ವಸಿಷ್ಠನು ರಾಜನಿಗೆ ಮೋಹಿನಿಯ ಉಪಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಹರಿವಾಸರ/ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿ—ಪತಿಯ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷ, ಮಗನ ಮೇಲೆ ಹಿಂಸೆವರೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೋಹಿನಿಯನ್ನು ವಾಯುದೂತನು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ತಳ್ಳಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನರಕಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ‘ಬ್ರಹ್ಮದಂಡ’ದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವಳ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ನರಕವಾಸಿಗಳು ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಮೋಹಿನಿ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಶರಣು ಬೇಡಿದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ತಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ; ನಂತರ ಜನಕ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶಾಪದ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶಿವ, ಇಂದ್ರ, ಧರ್ಮ, ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿ ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಧರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ವೈಕುಂಠದ ಪರಮತ್ವ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಕೇವಲ ಸಾಂಖ್ಯ ಅಥವಾ ಅಷ್ಟಾಂಗಯೋಗದಿಂದ ಅದು ದುರ್ಲಭವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ-ಸಮುದ್ರ-ಸ್ವರ್ಗ-ನರಕ-ಪಾತಾಳ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಮೋಹಿನಿಗೆ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲದ ಸಮಸ್ಯೆ, ಏಕಾದಶಿ/ಹರಿವಾಸರದ ತಾರಕಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಪಾತ್ರದ ದೈವೋದ್ದೇಶದಿಂದ ಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 1
वसिष्ठ उवाच । मोहिनी मोहमुत्सृज्य गता विबुधमंदिरम् । भर्त्सिता देवदूतेन स्थितिस्तेऽत्र न पापिनी ॥ १ ॥
ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಮೋಹಿನೀ ಮೋಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದೇವಮಂದಿರಕ್ಕೆ (ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ) ಹೋದಳು. ದೇವದೂತನು ಅವಳನ್ನು ಗದರಿಸಿ—‘ಹೇ ಪಾಪಿನಿ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ನೆಲೆ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದನು।
Verse 2
पापशीले सुदुर्मेधे भर्तृनिंदापरायणे । हरिवासरलोपिन्यां वासस्ते न त्रिविष्टपे ॥ २ ॥
ಹೇ ಪಾಪಶೀಲೆಯೇ, ಅತಿ ದುರ್ಮೇಧೆಯೇ, ಪತಿನಿಂದೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತಳೇ! ಹರಿಯ ಪವಿತ್ರ ದಿನವನ್ನು ಲಂಘಿಸುವ ನಿನಗೆ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪದಲ್ಲಿ (ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ) ವಾಸವಿಲ್ಲ।
Verse 3
धर्मतो विमुखानां च नरके वास इष्यते । एवमुक्त्वा तु तां वायुः क्रूरं वचनपद्भुतम् ॥ ३ ॥
ಧರ್ಮದಿಂದ ವಿಮುಖರಾದವರಿಗೆ ನರಕವಾಸವೇ ನಿಯತ. ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ವಾಯು ಅವಳಿಗೆ ಕ್ರೂರವೂ ಭೀಕರವೂ ಆದ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು॥
Verse 4
ताडयित्वा च दंडेन प्रेरयामास यातनाम् । एवं संताडिता राजन् देवदूतेन मोहिनी ॥ ४ ॥
ದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆದು ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಯಾತನೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಳ್ಳಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ದೇವದೂತನಿಂದ ಮೋಹಿನೀ ಮರುಮರು ತಾಡಿತಳಾದಳು॥
Verse 5
ब्रह्मदंडपराभूता संप्राप्ता नरकं नृप । तत्र धर्माज्ञया सा तु दूतैः संताडिता चिरम् ॥ ५ ॥
ಬ್ರಹ್ಮದಂಡದಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಂಡು ಅವಳು ನರಕವನ್ನು ಸೇರಿದಳು, ಓ ನೃಪನೇ. ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ದೂತರು ಅವಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಾಡಿಸಿದರು॥
Verse 6
सर्वेषु क्रमशो गत्वा नरकेषु निपातिता । पापे धर्मांगदः पुत्रो घातितः पतिपाणिना ॥ ६ ॥
ಅವಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ನರಕಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು; ಆ ಪಾಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳ ಮಗ ಧರ್ಮಾಂಗದನು ಪತಿಯ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಹತನಾದನು॥
Verse 7
त्वया यतस्ततो भुंक्ष्व कृतकर्मफलं त्विह । प्रजाहितं स्थिरप्रज्ञं महेंद्रवरुणोपमम् ॥ ७ ॥
ಆದುದರಿಂದ ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ—ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದರೂ—ಅನುಭವಿಸು. ಪ್ರಜಾಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ಸ್ಥಿರಪ್ರಜ್ಞನಾಗಿ ಮಹೇಂದ್ರ-ವರುಣರ ಸಮಾನನಾಗು॥
Verse 8
सप्तद्वीपाधिपं पुत्रं हत्वेदृक्फलभोगिनी । प्राकृतस्यापि पुत्रस्य हिंसायां ब्रह्महा भवेत् ॥ ८ ॥
ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಮಗನನ್ನು ಕೊಂದು ಇಂತಹ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವಳು, ಸಾಧಾರಣ ಮಗನನ್ನು ಕೊಂದರೂ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ದೋಷಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.
Verse 9
किं पुनर्द्धर्मयुक्तस्य पापे धर्मांगदस्य च । एवं निर्भत्सिता दूतैर्यमस्य नृपसत्तम ॥ ९ ॥
ಎಲೈ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಪಾಪಿಯಾದ ಧರ್ಮಾಂಗದನನ್ನೇ ಯಮದೂತರು ಹೀಗೆ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದಾಗ, ಧರ್ಮಿಷ್ಠನಾದವನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು?
Verse 10
बुभुजे यातनाः सर्वाः क्रमशः शमनोदिताः । ब्रह्मदंडहतायास्तु देहस्पर्शेन यातनाः ॥ १० ॥
ಯಮನಿಂದ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲ ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ಅವಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿದಳು. ಆದರೆ ಬ್ರಹ್ಮದಂಡದಿಂದ ಹತಳಾದ ಆಕೆಗೆ ದೇಹದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ ಯಾತನೆಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.
Verse 11
ज्वलितांगा बभूवुस्ता धारणाय न तु क्षमाः । ततस्ते नरका राजन् धर्मराजमुपागताः ॥ ११ ॥
ಅವರ ಅಂಗಗಳು ಉರಿಯತೊಡಗಿದವು, ಅದನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಅಸಮರ್ಥರಾದರು. ಎಲೈ ರಾಜನೇ! ಆಗ ಆ ನರಕವಾಸಿಗಳು ಧರ್ಮರಾಜನ (ಯಮನ) ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.
Verse 12
प्रोचुः प्रांजलयो भीतास्तदंगस्पर्शपीडिताः । देवदेव जगन्नाथ धर्मराज दयां कुरु ॥ १२ ॥
ಆಕೆಯ ಅಂಗಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಯಭೀತರಾಗಿ ಕೈಮುಗಿದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು: 'ಹೇ ದೇವದೇವ! ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥ! ಹೇ ಧರ್ಮರಾಜ! ದಯೆತೋರು.'
Verse 13
इमां निःसारयाशु त्वं यातनाभ्यः सुखाय नः । यस्याः स्पर्शनतो नाथ भस्मभूताः क्षणादहो ॥ १३ ॥
ಹೇ ನಾಥಾ! ಬೇಗನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಈ ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು ಸುಖಕ್ಕೆ ನಡೆಸು; ಅವಳ ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ, ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿ, ಜೀವಿಗಳು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತಾರೆ॥೧೩॥
Verse 14
भविष्यामस्ततस्त्वेनां नरकेभ्यो विवासय । तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां धर्मराजोऽतिविस्मितः ॥ १४ ॥
“ನಾವು ನಂತರ (ಅವಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು) ಬರುವೆವು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳನ್ನು ನರಕಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕು.” ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಧರ್ಮರಾಜ ಯಮನು ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟನು॥೧೪॥
Verse 15
दूतान्स्वान्प्रत्युवाचेयं निःसार्या मम मंदिरात् । यो ब्रह्मदंडनिर्दग्धः पुमान् स्त्री वा च तस्करः ॥ १५ ॥
ಆಗ ಅವಳು ತನ್ನ ದೂತರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು—“ನನ್ನ ಮಂದಿರದಿಂದ ಇವಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿರಿ; ಬ್ರಹ್ಮದಂಡದ ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ದಗ್ಧನಾದವನು—ಪುರುಷನಾಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ—ಮತ್ತು ಕಳ್ಳನಾದರೂ.”॥೧೫॥
Verse 16
तस्य पापस्य संस्पर्शं नेच्छति यातना मम । तस्मादिमां महापापां भर्तुर्वचनलोपिनीम् ॥ १६ ॥
ನನ್ನ ಯಾತನೆ ಆ ಪಾಪದ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಗಂಡನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆದ ಈ ಮಹಾಪಾಪಿನಿಯನ್ನು (ದೂರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿರಿ)॥೧೬॥
Verse 17
पुत्रघ्नीं धर्महंत्रीं च ब्रह्मदंडहतामपि । निःसारयत मे बापि देहो ज्वलति दर्शंनात् ॥ १७ ॥
“ಮಗನನ್ನು ಕೊಂದವಳು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವಳು, ಬ್ರಹ್ಮದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆತಗೊಂಡವಳೂ—ಇವಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿರಿ. ಓ ತಂದೆ! ಇವಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ನನ್ನ ದೇಹವೇ ಉರಿಯುತ್ತದೆ.”॥೧೭॥
Verse 18
इत्युक्तास्ते तदा दूता धर्मराजेन भूपते । प्रहरंतोऽस्त्रशस्त्रैश्च बहिश्चक्रुर्यमक्षयात् ॥ १८ ॥
ಓ ಭೂಪತೇ! ಧರ್ಮರಾಜ ಯಮನು ಹೀಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದಾಗ, ಅವನ ದೂತರು ಅಸ್ತ್ರಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರಹರಿಸಿ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಯಮಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳಿದರು।
Verse 19
ततः सा दुःखिता राजन् मोहिनी मोहसंयुता । पातालं प्रययौ तत्र पातालस्थैर्निवारिता ॥ १९ ॥
ನಂತರ, ಓ ರಾಜನ್, ಮೋಹದಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿ ದುಃಖಿತಳಾದ ಆ ಮೋಹಿನಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೊರಟಳು; ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳವಾಸಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ತಡೆದರು।
Verse 20
ततस्तु व्रीडितात्यर्थः मोहिनी ब्रह्मणः सुता । जनकस्यांतिकं गत्वा दुःखं स्वं संन्यवेदयत् ॥ २० ॥
ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಮೋಹಿನಿ ಅತ್ಯಂತ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕುಗ್ಗಿ ರಾಜ ಜನಕನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿದಳು।
Verse 21
तात तन्नास्ति मे स्थानं त्रैलोक्ये सचराचरे । यत्र यत्र तु गच्छामि तत्र तत्र क्षिपंति माम् ॥ २१ ॥
ಓ ತಾತಾ! ಚರಾಚರ ಸಮೇತ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ಯಾವ ಸ್ಥಾನವೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿ ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 22
अहं निर्वासिता लोकैर्घातयित्वायुधैर्दृढम् । भवदाज्ञां समादाय गता रुक्मविभूषणम् ॥ २२ ॥
ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ನಿರ್ವಾಸಿತಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು; ದೃಢವಾದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ (ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು) ಸಂಹರಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿ ನಾನು ಹೊರಟೆನು।
Verse 23
मया व्यवसितं चेदं सर्वलोकविगर्हितम् । क्लेशयित्वा तु भर्तारं पुत्रं हत्वा वरासिना ॥ २३ ॥
ನಾನು ಈ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಇದು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೂ ನಿಂದಿತ. ಪತಿಯನ್ನು ಕಷ್ಟಪಡಿಸಿ, ಖಡ್ಗದಿಂದ ಮಗನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
Verse 24
संध्यावलीं क्षोभयित्वा पितः प्राप्ता दशामिमाम् । न गतिर्विद्यते देव पापाया मम सांप्रतम् ॥ २४ ॥
ಹೇ ಪಿತಾ! ಸಂಧ್ಯಾವಿಧಿಯನ್ನು ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ ನಾನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ದೇವಾ! ಈಗ ಪಾಪಿನಿಯಾದ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಶರಣಿಲ್ಲ.
Verse 25
विशेषाद्द्विजशापेन जाताहं दुःखभागिनी । विप्रवाक्यहताना च दग्धानां चित्रभानुना ॥ २५ ॥
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದ್ವಿಜಶಾಪದಿಂದ ನಾನು ದುಃಖಭಾಗಿನಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಾಕ್ಯದಿಂದ ಹತರಾದವರು ಚಿತ್ರಭಾನು (ಸೂರ್ಯ)ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದಗ್ಧರಾದರು.
Verse 26
दिवाकीर्तिहतानां च भक्षितानां मृगादिभिः । शतह्रदाविपन्नानां मुक्तिदा स्वर्णदीपितः ॥ २६ ॥
‘ದಿವಾಕೀರ್ತಿ’ ಎಂಬ ಭೀಕರ ಆಘಾತದಿಂದ ಸತ್ತವರಿಗೆ, ಮೃಗಾದಿಗಳಿಂದ ಭಕ್ಷಿತರಾದವರಿಗೆ, ಮತ್ತು ಶತಹ್ರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದವರಿಗೆ—ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸ್ವರ್ಣದೀಪವು ಮುಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 27
यदि त्वं त्रिदशैः सार्द्धं विप्रं तं शापदायिनम् । प्रसादयसि मत्प्रीत्या तर्हि मे विहिता गतिः ॥ २७ ॥
ನೀನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಶಾಪ ನೀಡಿದ ಆ ವಿಪ್ರನನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಆಗ ನನ್ನ ವಿಧಿತ ಗತಿ (ಉದ್ಧಾರ) ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 28
तां तथावादिनीं राजन् ब्रह्मा लोकपितामहः । शिवेंद्रधर्मसूर्याग्निदेवेशैर्मुनिभिर्युतः ॥ २८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅವಳು ಹಾಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಶಿವ, ಇಂದ್ರ, ಧರ್ಮ, ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿ, ದೇವೇಶ ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 29
मोहिनीमग्रतः कृत्वा जगाम द्विजसन्निधौ । तत्र गत्वा महीपाल ब्रह्मा देवादिभिर्वृतः ॥ २९ ॥
ಮೋಹಿನಿಯನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವನು ದ್ವಿಜನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಓ ಮಹೀಪಾಲ, ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವತೆಗಳಾದಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ ಕಂಡನು।
Verse 30
महता गौरवेणापि नमश्चक्रे स्वयं विधिः । भूप रुद्रादिदेवैस्तु पूज्यो मान्यः पितामहः ॥ ३० ॥
ಮಹಾ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಯಂ ವಿಧಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಕೂಡ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಓ ಭೂಪ, ಪಿತಾಮಹನು ರುದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ರಾಜರಿಗೂ ಪೂಜ್ಯನೂ ಮಾನ್ಯನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ।
Verse 31
मोहिनीप्रीतये मुग्धः स्वयं चक्रे नमस्क्रियाम् । कार्ये महति संप्राप्ते ह्यसाध्ये भुवनत्रये ॥ ३१ ॥
ಮೋಹಿನಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಮೋಗ್ದನಾಗಿ ಅವನು ಸ್ವಯಂ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದನು—ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾಕಾರ್ಯ ಎದುರಾದಾಗ.
Verse 32
न दूषितं भवेद्भूप यविष्ठस्याभिवादनम् । स द्विजो वेदवेदांगपरगस्तपसि स्थितः ॥ ३२ ॥
ಓ ಭೂಪ, ತನ್ನಿಗಿಂತ ಕಿರಿಯವನಿಗೆ ಅಭಿವಾದನೆ ಮಾಡುವುದು ದೋಷವಲ್ಲ. ಆ ದ್ವಿಜನು ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।
Verse 33
संप्रेक्ष्य लोककर्तारं देवैः सह समागतम् । समुत्थाय नमश्चक्रे ब्रह्माणं तान्मुनीन्सुरान् ॥ ३३ ॥
ಲೋಕಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಎದ್ದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಆ ಮುನಿಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದನು।
Verse 34
वासयामास भक्त्या च स्तुतिं चक्रेऽब्जजन्मनः । ततः प्रसन्नो भगवान् लोककर्त्ता जगद्गुरुः ॥ ३४ ॥
ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆತಿಥ್ಯಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ಪದ್ಮಜನ್ಮನಾದ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನಿಗೆ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಆಗ ಭಗವಾನ್—ಲೋಕಕರ್ತ, ಜಗದ್ಗುರು—ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು।
Verse 35
ते द्विजं प्रार्थयामासुर्मोहिन्यर्थे नृपार्चितम् । तात विप्र सदाचार परलोकोपकारक ॥ ३५ ॥
ಅವರು ರಾಜರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ಆ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಮೋಹಿನಿಯ ವಿಷಯಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡರು—“ತಾತ ವಿಪ್ರ, ಸದಾಚಾರ, ಪರಲೋಕೋಪಕಾರಕ!”
Verse 36
कृपां कुरु कृपासिंधो मोहिनीगतिदो भव । मया संप्रेषिता ब्रह्मन् रुक्मांगदविमोहने ॥ ३६ ॥
ಹೇ ಕೃಪಾಸಿಂಧು, ಕರುಣೆ ತೋರಿಸು; ಮೋಹಿನಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಗತಿ-ಉಪಾಯವನ್ನು ನೀಡುವವನಾಗು. ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ರುಕ್ಮಾಂಗದನ ವಿಮೋಹನೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ನನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ।
Verse 37
सुता मे यमलोकं तु शून्यं दृष्ट्वा च मानद । वैकुंठं संकुलं प्रेक्ष्य लोकैः सर्वैर्निराकुलैः ॥ ३७ ॥
“ನನ್ನ ಮಗನೇ, ಮಾನದನೇ! ಯಮಲೋಕವನ್ನು ಶೂನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡು, ವೈಕುಂಠವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಜೀವಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದಾಗಿ—ಆದರೂ ಎಲ್ಲರೂ ನಿರಾಕುಲರಾಗಿರುವುದಾಗಿ—ಕಂಡೆನು (ವೈಕುಂಠದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅರಿತೆನು).”
Verse 38
मनसोत्पादिता देवी देवानां हितकारिणी । निशामय धरादेव यद्ब्रवीमि तवाग्रतः ॥ ३८ ॥
ಹೇ ಧರಾದೇವ! ಕೇಳು—ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ, ದೇವರ ಹಿತಕಾರಿಣಿಯಾದ ದೇವಿ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಹೇಳಲಿರುವುದನ್ನೇ ಈಗ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾಳೆ।
Verse 39
गतिं धर्मस्यातिसूक्ष्मां लोककल्याणकारिणीम् । अनया निकषाश्यांग्या परीक्ष्य स्वर्णभूषणः ॥ ३९ ॥
ಧರ್ಮದ ಗತಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದರೂ ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣಕಾರಿಣಿ. ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣವನ್ನು ನಿಕಷಶಿಲೆಯಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ, ಇದನ್ನೂ ಈ (ವಿವೇಕದ ಮಾನದಂಡದಿಂದ) ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು।
Verse 40
सदारः ससुतो ब्रह्मन्प्रापितो हरिमंदिरम् । राज्ञाऽप्रहतया भक्त्या हरिवासरपालनात् ॥ ४० ॥
ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರನೊಡನೆ ಅವನು ಹರಿಮಂದಿರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು—ರಾಜನು ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿವಾಸರ, ಅಂದರೆ ಹರಿಯ ಪವಿತ್ರ ದಿನವನ್ನು, ಪಾಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ।
Verse 41
कृतं शून्यं यमस्थानं लिपिमार्जनकर्मणा । देवापकारो विप्रर्षे न क्षमो बाहुजन्मना ॥ ४१ ॥
ಲಿಪಿಯನ್ನು ಅಳಿಸುವ ಕರ್ಮದಿಂದ ಯಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಹೇ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ! ದೇವರ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪಕಾರವು ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷಮಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 42
भूसुराणां विशेषेणं यातास्ते तत्सहायकाः ॥ ४२ ॥
ಅವರು ಅವನ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭೂಸುರರು, ಅಂದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಅವರ ಕಡೆಗೆ—ಹೋದರು।
Verse 43
न प्राप्यते साङ्घ्यविदा तु यच्च नाष्टांगयोगेन तु भक्तिगम्यम् । तत्प्रापितं भूसुर भूपभर्तुर्निजस्य पुत्रस्य तथा सपत्न्याः ॥ ४३ ॥
ಸಾಂಖ್ಯಜ್ಞಾನದಿಂದಲೂ ಅಷ್ಟಾಂಗಯೋಗದಿಂದಲೂ ದೊರೆಯದದ್ದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಲಭ್ಯ. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಅದನ್ನು ರಾಜನು, ತನ್ನ ಪುತ್ರನು ಹಾಗೂ ಸಹಪತ್ನಿಯೂ ಪಡೆದರು.
Verse 44
यत्पुण्यशीलस्य नृपस्य भूपशिरोमणेराचरितं प्रतीपम् । तत्पापवेगेन बभूव विद्रुता भस्मावशेषा तव शापदग्धा ॥ ४४ ॥
ಪುಣ್ಯಶೀಲನಾದ, ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶಿರೋಮಣಿಯಾದ ಆ ನೃಪನ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಕೃತ್ಯವು ತನ್ನದೇ ಪಾಪವೇಗದಿಂದ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ನಿನ್ನ ಶಾಪದಿಂದ ದಗ್ಧಳಾಗಿ ಅವಳು ಭಸ್ಮಾವಶೇಷಳಾದಳು.
Verse 45
देवार्थमेषा भववर्द्धनार्थँ नृपोपकाराय च संप्रवृत्ता । न स्वार्थकामा लभतेऽवमानं कथं द्विजातोऽपकृतिं क्षमस्व ॥ ४५ ॥
ಈ ಕಾರ್ಯ ದೇವಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಸಮೃದ್ಧಿವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜೋಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾರ್ಥಕಾಮವಿಲ್ಲದವನು ಅವಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ—ಹಾಗಾದರೆ ದ್ವಿಜನು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಅಪಕಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಹಿಸಬಲ್ಲನು?
Verse 46
दयां कुरुष्व प्रशमं भजस्व पिष्टस्य पेषो नहि नीतियुक्तः । शापप्रदानेननिपातितेयं कुरु प्रसादं गतिदो भवत्वम् । यस्मिन्कृते ब्राह्मण मोहिनीयं बुद्धिं त्यजेत्क्रूरतरां त्वयीज्ये ॥ ४६ ॥
ದಯೆ ತೋರಿಸು, ಶಮನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು. ಈಗಾಗಲೇ ಹಿಟ್ಟಾದದ್ದನ್ನು ಮತ್ತೆ ರುಬ್ಬುವುದು ನೀತಿಸಮ್ಮತವಲ್ಲ. ಶಾಪಪ್ರದಾನದಿಂದ ಅವಳು ಈಗಾಗಲೇ ಪತನಗೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ—ಕೃಪೆ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ಶರಣದಾತನಾಗು; ನಿನ್ನ ಆರಾಧನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲಿ ಉದಿಸಿದ ಮೋಹಿನೀಸ್ವರೂಪದ ಇನ್ನೂ ಕ್ರೂರ ಬುದ್ಧಿ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಡಲಿ.
Verse 47
स एवमुक्तः कमलासनेन विमृश्य बुद्ध्या विससर्ज कोपम् । उवाच देवं त्रिदशाधिनाथं विमोहिनीदेहकृतं द्विजेंद्रः ॥ ४७ ॥
ಕಮಲಾಸನನಾದ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ದ್ವಿಜೇಂದ್ರನು ವಿವೇಕದಿಂದ ಚಿಂತಿಸಿ ಕೋಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು; ಮೋಹಿನೀದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ತ್ರಿದಶಾಧಿನಾಥ ದೇವನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
Verse 48
बहुपापयुता देव मोहिनी तनया तव । न लोकेषु स्थितिस्तस्मात्प्राणिभिः संकुलेषु च ॥ ४८ ॥
ಹೇ ದೇವಾ! ಮೋಹಿನಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಅನೇಕ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ—ಅವಳಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ವಾಸಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ।
Verse 49
मया विमृश्य सुचिरं मोद्दिन्यर्थँ विचिंतितम् । तद्दास्यमि तव प्रीत्या त्वं हि पूज्यतरो मम ॥ ४९ ॥
ನಾನು ಬಹುಕಾಲ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ನಿನಗೆ ಆನಂದ ತರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಚಿಂತಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನೇ ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು; ನೀನು ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪೂಜ್ಯನು।
Verse 50
यथा तव वचः सत्यं मम चापि सुरेश्वर । देवकार्यं च भविता मोहिनीकृतत्यमेव च ॥ ५० ॥
ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರಾ! ನಿನ್ನ ವಚನ ಸತ್ಯವಾದಂತೆ ನನ್ನದೂ ಸತ್ಯ. ದೇವಕಾರ್ಯ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ; ಮೋಹಿನೀರೂಪಗ್ರಹಣವೂ ಖಂಡಿತವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 51
यन्नाक्रांतं हि भूतौघैस्तत्स्थाने मोहिनीस्थितिः । जंगमाजंगमैर्भूमिर्व्याप्ता द्वीपवती सदा ॥ ५१ ॥
ಭೂತಸಮೂಹಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಹಿಡಿಯದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಮೋಹಿನೀ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ದ್ವೀಪಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಈ ಭೂಮಿ ಸದಾ ಚರಾಚರ ಜೀವಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ।
Verse 52
तलानि चापि दैत्याद्यैराकाशः पक्षिपूर्वकैः । नाकः सुकृतिभिर्जीवैर्नरकाः पापकर्मभिः ॥ ५२ ॥
ತಲಲೋಕಗಳು ದೈತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ; ಆಕಾಶವು ಪಕ್ಷಿ ಮುಂತಾದ ರೆಕ್ಕೆಳ್ಳ ಜೀವಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ. ನಾಕ (ಸ್ವರ್ಗ) ಪುಣ್ಯವಂತರಿಗೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ನರಕಗಳು ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಗತಿ।
Verse 53
झषाद्यैः सागरा व्याप्ता नैष्वस्पृष्यास्थितिस्ततः । ततो ब्रह्मा सुरैः सर्वैः संमंत्र्य नृपसत्तम ॥ ५३ ॥
ಮೀನುಗಳು ಮೊದಲಾದ ಜಲಚರಗಳಿಂದ ಸಾಗರಗಳು ತುಂಬಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದಾಟುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ, ಹೇ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದನು.
Verse 54
उवाच मोहिनीं देवीं नास्ति स्थानं तव क्वचित् । तच्छ्रुत्वा मोहिनी वाक्यं पितुराज्ञाविधायिनी ॥ ५४ ॥
ಅವನು ದೇವಿ ಮೋಹಿನಿಗೆ, “ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಸದಾ ತತ್ಪರಳಾದ ಮೋಹಿನಿ ಅದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದಳು.
Verse 55
उवाच प्रणता सर्वान् हरिवासरनाशिनी । पुरोधसा समेतानो देवानां लोकसाक्षिणाम् ॥ ५५ ॥
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹರಿಯ ಪವಿತ್ರ ದಿನವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವಳಾದ ಅವಳು, ಪುರೋಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ಲೋಕಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
Verse 56
भवतां त्रिदशश्रेष्ठा एष बद्धो मयांजलिः । प्रणिपातशतेनापि प्रसन्नेन हृदा सुराः ॥ ५६ ॥
ಹೇ ತ್ರಿದಶಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನೋಡಿ—ನನ್ನ ಕೈಗಳು ಅಂಜಲಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ. ಹೇ ದೇವರೇ, ಪ್ರಸನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ನಾನು ನೂರು ಪ್ರಣಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 57
दातव्यं याचितं मंह्यं सर्वेषां प्रीतिकारकम् । एकादश्याः प्रभावेण सर्वेषां पापिनां गतिः ॥ ५७ ॥
ಆದುದರಿಂದ ನನ್ನಿಂದ ಯಾಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು—ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರೀತಿಕರ. ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಾದಶಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಿಗಳಿಗೂ ಸಹ ಉನ್ನತ ಗತಿ, ಉದ್ಧಾರದ ಮಾರ್ಗ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 58
साध्यते तां सुरश्रेष्ठा वर्धितुं मे प्रयोजनम् । पतिः सपत्नी पुत्रश्च मया वैकुंठगाः कृताः ॥ ५८ ॥
ಹೇ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯ; ಅದನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದೇ ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಜನ. ನನ್ನಿಂದ ಪತಿ, ಸಹಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರ—ಎಲ್ಲರೂ ವೈಕುಂಠಗಾಮಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ।
Verse 59
भूर्लोके विधवाद्याहं वर्तामि भवतां कृते । यथा हरिदिनं दुष्टं जायते मम मानदाः ॥ ५९ ॥
ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಧವೆಯಂತೆ ನಿಮ್ಮ ನಿಮಿತ್ತ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ, ಹೇ ಮಾನದಾತರೇ; ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಯುಗದ ದುಷ್ಟತೆ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಲೆಂದು.
Verse 60
एतत्प्रयाचे ददत स्वार्थार्थं तद्धि नान्यथा ॥ ६० ॥
ನಾನು ಇದನ್ನೇ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ—ಅದನ್ನು ದಯಮಾಡಿ ಕೊಡಿ; ಅದು ನಿಮ್ಮ ನಿಜ ಹಿತಾರ್ಥವೇ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
Verse 61
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते षट्त्रिंशत्तमोऽध्यायः ॥ ३६ ॥
ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಬೃಹನ್ನಾರದೀಯ ಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿನ ‘ಮೋಹಿನೀಚರಿತ’ ಎಂಬ ಮுப்பತ್ತಾರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।
The narrative treats Harivāsara as a decisive dharma-marker: violation leads to exclusion from heavenly residence and relentless punitive trajectories, while observance is portrayed as a direct cause of Vaikuṇṭha-eligibility—positioning bhakti-vrata as a superior soteriological instrument.
Because Mohinī is struck by the brahma-daṇḍa, her very bodily contact becomes tormenting and destructive; the text frames Brahmā’s punitive force as qualitatively different from ordinary naraka-penalties, creating an ‘incompatibility’ even within Yama’s jurisdiction.
It implies the supremacy of Viṣṇu’s abode as a refuge beyond punitive cosmology: Vaikuṇṭha is depicted as densely inhabited but free of suffering, suggesting that bhakti-centered destinations transcend karmic-judicial spaces governed by Yama.