Rig Veda 1.80.2: Mandala 1, Sukta 80, Mantra 2
Sukta 1.80
Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (Gautama) (traditional for RV 1.80)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
स त्वामदद्वृषा मदः सोमः श्येनाभृतः सुतः । येना वृत्रं निरद्भ्यो जघन्थ वज्रिन्नोजसार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Transliteration
sá tvā́ amadat vṛ́ṣā mádaḥ sómaḥ śyenā́bhṛtaḥ sutáḥ | yéna vṛtráṃ nír adbhyó jaghántha vajrinn ójasā́rcan ánu sva-rā́jyam ||
Translation
そのソーマ（Soma）—鷲（śyena）に運ばれ、搾り出された、雄牛のごとき陶酔—が汝を歓ばせた。それによって汝は、水々よりヴリトラ（Vṛtra）を打ち出した。金剛持（Vajrin）よ、汝の力により、詠唱しつつ自らの主権（svarājya）へと進み入った。
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अदद्gave
अदद्:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (दाने)
वृषाthe bull (mighty one)
वृषा:
कर्तृ (अदद्-क्रियायाः विशेषण/सम्बोधन-भावः)
TypeNoun (epithet)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
मदःintoxication, exhilaration
मदः:
कर्तृ/विशेष्य (सोमस्य)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
सोमःSoma (the pressed drink)
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
श्येनाभृतःbrought by the falcon
श्येनाभृतः:
करण (अभरण-कर्तृकरण-निर्देशः: ‘by the falcon’)
TypeAdjective (past passive participle)
Rootश्येन + √भृ (भरणे) → भृत (कृदन्त)
सुतःpressed, expressed
सुतः:
विशेषण (सोमस्य)
TypeAdjective (PPP)
Root√सु (सवने/प्रसवे; सोम-प्रसव) → सुत (कृदन्त)
येनby which
येन:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृत्रम्Vṛtra
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
निःout, forth
निः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय)
अद्भ्यःfrom the waters
अद्भ्यः:
अपादान
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक; जल) → अद्- (वेदिक-रूप)
जघन्थyou slew
जघन्थ:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (हिंसागत्योः; वध)
वज्रिन्O wielder of the thunderbolt
वज्रिन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक)
ओजसाwith strength
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
अर्चन्praising
अर्चन्:
कर्तृ (अनु-क्रियायाः सहभावः)
TypeVerb (participle)
Root√अर्च् (पूजायाम्/स्तुतौ)
अनुafter, following
अनु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वराज्यम्sovereignty, self-rule
स्वराज्यम्:
कर्म/प्राप्य (अनु-गमनस्य)
TypeNoun
Rootस्वराज्य (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.