Varaha Purana 39.13: Adhyaya 39, Shloka 13

Discrimination of the Three Bodies and the Dharaṇī Vow: A Manual for Dvādaśī Observance

Devanagari script

सत्यतपा उवाच । यदेतत् परमं ब्रह्म त्वया प्रोक्तं महामुने । तस्य रूपं न जानन्ति योगिनोऽपि महात्मनः ॥ ३९.१३ ॥

Sanskrit recitationVaraha Purana 39.13

Transliteration

satyatapā uvāca | yad etat paramaṁ brahma tvayā proktaṁ mahāmune | tasya rūpaṁ na jānanti yogino 'pi mahātmanāḥ || 39.13 ||

Translation

サティヤタパーは言った。「大牟尼よ、あなたが説かれた至上のブラフマン—偉大なるヨーギーたちでさえ、その相（すがた）を知らないのです。」

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सत्यतपाः: Satyatapas (name)
• सत्यतपाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्यतपस् (प्रातिपदिक; सत्य + तपस्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय-समासः (सत्यं तपः यस्य)

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• यत्: which
• यत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम

• एतत्: this
• एतत्: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम

• परमम्: supreme
• परमम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• ब्रह्म: Brahman
• ब्रह्म: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: Kartṛ-karaṇa (कर्ता/करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• प्रोक्तम्: spoken/declared
• प्रोक्तम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (spoken/declared)

• महामुने: O great sage
• महामुने: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महामुनि (प्रातिपदिक; महा + मुनि)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; कर्मधारय-समासः

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• रूपम्: form
• रूपम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• जानन्ति: know
• जानन्ति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन

• योगिनः: yogis
• योगिनः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थ (even/also)

• महात्मनः: great-souled ones
• महात्मनः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक; महा + आत्मन्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारय-समासः

Speaker

Satyatapā

Tags

• Classical Literature
• Vaishnavism
• Philosophy
• Yoga

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It reflects a common Purāṇic pedagogical pattern: a named interlocutor acknowledges the difficulty of defining Brahman, situating the text within broader Sanskrit traditions of metaphysical inquiry shared with yoga and Vedānta discourse.

Which geographic location is identified?

No geographic location is mentioned in this verse; the content is metaphysical rather than topographical.

What is the primary ethical instruction?

The verse emphasizes epistemic humility: even advanced practitioners may not grasp the ‘form’ (rūpa/nature) of ultimate reality, encouraging careful inquiry and restraint in making absolute claims.