Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.113

Devata: Indra (with Vishnu as co-operating power)
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

तमस्य विष्णुर्महिमानमोजसांशुं दधन्वान्मधुनो वि रप्शते । देवेभिरिन्द्रो मघवा सयावभिर्वृत्रं जघन्वाँ अभवद्वरेण्यः ॥

तम॑स्य॒ विष्णु॑र्महि॒मान॒मोज॑सां॒शुं द॑ध॒न्वान्मधु॑नो॒ वि र॑प्शते । दे॒वेभि॒रिन्द्रो॑ म॒घवा॑ स॒याव॑भिर्वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अ॑भव॒द्वरे॑ण्यः ॥

tám asya víṣṇur mahimā́nam ójasāṃśúṃ dadhanvā́n mádhuno ví rapśate | devébhir índro maghávā sayā́vabhir vṛtráṃ jaghánvāṃ abhavad váreṇyaḥ ||

Of him Vishnu, bearing the ray by strength, spreads out the greatness of the honeyed delight. With the gods as comrades Indra the bountiful, having slain Vritra, became the choice-worthy—fit to be chosen for the work.

तम् । अ॒स्य॒ । विष्णुः॑ । म॒हि॒मान॑म् । ओज॑सा । अं॒शुम् । द॒ध॒न्वान् । मधु॑नः । वि । र॒प्श॒ते॒ । दे॒वेभिः॑ । इन्द्रः॑ । म॒घऽवा॑ । स॒याव॑ऽभिः । वृ॒त्रम् । ज॒घ॒न्वान् । अ॒भ॒व॒त् । वरे॑ण्यः ॥तम् । अस्य । विष्णुः । महिमानम् । ओजसा । अंशुम् । दधन्वान् । मधुनः । वि । रप्शते । देवेभिः । इन्द्रः । मघवा । सयावभिः । वृत्रम् । जघन्वान् । अभवत् । वरेण्यः ॥tam | asya | viṣṇuḥ | mahimānam | ojasā | aṃśum | dadhanvān | madhunaḥ | vi | rapśate | devebhiḥ | indraḥ | magha-vā | sayāva-bhiḥ | vṛtram | jaghanvān | abhavat | vareṇyaḥ

तमस्यof darkness / of the dark (one)
तमस्य:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypeNoun
Rootतम (प्रातिपदिक)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
महिमानम्greatness, majesty
महिमानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
ओजसाम्of strengths / of powers
ओजसाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
अंशुम्ray; Soma-stalk (beam-like)
अंशुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअंशु (प्रातिपदिक)
दधन्वान्bearing, holding
दधन्वान्:
कर्तृ (विष्णुः के विशेषणरूपेण)
TypeVerb (Participle)
Rootधा (धातु) → दधत्/दधन्वान् (कृदन्त, परस्मैपदी)
मधुनःof honey/sweetness; of Soma
मधुनः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
विapart, forth, widely
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
रप्शतेmoves/works forth; flashes forth
रप्शते:
कर्तृ (विष्णुः)
TypeVerb
Rootरप्श् (धातु; ‘to be active/flash, move swiftly’—Vedic)
देवेभिःwith the gods
देवेभिः:
सह/करण (association/instrumental)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मघवाthe bountiful one
मघवा:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
सयावभिःwith his companions/helpers
सयावभिः:
सह/करण
TypeNoun/Adjective
Rootसयाव (प्रातिपदिक; Vedic ‘helpers/companions’, often of Maruts/associates)
वृत्रम्Vṛtra (the obstructor)
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
जघन्वान्having slain
जघन्वान्:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeVerb (Participle)
Rootहन् (धातु) → जघन्वान् (कृदन्त; perfect-resultative/agentive participle, Vedic)
अभवत्became
अभवत्:
कर्तृ (इन्द्रः)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
वरेण्यःworthy to be chosen/desired
वरेण्यः:
कर्तृ-विशेषण (इन्द्रः)
TypeAdjective
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक; from √वृ ‘to choose’)