Rig Veda 9.74.6: Mandala 9, Sukta 74, Mantra 6
Sukta 9.74
Rishi: Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9); specific attribution varies
Devata: Soma Pavamāna (as streams/waters of Soma)
Chandas: Jagatī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
सहस्रधारेऽव ता असश्चतस्तृतीये सन्तु रजसि प्रजावतीः । चतस्रो नाभो निहिता अवो दिवो हविर्भरन्त्यमृतं घृतश्चुतः ॥
Transliteration
sahasrá-dhāre ’vá tā́ḥ asaścátaḥ tṛtī́ye santu rájasi prajā́vatīḥ | cátasro nā́bho níhitā ávo divó havírbharanty amṛ́taṃ ghṛta-ścútaḥ ||
Translation
千の流れをもつ源から下り、彼女らは途切れずに流れる。第三の界にあって、子孫に富め。四つの「臍」は天の支えとして据えられ、供物を運ぶ——不死なるもの、澄明の光（ギー）を滴らせて。
Word by Word
सहस्रधारेhaving a thousand streams
सहस्रधारे:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य) अथवा विशेष्य-सम्बन्धः
TypeAdjective
Rootसहस्र-धार (प्रातिपदिक; सहस्र + धार) / धार-
अवdown, forth
अव:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात) / अव-
ताःthose (f.)
ताः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / तद्
असश्चतःhave flowed / have streamed
असश्चतः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसस्/सृ (धातु: सस्/सृ = सरति/ससर्ति ‘to flow, move’)
तृतीयेin the third
तृतीये:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootतृतीय (क्रमवाचक-प्रातिपदिक) / तृतीय-
सन्तुlet them be
सन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु: अस् ‘to be’)
रजसिin the region/space (rajas)
रजसि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक) / रजस्
प्रजावतीःrich in offspring/creatures
प्रजावतीः:
Kartā (विशेषणरूपेण) अथवा विशेष्य-सम्बन्धः
TypeAdjective
Rootप्रजा-वती (प्रातिपदिक; प्रजा + वत्) / वत्
चतस्रःfour (f.)
चतस्रः:
Kartā
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्यावाचक-प्रातिपदिक) / चतुर्
नाभःthe navel/central hub
नाभः:
Adhikaraṇa (स्थानीय-केन्द्रार्थे ‘at the navel/centre’)
TypeNoun
Rootनाभि/नाभ (प्रातिपदिक) / नाभि-
निहिताःplaced, set down
निहिताः:
Kartā (विशेषणरूपेण चतस्रः इत्यस्य) अथवा कर्मणि-भावः
TypeParticiple
Rootनि-धा (धातु: धा ‘to place’ + उपसर्ग नि) / धा
अवःhelp, protection
अवः:
Karma (भरन्ति इत्यस्य) अथवा साध्य-सम्बन्धः
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक) / अवस्
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक) / दिव्
हविःoblation
हविः:
Karma
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक) / हविस्
भरन्तिthey bring/bear
भरन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभृ (धातु: भृ ‘to bear, bring’)
अमृतम्immortal (nectar), deathless
अमृतम्:
Karma (भरन्ति इत्यस्य; हविः इत्यस्य विशेषणम्) अथवा विशेष्य-सम्बन्धः
TypeNoun/Adjective
Rootअ-मृत (प्रातिपदिक; न + मृत) / मृत
घृतश्चुतःdripping with ghee
घृतश्चुतः:
Karma (विशेषणरूपेण) अथवा Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootघृत-श्चुत (प्रातिपदिक; घृत + श्चुत < √च्युत/च्यु ‘to drip, flow’) / च्यु
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.