Prakarana 4

Verse 68 (दोहा/सोरठा)

अवधपुरी बासिन्ह कर सुख संपदा समाज। सहस सेष नहिं कहि सकहिं जहँ नृप राम बिराज।।26।।

avadhapurī bāsinh kara sukha saṃpadā samāja | sahasa seṣa nahiṃ kahi sakahiṃ jahã nr̥pa rāma birāja ||26||

アヨーディヤーの民は、歓喜と繁栄の満ち満ちたる恵みを享受した。ラーマ王の御治世のさまは、千の舌をもつシェーシャでさえ語り尽くせぬ。

Verse 69 (चौपाई)

नारदादि सनकादि मुनीसा। दरसन लागि कोसलाधीसा।। दिन प्रति सकल अजोध्या आवहिं। देखि नगरु बिरागु बिसरावहिं।। जातरूप मनि रचित अटारीं। नाना रंग रुचिर गच ढारीं।। पुर चहुँ पास कोट अति सुंदर। रचे कँगूरा रंग रंग बर।। नव ग्रह निकर अनीक बनाई। जनु घेरी अमरावति आई।। महि बहु रंग रचित गच काँचा। जो बिलोकि मुनिबर मन नाचा।। धवल धाम ऊपर नभ चुंबत। कलस मनहुँ रबि ससि दुति निंदत।। बहु मनि रचित झरोखा भ्राजहिं। गृह गृह प्रति मनि दीप बिराजहिं।।

nārada-ādi sanakādi munīsā | darasana lāgi kosalādhīsā || dina prati sakala ajodhyā āvahiṃ | dekhi nagaru birāgu bisarāvahiṃ || jāta-rūpa mani racita aṭārīṃ | nānā raṅga rucira gaca ḍhārīṃ || pura cahũ pāsa koṭ ati suṃdara | race kaṅgūrā raṅga raṅga bara || nava graha nikara anīka banāī | janu gherī amarāvatī āī || mahi bahu raṅga racita gaca kā̃cā | jo biloki munibara mana nācā || dhavala dhāma ūpara nabha cuṃbata | kalasa manahũ rabi sasi duti niṃdata || bahu mani racita jharokhā bhrājahĩ | gṛha gṛha prati mani dīpa birājahĩ ||

Narada and the Kumaras and the great sages came to seek the blessed sight of Rama, Lord of Kosala. Day by day they all arrived in Ayodhya; beholding the city, their dispassion was forgotten. Golden towers, inlaid with gems, were coated in charming plasters of many hues. On all four sides the city’s ramparts were exceedingly fair, with battlements fashioned in varied colors. The host of the nine planets seemed to have come and encircled it, as though Amaravati itself had arrived. The ground was finished in many-colored, glassy surfaces; seeing it, the sages’ hearts danced. White mansions kissed the sky; their finials seemed to outshine the splendor of sun and moon. Gem-built balconies gleamed, and in every house jewel-lamps shone.

Verse 70 (छंद)

मनि दीप राजहिं भवन भ्राजहिं देहरीं बिद्रुम रची। मनि खंभ भीति बिरंचि बिरची कनक मनि मरकत खची।। सुंदर मनोहर मंदिरायत अजिर रुचिर फटिक रचे। प्रति द्वार द्वार कपाट पुरट बनाइ बहु बज्रन्हि खचे।।

mani dīpa rājahiṃ bhavana bhrājahiṃ deharīṃ bidruma racī | mani khaṃbha bhīti birañci biracī kanaka mani marakata khacī || suṃdara manohara mandirāyata ajira rucira phaṭika race | prati dvāra dvāra kapāṭa puraṭ banāi bahu bajranhi khace ||

Gem-lamps shone; the mansions glittered, their thresholds fashioned of coral. Gem-pillars and walls—crafted as though by Brahma himself—were inlaid with gold, jewels, and emeralds. The beautiful, enchanting temple-like houses had charming courtyards made of crystal. At every doorway, golden doors were made and studded with many diamonds.

Verse 71 (दोहा/सोरठा)

चारु चित्रसाला गृह गृह प्रति लिखे बनाइ। राम चरित जे निरख मुनि ते मन लेहिं चोराइ।।27।।

cāru citrasālā gṛha gṛha prati likhe banāi | rāma carita je nirakha muni te mana lehiṃ corāi ||27||

家ごとに、絵で飾られた美しき彩殿があり、ラーマの御業を目の当たりにした聖仙たちは、心を奪われて――すっかり魅了された。

Verse 72 (चौपाई)

सुमन बाटिका सबहिं लगाई। बिबिध भाँति करि जतन बनाई।। लता ललित बहु जाति सुहाई। फूलहिं सदा बंसत कि नाई।। गुंजत मधुकर मुखर मनोहर। मारुत त्रिबिध सदा बह सुंदर।। नाना खग बालकन्हि जिआए। बोलत मधुर उड़ात सुहाए।। मोर हंस सारस पारावत। भवननि पर सोभा अति पावत।। जहँ तहँ देखहिं निज परिछाहीं। बहु बिधि कूजहिं नृत्य कराहीं।। सुक सारिका पढ़ावहिं बालक। कहहु राम रघुपति जनपालक।। राज दुआर सकल बिधि चारू। बीथीं चौहट रूचिर बजारू।।

sumana bāṭikā sabahiṃ lagāī | bibidha bhā̃ti kari jatana banāī || latā lalita bahu jāti suhāī | phūlahiṃ sadā basaṃta ki nāī || guṃjata madhukara mukhara manohara | māruta tri-bidha sadā baha suṃdara || nānā khaga bālakanhi jiāe | bolata madhura uṛāta suhāe || mora haṃsa sāras pārāvata | bhavanani para sobhā ati pāvata || jahã tahã dekhahiṃ nija parichāhīṃ | bahu bidhi kūjahiṃ nr̥tya karāhīṃ || suka sārikā paṛhāvahiṃ bālaka | kahahu rāma raghupati jana-pālaka || rāja duāra sakala bidhi cāru | bīthīṃ cauhaṭ rucira bajārū ||

All had planted flower-gardens, carefully made in many ways. Lovely creepers of many kinds were ever in bloom, as though spring itself never passed. Bees hummed sweetly, and a gentle, various breeze always blew. Children reared many kinds of birds; they spoke melodiously and flew about in delight. Peacocks, swans, cranes, and doves added great beauty upon the houses. Here and there, seeing their own reflections, they chirped in many ways and were made to dance. Children taught parrots and mynahs to recite: ‘Speak of Rama, Raghupati, protector of the people!’ The royal gateway was beautiful in every way; the streets, crossroads, and markets were charming.

Verse 73 (छंद)

बाजार रुचिर न बनइ बरनत बस्तु बिनु गथ पाइए। जहँ भूप रमानिवास तहँ की संपदा किमि गाइए।। बैठे बजाज सराफ बनिक अनेक मनहुँ कुबेर ते। सब सुखी सब सच्चरित सुंदर नारि नर सिसु जरठ जे।।

bājāra rucira na banai baranata bastu binu gatha pāiye. jahã bhūpa ramā-nivāsa tahã kī saṁpadā kimi gāiye. baiṭhe bajāja sarāpha banika aneka manahũ kubera te. saba sukhī saba saccarita sundara nāri nara sisu jaraṭha je.

The bazaar was so charming that to describe it one would need a full, well-linked account, not a mere stray thread of words. Where the King—Rama, the very abode of Lakshmi—dwelt, how could one sing the praises of that prosperity? Cloth-dealers, jewelers, and merchants sat in rows, as though they were Kuberas in multitude. All were happy, all of upright conduct—women and men, children and the aged alike—beautiful in bearing and life.

Verse 74 (दोहा/सोरठा)

उत्तर दिसि सरजू बह निर्मल जल गंभीर। बाँधे घाट मनोहर स्वल्प पंक नहिं तीर।।28।।

uttara disi sarajū baha nirmala jala gambhīra. bā̃dhe ghāṭa manohara svalpa paṅka nahĩ tīra. ||28||

北にはサラユー河が流れ、その水は清らかにして深い。岸辺には美しいガート（沐浴の石段）が築かれ、河畔には泥の気配すらほとんどなかった。

Verse 75 (चौपाई)

दूरि फराक रुचिर सो घाटा। जहँ जल पिअहिं बाजि गज ठाटा।। पनिघट परम मनोहर नाना। तहाँ न पुरुष करहिं अस्नाना।। राजघाट सब बिधि सुंदर बर। मज्जहिं तहाँ बरन चारिउ नर।। तीर तीर देवन्ह के मंदिर। चहुँ दिसि तिन्ह के उपबन सुंदर।। कहुँ कहुँ सरिता तीर उदासी। बसहिं ग्यान रत मुनि संन्यासी।। तीर तीर तुलसिका सुहाई। बृंद बृंद बहु मुनिन्ह लगाई।। पुर सोभा कछु बरनि न जाई। बाहेर नगर परम रुचिराई।। देखत पुरी अखिल अघ भागा। बन उपबन बापिका तड़ागा।।

dūri pharāka rucira so ghāṭā. jahã jala piyahĩ bāji gaja ṭhāṭā. panighaṭa parama manohara nānā. tahā̃ na puruṣa karahĩ asnānā. rājaghāṭa saba bidhi sundara bara. majjahĩ tahā̃ barana cāriũ nara. tīra tīra devanha ke mandira. cahũ disi tinh ke upabana sundara. kahũ kahũ saritā tīra udāsī. basahĩ gyāna rata muni sannyāsī. tīra tīra tulasikā suhāī. bṛnda bṛnda bahu muninh lagāī. pura sobhā kachu barani na jāī. bāhera nagara parama rucirāī. dekhata purī akhila agha bhāgā. bana upabana bāpikā taṛāgā.

Far and wide stretched those lovely ghats, where horses and elephants drank in ordered rows. Many water-steps were exquisitely made; there men did not bathe. The royal ghat was perfect in every way; there bathed people of all the four varnas. Along every bank stood temples of the gods, with beautiful groves on all sides. Here and there on the river’s edge lived detached ascetics—sages and renunciants absorbed in spiritual knowledge. On each bank tulsi plants looked splendid, planted in clusters by many sages. The city’s splendor cannot be described; even outside the town all was exceedingly delightful. At the sight of that city all sin fled away—forests and gardens, wells and ponds everywhere.

Verse 76 (छंद)

बापीं तड़ाग अनूप कूप मनोहरायत सोहहीं। सोपान सुंदर नीर निर्मल देखि सुर मुनि मोहहीं।। बहु रंग कंज अनेक खग कूजहिं मधुप गुंजारहीं। आराम रम्य पिकादि खग रव जनु पथिक हंकारहीं।।

bāpī̃ taṛāga anūpa kūpa manoharāyata sohahī̃. sopāna sundara nīra nirmala dekhi sura muni mohahī̃. bahu raṅga kañja aneka khaga kūjahī̃ madhupa gũjārahī̃. ārāma ramya pikādi khaga rava janu pathika hãkārahī̃.

比類なき階段井戸や池、風情ある井戸が国土を飾っていた。美しい段と一点の曇りもない水は、見る者の心を奪い、神々や仙人さえ魅了した。さまざまな色の蓮が咲き、無数の鳥がさえずり、蜂は羽音を立てる。楽園の庭々では、カッコウをはじめ諸鳥の声が、旅人を先へ先へと誘うかのようであった。

Verse 77 (दोहा/सोरठा)

रमानाथ जहँ राजा सो पुर बरनि कि जाइ। अनिमादिक सुख संपदा रहीं अवध सब छाइ।।29।।

ramā-nātha jahã rājā so pura barani ki jāi. animādika sukha saṁpadā rahī̃ avadha saba chāi. ||29||

ラクシュミーの主たるラーマが王として治めるその都を、いかに言い尽くせよう。アヨーディヤーには、あらゆる幸福と繁栄が、アニマー等の悉地（成就）に至るまで、遍く満ち広がっていた。

Verse 78 (चौपाई)

जहँ तहँ नर रघुपति गुन गावहिं। बैठि परसपर इहइ सिखावहिं।। भजहु प्रनत प्रतिपालक रामहि। सोभा सील रूप गुन धामहि। जलज बिलोचन स्यामल गातहि। पलक नयन इव सेवक त्रातहि। धृत सर रुचिर चाप तूनीरहि। संत कंज बन रबि रनधीरहि। काल कराल ब्याल खगराजहि। नमत राम अकाम ममता जहि। लोभ मोह मृगजूथ किरातहि। मनसिज करि हरि जन सुखदातहि। संसय सोक निबिड़ तम भानुहि। दनुज गहन घन दहन कृसानुहि। जनकसुता समेत रघुबीरहि। कस न भजहु भंजन भव भीरहि। बहु बासना मसक हिम रासिहि। सदा एकरस अज अबिनासिहि। मुनि रंजन भंजन महि भारहि। तुलसिदास के प्रभुहि उदारहि।।

jahã-tahã nara raghupati guna gāvahĩ | baiṭhi parasapara ihai sikhāvahĩ || bhajahu pranata-pratipālaka rāmahi | sobhā sīla rūpa guna dhāmahi || jalaja-bilocana syāmala gātahi | palaka nayana iva sevaka trātahi || dhṛta sara rucira cāpa tūnīrahi | santa kañja-bana ravi raṇa-dhīrahi || kāla karāla byāla khaga-rājahi | namata rāma akāma mamatā jahi || lobha moha mṛga-jūtha kirātahi | manasija kari hari jana sukha-dātahi || saṁsaya soka nibiṛa tama bhānūhi | danuja gahana ghana dahana kṛsānūhi || janaka-sutā sameta raghu-vīrahi | kasa na bhajahu bhañjana bhava-bhīrahi || bahu bāsanā masaka hima-rāsihi | sadā eka-rasa aja abināsihi || muni-rañjana bhañjana mahi-bhārahi | tulasīdāsa ke prabhūhi udārahi ||

Everywhere men sing the virtues of the Lord of Raghu; sitting together, they teach one another this very lesson: “Worship Rama, the Protector of the surrendered—an abode of splendor, graciousness, beauty, and excellence. Lotus-eyed, dark-limbed, He saves His servants as eyelids guard the eyes. Bearing arrows, a lovely bow and quiver, He is the sun that makes the saints’ lotus-grove bloom, and a steadfast hero in battle. To dreadful Time and the serpent of terror He is Garuḍa; bowing to Rama, desire and possessiveness depart. He is the hunter of the herd of delusion and greed; He slays Cupid-like lust and gives His people happiness. He is the sun to the dense darkness of doubt and grief; He is the fire that burns the thick forest of demons. With Janaka’s daughter beside Him, Raghuvira destroys the fear of worldly existence—how can you not adore Him? For the heap of snow that is the multitude of cravings He is the mosquito’s bane; ever of one essence, unborn and imperishable. Delighting sages and removing the earth’s burden—such is the generous Lord of Tulsidas.”

Verse 79 (दोहा/सोरठा)

एहि बिधि नगर नारि नर करहिं राम गुन गान। सानुकूल सब पर रहहिं संतत कृपानिधान।।30।।

ehi bidhi nagara nāri nara karahĩ rāma guna-gāna | sānukūla saba para rahahĩ santata kṛpā-nidhāna ||30||

かくして都の至るところで、男女はラーマの徳を歌い、慈悲の宝蔵なる御方は、常にすべてに好意を垂れておられる。

Verse 80 (चौपाई)

जब ते राम प्रताप खगेसा। उदित भयउ अति प्रबल दिनेसा।। पूरि प्रकास रहेउ तिहुँ लोका। बहुतेन्ह सुख बहुतन मन सोका।। जिन्हहि सोक ते कहउँ बखानी। प्रथम अबिद्या निसा नसानी।। अघ उलूक जहँ तहाँ लुकाने। काम क्रोध कैरव सकुचाने।। बिबिध कर्म गुन काल सुभाऊ। ए चकोर सुख लहहिं न काऊ।। मत्सर मान मोह मद चोरा। इन्ह कर हुनर न कवनिहुँ ओरा।। धरम तड़ाग ग्यान बिग्याना। ए पंकज बिकसे बिधि नाना।। सुख संतोष बिराग बिबेका। बिगत सोक ए कोक अनेका।।

jaba te rāma pratāpa khagesā | udita bhayau ati prabala dinesā || pūri prakāsa raheu tihũ lokā | bahuteṅha sukha bahutana mana sokā || jinhahi soka te kahaũ bakhānī | prathama abidyā nisā nasānī || agha ulūka jahã-tahã lukāne | kāma krodha kairava sakucāne || bibidha karma guna kāla subhāū | e cakora sukha lahahĩ na kāū || matsara māna moha mada corā | inha kara hunara na kavanihũ orā || dharama taṛāga gyāna bigyānā | e paṅkaja bikase bidhi nānā || sukha santoṣa birāga bibekā | bigata soka e koka anekā ||

Since Rama’s glory rose—O Garuḍa—like a mighty sun newly arisen, light filled the three worlds. Many found happiness; yet in many hearts sorrow remained. Of those who still sorrow, I shall explain: first, the night of ignorance was dispelled. Sin, the owl, hid away; lust and wrath, like night-blooming lilies, shrank. But the various dispositions of action, qualities, time, and habit—these chakor-like natures found no joy in that light. Envy, pride, delusion, and intoxicated arrogance are thieves; their craft finds refuge nowhere. In the pond of dharma, knowledge and realized wisdom—lotuses bloomed in many ways; happiness, contentment, dispassion, and discernment—many cuckoos sang, and grief was gone.

Verse 81 (दोहा/सोरठा)

यह प्रताप रबि जाकें उर जब करइ प्रकास। पछिले बाढ़हिं प्रथम जे कहे ते पावहिं नास।।31।।

yaha pratāpa rabi jākẽ ura jaba karai prakāsa | pachile bāṛhahĩ prathama je kahe te pāvahĩ nāsa ||31||

この栄光の太陽が人の心に輝くとき、先に述べた遅鈍の傾向はもはや増すことなく、ついに滅び去る。

Verse 82 (चौपाई)

भ्रातन्ह सहित रामु एक बारा। संग परम प्रिय पवनकुमारा।। सुंदर उपबन देखन गए। सब तरु कुसुमित पल्लव नए।। जानि समय सनकादिक आए। तेज पुंज गुन सील सुहाए।। ब्रह्मानंद सदा लयलीना। देखत बालक बहुकालीना।। रूप धरें जनु चारिउ बेदा। समदरसी मुनि बिगत बिभेदा।। आसा बसन ब्यसन यह तिन्हहीं। रघुपति चरित होइ तहँ सुनहीं।। तहाँ रहे सनकादि भवानी। जहँ घटसंभव मुनिबर ग्यानी।। राम कथा मुनिबर बहु बरनी। ग्यान जोनि पावक जिमि अरनी।।

bhrātanha sahita rāmu eka bārā | saṅga parama priya pavan-kumārā || sundara upabana dekhana gae | saba taru kusumita pallava nae || jāni samaya sanakādika āe | teja-puñja guna sīla suhāe || brahmānanda sadā laya-līnā | dekhata bālaka bahu-kālīnā || rūpa dharẽ janu cāriu bedā | sama-darasī muni bigata bibhedā || āsā basana byasana yaha tinhahī̃ | raghupati carita hoi tahã sunahī̃ || tahā̃ rahe sanakādi bhavānī | jahã ghaṭ-saṁbhava muni-bara gyānī || rāma kathā muni-bara bahu baranī | gyāna-jonī pāvaka jimi aranī ||

Once Rama, with His brothers, went to view a lovely grove, with His most beloved Hanuman beside Him; every tree was in bloom, with fresh new shoots. Knowing the time to be ripe, Sanaka and the other sages arrived—masses of radiance, adorned with virtue and gentle excellence—ever absorbed in the bliss of Brahman, though appearing like ancient children. They seemed as if the four Vedas had taken form: equal-seeing sages, free of all divisive difference. Their one ‘addiction’ was this alone—that wherever the deeds of the Lord of Raghu are spoken, there they listen. There, O Bhavani, Sanaka and the rest stayed, where the wise best of sages, Agastya (born of the pot), also dwelt. The great sages described Rama’s कथा in many ways; it is the very source of knowledge, like fire kindled from the arani sticks.

Verse 83 (दोहा/सोरठा)

देखि राम मुनि आवत हरषि दंडवत कीन्ह। स्वागत पूँछि पीत पट प्रभु बैठन कहँ दीन्ह।।32।।

dekhi rāma muni āvata haraṣi daṇḍavata kīnha | savāgata pūँchi pīta paṭa prabhu baiṭhana kahaँ dīnha ||32||

聖仙の来臨を見て、ラーマは歓喜し、五体投地して礼拝された。お迎えして安否を問われ、座として黄色の布をお供えになった。

Verse 84 (चौपाई)

कीन्ह दंडवत तीनिउँ भाई। सहित पवनसुत सुख अधिकाई।। मुनि रघुपति छबि अतुल बिलोकी। भए मगन मन सके न रोकी।। स्यामल गात सरोरुह लोचन। सुंदरता मंदिर भव मोचन।। एकटक रहे निमेष न लावहिं। प्रभु कर जोरें सीस नवावहिं।। तिन्ह कै दसा देखि रघुबीरा। स्त्रवत नयन जल पुलक सरीरा।। कर गहि प्रभु मुनिबर बैठारे। परम मनोहर बचन उचारे।। आजु धन्य मैं सुनहु मुनीसा। तुम्हरें दरस जाहिं अघ खीसा।। बड़े भाग पाइब सतसंगा। बिनहिं प्रयास होहिं भव भंगा।।

kīnha daṇḍavata tīnīuँ bhāī | sahita pavanasuta sukha adhikāī || muni raghupati chabi atula bilokī | bhae magana mana sake na rokī || śyāmala gāta saroruha locana | suṁdarətā maṁdira bhava mocana || ekṭaka rahe nimeṣa na lāvahiṁ | prabhu kara joreṁ sīsa navāvahiṁ || tinha kai dasā dekhi raghubīrā | stravata nayana jala pulaka sarīrā || kara gahi prabhu munibara baiṭhāre | parama manohara bacana ucāre || āju dhanya maiṁ sunahu munīsā | tumhareṁ darasa jāhiṁ agh khīsā || baṛe bhāga pāiba satasaṅgā | binahiṁ prayāsa hohiṁ bhava bhaṅgā ||

三兄弟は風神の御子（ハヌマーン）とともにひれ伏し、歓喜はいよいよ増した。仙人はラグパティ（ラーマ）の比類なき御美を仰ぎ見て恍惚となり、心はもはや抑えがたかった。御身は青黒く、蓮華のごとき御眼。美の殿堂にして、世の繋縛を断ち切る救い主——仙人は瞬きもせず合掌し、頭を垂れて見つめ続けた。その有様を見てラグビーラ（勇者ラーマ）の御眼には涙が満ち、御身は信愛（バクティ）の歓喜に震えた。主は仙人の手を取り、最上の苦行者を座に就かせ、ことのほか甘美なる御言葉をお語りになった。 「今日、われは福を得た。聴け、聖仙よ。汝の दर्शन（ダルシャン／御対面）により罪は払い去られる。聖者の交わりを得るは大いなる幸い。努力せずとも、生死流転（輪廻）の縛りは断たれるのだ。」

Verse 85 (दोहा/सोरठा)

संत संग अपबर्ग कर कामी भव कर पंथ। कहहि संत कबि कोबिद श्रुति पुरान सदग्रंथ।।33।।

saṁta saṅga apabarga kara kāmī bhava kara paṁtha | kahahiṁ saṁta kabi kobida śruti purāna sadagraṁtha ||33||

聖者の交わりは解脱へ導き、欲に駆られる者は世の縛りを鍛え上げる道を行く——かく聖者・詩人・賢者は宣べ、ヴェーダ、プラーナ、そして正しき諸聖典もまた同じく証す。

Verse 86 (चौपाई)

सुनि प्रभु बचन हरषि मुनि चारी। पुलकित तन अस्तुति अनुसारी।। जय भगवंत अनंत अनामय। अनघ अनेक एक करुनामय।। जय निर्गुन जय जय गुन सागर। सुख मंदिर सुंदर अति नागर।। जय इंदिरा रमन जय भूधर। अनुपम अज अनादि सोभाकर।। ग्यान निधान अमान मानप्रद। पावन सुजस पुरान बेद बद।। तग्य कृतग्य अग्यता भंजन। नाम अनेक अनाम निरंजन।। सर्ब सर्बगत सर्ब उरालय। बससि सदा हम कहुँ परिपालय।। द्वंद बिपति भव फंद बिभंजय। ह्रदि बसि राम काम मद गंजय।।

suni prabhu bacana haraṣi muni cārī | pulakita tana astuti anusārī || jaya bhagavaṁta anaṁta anāmaya | anagha aneka eka karuṇāmaya || jaya nirguṇa jaya jaya guṇa sāgara | sukha maṁdira suṁdara ati nāgara || jaya iṁdirā ramana jaya bhūdhara | anupama aja anādi sobhākara || gyāna nidhāna amāna mānaprada | pāvana sujasa purāna beda bada || tagya kṛtagya agyatā bhaṁjana | nāma aneka anāma niraṁjana || sarba sarbagata sarba urālaya | basasi sadā hama kahaुँ paripālaya || dvaṁda bipati bhava phaṁda bibhaṁjaya | hr̥di basi rāma kāma mada gaṁjaya ||

主の御言葉を聞いて四人の聖仙は歓喜し、身は震え、讃嘆の声がほとばしった。 「勝利あれ、至福なる主よ——無量にして、あらゆる苦患を離れ、罪垢なく、多くの顕現を示しつつも唯一、慈悲そのものなる御方。 勝利あれ、無 गुण（ニルグナ／無属性）の御方よ。さらに勝利あれ、 गुण（サグナ／有属性）の大海よ——安楽の住処、至美にして至智。 勝利あれ、ラクシュミーの愛しき主、地を支える御方よ——比類なく、生まれず、始まりなく、光輝を成す御方。 智慧の宝蔵、驕りを超えつつも誉れを授け、清らかな御名声はヴェーダとプラーナに讃えられる。 真理を知り、恩を知り、無明を滅し、多くの御名を帯びながら名を超え、汚れなき御方。 万有そのものであり、遍満し、すべての心に住まう御方——常にわれらと共に在り、護り給え。 二元の迷い、災厄、輪廻の罠を打ち砕き、われらの心に住して、欲と慢を踏み砕き給え、ラーマよ。」

Verse 87 (दोहा/सोरठा)

परमानंद कृपायतन मन परिपूरन काम। प्रेम भगति अनपायनी देहु हमहि श्रीराम।।34।।

paramānaṁda kṛpāyatana mana paripūrana kāma | prema bhagati anapāyinī dehu hamahi śrīrāma ||34||

おおシュリー・ラーマよ——至上の歓喜、慈悲の住処、真の目的（プルシャールタ）をことごとく成就する御方よ。決して離れぬ愛満ちた信愛（プレーマ・バクティ）を、われらに授け給え。