Rig Veda 10.113.2: Mandala 10, Sukta 113, Mantra 2

Sukta 10.113

Devata: Indra (with Vishnu as co-operating power)

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

तमस्य विष्णुर्महिमानमोजसांशुं दधन्वान्मधुनो वि रप्शते । देवेभिरिन्द्रो मघवा सयावभिर्वृत्रं जघन्वाँ अभवद्वरेण्यः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.113.2

Transliteration

tám asya víṣṇur mahimā́nam ójasāṃśúṃ dadhanvā́n mádhuno ví rapśate | devébhir índro maghávā sayā́vabhir vṛtráṃ jaghánvāṃ abhavad váreṇyaḥ ||

Translation

ಅವನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿಷ್ಣು ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಂಶು (ಕಿರಣ)ವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮಧುಮಯ ಆನಂದದ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಾನೆ. ದೇವರನ್ನು ಸಹಚರರಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಮಘವಾ ಇಂದ್ರನು ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ವರೇಣ್ಯ—ಆಯ್ಕೆಮಾಡತಕ್ಕ, ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಆರಿಸತಕ್ಕ—ಆಗಿದನು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तमस्य: of darkness / of the dark (one)
• तमस्य: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Noun
• Root: तम (प्रातिपदिक)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)

• महिमानम्: greatness, majesty
• महिमानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)

• ओजसाम्: of strengths / of powers
• ओजसाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• अंशुम्: ray; Soma-stalk (beam-like)
• अंशुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अंशु (प्रातिपदिक)

• दधन्वान्: bearing, holding
• दधन्वान्: कर्तृ (विष्णुः के विशेषणरूपेण)
• Type: Verb (Participle)
• Root: धा (धातु) → दधत्/दधन्वान् (कृदन्त, परस्मैपदी)

• मधुनः: of honey/sweetness; of Soma
• मधुनः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth, widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• रप्शते: moves/works forth; flashes forth
• रप्शते: कर्तृ (विष्णुः)
• Type: Verb
• Root: रप्श् (धातु; ‘to be active/flash, move swiftly’—Vedic)

• देवेभिः: with the gods
• देवेभिः: सह/करण (association/instrumental)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मघवा: the bountiful one
• मघवा: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Noun (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक)

• सयावभिः: with his companions/helpers
• सयावभिः: सह/करण
• Type: Noun/Adjective
• Root: सयाव (प्रातिपदिक; Vedic ‘helpers/companions’, often of Maruts/associates)

• वृत्रम्: Vṛtra (the obstructor)
• वृत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• जघन्वान्: having slain
• जघन्वान्: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Verb (Participle)
• Root: हन् (धातु) → जघन्वान् (कृदन्त; perfect-resultative/agentive participle, Vedic)

• अभवत्: became
• अभवत्: कर्तृ (इन्द्रः)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• वरेण्यः: worthy to be chosen/desired
• वरेण्यः: कर्तृ-विशेषण (इन्द्रः)
• Type: Adjective
• Root: वरेण्य (प्रातिपदिक; from √वृ ‘to choose’)