Sarga 75

Verse 1

दीर्घकालात्समुत्थाय संज्ञां लब्ध्वा च वीर्यवान्।नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां दीनामुद्वीक्ष्य मातरम्।।।।सोऽमात्यमध्ये भरतो जननीमभ्यकुत्सयत्।

ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಳಿಕ ಆ ವೀರ್ಯವಂತ ಭರತನು ಎದ್ದು ಸಂಜ್ಞೆ ಪಡೆದನು; ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ದೀನಳಾದ ತಾಯಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಮಾತ್ಯರ ಮಧ್ಯೆ ಜನನಿಯನ್ನು ಗದರಿಸಿದನು.

Verse 2

राज्यं न कामये जातु मन्त्रये नापि मातरम्।।।।अभिषेकं न जानामि योऽभूद्राज्ञा समीक्षितः।विप्रकृष्टेह्यहं देशे शत्रुघ्नसहितोऽवसम्।।।।

ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಿಲ್ಲ; ಅದರ ಕುರಿತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೂ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ರಾಜನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಅಭಿಷೇಕದ ವಿಷಯವೂ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಶತ್ರುಘ್ನನೊಂದಿಗೆ ದೂರದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೆನು.

Verse 3

राज्यं न कामये जातु मन्त्रये नापि मातरम्।।2.75.2।।अभिषेकं न जानामि योऽभूद्राज्ञा समीक्षितः।विप्रकृष्टेह्यहं देशे शत्रुघ्नसहितोऽवसम्।।2.75.3।।

ರಾಜನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಅಭಿಷೇಕದ ವಿಷಯ ನನಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಶತ್ರುಘ್ನನೊಂದಿಗೆ ದೂರದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.

Verse 4

वनवासं न जानामि रामस्याहं महात्मनः।विवासनं वा सौमित्रे स्सीतायाश्च यथाऽभवत्।।।।

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಮನ ವನವಾಸದ ವಿಷಯ ನನಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಮತ್ತು ಸೀತಾದೇವಿಯ ನಿರ್ವಾಸನ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತೋ ಅದೂ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.

Verse 5

तथैव क्रोशतस्तस्य भरतस्य महात्मनः।कौसल्या शब्दमाज्ञाय सुमित्रामिदमब्रवीत्।।।।

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಭರತನು ಹೀಗೆಯೇ ಅಳುತ್ತಿರಲು, ಕೌಸಲ್ಯೆ ಅವನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸುಮಿತ್ರೆಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 6

आगतः क्रूरकार्यायाः कैकेय्या भरतस्सुतः।तमहं द्रष्टुमिच्छामि भरतं दीर्घदर्शिनम्।।।।

ಕ್ರೂರಕರ್ಮವತಿಯಾದ ಕೈಕೇಯಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ದೂರದರ್ಶಿ ಭರತನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಆ ಭರತನನ್ನು ನಾನು ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 7

एवमुक्त्वा सुमित्रां सा विवर्णा मलिना कृशा।प्रतस्थे भरतो यत्र वेपमाना विचेतना।।।।

ಸುಮಿತ್ರೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕೌಸಲ್ಯೆ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಮಲಿನಳಾಗಿ, ಕೃಶಳಾಗಿ, ಕಂಪಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಾಯಃ ಅಚೇತನಳಾಗಿ ಭರತ ಇದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಳು.

Verse 8

स तु रामानुजश्चापि शत्रुघ्नसहितस्तदा।प्रतस्थे भरतो यत्र कौसल्याया निवेशनम्।।।।

ಆಗ ರಾಮನ ಅನುಜನಾದ ಭರತನು ಶತ್ರುಘ್ನನೊಂದಿಗೆ ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ನಿವಾಸದ ಕಡೆಗೆ, ಕೌಸಲ್ಯೆ ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ, ಹೊರಟನು.

Verse 9

तत श्शत्रुघ्नभरतौ कौसल्यां प्रेक्ष्य दुःखितौ।पर्यष्वजेतां दुःखार्तां पतितां नष्टचेतसाम्।।।।रुदन्तौ रुदतीं दुःखात्समेत्यार्यां मनस्स्विनीम्।

ಆಗ ಶತ್ರುಘ್ನನೂ ಭರತನೂ ಕೌಸಲ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಶೋಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು. ದುಃಖಾರ್ತಳಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ, ಚೇತನೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆ ಆರ್ಯೆ, ಮನಸ್ವಿನಿ ಮಾತೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವಳು ನೋವಿನಿಂದ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತಾವೂ ಅಳುತ್ತಾ, ಇಬ್ಬರೂ ಅವಳನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದರು.

Verse 10

भरतं प्रत्युवाचेदं कौसल्या भृशदुःखिता।।।।इदं ते राज्यकामस्य राज्यं प्राप्तमकण्टकम्।संप्राप्तं बत कैकेय्या शशीघ्रं क्रूरेण कर्मणा।।।।

ಭೃಶದುಃಖಿತಳಾದ ಕೌಸಲ್ಯೆ ಭರತನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: “ರಾಜ್ಯಕಾಮಿಯಾದ ನಿನಗೆ ಈ ರಾಜ್ಯವು ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ದೊರೆತಿದೆ; ಅಯ್ಯೋ, ಕೈಕೇಯಿ ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅದನ್ನು ಅತಿಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿನಗಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು.”

Verse 11

भरतं प्रत्युवाचेदं कौसल्या भृशदुःखिता।।2.75.10।।इदं ते राज्यकामस्य राज्यं प्राप्तमकण्टकम्।संप्राप्तं बत कैकेय्या शशीघ्रं क्रूरेण कर्मणा।।2.75.11।।

ಭೃಶದುಃಖಿತಳಾದ ಕೌಸಲ್ಯೆ ಭರತನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: “ರಾಜ್ಯಕಾಮಿಯಾದ ನಿನಗೆ ಈ ರಾಜ್ಯವು ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ದೊರೆತಿದೆ; ಅಯ್ಯೋ, ಕೈಕೇಯಿ ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅದನ್ನು ಅತಿಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿನಗಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು.”

Verse 12

प्रस्थाप्य चीरवसनं पुत्रं मे वनवासिनम्।कैकेयी कं गुणं तत्र पश्यति क्रूरदर्शिनी।।।।

ನನ್ನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಚೀರವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ವನವಾಸಿಯಾಗುವಂತೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಕ್ರೂರ ದೃಷ್ಟಿಯ ಕೈಕೇಯಿ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಲಾಭವನ್ನು ಕಂಡಳು?

Verse 13

क्षिप्रं मामपि कैकेयी प्रस्थापयितुमर्हति।हिरण्यनाभो यत्रास्ते सुतो मे सुमहायशाः।।।।

ನನ್ನ ಸುಮಹಾಯಶಸ್ವಿ, ಹಿರಣ್ಯನಾಭನಾದ ರಾಮನು ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಕೈಕೇಯಿ ನನ್ನನ್ನೂ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು.

Verse 14

अथवा स्वयमेवाहं सुमित्रानुचरा सुखम्।अग्निहोत्रं पुरस्कृत्य प्रस्थास्ये यत्र राघवः।।।।

ಅಥವಾ ನಾನು ಸ್ವತಃ ಸುಮಿತ್ರೆಯನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ಸಂತೋಷದಿಂದ ರಾಘವ ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 15

कामं वा स्वयमेवाद्य तत्र मां नेतुमर्हसि।यत्रासौ पुरुषव्याघ्रः पुत्रो मे तप्यते तपः।।।।

ಅಥವಾ ಇಂದು ನೀನೇ ನನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪುತ್ರನು—ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನು—ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

Verse 16

इदं हि तव विस्तीर्णं धनधान्यसमाचितम्।हस्त्वश्वरथसम्पूर्णं राज्यं निर्यातितं तया।।।।

ಏಕೆಂದರೆ ಧನಧಾನ್ಯದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ, ಆನೆ-ಕುದುರೆ-ರಥಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಈ ವಿಶಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅವಳು ನಿನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 17

इत्यादिबहुभिर्वाक्यैः क्रूरैः सम्भर्त्सितोऽनघः।विव्यथे भरतस्तीव्रं व्रणे तुद्येव सूचिना।।।।

ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಕ್ರೂರ ವಚನಗಳಿಂದ ನಿರಪರಾಧನಾದ ಭರತನನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಗದರಿಸಲಾಯಿತು; ಅವನು ತೀವ್ರ ವೇದನೆಯಿಂದ ನಡುಗಿದನು—ಗಾಯಕ್ಕೆ ಸೂಜಿ ಚುಚ್ಚಿದಂತೆ.

Verse 18

पपात चरणौ तस्यास्तदा सम्भ्रान्तचेतनः।विलप्य बहुधाऽसंज्ञो लब्धसंज्ञस्ततः स्थितः।।।।

ಆಗ ಮನಸ್ಸು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಅವನು ಅವಳ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದನು; ಮರುಮರು ಅಳುತ್ತಾ ಅಚೇತನನಾದನು, ಬಳಿಕ ಚೇತನ ಪಡೆದು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.

Verse 19

एवं विलपमानां तां भरतः प्राञ्जलिस्तदा।कौसल्यां प्रत्युवाचेदं शोकैर्बहुभिरावृताम्।।।।

ಹೀಗೆ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಅನೇಕ ಶೋಕಗಳಿಂದ ಆವೃತಳಾದ ಕೌಸಲ್ಯೆಯನ್ನು ಭರತನು ಆಗ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ವಿನಯದಿಂದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 20

आर्ये कस्मादजानन्तं गर्हसे मामकिल्बिषम्।विपुलां च मम प्रीतिं स्थिरां जानासि राघवे।।।।

ಆರ್ಯೆಯೇ, ತಿಳಿಯದೆ ನಿರಪರಾಧನಾಗಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ಗರಹಿಸುತ್ತೀಯ? ರಾಘವ (ಶ್ರೀರಾಮ)ನ ಮೇಲಿನ ನನ್ನ ವಿಶಾಲವೂ ಸ್ಥಿರವೂ ಆದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿದಿರುವೆ.

Verse 21

कृता शास्त्रानुगा बुद्धिर्माभूत्तस्य कदाचन।सत्यसन्ध स्सतां श्रेष्ठो यस्याऽर्योऽनुमते गतः।।।।

ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಇಂತಹ ಭಾವನೆ ಉದಯಿಸದಿರಲಿ—ಸತ್ಯಸಂಧನೂ ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ಅವನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೆಂದು.

Verse 22

प्रेष्यं पापीयसां यातु सूर्यञ्च प्रतिमेहतु।हन्तु पादेन गां सुप्तां यस्याऽर्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮೋದನೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಅವನು ಈ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿ—ಅತಿದುಷ್ಟರ ದಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲಿ, ಸೂರ್ಯನ ಎದುರು ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಲಿ, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಸುವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿಯಲಿ.

Verse 23

कारयित्वा महत्कर्म भर्ता भृत्यमनर्थकम्।अधर्मो योऽस्य सोऽस्यास्तु यस्याऽर्योऽनुमतेगतः।।।।

ಯಾರ ಸಲಹೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನನ್ನು ದೂರ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತೋ, ಅವನಿಗೆ ಅಧರ್ಮದ ದೋಷವೇ ಸೇರಲಿ—ಯಜಮಾನನು ಸೇವಕನಿಂದ ಮಹಾಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿಸಿ ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡದೆ ಇರುವಂತೆ; ಆ ಅಧರ್ಮ ಅವನಿಗೇ ಆಗಲಿ.

Verse 24

परिपालयमानस्य राज्ञो भूतानि पुयत्रवत्।ततस्नु दुह्यतां पापं यस्याऽर्योऽनुमते गतः।।।।

ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪುತ್ರರಂತೆ ಪಾಲಿಸುವ ರಾಜನಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪಾಪವು, ಯಾರ ಸಲಹೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ ಅವನಿಗೇ ಸೇರಲಿ.

Verse 25

बलिषड्भागमुद्धृत्य नृपस्यारक्षतः प्रजाः।अधर्मो योऽस्य सोऽस्यास्तु यस्यार्थोऽनुमते गतः।।।।

ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತವಾದ ಆರನೆಯ ಭಾಗ (ಬಲಿ) ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕೂಡ ರಕ್ಷಿಸದ ರಾಜನಿಗೆ ಯಾವ ಅಧರ್ಮ ಸೇರುತ್ತದೋ, ಅದೇ ಅಧರ್ಮ ಯಾರ ಅನುಮೋದನೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ ಅವನಿಗೇ ಸೇರಲಿ.

Verse 26

संश्रुत्य च तपस्विभ्यस्सत्रे वै यज्ञदक्षिणाम्।तां विप्रलपतां पापं यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಸಲಹೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಆವನ ಮೇಲೆ ಪಾಪ ಬೀಳಲಿ—ಯಥಾ ಸತ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಯಜ್ಞದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆಂದು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡು ನಂತರ ಕಪಟದಿಂದ ತಡೆಹಿಡಿಯುವವನಿಗೆ ಪಾಪ ಬರುವುದು ಹಾಗೆ.

Verse 27

हस्त्यश्वरथसम्बाधे युद्धे शस्त्रसमाकुले।मा स्म कार्षीत्सतां धर्मं यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಆನೆ-ಕುದುರೆ-ರಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕೂಡ ಸಜ್ಜನರು ಪಾಲಿಸುವ ಧರ್ಮಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸದ ಯೋಧನಂತೆ, ಯಾರ ಸಲಹೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ ಅವನು ಸತಾಂಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಫಲನಾಗಲಿ.

Verse 28

उपदिष्टं सुसूक्ष्मार्थं शास्त्रं यत्नेन धीमता।स नाशयतु दुष्टात्मा यस्याऽर्योऽनुमते गतः।।।।

ಬುದ್ಧಿವಂತ ಗುರುವು ಯತ್ನದಿಂದ ಬೋಧಿಸಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾರ್ಥಯುಕ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ನಾಶಮಾಡುವಂತೆ ವಿಕೃತಗೊಳಿಸಲಿ; ಅಂಥ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ನಾಶವಾಗಲಿ—ಯಾರ ಸಲಹೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ.

Verse 29

मा च तं व्यूढबाह्वंसं चन्द्रार्कसमतेजसम्।द्राक्षीद्राज्यस्थमासीनं यस्यार्योऽनुमतेगतः।।।।

ಯಾರ ಸಲಹೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಅವನನ್ನು ಕಾಣದಿರಲಿ—ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಭುಜಗಳೂ ವಿಶಾಲ ಭುಜಬಂಧವೂಳ್ಳ, ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನ, ರಾಜ್ಯಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ.

Verse 30

पायसं कृसरं छागं वृथा सोऽश्नातु निर्घृणः।गुरूंश्चाप्यवजानातु यस्याऽर्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಸಲಹೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು, ಆ ನಿರ್ದಯನು ಪಾಯಸ, ಕೃಸರ ಮತ್ತು ಛಾಗಮಾಂಸವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ—ಯಜ್ಞಾದಿ ಪವಿತ್ರ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ—ಭಕ್ಷಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ತನ್ನ ಗುರುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಅವಮಾನಿಸಲಿ.

Verse 31

गाश्च स्पृशतु पादेन गुरून्परिवदेत्स्वयम्।मित्रे द्रुह्येत सोऽत्यन्तं यस्याऽर्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಸಲಹೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು, ಆವನು ಘೋರ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಿ—ಕಾಲಿನಿಂದ ಗೋವನ್ನು ತಳ್ಳಲಿ, ತಾನೇ ಗುರುಜನರನ್ನು ನಿಂದಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಲಿ.

Verse 32

विश्वासात्कथितं किञ्चित्परिवादं मिथः क्वचित्।विवृणोतु स दुष्टात्मा यस्याऽर्योऽमते गतः।।।।

ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿಕೊಂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಂದಾವಚನವನ್ನು, ಎಲ್ಲೋ ಯಾರಿಗೋ, ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿ—ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟನೋ; ಹಾಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಭಂಗದ ಪಾಪ ಅವನಿಗೆ ತಗಲಲಿ.

Verse 33

अकर्ता ह्यकृतज्ञश्च त्यक्ताचाऽत्मा निरपत्रपः।लोके भवतु विद्विष्टो यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು, ಅವನು ಸಹಾಯಮಾಡದವನು, ಕೃತಘ್ನನು, ಸದಾಚಾರ ತ್ಯಜಿಸಿದವನು, ನಿರ್ಲಜ್ಜನು ಎಂದು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷಿಸಲ್ಪಡಲಿ.

Verse 34

पुत्रैर्दारैश्च भृत्यैश्च स्वगृहे परिवारितः।स एको मृष्टमश्नातु यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು, ಅವನು ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪುತ್ರರು, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೇವಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರೂ, ಒಬ್ಬನೇ ರುಚಿಕರ ಭೋಜನವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಲಿ—ಆ ದೋಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗಲಿ.

Verse 35

अप्राप्य सदृशान् दाराननपत्यः प्रमीयताम्।अनवाप्य क्रियां धर्म्यां यस्याऽर्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದನೋ, ಆ ಪುರುಷನು ಯೋಗ್ಯ ಸಮಾನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆ, ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಧರ್ಮ್ಯ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸದೆ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಲಿ.

Verse 36

माऽत्मनस्सन्ततिं द्राक्षीत्स्वेषु दारेषु दुःखितः।आयुस्समग्रमप्राप्य यऽस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದನೋ, ಆವನು ದುಃಖಿತನಾಗಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ತನ್ನ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಖಕರ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಲಿ.

Verse 37

राजस्त्रीबालवृद्धानां वधे यत्पापमुच्यते।भृत्यत्यागे च यत्पापं तत्पापं प्रतिपद्यताम्।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದನೋ, ಆವನು ರಾಜನ, ಸ್ತ್ರೀಯ, ಮಕ್ಕಳ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರ ವಧೆಯಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಳುವ ಪಾಪವನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಶ್ರಿತರನ್ನೂ ಭೃತ್ಯರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಪಾಪವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಲಿ.

Verse 38

लाक्षया मधुमांसेन लोहेन च विषेण च।सदैव बिभृयाद्भृत्यान्यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದನೋ, ಆವನು ಲಾಕ್ಷೆ, ಮದ್ಯ, ಮಾಂಸ, ಲೋಹ ಮತ್ತು ವಿಷ ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಭೃತ್ಯರನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನಿಗೆ ಬರುವ ದೋಷವನ್ನು ಸದಾ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರಲಿ.

Verse 39

सङ्ग्रमे समुपोढे स्म शत्रुपक्षभयङ्करे।पलायामानो वध्येत यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದನೋ, ಆವನು ಭಯಂಕರ ಸಮರವು ತೀವ್ರವಾಗಿರುವಾಗ, ಶತ್ರುಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಭೀತಿಕರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಪಲಾಯನ ಮಾಡುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲೇ ವೀರನಂತೆ ವಧೆಯಾಗಲಿ.

Verse 40

कपालपाणिः पृथिवीमटतां चीरसंवृतः।भिक्षमाणो यथोन्मत्तो यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತೋ, ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಚೀರವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲ ಅಲೆದಾಡಲಿ; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಪಾಲ ಹಿಡಿದು ಉನ್ಮತ್ತನಂತೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಿರಲಿ.

Verse 41

मद्ये प्रसक्तो भवतु स्त्रीष्वक्षेषु च नित्यशः।कामक्रोधाभिभूतस्तु यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ನಿರ್ವಾಸಿತನಾದನೋ, ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಸದಾ ಮದ್ಯ, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿರಲಿ; ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಂಡಿರಲಿ.

Verse 42

मास्म धर्मे मनो भूयादधर्मं स निषेवताम्।अपात्रवर्षी भवतु यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಆ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಸ್ಥಿರವಾಗದಿರಲಿ; ಅವನು ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿ ಮತ್ತು ಅಪಾತ್ರರಿಗೆ ದಾನವನ್ನು ಸುರಿಸಲಿ.

Verse 43

सञ्चितान्यस्य वित्तनि विविधानि सहस्रशः।दस्युभिर्विप्रलुप्यन्तां यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಆತನ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನಾನಾವಿಧವಾದ ಸಂಪತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದಸ್ಯುಗಳಿಂದ ಲೂಟಿಯಾಗಲಿ.

Verse 44

उभे सन्ध्ये शयानस्य यत्पापं परिकल्प्यते।तच्चपापं भवेत्तस्य यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಅವನು ಪ್ರಾತಃಸಂಧ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಾಯಂಸಂಧ್ಯೆ ಎರಡನ್ನೂ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವವನಿಗೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಪಾಪವನ್ನೇ ಪಡೆಯಲಿ.

Verse 45

यदग्निदायके पापं यत्पापं गुरतल्पगे।मित्रद्रोहे च यत्पापं तत्पापं प्रतिपद्यताम्।।।।

ಅಗ್ನಿದಾಹ ಮಾಡುವವನ ಪಾಪ, ಗುರುವಿನ ಶಯನವನ್ನು ಅಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವವನ ಪಾಪ, ಮತ್ತು ಮಿತ್ರದ್ರೋಹದ ಪಾಪ—ಅದೇ ಪಾಪವನ್ನು ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದವನು ಹೊಂದಲಿ.

Verse 46

देवतानां पित्रूणां च मातापित्रोस्तथैव च।मा स्म कार्षीत्स शुश्रूषां यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಅವನು ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಮಾತಾ-ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಯಥೋಚಿತ ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸಲ್ಲಿಸದಿರಲಿ.

Verse 47

सतां लोकात्सतां कीर्त्या स्सञ्जुष्टात्कर्मणस्तथा।भ्रश्यतु क्षिप्रमद्यैव यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಅವನು ಸಜ್ಜನರ ಲೋಕದಿಂದ, ಸಜ್ಜನರ ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಸಂಮತವಾದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ—ಇಂದೇ ತಕ್ಷಣವೇ ಪತನಗೊಳ್ಳಲಿ.

Verse 48

अपास्य मातृशुश्रूषामनर्थे सोऽवतिष्ठताम्।दीर्घबाहुर्महावक्षा: यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ದೀರ್ಘಬಾಹು, ಮಹಾವಕ್ಷನಾದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಅವನು ಮಾತೃಶುಶ್ರೂಷೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಿರರ್ಥಕವಾದ ವ್ಯರ್ಥ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಿ.

Verse 49

बहुपुत्रो दरिद्रश्च ज्वररोगसमन्वितः।स भूयात्सतत क्लेशी यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಯಾರ ಅನುಮತಿ ಕಾರಣವಾಯಿತೋ, ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಅನೇಕ ಪುತ್ರಭಾರದಿಂದ, ದಾರಿದ್ರ್ಯದಿಂದ, ಜ್ವರರೋಗಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಸದಾ ದುಃಖದಲ್ಲೇ ಇರಲಿ.

Verse 50

आशामाशंसमानानां दीनानामूर्ध्वचक्षुषाम्।अर्थिनां वितथां कुर्याद्यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಯಾರ ಅನುಮತಿ ಕಾರಣವಾಯಿತೋ, ಆವನು ಮೇಲ್ನೋಟದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ದೀನ ಯಾಚಕರ ಆಶೆಯನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸುವವನ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗಲಿ.

Verse 51

मायया रमतां नित्यं परुषः पिशुनोऽशुचिः।राज्ञो भीतस्त्वधर्मात्मा यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಯಾರ ಅನುಮತಿ ಕಾರಣವಾಯಿತೋ, ಆ ಅಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಸದಾ ಬದುಕಲಿ—ಕಠೋರವಚನ, ಪಿಶುನ, ಅಶುಚಿ—ಮತ್ತು ರಾಜದಂಡದ ಭಯದಿಂದ ನಿತ್ಯ ಕಂಪಿಸಲಿ.

Verse 52

ऋतुस्नातां सतीं भार्यामृतुकालानुरोधिनीम्।अतिवर्तेत दुष्टात्मा यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಯಾರ ಅನುಮತಿ ಕಾರಣವಾಯಿತೋ, ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ಋತುಸ್ನಾತೆಯಾದ, ಸತಿಯಾದ, ಋತುಕಾಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರುವ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವವನ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗಲಿ.

Verse 53

सधर्मदारान्परित्यज्य परदारान्निषेवताम्।त्यक्तधर्मरतिर्मूढो यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಅವನು ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪರಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಧರ್ಮರತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮೋಹಿತನಾದ ಪುರುಷನ ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದಲಿ.

Verse 54

विप्रलुप्तप्रजातस्य दुष्कृतं ब्राह्मणस्य यत्।तदेव प्रतिपद्येत यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಅವನು ವಂಶಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ ಮಹಾದುಷ್ಕೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸೇರುವ ಅದೇ ಪಾಪಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.

Verse 55

पानीयदूषके पापं तथैव विषदायके।यत्तदेकस्स लभतां यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಅವನು ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ದೂಷಿಸುವವನಿಗೂ ವಿಷ ನೀಡುವವನಿಗೂ ಸೇರುವ ಪಾಪವನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ಪಡೆಯಲಿ.

Verse 56

ब्राह्मणायोद्यतां पूजां विहन्तु कलुषेन्द्रियः।बालवत्सां च गां दोग्धु यस्यार्यो ऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಅವನು ಕಲుషಿತ ಇಂದ್ರಿಯಗಳವನಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಕರುಳ್ಳ ಹಸುವನ್ನು ಹಾಲುಕರೆಯುವವನ ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದಲಿ.

Verse 57

तुर्ष्णार्तं सति पानीये विप्रलम्भेन योजयेत्।लभेत तस्य यत्पापं यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನೋ, ಅವನು ನೀರು ಇದ್ದರೂ ದಾಹದಿಂದ ಪೀಡಿತನನ್ನು ಕಪಟದಿಂದ ಮೋಸಗೊಳಿಸಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವವನ ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದಲಿ.

Verse 58

भक्त्या विवदमानेषु मार्गमाश्रित्य पश्यतः।तस्य पापेन युज्येत यस्यार्योऽनुमते गतः।।।।

ಯಾರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಆರ್ಯ ಸಹೋದರನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು, ಅವನು ಭಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಾದವಿವಾದಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಕೇವಲ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತರೆ—ಅಂತಹ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ನಡತೆಯ ಪಾಪವು ಅವನಿಗೆ ಸೇರಲಿ.

Verse 59

विहीनां पतिपुत्राभ्यां कौसल्यां पार्थिवात्मजः।एवमाश्वासयन्नेव दुःखार्तो निपपात ह।।।।

ಪತಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರಿಲ್ಲದೆ ವಿಯೋಗಿತಳಾದ ಕೌಸಲ್ಯೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕುಮಾರ ಭರತನು ದುಃಖದಿಂದ ಆಕ್ರಾಂತನಾಗಿ ಅವಳ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಬಿಟ್ಟನು.

Verse 60

तथा तु शपथैः कष्टै श्शपमानमचेतनम्।भरतं शोकसन्तप्तं कौसल्या वाक्यमब्रवीत्।।।।

ಹೀಗೆ ಶೋಕದಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿ ಭರತನು ಅಚೇತನನಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದನು; ಭಯಂಕರ ಶಪಥಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು. ಆಗ ಕೌಸಲ್ಯೆ ಅವನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 61

मम दुःखमिदं पुत्र भूयस्समुपजायते।शपथै श्शपमानो हि प्राणानुपरुणत्सि मे।।।।

ಮಗನೇ, ನನ್ನ ಈ ದುಃಖವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಶಪಥಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ನೀನು ನನ್ನ ಪ್ರಾಣವಾಯುವನ್ನೇ ಹಿಂಡುವಂತೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ.

Verse 62

दिष्ट्या न चलितो धर्मादात्मा ते सहलक्ष्मणः।वत्स सत्यप्रतिज्ञो ते सतां लोकमवाप्स्यसि।।।।

ವತ್ಸ, ದೈವಕೃಪೆಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಆತ್ಮ ಧರ್ಮದಿಂದ ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ—ಲಕ್ಷ್ಮಣನದೂ ಹಾಗೆಯೇ. ನೀನು ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞನಾದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಪುರುಷರ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 63

इत्युक्त्वा चाङ्कमानीय भरतं भ्रातृवत्सलम्।परिष्वज्य महाबाहुं रुरोद भृशदुःखिता।।।।

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ, ಸಹೋದರಪ್ರೇಮಿಯಾದ ಭರತನನ್ನು ಕೌಸಲ್ಯೆ ತನ್ನ ಮಡಿಲಿಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡಳು; ಮಹಾಬಾಹುವನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಅಪಾರ ದುಃಖದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾಗಿ ಅತ್ತಳು.

Verse 64

एवं विलपमानस्य दुःखार्तस्य महात्मनः।मोहाच्च शोकसम्रोधाद्बभूव लुलितं मनः।।।।

ಹೀಗೆ ದುಃಖದಿಂದ ಆಕ್ರಾಂತ ಮಹಾತ್ಮ ಭರತನು ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮೋಹದಿಂದಲೂ ಶೋಕದ ಆವರಣದಿಂದಲೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಅಲುಗಾಡಿ ಅಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.

Verse 65

लालप्यमानस्य विचेतनस्य प्रणष्टबुद्धे: पतितस्य भूमौ।मुहुर्मुहुर्निश्श्वसतश्च घर्मं सा तस्य शोकेन जगाम रात्रिः।।।।

ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ, ಚೇತನಾಹೀನನಾಗಿ ಬುದ್ಧಿ ಮಸುಕಾದ ಭರತನು ಮರುಮರು ಅಳಲುತ್ತಾ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಉಷ್ಣ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಿರಲು, ಆ ರಾತ್ರಿಯು ಅವನ ಶೋಕದಲ್ಲೇ ಕಳೆಯಿತು.