Opening the text

ប្រាស្ន ឧបនិសដ៍ ជាឧបនិសដ៍សំខាន់ (mukhya) ក្នុងអថර්វវេដ។ អត្ថបទមានរចនាសម្ព័ន្ធជាសន្ទនា៖ អ្នកស្វែងរកប្រាំមួយនាក់មកកាន់ឥសី ពិប្បលាទ ហើយសួរប្រាំមួយសំណួរដ៏ជ្រាលជ្រៅ។ ឧបនិសដ៍លើកទឹកចិត្តឲ្យមានសីលធម៌ និងវិន័យ—តបស្យា ប្រាហ្មចរិយៈ និងការគ្រប់គ្រងខ្លួន—ជាមុនសិន មុនចូលទៅកាន់ចំណេះដឹងខ្ពស់ ហើយបកស្រាយនិមិត្តសញ្ញាវេដពីពិធីក្រៅទៅជាអត្ថន័យខាងក្នុងសម្រាប់សមាធិ និងការស្គាល់ខ្លួន។ ប្រធានបទកណ្ដាលគឺ “ប្រាណវិទ្យា”។ ប្រាណមិនមែនត្រឹមដង្ហើមទេ ប៉ុន្តែជាគោលការណ៍ជីវិតដែលសម្របសម្រួលអង្គញាណ ចិត្ត និងមុខងាររបស់រាងកាយ; រឿង “ជម្លោះអង្គញាណ” បង្ហាញភាពអធិបតេយ្យរបស់ប្រាណ។ គោលការណ៍ “រយិ–ប្រាណ” (សារធាតុ/អាហារ និងថាមពលជីវិត) ផ្តល់ស៊ុមកោស្មវិទ្យាដែលភ្ជាប់មហាកោស្ម–មីក្រូកោស្ម ដោយព្រះអាទិត្យ និងព្រះចន្ទជានិមិត្តសញ្ញា។ ឧបនិសដ៍ក៏បង្រៀនការធ្វើសមាធិលើ “អោម” (A-U-M) ជាឧបករណ៍ឡើងជាន់ៗ និងវិភាគស្ថានភាពចិត្ត៖ ភ្ញាក់ សុបិន និងដេកជ្រៅ។ ចុងក្រោយ សេចក្តីបង្រៀន “ដប់ប្រាំមួយផ្នែក” (ṣoḍaśa-kalā) ថា ផ្នែកទាំងនេះកើតពី “អក្សរ” អមតៈ ហើយត្រឡប់ទៅកាន់វា—ចំណេះដឹងនេះនាំឲ្យឆ្លងកាត់ការភ័យខ្លាចមរណៈទៅរកការលោះលែង។
Start Reading**Sixfold inquiry (ṣaṭ-praśna)** as a pedagogical method: disciplined questioning grounded in tapas and brahmacarya.
**Prāṇa as the chief life-principle** coordinating senses and mind; microcosm–macrocosm correspondence.
**Rayi and prāṇa** (matter/food and life/energy) as complementary principles in cosmic manifestation.
**Prajāpati and creation** interpreted inwardly: cosmology serves contemplative self-knowledge.
**Oṃ (Praṇava) upāsanā**: A-U-M and the whole Oṃ as supports for graded realization and transcendence.
**States of consciousness** (waking, dream, deep sleep) and the analysis of the inner person.
**Ṣoḍaśa-kalā (sixteen parts)**: the person as a composite that arises from and returns to the imperishable (akṣara).
**Death and the path beyond death**: knowledge of the source of prāṇa and the self as the means to overcome fear and mortality.
**Integration of ritual and contemplation**: external Vedic motifs are interiorized into yogic-psychological meanings.
**Brahmavidyā as liberating knowledge**: not mere doctrine but transformative realization.
This Upanishad is organized into 6 prashnas.
នៅក្នុងផ្នែកដំបូងនៃ Prashna Upanishad អ្នកស្វែងរកខាងវិញ្ញាណចំនួនប្រាំមួយនាក់បានមករកអ្នកប្រាជ្ញ Pippalada ដើម្បីរៀនអំពី Brahman ខ្ពង់ខ្ពស់។ លោកបានសួរពួកគេឱ្យគង់នៅមួយឆ្នាំក្នុងការអត់ធ្មត់។ Kabandhi សួរពីប្រភពនៃសត្វ។ Pippalada ពន្យល់ថា Prajapati បានបង្កើត Prana និង Rayi។
នៅក្នុងភាគទី២ នៃប្រស្នាអុបនិសាទ ភាគវទីវរភិជ្ជាសួរថាមានអាទិទេពប៉ុន្មានដែលថែរក្សារូបកាយ និងអ្នកដែលខ្ពស់បំផុត។ អាចារ្យពិប្បលាទឆ្លើយថាប្រាណ ជាដង្ហើមជីវិត ជាអ្នកសំខាន់បំផុត។ នៅពេលប្រាណចាកចេញ សរីរៈទាំងអស់តាមដានដូចជាក្អាលីតាមព្រះនាង។ ប្រាណគឺភ្លើង ព្រះអាទិត្យ ភ្លៀង និងខ្យល់ ហើយស្មើនឹងព្រហ្មមិនកើត។
នៅក្នុងផ្នែកទីបីនៃប្រស្នាឧុបនិស័ទ កៅសល្យអស្វលាយនបានសួរសាស្ត្រាចារ្យពិប្បលាទាអំពីប្រភពនៃព្រាណ (កម្លាំងជីវិត) របៀបដែលវាចូលក្នុងរាងកាយ និងការបែងចែក។ ពិប្បលាទាឆ្លោះថាព្រាណកើតចេញពីអាត្មន (ខ្លួន) ហើយចូលក្នុងរាងកាយតាមរយៈចិត្ត។ ដូច្នេះស្តេចចាត់តាំងមន្រ្តីនៅតំបន់ផ្សេងៗ ព្រាណក៏បែងចែកខ្លួនក្នុងរាងកាយ។
នៅក្នុងភាគទី៤ នៃប្រស្នាអុបនិស័ទ សូរ្យាយនី គារគ្យ័ សួរថា តើអ្វីដែលគេងក្នុងបុគ្គលនេះ? អ្វីដែលនៅតែភ្ញាក់? ទេពកុមារណាឃើញฝ្ត្រ? សេចក្តីសុខនេះជារបស់នរណា? ពិប្បាលទឆ្លើយថានៅពេលគេងគ្រប់វិញ្ញាណទាំងអស់រលាយចូលទៅក្នុងចិត្តដូចរស្មីព្រះអាទិត្យរលាយចូលទៅក្នុងឌីសព្រះអាទិត្យ។ ប្រាណាប្រាំងនៅតែរស់។ នៅក្នុងគេងជ្រៅអត្ម័នមានបទបង្កើតសេចក្តីសុខអគិ្យម។
ភាគទី៥នៃឧបនិស័ទប្រស្នាពន្យាអំពីផលនៃការធ្វើសមាធិលើអូម។ មាត្រាមួយ ពីរ ឬបីនាំទៅកាន់lokas ផ្សេងៗគ្នា។ ការធ្វើសមាធិបីមាត្រាបញ្ចប់នាំឱ្យរួចផុតនៃវដ្តជីវិត។
ជំពូកទីប្រាំមួយនៃ Prashna Upanishad ចាប់ផ្ដើមដោយសំណួររបស់ Sukesha Bharadvaja អំពី Purusha ដែលមានដប់ប្រាំមួយផ្នែក។
67 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 1.1
सुकेशा च भारद्वाजः शैब्यश्च सत्यकामः सौर्यायणी च गार्ग्यः कौसल्यश्चाश्वलायनो भार्गवो वैदर्भिः कबन्धी कात्यायनस्ते हैते ब्रह्मपरा ब्रह्मनिष्ठाः परं ब्रह्मान्वेषमाणा एष ह वै तत्सर्वं वक्ष्यतीति ते ह समि...
សុកេឝារាជបុត្រភារទ្វាជ និងសត្យកាមរាជបុត្រឝិពិ និងគារ្ជ្យនៃវង្សសូរ្យ និងកោសល្យរាជបុត្រអឝ្វល និងភារ្គវនៃដែនវិទរ្ភ និងកពន្ធីរាជបុត្រកត្យ—ទាំងអស់នេះ ជាអ្នកប្រកបដោយភក្ដិចំពោះព្រហ្ម ជាអ្នកស្ថិតក្នុងព្រហ្ម ជាអ្នកស្វែងរកព្រហ្មដ៏ប្រសើរ បានចូលទៅរកព្រះមានពុទ្ធគុណបិប្បលាទ ដោយកាន់អុសក្នុងដៃ ដោយគិតថា ព្រះអង្គពិតជានឹងពោលរាល់សេចក្ដីនេះដល់យើងខ្ញុំ។
Guru-Shishya Parampara (Teacher-Disciple tradition); Brahmajijnasa (desire to know Brahman)Verse 1.2
तन् ह स ऋषिरुवच भूय एव तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया संवत्सरं संवत्स्यथ यथाकामं प्रश्नान् पृच्छत यदि विज्ञास्यामः सर्वं ह वो वक्ष्याम इति ॥२॥
ទីកសម្ដែង រសីបានមានប្រសាសន៍ដល់ពួកគេថា សូមរៀងរាល់នៅទីនេះអស់រយៈពេលមួយឆ្នាំទៀត ដោយតបៈ ព្រហ្មចរិយា និងសទ្ធា ចូរសួរប្រស្នាដូចតាមបំណង បើខ្ញុំអាចដឹងបាន ខ្ញុំនឹងពោលរាល់សេចក្ដីដល់អ្នករាល់គ្នា។
Adhikara (qualification for knowledge); Tapas, Brahmacarya, Shraddha as preparatory disciplinesVerse 1.3
अथ कबन्धी कात्यायन उपेत्य पप्रच्छ । भगवन् कुतो ह वा इमाः प्रजाः प्रजायन्त इति ॥३॥
ក្រោយមក កពន្ធីកាត្យាយនៈ បានចូលទៅជិតហើយសួរថា បពិត្រលោកម្ចាស់ តើសត្វទាំងឡាយនេះកើតឡើងអំពីណា?
Srishti (Creation/Cosmogony); Praja (living beings); Karya-karana-bhava (cause and effect)Verse 1.4
तस्मै स होवाच प्रजाकामो वै प्रजापतिः स तपोऽतप्यत स तपस्तप्त्वा स मिथुनमुत्पादयते । रयिं च प्राणं चेत्येतौ मे बहुधा प्रजाः करिष्यत इति ॥४॥
គាត់បាននិយាយទៅកាន់គាត់ថា ព្រហ្មប្បតិដែលប្រាថ្នាចង់បានកូន បានធ្វើតបៈ បន្ទាប់ពីធ្វើតបៈហើយ ទ្រង់បានបង្កើតគូមួយគឺរយិនិងប្រាណ ដោយគិតថា 'ទាំងពីរនេះនឹងបង្កើតសត្វឲ្យខ្ញុំតាមវិធីផ្សេងៗគ្នា'
Hiranyagarbha (Cosmic Creator) and the dual principles of Rayi (matter) and Prana (energy) as the primordial pair (mithuna) from which all creation arisesVerse 1.5
आदित्यो ह वै प्राणो रयिरेव चन्द्रमा रयिर्वा एतत् सर्वं यन्मूर्तं चामूर्तं च तस्मान्मूर्तिरेव रयिः ॥५॥
ព្រះអាទិត្យពិតជាប្រាណ ព្រះច័ន្ទពិតជារយិ រាល់ទាំងអស់នេះ អ្វីក៏ដោយដែលមានរូបនិងគ្មានរូប គឺជារយិ ដូច្នេះ រូបកាយពិតជារយិ
Prana-Rayi duality mapped onto solar-lunar cosmology; the identification of all form (murti) with Rayi (matter principle)Verse 1.6
अथादित्य उदयन्यत्प्राचीं दिशं प्रविशति तेन प्राच्यान् प्राणान् रश्मिषु सन्निधत्ते । यद्दक्षिणां यत् प्रतीचीं यदुदीचीं यदधो यदूर्ध्वं यदन्तरा दिशो यत् सर्वं प्रकाशयति तेन सर्वान् प्राणान् रश्मिषु सन्नि...
ឥឡូវនេះ នៅពេលព្រះអាទិត្យរះចូលទៅទិសខាងកើត ដោយនោះទ្រង់បានដាក់ប្រាណខាងកើតទៅក្នុងកាំរស្មី ទិសណាដែលទ្រង់ចូលទៅ—ខាងត្បូង ខាងលិច ខាងជើង ខាងក្រោម ខាងលើ និងទិសកណ្តាល—អ្វីដែលទ្រង់បំភ្លឺទាំងអស់ ដោយនោះទ្រង់បានដាក់ប្រាណទាំងអស់ទៅក្នុងកាំរស្មី
Aditya (sun) as the cosmic Prana distributing vital force through solar rays (rashmi) to all directions; macrocosmic-microcosmic correspondence between solar energy and vital breathVerse 1.7
स एष वैश्वानरो विश्वरूपः प्राणोऽग्निरुदयते । तदेतदृचाऽभ्युक्तम् ॥७॥
ព្រះអង្គនេះគឺជា វិស្វានារៈ ដែលមានរូបរាងសកល ជាប្រាណាដែលរះឡើងជាភ្លើង។ រឿងនេះពិតជាត្រូវបានប្រកាសនៅក្នុង ឫគ្វេទ។
Vaisvanara (Universal Fire) as PranaVerse 1.8
विश्वरूपं हरिणं जातवेदसं परायणं ज्योतिरेकं तपन्तम् । सहस्ररश्मिः शतधा वर्तमानः प्राणः प्रजानामुदयत्येष सूर्यः ॥८॥
ព្រះអាទិត្យដែលមានរូបរាងសកល មាសទីន ដែលស្គាល់សត្វលោកទាំងអស់ ជាទីពួនស្នាក់នៅកំពស់បំផុត ពន្លឺតែមួយដែលឆេះ មានកាំរស្មីពាន់ ដែលមានស្ថានភាពច្បាប់រាប់រយ—ប្រាណានៃសត្វលោកនេះរះឡើង នេះគឺព្រះអាទិត្យ។
Surya as Cosmic PranaVerse 1.9
संवत्सरो वै प्रजापतिस्तस्यायने दक्षिणं चोत्तरं च । तद्ये ह वै तदिष्टापूर्ते कृतमित्युपासते ते चान्द्रमसमेव लोकमभिजयन्ते । त एव पुनरावर्तन्ते तस्मादेत ऋषयः प्रजाकामा दक्षिणं प्रतिपद्यन्ते । एष ह वै रयि...
ឆ្នាំទាំងមូលពិតជាព្រះប្រជាបតិ; ក្នុងនោះមានផ្លូវពីរ គឺផ្លូវខាងត្បូង និងផ្លូវខាងជើង។ អ្នកណាដែលបូជាព្រះនោះ (ប្រជាបតិ/ឆ្នាំ) ថា “ជាបុណ្យផលកើតពី iṣṭa និង pūrta” —ពួកគេឈ្នះបានតែចន្ទ្រលោកប៉ុណ្ណោះ ហើយត្រឡប់មកវិញម្ដងទៀត។ ដូច្នេះ ព្រះឥសីទាំងនេះដែលប្រាថ្នាចង់បានពូជពង្ស ក៏ទៅតាមផ្លូវខាងត្បូង។ នេះហើយជារាយិ គឺបិត្រយាន—ផ្លូវរបស់បុព្វបុរស។
Karma/upāsanā and saṃsāra; pitṛyāṇa vs devayāṇa; rayi (matter/food/wealth) as the lunar-ancestral trajectoryVerse 1.10
अथोत्तरेण तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया विद्ययाऽऽत्मानमन्विष्यादित्यमभिजयन्ते । एतद्वै प्राणानामायतनमेतदमृतमभयमेतत् परायणमेतस्मान्न पुनरावर्तन्त इत्येष निरोधस्तदेष श्लोकः ॥१०॥
តាមរយៈផ្លូវភាគខាងជើង ដោយតបស្ស ព្រហ្មចរិយៈ សទ្ធា និងវិទ្យា បន្ទាប់ពីស្វែងរកអាត្មន ពួកគេបានទៅដល់ព្រះអាទិត្យ។ នេះជាទីពួនស្នាក់នៅនៃប្រាណា នេះជាអមរភាព នេះជាភាពគ្មានខ្លាច នេះជាទីបំផុត។ ពីទីនេះពួកគេមិនត្រឡប់វិញទេ—នេះជាការឈប់។ ហើយនេះគឺជាខឃ្លាងទីនោះ។
Devayana (Northern Path) and Apunaravartana (Non-return)Verse 1.11
पञ्चपादं पितरं द्वादशाकृतिं दिव आहुः परे अर्धे पुरीषिणम् । अथेमे अन्य उ परे विचक्षणं सप्तचक्रे षडर आहुरर्पितमिति ॥११॥
ពួកគេនិយាយថាបិតាមានជើងប្រាំនិងរូបរាងដប់ពីរ ស្ថិតនៅភាគពាក់កណ្តាលនៃស្ថានសួគ៌ ពេញដោយភ្លៀង។ ប៉ុន្តែអ្នកផ្សេងទៀតនិយាយថាអ្នកដែលមើលឃើញទាំងអស់ស្ថិតនៅភាគកណ្តាលក្រោម តាំងនៅលើរទេះដែលមានរង្វង់ប្រាំពីរនិងកាំរស្មីប្រាំមួយ។
Kala (Time) as Prajapati — the cosmic year as the creative principleVerse 1.12
मासो वै प्रजापतिस्तस्य कृष्णपक्ष एव रयिः शुक्लः प्रणस्तस्मादेत ऋषयः शुक्ल इष्टं कुर्वन्तीतर इतरस्मिन् ॥१२॥
ខែពិតជាប្រជាបតិ។ ពាក់កណ្តាលងងឹតរបស់វាគឺជារយិ (សារធាតុ) ពាក់កណ្តាលភ្លឺរបស់វាគឺជាប្រាណ។ ដូច្នេះហើយ សាស្ត្រាចារ្យទាំងនេះធ្វើពិធីបូជានៅពាក់កណ្តាលភ្លឺ ឯអ្នកផ្សេងទៀតធ្វើនៅពាក់កណ្តាលងងឹត។
Rayi (Matter) and Prana (Life-force) as dual aspects of PrajapatiVerse 1.13
अहोरात्रो वै प्रजापतिः। तस्याहरेव प्राणो रात्रिरेव रयिः। प्राणं वा एते प्रस्कन्दन्ति ये दिवा रत्या संयुज्यन्ते। ब्रह्मचर्यमेव तद्यद्रात्रौ रत्या संयुज्यन्ते॥१३॥
ពិតប្រាកដណាស់ ថ្ងៃ និង យប់ គឺជា ព្រាជាបតិ។ ក្នុងព្រះអង្គនោះ ថ្ងៃខ្លួនឯងគឺ ប្រាណ (ដង្ហើមជីវិត) ហើយ យប់ខ្លួនឯងគឺ រ៉យិ (សារធាតុ/អាហារ)។ អ្នកណាភ្ជាប់ខ្លួនជាមួយសេចក្តីរីករាយនៅពេលថ្ងៃ គេពិតជាបង្ហូរប្រាណរបស់ខ្លួនចោល។ តែការភ្ជាប់ខ្លួនជាមួយសេចក្តីរីករាយនៅពេលយប់—នោះហើយជាប្រហ្មចរិយា (វិន័យសុចរិត និងការសំរួល)។
Brahmacarya; conservation and right-direction of prāṇa; Prajāpati as cosmic order (ṛta)Verse 1.14
अन्नं वै प्रजापतिः। ततो ह वै तद्रेतः। तस्मादिमाः प्रजाः प्रजायन्त इति॥१४॥
ពិតប្រាកដណាស់ អាហារនោះឯងគឺជា ព្រាជាបតិ។ ពីអាហារនោះហើយ កើតមាន “គ្រាប់ពូជ” (សារធាតុច្នៃប្រឌិត)។ ដូច្នេះ សត្វលោកទាំងនេះទើបកើតមក។
Rayi/anna (matter, food) as creative principle; Prajāpati as material cause in cosmological teachingVerse 1.15
तद्ये ह वै तत्प्रजापतिव्रतं चरन्ति ते मिथुनमुत्पादयन्ते। तेषामेवैष ब्रह्मलोको येषां तपो ब्रह्मचर्यं येषु सत्यं प्रतिष्ठितम्॥१५॥
ចំណែកអ្នកណាដែលប្រតិបត្តិ វ្រត (ពាក្យសច្ចាប្រណិធានដ៏សក្ការៈ) របស់ព្រាជាបតិនោះ គេបង្កើត “គូ” (កូនចៅ/ទ្វេភាពច្នៃប្រឌិត)។ សម្រាប់ពួកគេតែប៉ុណ្ណោះ មានព្រហ្មលោកនេះ—សម្រាប់អ្នកដែលមានតបៈ និងប្រហ្មចរិយា ហើយសេចក្តីពិតបានតាំងមូលដ្ឋាននៅក្នុងពួកគេ។
Tapas–brahmacarya–satya as sādhana; Brahmaloka as fruit of disciplined life; dharma as support for higher attainmentVerse 1.16
तेषामसौ विरजो ब्रह्मलोको न येषु जिह्ममनृतं न माया चेति ॥१६॥
សម្រាប់ពួកគេ នោះលោកព្រហ្ម (Brahmaloka) ដ៏បរិសុទ្ធឥតមលិន ត្រូវបានសម្រេច—សម្រាប់អ្នកដែលក្នុងខ្លួនគ្មានភាពកោងកាច គ្មានពាក្យមិនពិត ហើយក៏គ្មានអំណាចប្រតិបត្តិរបស់មាយា។
Moksha; Brahmaloka; purity (śuddhi) as fitness for Brahma-realization; Māyā as delusionVerse 2.1
अथ हैनं भार्गवो वैदर्भिः पप्रच्छ । भगवन् कत्येव देवाः प्रज्ञां दिधारयन्ते कतर एतत् प्रकाशयन्ते कः पुनरेषां वरिष्ठ इति ॥१॥
បន្ទាប់មកភាគ្គវៈ វៃទភិបានសួរលោកថា ៖ 'ភគវ័ន ព្រះទេវៈប៉ុន្មានអង្គដែលទ្រទ្រង់សត្វលោក? អង្គណាបង្ហាញរឿងនេះ? ហើយនៅក្នុងចំណោមពួកទ្រង់ អ្នកណាជាអ្នកប្រសើរជាងគេ?'
Prajna (consciousness/creature) upheld by devatas — the hierarchy of divine powers sustaining lifeVerse 2.2
तस्मै स होवाचाकाशो ह वा एष देवो वायुरग्निरापः पृथिवी वाङ्मनश्चक्षुः श्रोत्रं च । ते प्रकाश्याभिवदन्ति वयमेतद्बाणमवष्टभ्य विधारयामः ॥२॥
ទៅកាន់លោក [ភាគគវៈ វៃទរ្ភភិ] លោក [ពិប្បលទៈ] បានពោលថា ៖ ទេវតានេះ គឺ អាកាសៈ វាយុ អគ្និ អបៈ ប្រថិវី វាច្រ មនៈ ចក្ខុ និងសោត ដែលបានបង្ហាញខ្លួន បានថ្លែងថា ៖ 'យើង ដោយកាន់សសរឬព្រួលនេះ បានទ្រទ្រង់វា។'
Prana as the supreme sustaining force among all deities and faculties; the interdependence of cosmic elements and sense organs in supporting the bodyVerse 2.3
तान् वरिष्ठः प्राण उवाच । मा मोहमापद्यथ अहमेवैतत् पञ्चधाऽऽत्मानं प्रविभज्यैतद्बाणमवष्टभ्य विधारयामीति तेऽश्रद्दधाना बभूवुः ॥३॥
ទៅកាន់ពួកគេ ប្រាណដ៏ប្រសើរបានពោលថា ៖ 'កុំពិចារណាដោយភាពភ្លឺងភ័យ ។ ខ្ញុំផ្ទាល់ ដោយបែងចែកខ្លួនជាប្រាំយ៉ាង បានទ្រទ្រង់សសរឬព្រួលនេះ កាន់វាឱ្យមាំ ។' ពួកគេមិនបានជឿលោកទេ ។
Supremacy of Prana over all sense organs and elements; the fivefold division of the vital force; the delusion of individual faculties regarding their independent existenceVerse 2.4
सोऽभिमानादूर्ध्वमुत्क्रामत इव तस्मिन्नुत्क्रामत्यथेतरे सर्व एवोत्क्रामन्ते तस्मिञ्च प्रतिष्ठमाने सर्व एव प्रतिष्ठन्ते । तद्यथा मक्षिका मधुकरराजानमुत्क्रामन्तं सर्व एवोत्क्रमन्ते तस्मिञ्च प्रतिष्ठमाने ...
លោក ដោយសារការរំលឹកអំពីខ្លួន បានឡើងទៅដើម្បីលើ ។ ពេលលោកឡើង អ្វីៗផ្សេងទៀតទាំងអស់ក៏ឡើងដែរ ហើយពេលលោកនៅនឹងធ្យាន អ្វីៗទាំងអស់ក៏នៅនឹងធ្យានដែរ ។ ដូចជាសត្វឃ្មុំ ពេលឃ្មុំស្ដេចឡើង ទាំងអស់ក៏ឡើង ហើយពេលវានៅនឹងធ្យាន ទាំងអស់ក៏នៅនឹងធ្យានដែរ ដូច្នេះ វាច្រ មនៈ ចក្ខុ និងសោត ដោយមានចិត្តត្រេកអរ បានសរសើរប្រាណ ។
Dependence of all sense organs on Prana; the hierarchical supremacy of the vital force demonstrated through departure and return; the recognition and praise of Prana by the facultiesVerse 2.5
एषोऽग्निस्तपत्येष सूर्य एष पर्जन्यो मघवानेष वायुः एष पृथिवी रयिर्देवः सदसच्चामृतं च यत् ॥५॥
នេះ [prāṇa] គឺភ្លើងដែលឆេះ; នេះគឺព្រះអាទិត្យ; នេះគឺ Parjanya [ពពកភ្លៀង] អ្នកបរិបូណ៌ [Indra]; នេះគឺ Vāyu [ខ្យល់]; នេះគឺ Pṛthivī [ផែនដី] ទ្រព្យសក្តិដ៏ទេវៈ; [វា] គឺទាំងការមាន (sat) និងការមិនមាន (asat) និងអមតៈ (amṛtam)។
Prāṇa as the all-pervading cosmic vital force (Vaiśvānara), identical with all natural elements and transcendent principlesVerse 2.6
अरा इव रथनाभौ प्राणे सर्वं प्रतिष्ठितम् । ऋचो यजूꣳषि सामानि यज्ञः क्षत्रं ब्रह्म च ॥६॥
ដូចជាស្នូកនៅលើកងរទេះ របស់ទាំងអស់តាំងនៅក្នុង prāṇa។ ពាក្យគាថា Ṛc រូបមន្ត Yajus ទំនុកច្រៀង Sāman ការបូជា អំណាច kṣatra និង brahma [ការដឹង]។
Prāṇa as the central support (pratiṣṭhā) of all knowledge, ritual, and social order—the hub of cosmic existenceVerse 2.7
प्रजापतिश्चरसि गर्भे त्वमेव प्रतिजायसे । तुभ्यं प्राण प्रजास्त्विमा बलिं हरन्ति यः प्रणैः प्रतितिष्ठसि ॥७॥
អ្នក ហៃ Prāṇា ចលនាក្នុងគភ៌ជា Prajāpati; អ្នកផ្ទាល់កើតម្ដងទៀតហើយម្ដងទៀត។ ចំពោះអ្នក ហៃ Prāṇា សត្វទាំងនេះនាំយកនូវគ្រឿងបូជា; អ្នកដែលតាំងនៅដោយ prāṇa។
Prāṇa as Prajāpati—the cosmic creator, sustainer, and self-renewing vital force that enters the womb and generates all beingsVerse 2.8
देवानामसि वह्नितमः पितृणां प्रथमा स्वधा । ऋषीणां चरितं सत्यमथर्वाङ्गिरसामसि ॥८॥
អ្នកជាអ្នកនាំយកសំខាន់បំផុតនៃព្រះទាំងឡាយ អ្នកជាការបូជា svadha ដំបូងចំពោះបុព្វបុរសទាំងឡាយ អ្នកជាសេចក្តីពិតនៃការប្រព្រឹត្តរបស់អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ អ្នកស្ថិតនៅក្នុង Atharvangiras ទាំងឡាយ។
Prana as the universal carrier of all offerings and sustainer of all realms (divine, ancestral, and seer)Verse 2.9
इन्द्रस्त्वं प्राण तेजसा रुद्रोऽसि परिरक्षिता । त्वमन्तरिक्षे चरसि सूर्यस्त्वं ज्योतिषां पतिः ॥९॥
អ្នកជាឥន្ទ្រ ម្នាលប្រាណ តាមរយៈពន្លឺងរបស់អ្នក អ្នកជារុទ្រ អ្នកការពារ អ្នកចាប់បដិបត្តិនៅក្នុងលំហអាកាស អ្នកជាព្រះអាទិត្យ ព្រះអម្ចាស់នៃពន្លឺទាំងឡាយ។
Prana as the cosmic vital force identified with the principal deities — Indra, Rudra, and Surya — revealing its all-pervading divine natureVerse 2.10
यदा त्वमभिवर्षस्यथेमाः प्राण ते प्रजाः । आनन्दरूपास्तिष्ठन्ति कामायान्नं भविष्यतीति ॥१०॥
កាលណាអ្នកបង្អួតភ្លៀងចុះមក ឱ ព្រាណ សត្វលោកទាំងនេះដែលជាប្រជារបស់អ្នក ក៏ឈររស់នៅក្នុងរូបនៃអានន្ទៈ ដោយគិតថា «អាហារនឹងមកតាមបំណង»។
Prāṇa as sustainer of life and prosperity; dependence of beings on prāṇa and anna (food)Verse 2.11
व्रात्यस्त्वं प्राणैकर्षरत्ता विश्वस्य सत्पतिः । वयमाद्यस्य दातारः पिता त्वं मातरिश्व नः ॥११॥
អ្នកជាវ្រាត្យ ម្នាលប្រាណ អធាតុសូរព្យាក្យមួយ ព្រះអម្ចាស់ពិតប្រាកដនៃចក្រវាឡទាំងមូល យើងខ្ញុំជាអ្នកប្រទាននូវការបូជារបស់អ្នកចាប់ពីដើម អ្នកជាបិតាយើង ម្នាលមាតរិស្វន។
Prana as the primal, unconditioned life-force (Vratya), the single essence (Ekarshara), the true lord of all existence, and the cosmic father (Matarishvan)Verse 2.12
या ते तनूर्वाचि प्रतिष्ठिता या श्रोत्रे या च चक्षुषि । या च मनसि सन्तता शिवां तां कुरु मा उत्क्रमीः ॥१२॥
រូបរបស់អ្នកដែលបានតាំងនៅក្នុងវាចា ដែលស្ថិតនៅក្នុងត្រចៀក និងក្នុងភ្នែក ហើយដែលសន្ធឹងពាសពេញក្នុងមនស—សូមធ្វើឲ្យរូបនោះជាមង្គល និងស្ថិតនៅ; កុំចាកចេញទៅ។
Prāṇa as the sustaining power of the senses and mind; life-force as upholder of embodied experienceVerse 2.13
प्राणस्येदं वशे सर्वं त्रिदिवे यत् प्रतिष्ठितम् । मातेव पुत्रान् रक्षस्व श्रीश्च प्रज्ञां च विधेहि न इति ॥१३॥
អ្វីៗទាំងអស់ដែលតាំងនៅក្នុងពិភពទាំងបីនេះសុទ្ធតែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប្រាណ។ សូមការពារយើងដូចម្តាយការពារកូន ហើយប្រគល់វិបុលភាពនិងប្រាជ្ញាដល់យើង។
Prana as universal sustainer and protectorVerse 3.1
अथ हैनं कौशल्यश्चाश्वलायनः पप्रच्छ । भगवन् कुत एष प्राणो जायते कथमायात्यस्मिञ्शरीर आत्मानं वा प्रविभज्य कथं प्रतिष्ठते केनोत्क्रमते कथं बह्यमभिधते कथमध्यात्ममिति ॥१॥
បន្ទាប់មក កោសល្យ អស្វលាយន បានសួរលោកថា 'ម្ចាស់អើយ ប្រាណនេះកើតឡើងពីណា? វាចូលមកក្នុងរាងកាយនេះដោយបែបណា? បន្ទាប់ពីបែងចែកខ្លួនឯង វាបង្កបង្កើតដោយបែបណា? វាចាកចេញដោយអ្វី? វាទាក់ទងនឹងខាងក្រៅដោយបែបណា? វាទាក់ទងនឹងខ្លួនឯងខាងក្នុងដោយបែបណា?'
Prana: origin, embodiment, and transcendenceVerse 3.2
तस्मै स होवाचातिप्रश्चान् पृच्छसि ब्रह्मिष्ठोऽसीति तस्मात्तेऽहं ब्रवीमि ॥२॥
លោកបាននិយាយទៅកាន់គាត់ថា 'អ្នកសួរប្រធានបទដែលជ្រាលជ្រៅណាស់។ អ្នកមានចំណេះដឹងជ្រាលជ្រៅក្នុងព្រហ្មណ៍។ ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នក។'
Guru-shishya parampara and depth of inquiryVerse 3.3
आत्मन एष प्राणो जायते । यथैषा पुरुषे छायैतस्मिन्नेतदाततं मनोकृतेनायात्यस्मिञ्शरीरे ॥३॥
ប្រាណនេះកើតចេញពីអាតម៉ន។ ដូចដែលស្រមោលនេះធ្លាក់លើមនុស្ស ក៏ដូច្នោះដែរ ប្រាណនេះ ដែលត្រូវបានបំបែរដោយចិត្ត ចូលទៅក្នុងរូបកាយនេះ។
Prana as emanation of Atman; the ontological dependence of vital force on the SelfVerse 3.4
यथा सम्रादेवाधिकृतान् विनियुङ्क्ते । एतन् ग्रामानोतान् ग्रामानधितिष्टस्वेत्येवमेवैष प्राण इतरान् प्राणान् पृथक् पृथगेव सन्निधत्ते ॥४॥
ដូចស្តេចតែងតាំងមន្ត្រី ហើយថា 'គ្រប់គ្រងភូមិទាំងនេះ និងភូមិទាំងនោះ' ក៏ដូច្នោះដែរ ប្រាណនេះបានចាត់តាំងប្រាណផ្សេងទៀត ម្នាក់ៗដោយឡែក ទៅតាមទីតាំងរៀងៗខ្លួន។
Hierarchical organization of pranas; mukhya prana as sovereign vital forceVerse 3.5
पायूपस्थेऽपानं चक्षुःश्रोत्रे मुखनासिकाभ्यां प्राणः स्वयं प्रातिष्टते मध्ये तु समानः । एष ह्येतद्धूतमन्नं समं नयति तस्मादेताः सप्तार्चिषो भवन्ति ॥५॥
ក្នុងសរីរវិញ្ញូននៃការបញ្ចេញនិងការបន្តពូជ ស្ថិតអាបាន ក្នុងភ្នែកនិងត្រចៀក មាត់និងច្រមុះ ប្រាណខ្លួនឯងស្ថិត នៅចន្លោះកណ្តាលគឺសមាន។ អ្នកនេះ (សមាន) បែងចែកស្មើគ្នា នូវអាហារដែលបានញ៉ាំ ហើយពីវាកើតឡើងជាពន្លឺងភ្លើងទាំងប្រាំពីរ។
Pancha prana vidya; functional distribution of vital forces; samana as equalizing pranaVerse 3.6
हृदि ह्येष आत्मा । अत्रैतदेकशतं नाडीनां तासां शतं शतमेकैकस्या द्वासप्ततिर्द्वासप्ततिः प्रतिशाखानाडीसहस्राणि भवन्त्यासु व्यानश्चरति ॥ ६ ॥
ប្រាកដជាអាត្ម័នគ្មាននៅក្នុងចិត្ត។ នៅទីនេះមានណាឌីចំនួនរយនិងមួយ។ ក្នុងចំណោមនោះ គ្រប់ៗណាឌីមានសាខាចំនួនរយ ហើយសាខានីមួយៗមានសាខារងចំនួន៧ម៉ឺនពីរពាន់។ តាមរយៈទាំងនេះ វ្យានគោចរចរ។
Hridaya as seat of Atman; Nadi system and Vyana pranaVerse 3.7
अथैकयोर्ध्व उदानः पुण्येन पुण्यं लोकं नयति पापेन पापमुभाभ्यामेव मनुष्यलोकम् ॥ ७ ॥
បន្ទាប់មក តាមរយៈណាឌីមួយដែលឡើងទៅលើ ឧទាននាំព្រលឹងទៅកាន់លោកដែលមានបុណ្យដោយបុណ្យ ទៅកាន់លោកដែលមានបាបដោយបាប និងទៅកាន់លោកមនុស្សដោយទាំងពីរ។
Udana prana and post-mortem destiny based on karmaVerse 3.8
आदित्यो ह वै बाह्यः प्राण उदयत्येष ह्येनं चाक्षुषं प्राणमनुगृह्णानः । पृथिव्यां या देवता सैषा पुरुषस्य अपानमवष्टभ्यान्तरा यदाकाशः स समानो वायुर्व्यानः ॥ ८ ॥
ព្រះអាទិត្យគឺជាប្រាណខាងក្រៅ។ ព្រះអាទិត្យរះឡើង គាំទ្រប្រាណក្នុងភ្នែក។ ទេវតាក្នុងផែនដីគាំទ្រអបានរបស់មនុស្ស។ អាកាសដែលនៅចន្លោះគឺជាសមាន។ ខ្យល់គឺជាវ្យាន។
Cosmic-microcosmic correspondence of Prana; Aditya as external pranaVerse 3.9
तेजो ह वा उदानस्तस्मादुपशान्ततेजाः । पुनर्भवमिन्द्रियैर्मनसि सम्पध्यमानैः ॥९॥
តេជៈពិតជាអុទានៈ ដូច្នេះ នៅពេលដែលតេជៈរបស់បុគ្គលត្រូវបានស្ងប់ ហើយឥន្រ្ទីយ៍ទាំងឡាយចាប់ផ្តើមរួមរួមចូលទៅក្នុងចិត្ត [ព្រលឹងក៏ទៅកាន់] ការកើតជាថ្មី។
Udana and the mechanism of rebirth (punarbhava)Verse 3.10
यच्चित्तस्तेनैष प्राणमायाति । प्राणस्तेजसा युक्तः सहात्मना तथासङ्कल्पितं लोकं नयति ॥१०॥
អ្វីក៏ដោយដែលចិត្តកាន់កាប់ ដោយនោះហើយ [ព្រលឹងជាមួយ] ប្រាណនេះចាកចេញ។ ប្រាណដែលរួបរួមជាមួយតេជៈ ព្រមទាំងអាត្មា នាំទៅកាន់លោកដែលត្រូវបានរិះរើទុកជាមុន។
Citta (mind) and its role in determining the soul's post-mortem destination (gati)Verse 3.11
य एवं विद्वान् प्राणं वेद न हास्य प्रजा हीयतेऽमृतो भवति । तदेषः श्लोकः ॥११॥
អ្នកណាដែលដឹងយ៉ាងនេះ ហើយស្គាល់ព្រាណ នោះពូជពង្សរបស់គេមិនថយចុះឡើយ; គេក្លាយជាអមតៈ។ អំពីនេះ មានស្លោកដូចតទៅ។
Prāṇa as the cosmic and individual life-principle; amṛtatva (immortality) through knowledgeVerse 3.12
उत्पत्तिमायतिं स्थानं विभुत्वं चैव पञ्चधा । अध्यात्मं चैव प्राणस्य विज्ञायामृतमश्नुते विज्ञायामृतमश्नुत इति ॥१२॥
កំណើត ការចាកចេញ ទីលំនៅ ការគ្រប់គ្រងក្នុងប្រាំវិធី និងទិដ្ឋភាពអធ្យាត្មិករបស់ប្រាណ — បន្ទាប់ពីបានដឹងរឿងទាំងនេះ មនុស្សម្នាក់សម្រេចអមតភាព បន្ទាប់ពីបានដឹង សម្រេចអមតភាព ដូច្នេះហើយគេនិយាយ។
Pancha-vidha vibhutva of prana and attainment of immortality (amrita)Verse 4.1
अथ हैनं सौर्यायणि गार्ग्यः पप्रच्छ । भगवन्नेतस्मिन् पुरुषे कानि स्वपन्ति कान्यस्मिञ्जाग्रति कतर एष देवः स्वप्नान् पश्यति कस्यैतत् सुखं भवति कस्मिन्नु सर्वे सम्प्रतिष्टिता भवन्तीति ॥१॥
បន្ទាប់មក សោរ្យាយណី គារ្គ្យ បានសួរគាត់ថា ទីព្រះម្ចាស់ ក្នុងមនុស្សនេះ អ្វីដែលគេង អ្វីដែលភ្ញាក់ ទេពកូនណាមើលឃើញសុបិន សេចក្តីសុខនេះជារបស់នរណា និងអស់ទាំងនេះតាំងនៅក្នុងអ្វី
Svapna-avastha (dream state) and the withdrawal of senses into the mind; the distinction between waking and dream consciousnessVerse 4.2
तस्मै स होवाच । यथा गार्ग्य मरीचयोऽर्कस्यास्तं गच्छतः सर्वा एतस्मिंस्तेजोमण्डल एकीभवन्ति । ताः पुनः पुनरुदयतः प्रचरन्त्येवं ह वै तत् सर्वं परे देवे मनस्येकीभवति तेन तर्ह्येष पुरुषो न शृणोति न पश्यति न...
លោកបាននិយាយទៅគាត់ថា ដូចជាពន្លឺព្រះអាទិត្យ នៅពេលលិច រួមគ្នាទាំងអស់ក្នុងវង់ពន្លឺនោះ ហើយនៅពេលរះឡើងវិញ ពន្លឺទាំងនោះចេញមកវិញ ដូច្នេះហើយ អ្វីទាំងអស់នេះរួមគ្នាក្នុងទេពឧត្តមគឺចិត្ត ដូច្នេះមនុស្សនេះមិនបានស្តាប់ មិនបានមើល មិនបានស្រង់ មិនបានឈ្លក់ មិនបានប៉ះ មិនបាននិយាយ មិនបានយក មិនបានរីករាយ មិនបានបញ្ចេញ មិនបានដើរ គេថាគេង
Ekībhāva (unification/merging) of senses into mind during sleep; the sun-ray metaphor for sensory withdrawal and re-emergenceVerse 4.3
प्राणा वा अग्र एवैतस्मिन् पुरे जाग्रति । गार्हपत्यो ह वा एषोऽपानो व्यानोऽन्वाहार्यपचनो यद्गार्हपत्यात् प्रणीयते प्रणयनादाहवनीयः प्राणः ॥३॥
ព្រហ្មញ្ញឬជីវិតទាំងឡាយពិតជាភ្ញាក់នៅក្នុងទីក្រុងនេះ ភ្លើងគាrehបត្យៈនេះគឺអបានៈ វ្យានៈគឺភ្លើងអន្វាហារ្យបចនៈ ព្រោះពីគាrehបត្យៈ អាហវនីយៈត្រូវបានបំពេញ ដូច្នេះព្រហ្មញ្ញឬជីវិតគឺអាហវនីយៈ
Prana as the sustaining force that remains awake during sleep; the mapping of vital breaths (pranas) to the three Vedic sacrificial fires (garhapatya, anvaharyapachana, ahavaniya)Verse 4.4
यदुच्छ्वासनिःश्वासावेतावाहुती समं नयतीति स समानः । मनो ह वाव यजमानः । इष्टफलमेवोदानः । स एनं यजमानमहरहर्ब्रह्म गमयति ॥४॥
អ្វីដែលនាំយកគ្រឿងពលីកម្មពីរគឺដង្ហើមចេញនិងដង្ហើមចូលឱ្យមានតុល្យភាព នោះគឺសមាន។ ចិត្តពិតជាអ្នកធ្វើពលីកម្ម។ ផលនៃពលីកម្មប៉ុណ្ណោះគឺឧទាន។ វានាំអ្នកធ្វើពលីកម្មនេះពីថ្ងៃមួយទៅថ្ងៃមួយទៅរកព្រហ្មញ្ញ។ ។៤។
Prana as internal sacrifice (Antaryajna); Samana and Udana vayusVerse 4.5
अत्रैष देवः स्वप्ने महिमानमनुभवति । यद्दृष्टं दृष्टमनुपश्यति श्रुतं श्रुतमेवार्थमनुशृणोति देशदिगन्तरैश्च प्रत्यनुभूतं पुनः पुनः प्रत्यनुभवति दृष्टं चादृष्टं च श्रुतं चाश्रुतं चानुभूतं चाननुभूतं च सच्च...
នៅទីនេះ សត្វទេវៈនេះអានន្តភាពក្នុងសុបិន។ អ្វីដែលបានឃើញ គេឃើញម្តងទៀតថាបានឃើញហើយ អ្វីដែលបានឮ គេឮម្តងទៀតនូវរបស់នោះ អ្វីដែលបានអនុភាពក្នុងស្រុកនិងទិសផ្សេង គេអនុភាពម្តងហើយម្តងទៀត។ ទាំងដែលឃើញនិងមិនឃើញ ដែលឮនិងមិនឮ ដែលអនុភាពនិងមិនអនុភាព ទាំងសត្វនិងអសត្វ គេឃើញទាំងអស់ ដោយជាទាំងអស់ គេឃើញទាំងអស់។ ។៥។
Svapna avastha (dream state); the self as creator and witness of all experiencesVerse 4.6
स यदा तेजसाऽभिभूतो भवति । अत्रैष देवः स्वप्नान्न पश्यत्यथ यदैतस्मिञ्शरीर एतत्सुखं भवति ॥६॥
ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគេត្រូវបានច្បាំងដោយពន្លឺតេជៈ នោះសត្វទេវៈនេះមិនឃើញសុបិនអ្វីទាំងអស់។ បន្ទាប់មក ក្នុងកាយនេះផ្ទាល់ សេចក្តីសុខនេះកើតឡើង។ ។៦។
Sushupti avastha (deep sleep state); tejas overpowering the mind; ananda (bliss) of the selfVerse 4.7
स यथा सोम्य वयांसि वसोवृक्षं सम्प्रतिष्ठन्ते । एवं ह वै तत् सर्वं पर आत्मनि सम्प्रतिष्ठते ॥७॥
ដូចជាបក្សីទាំងឡាយសម្រាកលើដើមឈើ ដូច្នោះដែរ ម្នាកូនកម្លោះ ទាំងអស់នេះពិតជាសម្រាកក្នុងអត្តមានដ៏ខ្ពស់បំផុត។
Sampratishtha (Foundation/Abiding in Para-Atman)Verse 4.8
पृथिवी च पृथिवीमात्रा चापश्चापोमात्रा च तेजश्च तेजोमात्रा च वायुश्च वायुमात्रा चाकाशश्चाकाशमात्रा च चक्षुश्च द्रष्टव्यं च श्रोत्रं च श्रोतव्यं च घ्राणं च घ्रातव्यं च रसश्च रसयितव्यं च त्वक्च स्पर्शयित...
ផែនដី និងមាត្រា/មូលដ្ឋាននៃផែនដី; ទឹក និងមាត្រានៃទឹក; ភ្លើង និងមាត្រានៃភ្លើង; ខ្យល់ និងមាត្រានៃខ្យល់; អាកាស និងមាត្រានៃអាកាស; ភ្នែក និងអ្វីដែលគួរឲ្យឃើញ; ត្រចៀក និងអ្វីដែលគួរឲ្យឮ; ច្រមុះ និងអ្វីដែលគួរឲ្យក្លិន; រស និងអ្វីដែលគួរឲ្យសាក; ស្បែក និងអ្វីដែលគួរឲ្យប៉ះ; ពាក្យសម្តី និងអ្វីដែលគួរឲ្យនិយាយ; ដៃ និងអ្វីដែលគួរឲ្យកាន់យក; អង្គបន្តពូជ និងអ្វីដែលគួរឲ្យរីករាយ; រន្ធបន្ទោរបង់ និងអ្វីដែលគួរឲ្យបញ្ចេញ; ជើង និងទីដែលគួរឲ្យទៅ; មនស (ចិត្តគិត) និងអ្វីដែលគួរឲ្យគិត; ពុទ្ធិ (ប្រាជ្ញា) និងអ្វីដែលគួរឲ្យយល់ដឹង; អហង្គារ និងអ្វីដែលគួរឲ្យយកថា “ខ្ញុំ”; ចិត្ត (ចិត្តតា) និងអ្វីដែលគួរឲ្យប្រុងប្រយ័ត្ន; ពន្លឺ និងអ្វីដែលគួរឲ្យបំភ្លឺ; និងប្រាណ និងអ្វីដែលគួរឲ្យថែរក្សា។
Adhyāsa of body–mind functions on the Self; prāṇa as cosmic/individual support; analysis of tattvas and indriyasVerse 4.9
एष हि द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता घ्राता रसयिता मन्ता बोद्धा कर्ता विज्ञानात्मा पुरुषः । स परेऽक्षर आत्मनि सम्प्रतिष्ठते ॥९॥
នេះពិតជាអ្នកមើល អ្នកប៉ះ អ្នកស្តាប់ អ្នកស្រូត អ្នកឈ្លឹស អ្នកគិត អ្នកដឹង អ្នកធ្វើ—បុរសជាធម្មជាតិវិញ្ញាណ។ គាត់សម្រាកក្នុងអ្វីដែលមិនសាបសូន្យ ក្នុងព្រះអាត្មា។
Purusha as the Conscious Witness (Sakshin) and Akshara-BrahmanAnswers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.