Rig Veda 8.48.8: Mandala 8, Sukta 48, Mantra 8
Sukta 8.48
Devata: Soma
Samhita Patha (Devanagari)
सोम राजन्मृळया नः स्वस्ति तव स्मसि व्रत्यास्तस्य विद्धि । अलर्ति दक्ष उत मन्युरिन्दो मा नो अर्यो अनुकामं परा दाः ॥
Transliteration
sóma rājan mṛḷáyā naḥ svastí táva smasi vratyā́s tásya viddhi | álarti dákṣa utá mányur indo mā́ no aryó anu-kā́maṃ párā dāḥ ||
Translation
ソーマ王よ、われらを憐れみ、安寧（svasti）を授けたまえ。われらは汝の誓行の徒（vratya）なり――それを知りたまえ。インドゥ（Indu）よ、識別の力（dakṣa）は目覚め、意志の烈しさ（manyu）もまた目覚めたり。敵なる「他者」（arya）の欲するままに、われらを引き渡したまうな。
Word by Word
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक) < √सु (सवने/प्रसवने) इति व्युत्पत्तिः (परम्परागत)
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootराजन्- (प्रातिपदिक)
मृळयbe gracious / show mercy
मृळय:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√मृळ् (सुखाय/अनुग्रहे) (वेद.)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
स्वस्तिwell-being, welfare
स्वस्ति:
प्रयोजन/आशीः (क्रियाविशेषणभाव)
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति (अव्यय/निपात; सु+अस्ति)
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम)
स्मसिwe are
स्मसि:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भू)
व्रत्याः(we are) your followers / votaries (vratyas)
व्रत्याः:
कर्तृ (स्मसि इत्यस्य कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootव्रत्य- (प्रातिपदिक)
तस्यof that / thereof
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम)
विद्धिknow, take note
विद्धि:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने)
अलर्तिstirs up / impels
अलर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√अल्/अलर्त् (गत्यर्थे/उत्साहे) (वेद.)
दक्षःskill, power, ability
दक्षः:
कर्तृ (अलर्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदक्ष- (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
मन्युःwrath, ardor
मन्युः:
कर्तृ (अलर्ति इत्यस्य; ‘दक्षः … मन्युः’ समुच्चितौ)
TypeNoun
Rootमन्यु- (प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु- (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
नःus
नः:
कर्म (परा दाः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
अर्यःa hostile stranger / foe (aryá)
अर्यः:
कर्तृ (परा दाः इत्यस्य; ‘अर्यः’ = शत्रु/परः)
TypeNoun
Rootअर्य- (प्रातिपदिक)
अनुकामम्according to (his) desire, at will
अनुकामम्:
क्रियाविशेषण (रीतिः/प्रकारः)
TypeIndeclinable
Rootअनुकामम् (अव्ययीभाव; अनु+काम)
पराaway, forth
परा:
क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ
TypeIndeclinable
Rootपरा (उपसर्ग/अव्यय)
दाःgive over / hand (us) away
दाः:
क्रिया (निषेधेन सह: ‘मा … दाः’)
TypeVerb
Root√दा (दाने)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.