Adhyaya 164

Verse 1

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे पुष्पः प्रहृष्टेनान्तरात्मना । चंडशर्मगृहं गत्वा दिष्ट्यादिष्ट्येति चाब्रवीत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪನು ಹರ್ಷಭರಿತಾಂತರಾತ್ಮನಾಗಿ ಚಂಡಶರ್ಮನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ “ದಿಷ್ಟ್ಯಾ! ದಿಷ್ಟ್ಯಾ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 2

विवर्णवदनं दृष्ट्वा वाष्पपूर्णेक्षणं तदा । बान्धवैः सहितं सर्वैर्दारैर्भृत्यैस्तथा सुतैः

ಆಗ ಅವನ ವಿವರ್ಣ ಮುಖವನ್ನೂ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ—ಅವನು ಎಲ್ಲ ಬಂಧುಗಳು, ಪತ್ನಿ, ಭೃತ್ಯರು ಮತ್ತು ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದನು—

Verse 3

पुष्प उवाच । तवार्थे च मया सूर्यः कायत्यागेन तोषितः । पतितत्त्वं न ते काये तत्प्रसादाद्भविष्यति

ಪುಷ್ಪನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ನಾನು ದೇಹತ್ಯಾಗದಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅವರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪತನಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗದು.

Verse 4

तव पुत्राश्च पौत्राश्च ये भविष्यंति वंशजाः । नागराणां च ते सर्वे भविष्यंति गुणाधिकाः

ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರು, ಪೌತ್ರರು ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ವಂಶಜರೆಲ್ಲರೂ—ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ನಾಗರರಾಗಿದ್ದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗುವರು.

Verse 5

तस्मादुत्तिष्ठ गच्छामो नदीं पुण्यां सरस्वतीम् । तस्यास्तटे निवासाय कृत्वा चैवाश्रमं द्विज

ಆದ್ದರಿಂದ ಎದ್ದೇಳು; ನಾವು ಪುಣ್ಯವಾದ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಗೆ ಹೋಗೋಣ. ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಅವಳ ತಟದಲ್ಲಿ ವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು.

Verse 6

त्वया सह वसिष्यामि अहमेव न संशयः । अस्ति मे विपुलं वित्तं ये चान्ये तेऽनुयायिनः

ನಾನೇ ನಿನ್ನೊಡನೆ ವಾಸಿಸುವೆನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ನನಗೆ ಅಪಾರ ಧನವಿದೆ; ಇತರರೂ ನಿನ್ನ ಅನುಯಾಯಿ-ಸೇವಕರು ಇದ್ದಾರೆ.

Verse 7

तान्सर्वान्पोषयिष्यामि त्यज्यतां मानसो ज्वरः । तच्छ्रुत्वा चण्डशर्मा तु पुत्रैर्बंधुभिरन्वितः

“ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಪೋಷಿಸುವೆನು; ಮನಸ್ಸಿನ ಜ್ವರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರಿ.” ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಚಂಡಶರ್ಮನು ಪುತ್ರರು ಹಾಗೂ ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ (ಮುಂದಾದನು).

Verse 8

सरस्वतीं समुद्दिश्य निष्क्रांतो नगरात्ततः । स्थानं प्रदक्षिणीकृत्य नमस्कृत्य सुदुःखितः

ಆಮೇಲೆ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಅವನು ನಗರದಿಂದ ಹೊರಟನು. ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದಿಂದ ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 9

बाष्पपूर्णेक्षणो दीन उत्तराभिमुखो ययौ । पुष्पेण सहितश्चैव मुहुर्मुहुः प्रबोधितः

ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿ ದೀನನಾಗಿ ಅವನು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹೋದನು. ಪುಷ್ಪವೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಅವನನ್ನು ಮರುಮರು ಪ್ರಬೋಧಿಸಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 10

ततः सरस्वतीं प्राप्य पुण्यां शीतजलां नदीम् । सेवितां मुनिसंघैस्तां लोलकल्लोलमालिनीम्

ನಂತರ ಅವನು ಪುಣ್ಯವಾದ, ಶೀತಲ ಜಲವಿರುವ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದನು—ಮುನಿಸಂಘಗಳು ಸೇವಿಸುವ, ಚಂಚಲ ಅಲೆಗಳ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದುದನ್ನು.

Verse 11

तस्या दक्षिणकूले स निवासमकरोत्तदा । पुष्पस्य मतिमास्थाय बन्धुभिः सकलैर्वृतः

ಅವಳ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆಗ ವಾಸಮಾಡಿದನು; ಪುಷ್ಪನ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 12

तस्यासीन्नगरस्थस्य प्रतिज्ञा चण्डशर्मणः । सप्तविंशति भिर्लिंगैर्दृष्टैभोक्ष्याम्यहं सदा

ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಚಂಡಶರ್ಮನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಇದು—“ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ನಾನು ಸದಾ ಭೋಜನ ಮಾಡುವೆನು।”

Verse 13

तां च संस्मरतस्तस्य प्रतिज्ञां पूर्वसंचिताम् । हृदयं दह्यते तस्य दिवानक्तं द्विजोत्तमाः

ಹಿಂದೆ ಸಂಚಿತವಾದ ಆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಾಗ ಅವನ ಹೃದಯವು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ದಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ।

Verse 14

स च स्नात्वा सरस्वत्यां शुचिर्भूत्वा समाहितः । षडक्षरस्य मन्त्रस्य जपं चक्रे पृथक्पृथक्

ಅವನು ಸರಸ್ವತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿ, ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದ ಜಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಾರಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾಡಿದನು।

Verse 15

नाम चोच्चार्य लिंगस्य नमस्कारान्तमादधे । कर्दमेन द्विजश्रेष्ठाः पंचांगुलशतेन च

ಲಿಂಗದ ನಾಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಪಂಚಾಂಗುಳ ಪ್ರಮಾಣದ ನೂರುಷ್ಟು ಕರ್ಡಮವನ್ನೂ (ಮಣ್ಣನ್ನು) ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು।

Verse 16

संस्थाप्य पूजयेद्भक्त्या पुष्पधूपानुलेपनैः । प्राणरुद्राञ्जपन्पश्चाच्छ्रद्धया परया युतः

ಅದನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಣರುದ್ರರ ಜಪವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 17

दुःस्थितं सुस्थितं वापि शिवलिंगं न चालयेत् । इति मत्वा द्विजेन्द्रोऽसौ नैव तानि विसर्जयेत्

ಶಿವಲಿಂಗವು ದುಃಸ್ಥಿತವಾಗಿರಲಿ ಸುಸ್ಥಿತವಾಗಿರಲಿ ಅದನ್ನು ಕದಲಿಸಬಾರದು—ಎಂದು ತಿಳಿದು ಆ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರನು ಆ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 19

उपर्युपरि तेषां च कर्दमेन द्विजोत्तमाः । चक्रे लिंगानि नित्यं स सप्तविंशतिसंख्यया

ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೇಲೆ ಆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ಕರ್ಡಮದಿಂದ ನಿತ್ಯವೂ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 20

अथ तुष्टो महादेवस्तस्य भक्त्यतिरेकतः । निर्भिद्य धरणीपृष्ठं तस्य लिंगमदर्शयत्

ಅನಂತರ ಅವನ ಭಕ್ತ್ಯತಿರೇಕದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಮಹಾದೇವನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಲಿಂಗವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದನು.

Verse 21

अब्रवीत्सादरं तं च मेघगम्भीरया गिरा । चण्डशर्मन्प्रतुष्टोस्मि तव भक्त्याऽनया द्विज

ನಂತರ ಅವರು ಮೇಘಗಂಭೀರವಾದ ವಾಣಿಯಿಂದ ಸಾದರವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಚಂಡಶರ್ಮನ್, ಓ ದ್ವಿಜ! ನಿನ್ನ ಈ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 22

तस्माल्लिंगमिदं नित्यं पूजयस्व प्रभक्तितः । सप्तविंशतिलिंगानां यतः फलमवाप्स्यसि

ಆದಕಾರಣ ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸು; ಇದರಿಂದ ನೀನು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಲಿಂಗಪೂಜೆಯ ಸಮಾನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 23

अन्योपि च नरो भक्त्या यश्चैनं पूजयिष्यति । सप्तविंशतिलिंगानां सोऽपि श्रेयोऽभिलप्स्यति

ಮತ್ತೊಬ್ಬನಾದರೂ ಯಾವ ನರನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು (ಲಿಂಗವನ್ನು) ಪೂಜಿಸುವನೋ, ಅವನೂ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಲಿಂಗಪೂಜೆಯ ಸಮಾನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.

Verse 24

एवमुक्त्वा स भगवांस्ततश्चादर्शनं गतः । चंडशर्मापि तं हृष्टः पूजयामास तत्त्वतः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ನಂತರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯನಾಗಿ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ಚಂಡಶರ್ಮನೂ ಹರ್ಷಭರಿತನಾಗಿ ತತ್ತ್ವತಃ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 25

प्रासादं कारयामास तस्य लिंगस्य शोभनम् । नाम चक्रे ततस्तस्य विचार्य च मुहुर्मुहुः

ಅವನು ಆ ಲಿಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಶೋಭನವಾದ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು (ದೇವಾಲಯವನ್ನು) ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ನಂತರ ಮರುಮರು ವಿಚಾರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಾಮವನ್ನು ಇಟ್ಟನು.

Verse 26

नगरस्थित लिंगानां यस्मात्संस्मरणात्स्थितः । नागरेश्वरसंज्ञस्तु तस्मादेष भविष्यति

ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಲಿಂಗಗಳ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಇದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದರಿಂದ, ಆದಕಾರಣ ಇದು ‘ನಾಗರೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು.

Verse 27

सूत उवाच । एवं संस्थाप्य तल्लिंगं चंडशर्मा द्विजोत्तमाः । आराधयामास तदा पुष्पधूपानुलेपनैः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನಾದ ಚಂಡಶರ್ಮನು ಆಗ ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 28

सप्तविंशतिलिंगानां प्राप्नोति च तथा फलम् । पूजितानां द्विजश्रेष्ठा नगरे यानि तानि च

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ನಗರದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಲಿಂಗಗಳ ಪೂಜೆಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವೇ, ಅದೇ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಅವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 29

ततः कालेन महता नागरेश्वरतुष्टितः । शिवलोकं गतः साक्षाद्यानमध्ये निवेशितः

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲದ ಬಳಿಕ ನಾಗರೇಶ್ವರನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ಅವನು ಸాక్షಾತ್ ಶಿವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದನು.

Verse 30

पुष्पोपि स्थापयामास पुष्पादित्यमथापरम् । पुण्ये सरस्वतीतीरे ततः पूजापरोऽभवत्

ಪುಷ್ಪನು ಕೂಡ ‘ಪುಷ್ಪಾದಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ದೇವತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಪುಣ್ಯ ಸರಸ್ವತೀತೀರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಅವನು ಪೂಜಾಪರನಾದನು.

Verse 31

तस्यापि दर्शनं गत्वा प्रीत्या वचनमब्रवीत् । पुष्प तुष्टोस्मि भद्रं ते वरं प्रार्थय सुव्रत

ಅವನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ (ದೇವತೆ) ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದರು—“ಪುಷ್ಪಾ! ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ಹೇ ಸುವ್ರತ, ವರವನ್ನು ಬೇಡು.”

Verse 32

अदेयमपि दास्यामि तस्मात्प्रार्थय मा चिरम्

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಡಬಾರದದ್ದನ್ನೂ ನಾನು ನೀಡುವೆನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಬೇಡು—ತಡಮಾಡಬೇಡ।

Verse 33

पुष्प उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । तद्देहि याचमानस्य मम यद्धृदि संस्थितम्

ಪುಷ್ಪನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಾ! ನೀನು ನನಗೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ, ನನಗೆ ವರ ನೀಡಬೇಕಾದರೆ, ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಬೇಡುವ ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಿ ಕೊಡು।

Verse 34

चमत्कारपुरे देव तव या मूर्तयः स्थिताः । द्वादशैव प्रमाणेन पूज्याः सर्वदिवौकसाम्

ಹೇ ದೇವಾ! ಚಮತ್ಕಾರಪುರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ನಿನ್ನ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು; ಅವು ಸರ್ವ ದಿವೌಕಸರಿಂದ ಪೂಜ್ಯವಾಗಿವೆ।

Verse 35

तासां पूजाफलं कृत्स्नं संप्राप्नोतु नरो भुवि । यः पूजयति मूर्तिं ते यैषा संस्थापिता मया

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ನಿನ್ನ ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಆ ಎಲ್ಲ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೂಜಾಫಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆಯಲಿ।

Verse 36

नागरादित्य इत्येषा ख्याता भवतु भूतले । येयं सरस्वतीतीरे प्रासादे स्थापिता मया

ಸರಸ್ವತೀತೀರದ ಪ್ರಾಸಾದದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಈ ಮೂರ್ತಿ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ‘ನಾಗರಾದಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತಿಯಾಗಲಿ।

Verse 37

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय गतश्चादर्शनं रविः । दीपवद्ब्राह्मणश्रेष्ठास्तदद्भुतमिवा भवत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು— ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ ರವಿ (ಸೂರ್ಯ) ನಂತರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿಹೋದನು. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅದು ದೀಪವು ಏಕಾಏಕಿ ನಂದಿದಂತೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 38

ततः कालेन महता पुष्पोपि द्विजसत्तमाः । सूर्यलोकमनुप्राप्तो विमानेन सुवर्चसा

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಪುಷ್ಪನೂ ಸಹ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆರೋಹಿಸಿ ಸೂರ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 39

शाकम्भरीति विख्याता भार्याऽसीच्चंडशर्मणः । तया संस्थापिता दुर्गा सरस्वत्याः शुभे तटे

‘ಶಾಕಂಭರಿ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಳಾದ ಆಕೆ ಚಂಡಶರ್ಮನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು; ಆಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಸ್ವತಿಯ ಶುಭ ತಟದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 41

पुत्रि तुष्टास्मि भद्रं ते शाकंभरि प्रगृह्यताम् । वरं यत्ते सदाभीष्टं मत्प्रसादादसंशयम्

‘ಮಗಳೇ, ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ, ಓ ಶಾಕಂಭರಿ. ವರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು—ನಿನಗೆ ಸದಾ ಅಭೀಷ್ಟವಾದುದು ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದು.’

Verse 42

शाकम्भर्युवाच । चतुःषष्टिगणा देवि मातृणां ये व्यवस्थिताः । चमत्कारपुरे ख्याता हास्यात्तुष्टिं व्रजंति याः

ಶಾಕಂಭರಿ ಹೇಳಿದಳು— ‘ಹೇ ದೇವಿ, ಮಾತೃಗಳ ಅರವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಗಣಗಳು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ಚಮತ್ಕಾರಪುರದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದು, ಹಾಸ್ಯದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಗೆ ಸೇರುವವರು—’

Verse 43

या रात्रौ बलिदानेन जाते वृद्धौ ततः परम् । तत्सर्वं जायतां पुण्यं यस्ते मूर्तिं प्रपूजयेत्

ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬಲಿದಾನದಿಂದ ನಂತರ ಉಂಟಾಗುವ ಯಾವ ಲಾಭವೃದ್ಧಿಯಾದರೂ, ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ಪುಣ್ಯವಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಪವಿತ್ರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಿಸುವ ಭಕ್ತನಿಗೆ ದೊರಕಲಿ।

Verse 44

अत्रागत्य नदीतीरे यैषा संस्थापिता मया

ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಈ ದೇವೀಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ।

Verse 45

श्रीदेव्युवाच । आश्विनस्य सिते पक्षे महानवमिसंज्ञिते । यो ममाग्रे समागत्य पूजयिष्यति भक्तितः

ಶ್ರೀದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು— ‘ಆಶ್ವಿನ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಹಾನವಮಿ ಎಂಬ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾರು ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವನೋ—’

Verse 46

तस्य कृत्स्नं फलं सद्यो भविष्यति न संशयः । नागरस्य विशेषेण सत्यमेतन्मयोदितम्

‘ಅವನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವು ತಕ್ಷಣವೇ ದೊರೆಯುವುದು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ನಾಗರಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಸತ್ಯ; ಹೀಗೆ ನಾನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದೇನೆ।’

Verse 47

एवमुक्त्वा तु सा देवी ततश्चादर्शनं गता । तस्या नाम्ना च सा देवी प्रोक्ता शाकम्भरी भुवि

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ದೇವಿ ನಂತರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿಹೋದಳು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆ ದೇವಿ ತನ್ನ ನಾಮದಿಂದಲೇ ‘ಶಾಕಂಭರಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು.

Verse 48

वृद्धेरनंतरं तस्या यः पूजां कुरुते नरः । तस्य वृद्धेर्न विघ्नः स्यात्कदाचिद्द्विजसत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಯಾರು ಆಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ವಿಘ್ನವು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 164

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये नागरेश्वरनागरादित्यशाकम्भर्युत्पत्तिवर्णनंनाम चतुःषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ನಾಗರೇಶ್ವರ, ನಾಗರಾದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಕಂಭರೀ ಉತ್ಪತ್ತಿವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 164ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।