯಿಸುವ ಕಬಂಧಗಳಿಂದ ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ ತುಂಬಿತು.
Verse 130
श्रृगालगृध्रध्वांक्षाणां परमानंदकारिणी । पिशाचजातिभिः कीर्णं पीत्वाऽमिषं सशोणितम्
ಅದು ನರಿಗಳು, ಗಿಡುಗಗಳು, ಕಾಗೆಗಳಿಗೆ ಪರಮಾನಂದಕಾರಿಣಿಯಾಯಿತು; ಪಿಶಾಚಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ರಕ್ತಸಹಿತ ಮಾಂಸವನ್ನು ಕುಡಿಯತೊಡಗಿತು.
Verse 131
असंभ्रमाभिर्भार्याभिः सह नृत्यद्भिरुद्धता । काचित्पत्नी प्रकुपिता गजकुंभांतमौक्तिकैः
ಒಬ್ಬ ಪತ್ನಿ ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದು ಉನ್ಮತ್ತಳಾದಳು; ಅಸಂಭ್ರಮ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತ, ಗಜಕುಂಭಾಂತದ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಳು.
Verse 132
पिशाचो यत्र चाश्वानां खुरानेकत्र चाकरोत् । कर्णपूरेषु मोदंते पश्यंत्यन्याः सरोषतः
ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಿಶಾಚನು ಕುದುರೆಗಳ ಖುರಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸೇರಿಸಿದನು. ಕೆಲವರು ಕರ್ಣಾಭರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸಿದರು; ಇತರರು ಕೋಪದಿಂದ ನೋಡಿದರು.
Verse 133
प्रसादयंति बहुधा महाकर्णार्थकोविदाः । केचिद्वदन्ति भो देवा भो दैत्याः प्रार्थयामहे
‘ಮಹಾಕರ್ಣ’ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದವರು ಅವನನ್ನು ಹಲವು ವಿಧವಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು— “ಓ ದೇವರೇ! ಓ ದೈತ್ಯರೇ! ನಾವು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ!” ಎಂದರು.
Verse 134
आकल्पमेवं योद्धव्यमस्माकं तृप्तिहेतवे । केचिदूचुरयं दैत्यो देवोयमतिमांसलः
“ನಮ್ಮ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಹೀಗೆ ವಿರಾಮವಿಲ್ಲದೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು.” ಕೆಲವರು— “ಇವನು ದೈತ್ಯ, ಇವನು ದೇವ; ಇವನು ಅತಿಮಾಂಸಲ” ಎಂದರು.
Verse 135
म्रियते यदि संग्रामे धातुर्दद्भोऽपयाचितम् । केचिद्युध्यत्सु वीरेषु सृक्किणी संलिहंति च
“ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ‘ಆಧಾರ’ ಸತ್ತರೆ, ‘ಹಲ್ಲು’ ಕೇಳದೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.” ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು—ವೀರರು ಯುದ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ—ತುಟಿಗಳನ್ನು ನೆಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದರು.
Verse 136
एतेन पयसा विद्मो दुर्जनः सुजनो यथा । केचिद्रक्तनदीनां च तीरेष्वास्तिक्यबुद्धयः
“ಈ ‘ಪಾನ’ದಿಂದಲೇ ದುರ್ಜನ ಯಾರು, ಸುಜನ ಯಾರು ಎಂದು ನಾವು ತಿಳಿಯುತ್ತೇವೆ.” ಕೆಲವರು ಆಸ್ತಿಕಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ರಕ್ತನದಿಗಳ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತರು.
Verse 137
पितॄन्देवांस्तर्पयंति शोणितैश्चामिषैः शुभैः । केचिदामिषराशिस्था दृष्ट्वान्यस्य करामिषम्
ಕೆಲವರು ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ದೇವರನ್ನೂ ರಕ್ತದಿಂದಲೂ ಶುಭವಾದ ಮಾಂಸದಿಂದಲೂ ತರ್ಪಿಸಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಮಾಂಸರಾಶಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಂಸವನ್ನು ಲೋಭದಿಂದ ನೋಡಿದರು.
Verse 138
देहिदेहीति वाशांतो धनिनः कृपणा यथा । केचित्स्वयं प्रतृप्ताश्च दृष्ट्वा वै खादतः परान्
‘ಕೊಡು, ಕೊಡು’ ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾ ಕೆಲವರು ಧನಿಗಳ ಮುಂದೆ ಕೃಪಣರಂತೆ ವರ್ತಿಸಿದರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ತಾವೇ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಇತರರು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು.
Verse 139
सरोषमोष्ठौ निर्भुज्य पश्यंत्येवात्यसूयया । केचित्स्वमुदरं क्रुद्धा निंदंति ताडयंति च
ಕೆಲವರು ಕೋಪದಿಂದ ತುಟಿಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ತೀವ್ರ ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕ್ರುದ್ಧರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನೇ ನಿಂದಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಕೂಡ.
Verse 140
सर्वभक्षमभीप्संतस्तृप्ताः परधनं यथा । केचिदाहुरद्य एव श्लाघ्या सृष्टिस्तु वेधसः
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಭಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ, ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ಪರಧನಲೋಭಿಗಳಂತೆ ಇದ್ದರು. ಕೆಲವರು, “ಇಂದಿಗೂ ವೇಧಸನ ಸೃಷ್ಟಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ಲಾಘನೀಯ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
Verse 141
सुप्रभातं सुनक्षत्रं पूर्वमासीद्धृथैव तत् । एवं बहुविधालापे पलादानां ततस्ततः
ಮೊದಲು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಪ್ರಭಾತವೂ ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ ಇದ್ದವು; ಆದರೂ ಆ ಶುಭಲಕ್ಷಣವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಹೀಗೆ ನಾನಾವಿಧ ಮಾತುಕತೆಗಳ ನಡುವೆ ಪಲಾದಾನರ ಗುಂಪುಗಳು ಇತ್ತಿಚ್ಚೆ ಸಂಚರಿಸಿದವು.
Verse 142
अदृश्यः समरे जंभो देवाञ्ठस्त्रैरचूर्णयत् । ततः शक्रोधनेशश्च वरुणः पवनोऽनलः
ಸಮರದಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯನಾಗಿ ಜಂಭನು ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಚೂರ್ಣಮಾಡಿದನು. ಆಗ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ), ಧನಾಧ್ಯಕ್ಷ (ಕುಬೇರ), ವರುಣ, ಪವನ (ವಾಯು) ಮತ್ತು ಅನಲ (ಅಗ್ನಿ) ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಎದ್ದರು।
Verse 143
यमोऽथ निरृतिश्चापि दिव्यास्त्राणि महाबलाः । आकाशे मुमुचुः सर्वे दानवायाभिसंध्य तु
ನಂತರ ಯಮನು ಮತ್ತು ನಿರೃತಿಯೂ—ಮಹಾಬಲಿಗಳು—ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿ, ಅವನ್ನು ದಾನವನ ಮೇಲೆ ಗುರಿಮಾಡಿದರು।
Verse 144
व्यर्थतां जग्मुरस्त्राणि देवानां दानवं प्रति । यथातिक्रूरचित्तानामार्ये कृत्यशतान्यपि
ದಾನವನ ವಿರುದ್ಧ ದೇವರ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾದವು; ಅತಿಕ್ರೂರಚಿತ್ತರ ಮುಂದೆ ಆರ್ಯರ ನೂರಾರು ಸತ್ಕೃತ್ಯಗಳೂ ಫಲವಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ।
Verse 145
गतिं न विविदुश्चापि श्रांता दैत्याश्च देवताः । दैत्यास्त्रभिन्नसर्वांगा गावः शीतार्दिता इव
ಯಾರಿಗೂ ಮುಂದಿನ ಗತಿ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ; ದೈತ್ಯರೂ ದೇವರೂ ಇಬ್ಬರೂ ಶ್ರಾಂತರಾದರು. ದೈತ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸರ್ವಾಂಗ ಭಿನ್ನಗೊಂಡು, ಅವರು ಶೀತದಿಂದ ಪೀಡಿತ ಗೋವುಗಳಂತೆ ನಡುಗಿದರು।
Verse 146
परस्परं व्यलीयंत हाहाकिंभाविवादिनः । तामवस्थां हरिर्दृष्ट्वा देवाञ्छक्रमुवाचह
ಅವರು ಪರಸ್ಪರದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು, ಗಾಬರಿಯಿಂದ—“ಹಾಯ್! ಏನಾಗುವುದು?” ಎಂದು ಕೂಗಿದರು. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡ ಹರಿ ದೇವರನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಕ್ರನನ್ನು, ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು।
Verse 147
अघोरमंत्रं स्मर देवराज अस्त्रं हि यत्पाशुपतप्रभावम् । रुद्रेण तुष्टेन तव प्रदत्तमव्याहतं वीरवराभिघाति
ಹೇ ದೇವರಾಜ, ಅಘೋರಮಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸು—ಇದು ಪಾಶುಪತಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಅಸ್ತ್ರ. ತೃಪ್ತನಾದ ರುದ್ರನು ನಿನಗೆ ನೀಡಿದದು; ಇದು ಅಪ್ರತಿಹತ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 148
एवं स शक्रो हरिबोधितस्तदा प्रणम्य देवं वृषकेतुमीश्वरम् । समाददे बाणममित्रघातनं संपूजितं दैवरणेऽर्द्धचंद्रम्
ಹರಿಯ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಶಕ್ರನು ಆಗ ವೃಷಕೇತುಚಿಹ್ನಧಾರಿ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ನಂತರ ದೈವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿತ, ಅರ್ಧಚಂದ್ರಚಿಹ್ನಿತ, ಶತ್ರುಘಾತಕ ಬಾಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
Verse 149
धनुष्यजय्ये विनियोज्य बुद्धिमान्न्ययोजयत्तत्र अघोरमंत्रम्
ಧನುಸ್ಸಿನ ಜಯಕರ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಅಲ್ಲಿ ಅಘೋರಮಂತ್ರವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದನು.
Verse 150
ततो वधायाशु मुमोच तस्य वा आकृष्य कर्णांतमकुंठदीधितिम् । अथासुरः प्रेक्ष्य महास्त्रमापतद्विसृज्य मायां सहसा व्यवस्थितः
ನಂತರ ಅವನ ವಧೆಗೆಂದು ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಆ ಮಹಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿದನು—ಕಿವಿವರೆಗೆ ಎಳೆದು, ಮಂಕಾಗದ ದೀಪ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ. ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾಮಿಸೈಲನ್ನು ಕಂಡ ಅಸುರನು ಸಹಸಾ ಮಾಯೆಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತನು.
Verse 151
प्रवेपमानेन मुखेन युज्यताचलेन गात्रेण च संभ्रमाकुलः । ततस्तु तस्यास्त्रवराभिमंत्रितः शरोर्धचंद्रः प्रसभं महारणे
ಅವನ ಮುಖ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ದೇಹವೂ ಅಚಲವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಆತ ಭೀತಿಯಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡನು. ಆಗ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಾಭಿಮಂತ್ರಿತವಾದ, ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ, ಶ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ತ್ರರೂಪ ಬಾಣವು ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಲವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿತು.
Verse 152
पुरंदरस्येष्वसनप्रमुक्तो मध्यार्कविंवं वपुषा विडंबयन्
ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆ ಬಾಣವು ತನ್ನ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲವನ್ನೇ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಮೀರಿಸಿದಂತೆ ತೋರ್ಪಡಿತು।
Verse 153
किरीटकूटस्फुरकांतिसंकुलं सुगंधिनानाकुसुमाधिवासितम् । प्रकीर्णधूमज्वलनाभमूर्धजं न्यपातयज्जंभिशिरः सकुंडलम्
ಎತ್ತರದ ಕಿರೀಟದ ಮಿನುಗುವ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದದು, ನಾನಾ ಪುಷ್ಪಗಳ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತವಾದದು, ಚದುರಿದ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಆವರಿತ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಕೂದಲಿರುವದು—ಕುಂಡಲಗಳೊಡನೆ ಜಂಭನ ಶಿರಸ್ಸು ಇಂದ್ರನ ಬಾಣಾಘಾತದಿಂದ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿತು।
Verse 154
तस्मिन्निंद्रहते जंभे प्रशशंसुः सुरा बहु । वासुदेवोऽपि भगवान्साधु साध्विति चाब्रवीत्
ಇಂದ್ರನು ಜಂಭನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಾಗ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು; ಭಗವಾನ್ ವಾಸುದೇವನೂ “ಸಾಧು, ಸಾಧು!” ಎಂದು ನುಡಿದನು।
Verse 155
ततो जंभं हतं दृष्ट्वा दानवेन्द्राः पराङ्मुखाः । सर्वे ते भग्नसंकल्पा दुद्रुवुस्तारकं प्रति
ನಂತರ ಜಂಭನು ಹತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ದಾನವೇಂದ್ರರು ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿದರು; ಅವರ ಸಂಕಲ್ಪ ಭಂಗವಾಗಿ, ಎಲ್ಲರೂ ತಾರಕನ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿಹೋದರು।
Verse 156
तांश्च त्रस्तान्समालोक्य श्रुत्वा स चतुरो हतान् । सारथिं प्रेरयामास याहींद्रं लघु संगरे
ಅವರನ್ನು ಭೀತರಾದಂತೆ ನೋಡಿ, ನಾಲ್ವರು ಹತರಾದರು ಎಂದು ಕೇಳಿ, ದೈತ್ಯರಾಜನು ಸಾರಥಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು—“ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರ ಇಂದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು!”
Verse 157
तथेत्युक्त्वा स च प्रायात्तारके रथमास्थिते । सावलेपं च सक्रोधं सगर्वं सपराक्रमम्
“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸಾರಥಿ ಹೊರಟನು; ತಾರಕನು ರಥಾರೂಢನಾದನು. ಅವನು ಅಹಂಕಾರ, ಕ್ರೋಧ, ಗರ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿ ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 158
साविष्कारं सधिक्कारं प्रयातो दानवेश्वरः । स युक्तं रथमास्थाय सहस्रेण गरुत्मताम्
ದಾನವೇಶ್ವರನು ತನ್ನನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಧಿಕ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು. ಯುಕ್ತ ರಥಾರೂಢನಾಗಿ ಗರುಡಸಮಾನ ಸಹಸ್ರ ಅಶ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು।
Verse 159
सर्वायुधपरिष्कारं सर्वास्त्रपरिरक्षितम् । त्रैलोक्यऋद्धिसंपन्नं कल्पांतांतकनादितम्
ಆ ರಥವು ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತು. ತ್ರಿಲೋಕದ ಋದ್ಧಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಕಲ್ಪಾಂತ ಸಂಹಾರಕನ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ನಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು।
Verse 160
सैन्येन महता युक्तो नादयन्विदिशो दिशः । सहस्राक्षश्च तं दृष्ट्वा त्यक्त्वा वाहनदंतिनम्
ಅವನು ಮಹಾಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ವಿದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ನಾದಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು. ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ವಾಹನ ಐರಾವತ ಗಜವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು।
Verse 161
रथं मातलिना युक्तं तप्तहेमपरिष्कृतम् । चतुर्योजनविस्तीर्णं सिद्धसंघपरिष्कृतम्
ಮಾತಲಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತಗೊಂಡ ಆ ರಥವು ತಪ್ತ ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಾಗಿ, ಸಿದ್ಧಸಂಘಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದಿಂದಿತ್ತು।
Verse 162
गंधर्वकिंनरोद्गीतमप्सरोनृत्यसंकुलम्
ಅದು ಗಂಧರ್ವ-ಕಿನ್ನರರ ಗೀತಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿ, ಅಪ್ಸರಸಿಯರ ನೃತ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿತ್ತು।
Verse 163
सर्वायुधमहाबाधं महारत्नसमाचितम् । अध्यतिष्ठत्तं रथं च परिवार्य समंततः
ಎಲ್ಲಾ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಭಯಂಕರವಾಗಿಯೂ ಮಹಾರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದ ಆ ರಥವನ್ನು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪರಿವಾರವು ಆವರಿಸಿರಲು, ಅವರು ಅದನ್ನು ಏರಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತರು।
Verse 164
दांशिता लोकपालाश्च तसथुः सगरुडध्वजाः । ततश्चचाल वसुधा ववौ रूक्षो मरुद्गणैः
ಗರುಡಧ್ವಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಲೋಕಪಾಲರು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ನಿಂತರು; ಆಗ ವಸುಧೆ ಕಂಪಿಸಿತು, ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಡನೆ ರುಕ್ಷವಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು।
Verse 165
चेलुश्च सागराः सप्त तथाऽनश्यद्रवेः प्रभा । ततो जज्वलुरस्त्राणि ततोऽकंपंत वाहनाः
ಏಳು ಸಾಗರಗಳು ಅಲೆದಾಡಿದವು, ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭೆ ಮಂಕಾಯಿತು; ನಂತರ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಜ್ವಲಿಸಿದವು, ನಂತರ ವಾಹನಗಳು ಕಂಪಿಸಿದವು।
Verse 166
ततः समस्तमुद्वृत्तं ततोदृस्यत तारकः । एकतस्तारको दैत्यः सुरसंघास्तथैकतः
ಆಗ ಎಲ್ಲವೂ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಯಿತು; ನಂತರ ತಾರಕನು ದೃಶ್ಯನಾದನು—ಒಂದು ಕಡೆ ದೈತ್ಯ ತಾರಕ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದೇವಸಂಘಗಳು ನಿಂತಿದ್ದವು।
Verse 167
लोकावसाद मेकत्र लोकोद्धरणमेकतः । चराचराणि भूतानि भयविस्मयवंति च
ಒಂದು ಕಡೆ ಲೋಕಗಳ ಪತನ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಲೋಕಗಳ ಉದ್ಧಾರ ಹಾಗೂ ಪರಿತ್ರಾಣ. ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳು ಭಯ-ವಿಸ್ಮಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಹೋದರು.
Verse 168
प्रशशंसुः सुराः पार्थ तदा तस्मिन्समागमे
ಆ ವೇಳೆ, ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಆ ಮಹಾಸಮಾಗಮದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಸ್ತುತಿ-ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
Verse 169
अस्त्राणि तेजांसि धनानि योधा यशो बलं वीरपराक्रमाश्च । सत्त्वौजसान्यंग बभूवुरेषां देवासुराणां तपसः परं तु नः
ಅವರ ಅಸ್ತ್ರಗಳು, ತೇಜಸ್ಸು, ಧನ, ಯೋಧರು, ಯಶಸ್ಸು, ಬಲ ಮತ್ತು ವೀರಪರಾಕ್ರಮ—ಹಾಗೆಯೇ ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಓಜಸ್ಸು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು; ಆದರೆ ದೇವಾಸುರರಿಬ್ಬರಿಗೂ ತಪಸ್ಸೇ ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಲವಾಗಿತ್ತು.
Verse 170
अथाभिमुखमायांतं देवा विनतर्पवभिः । बाणैरनलकल्पाग्रार्विव्यधुस्तारकं प्रति
ನಂತರ ತಾರಕನು ನೇರವಾಗಿ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ದೇವರುಗಳು ಅವನನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದರು—ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ರಗಳಿರುವ, ತಗ್ಗಿದ ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳಂತೆ ಕಠಿಣವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ.
Verse 171
स तानचिंत्य दैत्येंद्रो देवबाणक्षतान्हृदि । बाणैर्व्योम दिशः पृथ्वीं पूरयामास दानवः
ಆದರೆ ಆ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಅಚಿಂತ್ಯನಾಗಿ ನಿಂತನು; ದೇವರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಬಾಣವರ್ಷದಿಂದ ಆಕಾಶ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತುಂಬಿಬಿಟ್ಟನು.
Verse 172
नारायणं च सप्तत्या नवत्या च हुताशनम् । दशभिर्मारुतं मूर्ध्नि यमं दशभिरेव च
ಆ ದೈತ್ಯನು ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಎಪ್ಪತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಹುತಾಶನ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತೊಂಬತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ; ಮಾರುತನನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಯಮನನ್ನೂ ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧಮಾಡಿದನು।
Verse 173
धनदं चैव सप्त्या वरुणं च तथाष्टभिः । विंशत्या निरृतिं दैत्यः पुनश्चाष्टभिरेव च
ದೈತ್ಯನು ಧನದ (ಕುಬೇರ)ನನ್ನು ಏಳು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ವರುಣನನ್ನು ಎಂಟು ಬಾಣಗಳಿಂದ; ನಿರೃತಿಯನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧಮಾಡಿ, ಮತ್ತೆ ಎಂಟು ಬಾಣಗಳನ್ನೂ ಹಾರಿಸಿದನು।
Verse 174
विव्याध पुनरेकैकं दशभिर्मर्मभेदिभिः । तथा च मातलिं दैत्यो विव्याध त्रिभिराशुगैः
ಮತ್ತೆ ಅವನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಮರ್ಮಭೇದಕ ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧಮಾಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ದೈತ್ಯನು ಮಾತಲಿಯನ್ನೂ ಮೂರು ವೇಗವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು।
Verse 175
गरुडं दशभिश्चैव महिषं नवभिस्तथा । पुनर्दैर्त्योऽथ देवानां तिलशो नतपर्वभिः
ಅವನು ಗರುಡನನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಮಹಿಷನನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ದೈತ್ಯನು ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳ ಪ್ರಹಾರವಂತಿರುವ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೇವರನ್ನು ತಿಲತಿಲವಾಗಿ ಚೂರುಮೂರಾಗಿಸಿದನು।
Verse 176
चकार वर्मजालानि चिच्छेद च धनूंषि च । ततो विकवचा देवा विधनुष्काः प्रपीडिताः
ಅವನು ಕವಚಗಳ ಜಾಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅವರ ಧನುಸ್ಸುಗಳನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಆಗ ದೇವರು ಕವಚರಹಿತರಾಗಿ, ಧನುಸ್ಸಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿತರಾದರು।
Verse 177
चापान्यन्यानि संगृह्य यावन्मुंचंति सायकान् । तावद्बाणं समाधाय कालानलसमप्रभम्
ಅವರು ಬೇರೆ ಧನುಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯಾವತ್ತೂ ಶರಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿರಲಾಗಿ, ಅವನು ಕಾಲಾಗ್ನಿಯ ಸಮಪ್ರಭೆಯಾದ ಒಂದು ಬಾಣವನ್ನು ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಧಾನಿಸಿದನು.
Verse 178
ताडयामास शक्रं स हृदि सोपि मुमोचह । ततोंऽतरिक्षमालोक्य दृष्ट्वा सूर्यशताकृती
ಅವನು ಶಕ್ರನ (ಇಂದ್ರನ) ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು; ಅವನೂ ತನ್ನ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿದನು. ನಂತರ ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನು ನೋಡಿ, ನೂರು ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡನು.
Verse 179
तार्क्ष्यविष्णू समाजघ्ने शराभ्यां तावमुह्यताम् । प्रेतनाथस्य वह्नेश्च वरुणस्य शितैः शरैः
ಅವನು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ (ಗರುಡ) ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು—ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ—ಎರಡು ಶರಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಹೊಡೆದು, ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಪ್ರೇತನಾಥ (ಯಮ), ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವರುಣರನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶರಗಳಿಂದ ಪೀಡಿಸಿದನು.
Verse 180
निरृतेश्चाकरोत्कार्यं भीतबीतं विमोहयन् । निरुच्छ्वासं समाहृत्य चक्रे बाणैः समीरणम्
ಅವನು ನಿರೃತಿಯನ್ನು ಭೀತಿಗೊಳಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಕುಲ ಹಾಗೂ ಮೋಹಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಮತ್ತು ಉಸಿರನ್ನು ಒಳಗೆ ಎಳೆದು, ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗಾಳಿಯನ್ನೂ ತಡೆದನು.
Verse 181
ततः प्राप्य हरिः संज्ञां प्रोत्साह्य च दिशां पतीन् । बाणेन सारथेः कायाच्छिरोऽहार्षीत्सकुण्डलम्
ನಂತರ ಹರಿ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ದಿಕ್ಪಾಲರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಬಾಣದಿಂದ ಸಾರಥಿಯ ದೇಹದಿಂದ ಕುಂಡಲಧಾರಿಯಾದ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆಗೆದನು.
Verse 182
धूमकेतोर्ज्वलात्क्रुद्धस्तस्य च्छित्त्वा न्यपातयत् । दैत्यराजकिरीटयं च चिच्छेद वासवस्ततः
ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಧೂಮಕೇತುವಿನ ಮೇಲೆ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ವಾಸವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಛೇದಿಸಿ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದನು; ನಂತರ ದೈತ್ಯರಾಜನ ಕಿರೀಟವನ್ನೂ ಚಿದ್ರಗೊಳಿಸಿದನು।
Verse 183
धनेशश्च धनुः क्रुद्धो बिभेदबहुधा शरैः । वायुश्चक्रे च तिलशो रथं वा क्षोणिकूबरम्
ಆಗ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಧನೇಶನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಅನೇಕ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಭೇದಿಸಿದನು; ವಾಯುದೇವನು ಕ್ಷೋಣಿಕೂಬರನ ರಥವನ್ನು ಎಳ್ಳಿನ ಕಣಗಳಂತೆ ಚೂರುಚೂರಾಗಿಸಿದನು।
Verse 184
निरृतिस्तिलशो वर्ण चक्रे बाणैस्ततो रणे । कृत्वैतदतुलं कर्मतिष्ठतिष्ठेति चाब्रुवन्
ನಂತರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಿರೃತಿಯನ್ನು ಎಳ್ಳೆಳ್ಳಾಗಿ ಚೂರುಮೂರಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಅತುಲ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವರು “ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು!” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು।
Verse 185
लिहंतः सृक्किणीं देवा वासुदेवादयस्तदा । दृष्ट्वा तत्कर्म देवानां तारकोऽतुलविक्रमः
ಆಗ ವಾಸುದೇವಾದಿ ದೇವರುಗಳು ತುಟಿಗಳನ್ನು ನಕ್ಕುಕೊಂಡು ದೇವರ ಆ ಪರಾಕ್ರಮಕೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದರು; ಅತುಲವಿಕ್ರಮಿಯಾದ ತಾರಕನೂ ಅದನ್ನು ಕಂಡನು।
Verse 186
मुमोच मुद्गरं भीमं सहस्राक्षाय संगरे । दृष्ट्वा मुद्गरमायांतमनिवार्यं रणाजिरे
ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನ ಮೇಲೆ ಭೀಕರವಾದ ಮುದ್ಗರವನ್ನು ಎಸೆದನು. ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ತಡೆಯಲಾಗದ ಆ ಮುದ್ಗರವು ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ…
Verse 187
रथादाप्लुत्य धरणीमगमत्पाकशासनः । मुद्गरोऽपि रथोपस्थे पपात परुषस्वनः
ಪಾಕಶಾಸನನು ರಥದಿಂದ ಜಿಗಿದು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದನು; ಮತ್ತು ಕಠೋರ ಘೋಷದೊಂದಿಗೆ ಗದೆಯೂ ರಥಾಸನದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು.
Verse 188
स रथं चूर्णयामास न ममार च मातलिः । गृहीत्वा पट्टिशं दैत्यो जधानोरसि केशवम्
ಅವನು ರಥವನ್ನು ಧೂಳಾಗುವಂತೆ ಚೂರುಮಾಡಿದನು, ಆದರೂ ಮಾತಲಿ ಸಾಯಲಿಲ್ಲ; ನಂತರ ಪಟ್ಟಿಶ (ಯುದ್ಧಕೊಡಲಿ) ಹಿಡಿದು ದೈತ್ಯನು ಕೇಶವನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದನು.
Verse 189
स्कन्धे गरुत्मतः सोऽपि निषसाद विचेतनः । खड्गेन राक्षसेन्द्रं च भित्त्वा भूमावपातयत्
ಅವನು ಕೂಡ ಗರುಡನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಅಚೇತನನಾಗಿ ಕುಸಿದನು; ನಂತರ ಖಡ್ಗದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನನ್ನು ಚೀರಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು.
Verse 190
यमं च पातयामास भूमौ दैत्यो मुखे हतम् । वह्निं च भिंडिपालेन चक्रे हत्वा विचेतनम्
ದೈತ್ಯನು ಯಮನ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದು ಅವನನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಭಿಣ್ಡಿಪಾಲ (ಭಾರಿ ಭಾಲ)ದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಹೊಡೆದು ಅಚೇತನಗೊಳಿಸಿದನು.
Verse 191
वायुं पदा तदाक्षिप्य पातयामास भूतले । धनेशं तद्धनुष्कोट्या कुट्टयामास कोपनः
ಅವನು ಕಾಲಿನಿಂದ ತಳ್ಳಿ ವಾಯುವನ್ನು ಬದಿಗೆ ಎಸೆದು ಭೂತಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಕೋಪದಿಂದ ಧನುಸ್ಸಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಧನೇಶ (ಕುಬೇರ)ನನ್ನು ಬಡಿದನು.
Verse 192
ततो देवनिकायानामेकैकं क्षणमात्रतः । तेषामेव जघानासौ शस्त्रैर्बालान्यथा गुरुः
ಆಗ ಅವನು ದೇವಗಣಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಕಡಿದು ಬೀಳಿಸಿದನು; ಗುರುವು ಬಾಲಕರನ್ನು ಶಿಸ್ತುಪಡಿಸುವಂತೆ।
Verse 193
लब्धसंज्ञस्ततो विष्णुश्चक्रं जग्राह दुर्धरम् । रानवेंद्रवसामेदोरुधिरेणाभिरंजितम्
ನಂತರ ಸಂಜ್ಞೆ ಪಡೆದ ವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನ ದುರ್ಧರ್ಷ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಅದು ದಾನವೇಂದ್ರನ ವಸಾ, ಮೇದಸ್ಸು ಮತ್ತು ರಕ್ತದಿಂದ ರಂಜಿತವಾಗಿತ್ತು।
Verse 194
मुमोच दानवेंद्रस्य दृढं वक्षसि केशवः । पपात चक्रं दैत्यस्य पतितं भास्करद्युति
ಕೇಶವನು ದಾನವೇಂದ್ರನ ದೃಢ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದ ಮೇಲೆ ಬಲವಾಗಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಎಸೆದನು; ದೈತ್ಯನು ಬಿದ್ದಾಗ ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಚಕ್ರಾಸ್ತ್ರವೂ ಕೆಳಗೆ ಬಿತ್ತು।
Verse 195
व्यशीर्यताथ कायेऽस्य नीलोत्पलमिवाश्मनि । ततो वज्रं महेन्द्रोऽपि प्रमुमोचार्चितं चिरम्
ಅವನ ದೇಹವು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ನುಚ್ಚುನೂರಾದ ನೀಲೋತ್ಪಲದಂತೆ ಚಿದ್ರವಾಯಿತು. ನಂತರ ಮಹೇಂದ್ರನೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಪೂಜಿತವಾದ ವಜ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು।
Verse 196
तस्मिञ्जयाशा शक्रस्य दानवेन्द्राय संयुगे । तारकस्य च संप्राप्य शरीरं शौर्यशालिनः
ದಾನವೇಂದ್ರನೊಡನೆ ನಡೆದ ಆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಶಕ್ರನಿಗೆ ಜಯದ ಆಶೆ ಮೂಡಿತು; ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ತಾರಕನ ದೇಹವೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಘಾತವನ್ನು ಹೊಂದಿತು।
Verse 197
विशीर्यत विकीर्णार्चिः शतधा खण्डशो गतम् । ततो वायुरदीनात्मा वेगेन महता नदन्
ಅದು ಶತಧಾ ಖಂಡಖಂಡವಾಗಿ ಚೂರಾಗಿ, ಅದರ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿದವು. ಆಗ ಅದೀನಾತ್ಮನಾದ ವಾಯು ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆದನು.
Verse 198
ज्वलितज्वलनाभासमंकुशं प्रमुमोच ह । विशीर्णं तस्य तच्चांगे दृष्ट्वा वायुर्महारुषा
ಅವನು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಂಕುಶವನ್ನು ಎಸೆದನು. ಅದು ವಾಯುವಿನ ಅಂಗದ ಮೇಲೆ ಚೂರಾಗಿ ಬಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿ ವಾಯು ಮಹಾರೋಷದಿಂದ ಆವೇಶಗೊಂಡನು.
Verse 199
ततः शैलेन्द्रमुत्पाट्य पुष्पितद्रुमकंदरम् । चिक्षेप दानवेन्द्राय दशयोजनविस्तृतम्
ನಂತರ ಪುಷ್ಪಿತ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗುಹೆಗಳಿರುವ ಶೈಲೇಂದ್ರನನ್ನು ಕಿತ್ತು ತೆಗೆದು, ದಶಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಆ ಮಹಾಗಿರಿಯನ್ನು ದಾನವೇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು.
Verse 200
महीधरं तमायांतं सस्मितं दैत्यपुंगवः । जग्राह वामहस्तेन बालः कन्दुकलीलया
ಆ ಪರ್ವತಸಮಾನವಾದುದು ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಗುನಗುತ್ತ ದೈತ್ಯಪುಂಗವನಾದ ಆ ದಿವ್ಯ ಬಾಲನು ಎಡಗೈಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಮಗುವಿನ ಚೆಂಡಾಟದಂತೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.