Rig Veda 3.33.8: Mandala 3, Sukta 33, Mantra 8
Sukta 3.33
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.33)
Devata: Sindhu (the Rivers; especially Vipāś and Śutudrī addressed as divine powers of the flow)
Chandas: Triṣṭubh (dominant meter in RV 3.33; this verse conforms to triṣṭubh cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
एतद्वचो जरितर्मापि मृष्ठा आ यत्ते घोषानुत्तरा युगानि । उक्थेषु कारो प्रति नो जुषस्व मा नो नि कः पुरुषत्रा नमस्ते ॥
Transliteration
etád váco jaritar mā́pi mṛṣṭhā́ ā́ yát te ghóṣān úttarā yugā́ni | uktheṣú kā́ro práti no juṣasva mā́ no ní kaḥ puruṣa-trā́ namas te ||
Translation
歌い手よ、この言葉を軽んずるな。汝の遠く響く呼び声が、後の世代にまで勝りて続かんことを。我らの讃歌のうちにその叫びを嘉し、同意して我らへ向かえ。いずこにも我らを打ち倒すな――人のために働く力よ、汝に礼拝す。
Word by Word
एतत्this
एतत्:
Karma (वचः इत्यस्य विशेषणम्/निर्देशकः)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वचःspeech; word
वचः:
Karma (ब्रू/वद्-क्रियायाः उक्त-वस्तु)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
जरितःO singer/praiser
जरितः:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; √जृ/जर् ‘स्तु’ इत्यर्थे, कर्तृ-नाम)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
अपिeven; also
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
मृष्ठाःdo not be false / do not err
मृष्ठाः:
Kartā (त्वम् = जरितः)
TypeVerb
Root√मृष् (मृष् ‘क्षमे/सह’ अथवा ‘असत्ये’—वेदे ‘विपरीतं/मिथ्या’ इत्यर्थे ‘मृषा’), रूपम्: मृष् + ता (आदेश/लोट्)
आup to; as far as
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
यत्as/when; that which
यत्:
Adhikaraṇa (काल/परिमाण-सम्बन्धे)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you; to you
ते:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (घोषान् इत्यस्य स्वामित्व/सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
घोषान्cries; proclamations; sounds
घोषान्:
Karma (अनु-√इ/अनु-गम् इत्यादि भावे ‘अनुत्तरा’ इत्यनेन सह)
TypeNoun
Rootघोष (प्रातिपदिक)
अनुत्तराःunsurpassed; later/continuing
अनुत्तराः:
Karma (घोषान् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअनुत्तर (प्रातिपदिक; अनु-उत्तर)
युगानिages; generations
युगानि:
Adhikaraṇa (काल-परिमाणे ‘युगानि’ = ages)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
उक्थेषुin hymns; in recitations
उक्थेषु:
Adhikaraṇa (स्थाने/विषये)
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
कारोthe doer/maker; performer
कारो:
Kartā (जुषस्व इत्यस्य कर्ता—देवः)
TypeNoun
Rootकार (प्रातिपदिक; √कृ ‘करोति’/‘कर्म’ भावः)
प्रतिtowards; in return
प्रति:
—
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
नःus; of us
नः:
Sampradāna (जुषस्व—अस्मभ्यं/अस्माकं प्रति)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुषस्वtake pleasure in; accept
जुषस्व:
Kartā (त्वम्—देवः), Karma (उक्थेषु/वचः)
TypeVerb
Root√जुष् (सेवने/प्रीतौ)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
नःus
नः:
Karma (नि-√कृ/कॄ इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
निdown; away
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
कःdo not strike/harm
कः:
Kartā (त्वम्—देवः)
TypeVerb
Root√कॄ/कृ (हिंसायाम्/क्षेपे—वेदे ‘नि कः’ = ‘निक्षिप्/निहिंस्’ इत्यर्थे), रूपम्: लोट्/विधिलिङ्-सम्भाव्य; पाठे ‘कः’ इति संक्षिप्त-रूपम्
पुरुषत्राamong men; in human affairs
पुरुषत्रा:
Adhikaraṇa (विषय/परिसरे)
TypeIndeclinable
Rootपुरुषत्रा (अव्यय; ‘पुरुष’ + -त्रा)
नमःobeisance
नमः:
Karma (नमस्-क्रियायाः वस्तु/अर्पणम्)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
तेto you
ते:
Sampradāna (नमः—तुभ्यम्)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.