Prakarana 4

Verse 68 (दोहा/सोरठा)

अवधपुरी बासिन्ह कर सुख संपदा समाज। सहस सेष नहिं कहि सकहिं जहँ नृप राम बिराज।।26।।

avadhapurī bāsinh kara sukha saṃpadā samāja | sahasa seṣa nahiṃ kahi sakahiṃ jahã nr̥pa rāma birāja ||26||

アヨーディヤーの民は、歓喜と繁栄の満ち満ちたる恵みを享受した。ラーマ王の御治世のさまは、千の舌をもつシェーシャでさえ語り尽くせぬ。

Verse 69 (चौपाई)

नारदादि सनकादि मुनीसा। दरसन लागि कोसलाधीसा।। दिन प्रति सकल अजोध्या आवहिं। देखि नगरु बिरागु बिसरावहिं।। जातरूप मनि रचित अटारीं। नाना रंग रुचिर गच ढारीं।। पुर चहुँ पास कोट अति सुंदर। रचे कँगूरा रंग रंग बर।। नव ग्रह निकर अनीक बनाई। जनु घेरी अमरावति आई।। महि बहु रंग रचित गच काँचा। जो बिलोकि मुनिबर मन नाचा।। धवल धाम ऊपर नभ चुंबत। कलस मनहुँ रबि ससि दुति निंदत।। बहु मनि रचित झरोखा भ्राजहिं। गृह गृह प्रति मनि दीप बिराजहिं।।

nārada-ādi sanakādi munīsā | darasana lāgi kosalādhīsā || dina prati sakala ajodhyā āvahiṃ | dekhi nagaru birāgu bisarāvahiṃ || jāta-rūpa mani racita aṭārīṃ | nānā raṅga rucira gaca ḍhārīṃ || pura cahũ pāsa koṭ ati suṃdara | race kaṅgūrā raṅga raṅga bara || nava graha nikara anīka banāī | janu gherī amarāvatī āī || mahi bahu raṅga racita gaca kā̃cā | jo biloki munibara mana nācā || dhavala dhāma ūpara nabha cuṃbata | kalasa manahũ rabi sasi duti niṃdata || bahu mani racita jharokhā bhrājahĩ | gṛha gṛha prati mani dīpa birājahĩ ||

ナーラダ、クマーラたち、そして偉大な聖賢たちは、コーサラの主ラーマの聖なる御姿を拝するために訪れた。日々彼らは皆アヨーディヤに到着し、この都を見て、離脱の心を忘れた。宝石で象嵌された黄金の楼閣は、多くの色の美しい漆喰で覆われていた。都の四方の城壁は極めて美しく、様々な色の城垛が造られた。九惑星の群れはそれを囲むように現れ、まるでアマラーヴァティーそのものが到来したかのようであった。地面は多くの色で仕上げられ、ガラスのように滑らかで、これを見て聖賢たちの心は躍った。白い宮殿は空に接し、その尖塔は太陽と月の輝きを凌ぐかのようであった。宝石で造られたバルコニーは輝き、すべての家で宝石の灯が照らされた。

Verse 70 (छंद)

मनि दीप राजहिं भवन भ्राजहिं देहरीं बिद्रुम रची। मनि खंभ भीति बिरंचि बिरची कनक मनि मरकत खची।। सुंदर मनोहर मंदिरायत अजिर रुचिर फटिक रचे। प्रति द्वार द्वार कपाट पुरट बनाइ बहु बज्रन्हि खचे।।

mani dīpa rājahiṃ bhavana bhrājahiṃ deharīṃ bidruma racī | mani khaṃbha bhīti birañci biracī kanaka mani marakata khacī || suṃdara manohara mandirāyata ajira rucira phaṭika race | prati dvāra dvāra kapāṭa puraṭ banāi bahu bajranhi khace ||

宝石の灯は輝き、宮殿は光り、その敷居は珊瑚で造られた。ブラフマー自らが造ったかのような宝石の柱と壁は、黄金、宝石、エメラルドで象嵌されていた。美しく魅力的な寺院のような家々には、水晶で造られた優美な中庭があった。すべての扉には黄金の門が造られ、多くのダイヤモンドで飾られていた。

Verse 71 (दोहा/सोरठा)

चारु चित्रसाला गृह गृह प्रति लिखे बनाइ। राम चरित जे निरख मुनि ते मन लेहिं चोराइ।।27।।

cāru citrasālā gṛha gṛha prati likhe banāi | rāma carita je nirakha muni te mana lehiṃ corāi ||27||

家ごとに、絵で飾られた美しき彩殿があり、ラーマの御業を目の当たりにした聖仙たちは、心を奪われて――すっかり魅了された。

Verse 72 (चौपाई)

सुमन बाटिका सबहिं लगाई। बिबिध भाँति करि जतन बनाई।। लता ललित बहु जाति सुहाई। फूलहिं सदा बंसत कि नाई।। गुंजत मधुकर मुखर मनोहर। मारुत त्रिबिध सदा बह सुंदर।। नाना खग बालकन्हि जिआए। बोलत मधुर उड़ात सुहाए।। मोर हंस सारस पारावत। भवननि पर सोभा अति पावत।। जहँ तहँ देखहिं निज परिछाहीं। बहु बिधि कूजहिं नृत्य कराहीं।। सुक सारिका पढ़ावहिं बालक। कहहु राम रघुपति जनपालक।। राज दुआर सकल बिधि चारू। बीथीं चौहट रूचिर बजारू।।

sumana bāṭikā sabahiṃ lagāī | bibidha bhā̃ti kari jatana banāī || latā lalita bahu jāti suhāī | phūlahiṃ sadā basaṃta ki nāī || guṃjata madhukara mukhara manohara | māruta tri-bidha sadā baha suṃdara || nānā khaga bālakanhi jiāe | bolata madhura uṛāta suhāe || mora haṃsa sāras pārāvata | bhavanani para sobhā ati pāvata || jahã tahã dekhahiṃ nija parichāhīṃ | bahu bidhi kūjahiṃ nr̥tya karāhīṃ || suka sārikā paṛhāvahiṃ bālaka | kahahu rāma raghupati jana-pālaka || rāja duāra sakala bidhi cāru | bīthīṃ cauhaṭ rucira bajārū ||

すべての人は花園を造り、多くの方法で丁寧に整えた。多くの種類の美しい蔓植物は、まるで春が永遠に続くかのように、常に花を咲かせていた。蜂は甘く囀り、常に穏やかな風が吹いていた。子供たちは多くの種類の鳥を育て、それらは旋律美しくさえずり、喜びで飛び回った。孔雀、白鳥、鶴、鳩は家々に美しさを添えた。あちこちで自分の姿を見て、多くの方法でさえずり、踊らされた。子供たちは鸚鵡と九官鳥に「ラーマを語れ、ラグパティ、民の守護者を！」と唱えることを教えた。王宮の門はあらゆる点で美しく、通り、交差点、市場は魅力的であった。

Verse 73 (छंद)

बाजार रुचिर न बनइ बरनत बस्तु बिनु गथ पाइए। जहँ भूप रमानिवास तहँ की संपदा किमि गाइए।। बैठे बजाज सराफ बनिक अनेक मनहुँ कुबेर ते। सब सुखी सब सच्चरित सुंदर नारि नर सिसु जरठ जे।।

bājāra rucira na banai baranata bastu binu gatha pāiye. jahã bhūpa ramā-nivāsa tahã kī saṁpadā kimi gāiye. baiṭhe bajāja sarāpha banika aneka manahũ kubera te. saba sukhī saba saccarita sundara nāri nara sisu jaraṭha je.

市場は非常に魅力的で、その美しさを語るには、単なる言葉の端切れではなく、完全でよく繋がれた記述が必要であった。王、ラーマ、ラクシュミーの住処が住む場所、その繁栄をどうして讃えられようか。布商人、宝石商、商人たちは列をなして座り、まるで多くのクベーラのようであった。すべての人は幸福で、すべての人は正しい行いをし、女性も男性も、子供も老人も、姿も人生も美しかった。

Verse 74 (दोहा/सोरठा)

उत्तर दिसि सरजू बह निर्मल जल गंभीर। बाँधे घाट मनोहर स्वल्प पंक नहिं तीर।।28।।

uttara disi sarajū baha nirmala jala gambhīra. bā̃dhe ghāṭa manohara svalpa paṅka nahĩ tīra. ||28||

北にはサラユー河が流れ、その水は清らかにして深い。岸辺には美しいガート（沐浴の石段）が築かれ、河畔には泥の気配すらほとんどなかった。

Verse 75 (चौपाई)

दूरि फराक रुचिर सो घाटा। जहँ जल पिअहिं बाजि गज ठाटा।। पनिघट परम मनोहर नाना। तहाँ न पुरुष करहिं अस्नाना।। राजघाट सब बिधि सुंदर बर। मज्जहिं तहाँ बरन चारिउ नर।। तीर तीर देवन्ह के मंदिर। चहुँ दिसि तिन्ह के उपबन सुंदर।। कहुँ कहुँ सरिता तीर उदासी। बसहिं ग्यान रत मुनि संन्यासी।। तीर तीर तुलसिका सुहाई। बृंद बृंद बहु मुनिन्ह लगाई।। पुर सोभा कछु बरनि न जाई। बाहेर नगर परम रुचिराई।। देखत पुरी अखिल अघ भागा। बन उपबन बापिका तड़ागा।।

dūri pharāka rucira so ghāṭā. jahã jala piyahĩ bāji gaja ṭhāṭā. panighaṭa parama manohara nānā. tahā̃ na puruṣa karahĩ asnānā. rājaghāṭa saba bidhi sundara bara. majjahĩ tahā̃ barana cāriũ nara. tīra tīra devanha ke mandira. cahũ disi tinh ke upabana sundara. kahũ kahũ saritā tīra udāsī. basahĩ gyāna rata muni sannyāsī. tīra tīra tulasikā suhāī. bṛnda bṛnda bahu muninh lagāī. pura sobhā kachu barani na jāī. bāhera nagara parama rucirāī. dekhata purī akhila agha bhāgā. bana upabana bāpikā taṛāgā.

遠く広がる美しいガート（河岸の階段）には、馬と象が整列して水を飲んだ。多くの水場は極めて美しく造られ、そこでは人は沐浴しなかった。王のガートはあらゆる点で完璧で、四つのヴァルナの人々がそこで沐浴した。岸辺には神々の寺院が立ち、四方に美しい園林があった。ここかしこの川岸には、執着を離れた修行者たち、知識に没頭する聖賢と出家者が住んでいた。岸辺にはトゥルシー植物が美しく、多くの聖賢によって群生として植えられていた。都の壮麗さは語り尽くせず、町の外さえも極めて美しかった。その都を見てすべての罪は消え去った、森も園林も、井戸も池も至る所にあった。

Verse 76 (छंद)

बापीं तड़ाग अनूप कूप मनोहरायत सोहहीं। सोपान सुंदर नीर निर्मल देखि सुर मुनि मोहहीं।। बहु रंग कंज अनेक खग कूजहिं मधुप गुंजारहीं। आराम रम्य पिकादि खग रव जनु पथिक हंकारहीं।।

bāpī̃ taṛāga anūpa kūpa manoharāyata sohahī̃. sopāna sundara nīra nirmala dekhi sura muni mohahī̃. bahu raṅga kañja aneka khaga kūjahī̃ madhupa gũjārahī̃. ārāma ramya pikādi khaga rava janu pathika hãkārahī̃.

比類なき階段井戸や池、風情ある井戸が国土を飾っていた。美しい段と一点の曇りもない水は、見る者の心を奪い、神々や仙人さえ魅了した。さまざまな色の蓮が咲き、無数の鳥がさえずり、蜂は羽音を立てる。楽園の庭々では、カッコウをはじめ諸鳥の声が、旅人を先へ先へと誘うかのようであった。

Verse 77 (दोहा/सोरठा)

रमानाथ जहँ राजा सो पुर बरनि कि जाइ। अनिमादिक सुख संपदा रहीं अवध सब छाइ।।29।।

ramā-nātha jahã rājā so pura barani ki jāi. animādika sukha saṁpadā rahī̃ avadha saba chāi. ||29||

ラクシュミーの主たるラーマが王として治めるその都を、いかに言い尽くせよう。アヨーディヤーには、あらゆる幸福と繁栄が、アニマー等の悉地（成就）に至るまで、遍く満ち広がっていた。

Verse 78 (चौपाई)

जहँ तहँ नर रघुपति गुन गावहिं। बैठि परसपर इहइ सिखावहिं।। भजहु प्रनत प्रतिपालक रामहि। सोभा सील रूप गुन धामहि। जलज बिलोचन स्यामल गातहि। पलक नयन इव सेवक त्रातहि। धृत सर रुचिर चाप तूनीरहि। संत कंज बन रबि रनधीरहि। काल कराल ब्याल खगराजहि। नमत राम अकाम ममता जहि। लोभ मोह मृगजूथ किरातहि। मनसिज करि हरि जन सुखदातहि। संसय सोक निबिड़ तम भानुहि। दनुज गहन घन दहन कृसानुहि। जनकसुता समेत रघुबीरहि। कस न भजहु भंजन भव भीरहि। बहु बासना मसक हिम रासिहि। सदा एकरस अज अबिनासिहि। मुनि रंजन भंजन महि भारहि। तुलसिदास के प्रभुहि उदारहि।।

jahã-tahã nara raghupati guna gāvahĩ | baiṭhi parasapara ihai sikhāvahĩ || bhajahu pranata-pratipālaka rāmahi | sobhā sīla rūpa guna dhāmahi || jalaja-bilocana syāmala gātahi | palaka nayana iva sevaka trātahi || dhṛta sara rucira cāpa tūnīrahi | santa kañja-bana ravi raṇa-dhīrahi || kāla karāla byāla khaga-rājahi | namata rāma akāma mamatā jahi || lobha moha mṛga-jūtha kirātahi | manasija kari hari jana sukha-dātahi || saṁsaya soka nibiṛa tama bhānūhi | danuja gahana ghana dahana kṛsānūhi || janaka-sutā sameta raghu-vīrahi | kasa na bhajahu bhañjana bhava-bhīrahi || bahu bāsanā masaka hima-rāsihi | sadā eka-rasa aja abināsihi || muni-rañjana bhañjana mahi-bhārahi | tulasīdāsa ke prabhūhi udārahi ||

至る所で人々はラグの主の徳を歌い、共に座って互いにこの教えを説いた。「帰依者の守護者、ラーマを礼拝せよ、輝き、品位、美、徳の住処である御方を。蓮華の眼、黒い肢体を持つ御方は、まぶたが眼を守るように僕たちを守られる。矢、美しい弓、矢筒を帯び、聖者の蓮華の園を咲かせる太陽であり、戦いでは勇敢な英雄である。恐ろしい時と恐怖の蛇にとってガルダであり、ラーマに伏せば欲望と執着は去る。妄想と貪欲の獣の群れの狩人であり、欲望を殺し、民に幸福を与える。疑いと悲しみの暗闇には太陽であり、悪魔の森を焼く火である。ジャナカの娘を伴うラグヴィーラは、世の恐れを破壊する、どうして彼を礼拝せずにいられようか。多くの渇望という雪の山にとって蚊の害であり、常に一つの本質、生まれず、滅びない。聖賢を喜ばせ、大地の重荷を除く、そのようなトゥルシーダースの寛大な主である。」

Verse 79 (दोहा/सोरठा)

एहि बिधि नगर नारि नर करहिं राम गुन गान। सानुकूल सब पर रहहिं संतत कृपानिधान।।30।।

ehi bidhi nagara nāri nara karahĩ rāma guna-gāna | sānukūla saba para rahahĩ santata kṛpā-nidhāna ||30||

かくして都の至るところで、男女はラーマの徳を歌い、慈悲の宝蔵なる御方は、常にすべてに好意を垂れておられる。

Verse 80 (चौपाई)

जब ते राम प्रताप खगेसा। उदित भयउ अति प्रबल दिनेसा।। पूरि प्रकास रहेउ तिहुँ लोका। बहुतेन्ह सुख बहुतन मन सोका।। जिन्हहि सोक ते कहउँ बखानी। प्रथम अबिद्या निसा नसानी।। अघ उलूक जहँ तहाँ लुकाने। काम क्रोध कैरव सकुचाने।। बिबिध कर्म गुन काल सुभाऊ। ए चकोर सुख लहहिं न काऊ।। मत्सर मान मोह मद चोरा। इन्ह कर हुनर न कवनिहुँ ओरा।। धरम तड़ाग ग्यान बिग्याना। ए पंकज बिकसे बिधि नाना।। सुख संतोष बिराग बिबेका। बिगत सोक ए कोक अनेका।।

jaba te rāma pratāpa khagesā | udita bhayau ati prabala dinesā || pūri prakāsa raheu tihũ lokā | bahuteṅha sukha bahutana mana sokā || jinhahi soka te kahaũ bakhānī | prathama abidyā nisā nasānī || agha ulūka jahã-tahã lukāne | kāma krodha kairava sakucāne || bibidha karma guna kāla subhāū | e cakora sukha lahahĩ na kāū || matsara māna moha mada corā | inha kara hunara na kavanihũ orā || dharama taṛāga gyāna bigyānā | e paṅkaja bikase bidhi nānā || sukha santoṣa birāga bibekā | bigata soka e koka anekā ||

ラーマの栄光が、ガルダよ、強大な太陽として昇って以来、光は三界に満ちた。多くの者は幸福を見出したが、多くの心には悲しみが残った。まだ悲しむ者たちについて説こう。まず、無明という夜は追い払われた。罪という梟は隠れ、欲望と怒りは夜咲く蓮のように萎んだ。しかし、行い、性質、時、習慣の様々な傾向、これらチャコール鳥のような性質は、その光に喜びを見出さなかった。嫉妬、誇り、妄想、酔った傲慢は盗人であり、その技はどこにも逃げ場がない。法という池で、知識と悟りの智慧、多くの蓮華が咲き、幸福、満足、離脱、弁別、多くの郭公が歌い、悲しみは去った。

Verse 81 (दोहा/सोरठा)

यह प्रताप रबि जाकें उर जब करइ प्रकास। पछिले बाढ़हिं प्रथम जे कहे ते पावहिं नास।।31।।

yaha pratāpa rabi jākẽ ura jaba karai prakāsa | pachile bāṛhahĩ prathama je kahe te pāvahĩ nāsa ||31||

この栄光の太陽が人の心に輝くとき、先に述べた遅鈍の傾向はもはや増すことなく、ついに滅び去る。

Verse 82 (चौपाई)

भ्रातन्ह सहित रामु एक बारा। संग परम प्रिय पवनकुमारा।। सुंदर उपबन देखन गए। सब तरु कुसुमित पल्लव नए।। जानि समय सनकादिक आए। तेज पुंज गुन सील सुहाए।। ब्रह्मानंद सदा लयलीना। देखत बालक बहुकालीना।। रूप धरें जनु चारिउ बेदा। समदरसी मुनि बिगत बिभेदा।। आसा बसन ब्यसन यह तिन्हहीं। रघुपति चरित होइ तहँ सुनहीं।। तहाँ रहे सनकादि भवानी। जहँ घटसंभव मुनिबर ग्यानी।। राम कथा मुनिबर बहु बरनी। ग्यान जोनि पावक जिमि अरनी।।

bhrātanha sahita rāmu eka bārā | saṅga parama priya pavan-kumārā || sundara upabana dekhana gae | saba taru kusumita pallava nae || jāni samaya sanakādika āe | teja-puñja guna sīla suhāe || brahmānanda sadā laya-līnā | dekhata bālaka bahu-kālīnā || rūpa dharẽ janu cāriu bedā | sama-darasī muni bigata bibhedā || āsā basana byasana yaha tinhahī̃ | raghupati carita hoi tahã sunahī̃ || tahā̃ rahe sanakādi bhavānī | jahã ghaṭ-saṁbhava muni-bara gyānī || rāma kathā muni-bara bahu baranī | gyāna-jonī pāvaka jimi aranī ||

ある時、ラーマは兄弟たちと共に、最も愛するハヌマーンを伴って、美しい園林を見物に行った。すべての木は花を咲かせ、新鮮な若葉をつけていた。時が熟したのを知って、サナカと他の聖賢たちが到着した。輝きの塊、徳と優雅さで飾られた彼らは、常にブラフマンの至福に浸りながら、永遠の子供のように見えた。彼らはまるで四つのヴェーダが姿をとったかのようで、平等に見る聖賢、すべての分別を超越していた。彼らの唯一の「執着」はこれだけであった、ラグの主の行いが語られるところでは、そこで聞くことであった。そこで、バヴァニーよ、サナカたちは留まり、壺から生まれた賢者アガスティヤも住んでいた。偉大な聖賢たちは多くの方法でラーマの物語を語った。それは知識の源そのものであり、アラニ木から火が起こるようなものである。

Verse 83 (दोहा/सोरठा)

देखि राम मुनि आवत हरषि दंडवत कीन्ह। स्वागत पूँछि पीत पट प्रभु बैठन कहँ दीन्ह।।32।।

dekhi rāma muni āvata haraṣi daṇḍavata kīnha | savāgata pūँchi pīta paṭa prabhu baiṭhana kahaँ dīnha ||32||

聖仙の来臨を見て、ラーマは歓喜し、五体投地して礼拝された。お迎えして安否を問われ、座として黄色の布をお供えになった。

Verse 84 (चौपाई)

कीन्ह दंडवत तीनिउँ भाई। सहित पवनसुत सुख अधिकाई।। मुनि रघुपति छबि अतुल बिलोकी। भए मगन मन सके न रोकी।। स्यामल गात सरोरुह लोचन। सुंदरता मंदिर भव मोचन।। एकटक रहे निमेष न लावहिं। प्रभु कर जोरें सीस नवावहिं।। तिन्ह कै दसा देखि रघुबीरा। स्त्रवत नयन जल पुलक सरीरा।। कर गहि प्रभु मुनिबर बैठारे। परम मनोहर बचन उचारे।। आजु धन्य मैं सुनहु मुनीसा। तुम्हरें दरस जाहिं अघ खीसा।। बड़े भाग पाइब सतसंगा। बिनहिं प्रयास होहिं भव भंगा।।

kīnha daṇḍavata tīnīuँ bhāī | sahita pavanasuta sukha adhikāī || muni raghupati chabi atula bilokī | bhae magana mana sake na rokī || śyāmala gāta saroruha locana | suṁdarətā maṁdira bhava mocana || ekṭaka rahe nimeṣa na lāvahiṁ | prabhu kara joreṁ sīsa navāvahiṁ || tinha kai dasā dekhi raghubīrā | stravata nayana jala pulaka sarīrā || kara gahi prabhu munibara baiṭhāre | parama manohara bacana ucāre || āju dhanya maiṁ sunahu munīsā | tumhareṁ darasa jāhiṁ agh khīsā || baṛe bhāga pāiba satasaṅgā | binahiṁ prayāsa hohiṁ bhava bhaṅgā ||

三兄弟は風神の御子（ハヌマーン）とともにひれ伏し、歓喜はいよいよ増した。仙人はラグパティ（ラーマ）の比類なき御美を仰ぎ見て恍惚となり、心はもはや抑えがたかった。御身は青黒く、蓮華のごとき御眼。美の殿堂にして、世の繋縛を断ち切る救い主——仙人は瞬きもせず合掌し、頭を垂れて見つめ続けた。その有様を見てラグビーラ（勇者ラーマ）の御眼には涙が満ち、御身は信愛（バクティ）の歓喜に震えた。主は仙人の手を取り、最上の苦行者を座に就かせ、ことのほか甘美なる御言葉をお語りになった。 「今日、われは福を得た。聴け、聖仙よ。汝の दर्शन（ダルシャン／御対面）により罪は払い去られる。聖者の交わりを得るは大いなる幸い。努力せずとも、生死流転（輪廻）の縛りは断たれるのだ。」

Verse 85 (दोहा/सोरठा)

संत संग अपबर्ग कर कामी भव कर पंथ। कहहि संत कबि कोबिद श्रुति पुरान सदग्रंथ।।33।।

saṁta saṅga apabarga kara kāmī bhava kara paṁtha | kahahiṁ saṁta kabi kobida śruti purāna sadagraṁtha ||33||

聖者の交わりは解脱へ導き、欲に駆られる者は世の縛りを鍛え上げる道を行く——かく聖者・詩人・賢者は宣べ、ヴェーダ、プラーナ、そして正しき諸聖典もまた同じく証す。

Verse 86 (चौपाई)

सुनि प्रभु बचन हरषि मुनि चारी। पुलकित तन अस्तुति अनुसारी।। जय भगवंत अनंत अनामय। अनघ अनेक एक करुनामय।। जय निर्गुन जय जय गुन सागर। सुख मंदिर सुंदर अति नागर।। जय इंदिरा रमन जय भूधर। अनुपम अज अनादि सोभाकर।। ग्यान निधान अमान मानप्रद। पावन सुजस पुरान बेद बद।। तग्य कृतग्य अग्यता भंजन। नाम अनेक अनाम निरंजन।। सर्ब सर्बगत सर्ब उरालय। बससि सदा हम कहुँ परिपालय।। द्वंद बिपति भव फंद बिभंजय। ह्रदि बसि राम काम मद गंजय।।

suni prabhu bacana haraṣi muni cārī | pulakita tana astuti anusārī || jaya bhagavaṁta anaṁta anāmaya | anagha aneka eka karuṇāmaya || jaya nirguṇa jaya jaya guṇa sāgara | sukha maṁdira suṁdara ati nāgara || jaya iṁdirā ramana jaya bhūdhara | anupama aja anādi sobhākara || gyāna nidhāna amāna mānaprada | pāvana sujasa purāna beda bada || tagya kṛtagya agyatā bhaṁjana | nāma aneka anāma niraṁjana || sarba sarbagata sarba urālaya | basasi sadā hama kahaुँ paripālaya || dvaṁda bipati bhava phaṁda bibhaṁjaya | hr̥di basi rāma kāma mada gaṁjaya ||

主の御言葉を聞いて四人の聖仙は歓喜し、身は震え、讃嘆の声がほとばしった。 「勝利あれ、至福なる主よ——無量にして、あらゆる苦患を離れ、罪垢なく、多くの顕現を示しつつも唯一、慈悲そのものなる御方。 勝利あれ、無 गुण（ニルグナ／無属性）の御方よ。さらに勝利あれ、 गुण（サグナ／有属性）の大海よ——安楽の住処、至美にして至智。 勝利あれ、ラクシュミーの愛しき主、地を支える御方よ——比類なく、生まれず、始まりなく、光輝を成す御方。 智慧の宝蔵、驕りを超えつつも誉れを授け、清らかな御名声はヴェーダとプラーナに讃えられる。 真理を知り、恩を知り、無明を滅し、多くの御名を帯びながら名を超え、汚れなき御方。 万有そのものであり、遍満し、すべての心に住まう御方——常にわれらと共に在り、護り給え。 二元の迷い、災厄、輪廻の罠を打ち砕き、われらの心に住して、欲と慢を踏み砕き給え、ラーマよ。」

Verse 87 (दोहा/सोरठा)

परमानंद कृपायतन मन परिपूरन काम। प्रेम भगति अनपायनी देहु हमहि श्रीराम।।34।।

paramānaṁda kṛpāyatana mana paripūrana kāma | prema bhagati anapāyinī dehu hamahi śrīrāma ||34||

おおシュリー・ラーマよ——至上の歓喜、慈悲の住処、真の目的（プルシャールタ）をことごとく成就する御方よ。決して離れぬ愛満ちた信愛（プレーマ・バクティ）を、われらに授け給え。