
បរមហংসបរិវ្រាជក ឧបនិសដ (ពាក់ព័ន្ធនឹង អថර්វវេទ) ជាឧបនិសដប្រភេទសន្យាស ដែលខ្លីប៉ុន្តែមានសារៈទស្សនវិជ្ជាខ្ពស់។ អត្ថបទនេះពិពណ៌នាអំពីអាទರ್ಶ “បរមហংস-បរិវ្រាជក” គឺសន្យាសីអ្នកដើរត្រាច់កម្រិតខ្ពស់បំផុត ដោយផ្តោតលើលក្ខណៈ អាកប្បកិរិយា និងស្ថានភាពខាងក្នុងដែលបង្ហាញសេរីភាពពិត។ វាដាក់អាទិភាពលើចំណេះដឹងអំពីខ្លួនឯង (ātma-vidyā/jñāna) ជំនួសពិធីកម្មខាងក្រៅ។ សារសំខាន់គឺ សន្យាសពិតមិនមែនត្រឹមតែបោះបង់វត្ថុទ្រព្យទេ ប៉ុន្តែជាការលះបង់ “ភាពជាម្ចាស់” និងអហង្គារ។ បរមហংসមានសមតុល្យចំពោះការសរសើរ-បន្ទោស កិត្តិយស-អពកិត្តិ សុខ-ទុក្ខ ក្តៅ-ត្រជាក់ រស់នៅសាមញ្ញ ពឹងផ្អែកតិច និងដើរត្រាច់ដោយមិនជាប់ចិត្ត។ ដូច្នេះ ឧបនិសដនេះបម្លែងទស្សនៈអទ្វៃតៈ (ātman = brahman) ទៅជាវិន័យនិងរបៀបរស់នៅរបស់អ្នកបោះបង់ខ្ពស់បំផុត។
Start Reading- Paramahaṃsa-parivrājaka as the highest ideal of saṃnyāsa: wandering
non-possessive
inwardly free
- Jñāna (Self-knowledge) as the true “Vedic rite”: inner realization supersedes external ritualism
- Advaitic orientation: ātman-brahman identity as the ground of fearlessness and freedom
- Vairāgya and tyāga: abandonment of mamatā (mine-ness)
ahaṅkāra (ego)
and all acquisitions
- Samatā (equanimity): beyond pairs of opposites—honor/dishonor
pleasure/pain
heat/cold
- Aparigraha and alpa-āhāra: minimal dependence on the world; simplicity in food and shelter
- Non-injury and compassion as natural expressions of non-dual vision
- Outer marks are secondary; the decisive “sign” is steady abidance in the Self
5 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 0
सर्वेषु कालेषु लाभालाभौ समौ कृत्वा परपात्रमधूकरेणान्नमश्नन् मेदोवृद्धिमकुर्वन् कृशीभूत्वा “ब्रह्माहमस्मि” इति भावयन् गुर्वर्थं ग्राममुपेत्य ध्रुवशीलोऽष्टौ मास्येकाकी चरेद् द्वावेवाचरेत् । यदालम्बुद्धि...
គ្រប់កាលៈទេសៈ ដោយធ្វើឲ្យលាភ និងអលាភស្មើគ្នា គាត់បរិភោគអាហារដូចឃ្មុំ—យកតិចៗពីភាជន៍របស់អ្នកដទៃ—មិនបង្កើនខ្លាញ់ ឲ្យរាងស្គម ហើយភាវនា «ខ្ញុំគឺព្រហ្ម» (ព្រហ្មាហម អស្មិ)។ ដើម្បីកិច្ចការរបស់គ្រូ គាត់ចូលទៅភូមិ មានសីលធម៌ថេរ—គួរតែដើរចរចារតែម្នាក់ឯង៨ខែ ហើយ២ខែទៀត (អាចដើរ) ដោយរបៀបផ្សេង។ ពេលចិត្តចាប់ភ្ជាប់កើតឡើង នោះ—មិនថាជា កុទីចក បហូទក ហង្ស ឬ បរមហង្ស—ក្រោយធ្វើពិធីមន្តតាមលំដាប់នោះៗ គាត់គួរបោះចូលទឹក ខ្សែក្រវាត់ចង្កេះ កៅពីណ ដំបង និងកមណ្ឌលុទាំងអស់ ហើយបន្តចរចារជាអ្នកកាន់ «ជាតរូប» (សភាពអាកាសវស្ត្រ/អាក្រាត)។ នៅភូមិស្នាក់១យប់ នៅទីរថៈស្នាក់៣យប់ នៅទីក្រុងស្នាក់៥យប់ នៅកន្លែងបរិសុទ្ធស្នាក់៧យប់; គ្មានផ្ទះ ស្មារតីថេរ មិនរក្សាភ្លើង មិនមានការប្រែប្រួល; បោះបង់ទាំងនិយម និងអនិយម រស់នៅតែដើម្បីថែរក្សាប្រាណ—ធ្វើលាភអលាភស្មើគ្នាម្ដងទៀត—អនុវត្តបិណ្ឌបាតដូចគោ (ស៊ីដោយមិនជ្រើសរើស) មានកមណ្ឌលុសម្រាប់ទឹក និងសម្រាប់ដីស្ងួត ស្នាក់នៅកន្លែងសម្ងាត់ដែលមិនរារាំង; មិនរីករាយនឹងលាភអលាភ មានបំណងដកឫសកម្មល្អ និងអាក្រក់; ដេកលើដីទទេគ្រប់ទី; បោះបង់ការកោរ; រក្សាវត្តចាតុរមាស្យៈដោយសមរម្យ; ឧទ្ទិសខ្លួនក្នុងសមាធិសុទ្ធ; បែរចេញពីទ្រព្យ ស្ត្រី និងទីក្រុង; មិនឆ្កួតតែប្រព្រឹត្តដូចអ្នកឆ្កួត; មានសញ្ញាមិនបង្ហាញ គ្មានសញ្ញា មានអាកប្បកិរិយាមិនបង្ហាញ; មិនដេកដោយសមភាពថ្ងៃនិងយប់; យកចិត្តទុកដាក់លើមាគ៌ាស្វែងរកស្វរូប និងសមាធិលើព្រហ្មជាប្រṇវៈ—ដោយសន្យាសៈគាត់សละរាងកាយ; គាត់ក្លាយជា បរមហង្ស-បរិវ្រាជក។
Paramahaṃsa-parivrājaka ideal: radical non-attachment, karma-nirmūlana, jīvanmukti orientationVerse 1
अथ पितामहः स्वपितरम् आदिनारायणम् उपसमेत्य प्रणम्य पप्रच्छ— भगवन्, त्वन्मुखाद् वर्णाश्रमधर्मक्रमं सर्वं श्रुतं विदितम् अवगतम्। इदानीं परमहंसपरिव्राजकलक्षणं वेदितुम् इच्छामि। कः परिव्रजनाधिकारी? कीदृशं ...
បន្ទាប់មក ពិតាមហៈ បានចូលទៅជិតឪពុករបស់ខ្លួន គឺ អាទិនារាយណៈ ហើយកោតគោរពក្រាបបង្គំ រួចសួរថា៖ «ឱ ព្រះបរមគ្រូ! ពីព្រះមាត់របស់ព្រះអង្គ ខ្ញុំបានស្តាប់ បានដឹង និងបានយល់អំពីលំដាប់ធម៌វណ្ណៈ និងអាស្រាមទាំងមូលរួចហើយ។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំប្រាថ្នាចង់ដឹងអំពីលក្ខណៈសម្គាល់នៃ បរមហំសបរិវ្រាជក អ្នកបោះបង់ផ្ទះហើយចរចេញ។ អ្នកណាមានសិទ្ធិចរចេញ? សញ្ញារបស់បរិវ្រាជកមានដូចម្តេច? បរមហំសជាអ្នកណា? តើធ្វើដូចម្តេចទើបបានស្ថានភាពជាបរិវ្រាជក? សូមព្រះអង្គប្រាប់ខ្ញុំទាំងអស់»។ ដូច្នេះ ព្រះអាទិនារាយណៈបានមានព្រះបន្ទូល។
Sannyāsa (paramahaṃsa-parivrājaka) and adhikāra (qualification) for mokṣa-oriented renunciationVerse 2
सद्गुरुसमीपे सकलविद्यापरिश्रमज्ञो भूत्वा विद्वान् सर्वमैहिकामुष्मिकसुखश्रमं ज्ञात्वैषणात्रयवासनात्रयममत्वाहङ्कारादिकं वमनान्नमिव हेयम् अधिगम्य मोक्षमार्गैकसाधनो ब्रह्मचर्यं समाप्य गृही भवेत्। गृहाद्वन...
នៅជិតសទ្គុរុ ដោយក្លាយជាអ្នកដឹងពីការខិតខំរបស់វិជ្ជាទាំងអស់ ហើយជាបណ្ឌិត—យល់ថា សុខទាំងក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ សុទ្ធតែពាក់ព័ន្ធនឹងការខិតខំ—បានស្គាល់ថា ត្រីកាម (បំណងប្រាថ្នា៣) ត្រីវាសនា (ទំនោរលាក់៣) អារម្មណ៍កាន់កាប់ជាម្ចាស់ អហង្គារ និងអ្វីៗដូច្នេះ គួរត្រូវបោះបង់ដូចអាហារដែលបានក្អួតចេញ—អ្នកដែលយកផ្លូវទៅមោក្សៈជាសាធនតែមួយ គួរបញ្ចប់ព្រហ្មចារីយៈ ហើយក្លាយជាគ្រហស្ថ; ពីផ្ទះទៅជាវានប្រស្ថ ហើយបន្ទាប់មកចេញចរជាបរិវ្រាជក។ ឬម្យ៉ាងទៀត អាចចេញចរដោយផ្ទាល់ពីព្រហ្មចារីយៈ ឬពីផ្ទះ ឬពីព្រៃក៏បាន។ ម្តងទៀត មិនថាមិនបានកាន់វ្រត ឬកាន់វ្រត មិនថាជាស្នាតក ឬមិនស្នាតក មិនថាបិទភ្លើងបូជាហើយ ឬមិនរក្សាភ្លើង—ថ្ងៃណាដែលកើតវិរាគៈ ថ្ងៃនោះឯងគួរចេញចរភ្លាម។ ដោយយល់ដូច្នេះ និងមិនជាប់ចិត្តនឹងដំណើរសំសារ ទោះជាព្រហ្មចារី គ្រហស្ថ ឬវានប្រស្ថ ក៏ដោយ គួរទទួលការយល់ព្រមពីឪពុក ម្តាយ ភរិយា កូន និងសាច់ញាតិ—ឬបើគ្មាន ពីសិស្ស ឬមិត្តរួមរស់—ហើយទើបសละ។ អ្នកខ្លះធ្វើតែពិធី ប្រាជាបត្យៈអិឥស្តិ ប៉ុណ្ណោះ; មិនគួរធ្វើដូច្នោះទេ។ គួរធ្វើតែ អគ្នេយៈអិឥស្តិ ព្រោះអគ្និជាព្រាណពិត; ដោយពិធីនេះ គេធ្វើឱ្យអាហូតិក្លាយជាព្រាណឯង។ គួរធ្វើតែ ត្រៃធាតវីយៈអិឥស្តិ; ដោយពិធីនេះ សម្គាល់ធាតុ៣ គឺ សត្តវៈ រាជសៈ តមសៈ។ ដោយមន្ត្រ ‘អយំ តេ យោនិរ ឫត្វិយោ…’ គួរដកដង្ហើមក្លិនភ្លើង។ នេះហើយជាយោនិរបស់អគ្និ—គឺពាក្យថា ‘ទៅកាន់ព្រាណ ទៅកាន់យោនិរបស់ខ្លួន ស្វាហា’ ដូច្នេះ។ នាំភ្លើងមកពីភូមិ ពីផ្ទះអ្នកស្រូត្រីយៈ ហើយធ្វើតាមលំដាប់កំណត់ ដកក្លិនភ្លើងដូចមុន។ បើឈឺហើយរកភ្លើងមិនបាន គួរបូជាទៅក្នុងទឹកថា ‘ទឹកទាំងឡាយជាទេវតាទាំងអស់; ខ្ញុំបូជាទៅកាន់ទេវតាទាំងអស់ ស្វាហា’ រួចយកហវិសជាមួយឃី បរិភោគជាអាហូតិមិនបង្កគ្រោះ។ វិធីនេះប្រើនៅពេលដំណើរវីរភាព ឬអត់ឃ្លាន ឬចូលសន្យាស ឬចូលភ្លើង ឬមហាប្រស្ថាន។ បើឈឺ អាចសន្យាសដោយចិត្ត ឬដោយពាក្យ—នេះជាមាគ៌ា។
Vairāgya and saṃnyāsa-vidhi; innerization of yajña (Agni = prāṇa; guṇatraya transcendence)Verse 4
भगवन् ब्रह्मप्रणवः कीदृश इति ब्रह्मा पृच्छति । स होवाच नारायणः । ब्रह्मप्रणवः षोडशमात्रात्मकः सोऽवस्थाचतुष्टयचतुष्टयगोचरः । जाग्रदवस्थायां जाग्रदादिचतस्रोऽवस्थाः स्वप्ने स्वप्नादिचतस्रोऽवस्थाः सुषुप्त...
ព្រហ្មា សួរថា «ឱ ព្រះអង្គ! ព្រហ្ម-ប្រṇវៈ មានលក្ខណៈដូចម្តេច?» នារាយណៈឆ្លើយថា «ព្រហ្ម-ប្រṇវៈ មានសភាពជាមាត្រា ១៦; វាជាវិស័យនៃសំណុំ ៤ នៃស្ថានភាព ៤។ ក្នុងស្ថានភាពភ្ញាក់ មានស្ថានភាព ៤ ចាប់ពីភ្ញាក់; ក្នុងសុបិន មានស្ថានភាព ៤ ចាប់ពីសុបិន; ក្នុងដំណេកជ្រៅ មានស្ថានភាព ៤ ចាប់ពីដំណេកជ្រៅ; ក្នុងទុរីយៈ មានស្ថានភាព ៤ ចាប់ពីទុរីយៈ។ ក្នុងភ្ញាក់ ចំណែក ៤ របស់ វិශ්វៈ គឺ: វិශ්វ-វិශ්វ, វិශ්វ-តៃជស, វិශ්វ-ប្រាជ្ញ, វិශ්វ-ទុរីយៈ។ ក្នុងសុបិន ចំណែក ៤ របស់ តៃជស គឺ: តៃជស-វិශ්វ, តៃជស-តៃជស, តៃជស-ប្រាជ្ញ, តៃជស-ទុរីយៈ។ ក្នុងដំណេកជ្រៅ ចំណែក ៤ របស់ ប្រាជ្ញ គឺ: ប្រាជ្ញ-វិශ්វ, ប្រាជ្ញ-តៃជស, ប្រាជ្ញ-ប្រាជ្ញ, ប្រាជ្ញ-ទុរីយៈ។ ក្នុងទុរីយៈ ចំណែក ៤ របស់ ទុរីយៈ គឺ: ទុរីយៈ-វិශ්វ, ទុរីយៈ-តៃជស, ទុរីយៈ-ប្រាជ្ញ, ទុរីយៈ-ទុរីយៈ។ ទាំងនេះត្រូវបានដាក់តាមលំដាប់ក្នុងមាត្រា ១៦: ក្នុង អ—ភ្ញាក់-វិශ්វ; ក្នុង ឧ—ភ្ញាក់-តៃជស; ក្នុង ម—ភ្ញាក់-ប្រាជ្ញ; ក្នុងពាក់កណ្តាលមាត្រា—ភ្ញាក់-ទុរីយៈ; ក្នុង បិន្ទុ—សុបិន-វិශ්វ; ក្នុង នាទ—សុបិន-តៃជស; ក្នុង កលា—សុបិន-ប្រាជ្ញ; លើសកលា—សុបិន-ទុរីយៈ; ក្នុង សាន្តិ—ដំណេកជ្រៅ-វិශ්វ; លើសសាន្តិ—ដំណេកជ្រៅ-តៃជស; ក្នុង អុនមនី—ដំណេកជ្រៅ-ប្រាជ្ញ; ក្នុង មនោុនមនី—ដំណេកជ្រៅ-ទុរីយៈ; ក្នុង ពុរី—ទុរីយៈ-វិශ්វ; ក្នុង មធ្យមា—ទុរីយៈ-តៃជស; ក្នុង បស្ស្យន្តី—ទុរីយៈ-ប្រាជ្ញ; ក្នុង បរា—ទុរីយៈ-ទុរីយៈ។ មាត្រា ៤ នៃភ្ញាក់ជាផ្នែករបស់ អ; មាត្រា ៤ នៃសុបិនជាផ្នែករបស់ ឧ; មាត្រា ៤ នៃដំណេកជ្រៅជាផ្នែករបស់ ម; មាត្រា ៤ នៃទុរីយៈជាផ្នែករបស់ពាក់កណ្តាលមាត្រា។ នេះហើយជាព្រហ្ម-ប្រṇវៈ។ បរមហង្ស ទុរីយាតីត និងអវធូត គួរតែសមាធិ/អុបាសនា លើវា។ ដោយវានោះតែប៉ុណ្ណោះ ព្រហ្មបញ្ចេញពន្លឺ; ដោយវានោះមានវិដេហមុក្តិ (មុក្ដិលើសរាងកាយ)។
Praṇava (Oṃ) as Brahman; avasthā-traya/turīya analysis; turīyātīta and videha-muktiVerse 5
भगवन् कथम् अयज्ञोपवीत्त्यशिखी सर्वकर्मपरित्यक्तः कथं ब्रह्मनिष्ठापरः कथं ब्राह्मण इति ब्रह्मा पृच्छति । स होवाच विष्णुर्भो भोऽर्भक यस्यास्त्यद्वैतमात्मज्ञानं तदेव यज्ञोपवीतम् । तस्य ध्याननिष्ठैव शिखा ...
ព្រះព្រហ្មសួរថា៖ «ឱព្រះគ្រូដ៏គួរគោរព! អ្នកបោះបង់លោក ដែលគ្មានយជ្ញោបវីត (ខ្សែសក្ការៈ) គ្មានសិខា (កំពូលសក់) ហើយបានបោះបង់កម្មពិធីទាំងអស់—តើគាត់តាំងមាំក្នុងព្រហ្មន៍ដូចម្តេច? ហើយតើគាត់ត្រូវហៅថា ព្រាហ្មណៈ ដូចម្តេច?» ព្រះវិស្ណុឆ្លើយថា៖ «កូនអើយ! សម្រាប់អ្នកដែលមានចំណេះដឹងអាត្មាជាអទ្វៃត (មិនទ្វេ) នោះឯងជាយជ្ញោបវីតរបស់គាត់។ ការតាំងមាំក្នុងធ្យាន (សមាធិ) នោះឯងជាសិខារបស់គាត់។ ចំណេះដឹងនោះឯងជាកម្មរបស់គាត់; វាជាអ្វីដែលបរិសុទ្ធកម្ម។ គាត់ជាអ្នកប្រតិបត្តិកម្មទាំងពួង។ គាត់ជាព្រាហ្មណៈ។ គាត់ជាអ្នកតាំងមាំក្នុងព្រហ្មន៍។ គាត់ជាទេវៈ ជារិសិ ជាតបស្វី ជាអ្នកប្រសើរ; គាត់តែមួយជាអ្នកចាស់ជាងគេក្នុងទាំងអស់; គាត់តែមួយជាគ្រូលោក—ចូរដឹងថា គាត់នោះជាខ្ញុំផ្ទាល់។ ក្នុងលោកនេះ បរមហಂសបរិវ្រាជក គឺកម្រណាស់ បើទោះមានតែម្នាក់ក៏ដោយ។ គាត់តែមួយបរិសុទ្ធជានិច្ច; គាត់តែមួយជាវេទបុរស មហាបុរស ដែលចិត្តស្ថិតនៅក្នុងខ្ញុំតែមួយ ហើយខ្ញុំក៏ស្ថិតនៅក្នុងគាត់តែមួយ។ គាត់តែមួយពេញចិត្តជានិច្ច; លើសពីត្រជាក់ក្តៅ សុខទុក្ខ កិត្តិយស និងអព្យាយស។ គាត់អត់ធ្មត់ការរិះគន់ដោយគ្មានការខឹងខុស។ គាត់ឆ្លងផុតពីរលកប្រាំមួយ (ṣaḍ-ūrmi) និងគ្មានការប្រែប្រួលប្រាំមួយនៃភាវៈ។ គាត់គ្មានការបែងចែកចាស់ក្មេង។ ក្រៅពីខ្លួនឯង គាត់មិនឃើញអ្វីផ្សេងទៀត។ សម្លៀកបំពាក់របស់គាត់គឺ ‘អាសា/អាកាស’ (មេឃ); គ្មានការគោរពសំពះ គ្មាន ‘ស្វាហា’ គ្មាន ‘ស្វធា’ មិនជាប់ចិត្តនឹងពិធីបញ្ចប់បូជា; លើសពីការស្តីបន្ទោស និងការសរសើរ; មិនមែនជាអ្នកបូជាដែលពឹងលើមន្ត្រ និងតន្ត្រ; គ្មានធ្យានលើទេវតាផ្សេង; ដកខ្លួនចេញពីទាំង ‘គោលដៅ’ និង ‘មិនមែនគោលដៅ’; ស្ងប់ស្ងាត់ពីសកម្មភាពខាងក្រៅទាំងអស់។ គាត់ជាមហាឃនៈនៃចិត្តដឹងអទ្វៃត—សត-ចិត-អានន្ទ; ជាបញ្ញាឯកនៃអានន្ទពេញលេញ។ ដោយការតាមដានព្រហ្មន៍ជានិច្ចតាមប្រṇវៈ ‘អោម’ ដោយដឹងថា ‘ខ្ញុំជាព្រហ្មន៍ពិតប្រាកដ’ គាត់ក្លាយជាអ្នកសម្រេចអ្វីដែលត្រូវសម្រេច។ នេះហើយជាបរមហંសបរិវ្រាជក—ដូចអุปនិសទបង្រៀន
Moksha through Advaita-ātmajñāna; inner renunciation replacing external Vedic markers (yajñopavīta, śikhā)