Sarga 73

Verse 1

यस्मिंस्तु दिवसे राजा चक्रे गोदानमुत्तमम् ।तस्मिं स्तु दिवसे शूरो युधाजित्समुपेयिवान् ॥१॥

王が最上の牛の布施を行ったまさにその日に、勇猛なるユダージトが到来した。

Verse 2

पुत्रः केकयराजस्य साक्षाद्भरतमातुलः ।दृष्ट्वा पृष्ट्वा च कुशलं राजानमिदमब्रवीत् ॥२॥

ケーカヤ王の子で、バラタの母方の叔父であるユダージトは、ダシャラタ王に会い、拝して安否を問うたのち、次のように語った。

Verse 3

केकयाधिपती राजा स्नेहात् कुशलमब्रवीत् ।येषां कुशलकामोऽसि तेषां सम्प्रत्यनामयम् ॥३॥

ケーカヤの主たる王は、親愛をこめて安否を告げた。「あなたが安寧を願う人々は、今は病なく、つつがなく守られている。」

Verse 4

स्वस्रीयं मम राजेन्द्र द्रष्टुकामो महीपतिः ।तदर्थमुपयातोऽहमयोध्यां रघुनन्दन ॥४॥

「王の中の最勝者よ、ケーカヤの王は我が姉妹の子に会いたいと望まれた。ゆえに私はアヨーディヤーへ参った、ラグ族の歓喜者よ。」

Verse 5

श्रुत्वा त्वहमयोध्यायां विवाहार्थं तवात्मजान् ।मिथिलामुपयातांस्तु त्वया सह महीपते ॥५॥त्वरयाभ्युपयातोऽहं द्रष्टुकाम स्स्वसुस्सुतम् ।

大王よ、アヨーディヤーにて、あなたが御子らの婚礼のため彼らを伴いミティラーへ来られたと聞き、私は急ぎ参上した。姉妹の子に会いたかったのだ。

Verse 6

अथ राजा दशरथः प्रियातिथिमुपस्थितम् ॥६॥दृष्ट्वा परमसत्कारैः पूजार्हं समपूजयत् ।

そのときダシャラタ王は、到来した愛しき客人を見て、礼拝に値する方として、最上のもてなしと敬意を尽くして厚く供養した。

Verses 7-8

ततस्तामुषितो रात्रिं सह पुत्रैर्महात्मभिः ॥७॥प्रभाते पुनरुत्थाय कृत्वा कर्माणि कर्मवित् ।ऋषींस्तदा पुरस्कृत्य यज्ञवाटमुपागमत् ॥८॥

偉大なる御子らとともに夜を過ごしたのち、義に通じた王は夜明けに起き、定めの務めを修め、聖仙たちに先導されて祭場へ向かった。

Verses 9-10

युक्ते मुहूर्ते विजये सर्वाभरणभूषितैः ।भ्रातृभिस्सहितो रामः कृतकौतुकमंगलः ॥९॥वसिष्ठं पुरतः कृत्वा महर्षीनपरानपि ।पितु स्समीपमाश्रित्य तस्थौ भ्रातृभिरावृतः ॥१०॥

「ヴィジャヤ」と呼ばれる吉祥の刻、婚礼の前行の儀がしかるべく整えられると、ラーマはあらゆる装身具を身にまとい、兄弟とともに、ヴァシシュタをはじめ諸大聖仙を先に立てて父王の御前に進み、兄弟に囲まれてその傍らに立った。

Verse 11

वसिष्ठो भगवानेत्य वैदेहमिदमब्रवीत् ।राजा दशरथो राजन् कृतकौतुकमङ्गलैः ॥११॥पुत्रैर्नरवर श्रेष्ठ दातारमभिकाङ्क्षते ।

そのとき尊きヴァシシュタはヴィデーハの王ジャナカに近づいて言った。「王よ、諸王の中の最勝者よ。吉祥なる前儀をすでに整えたダシャラタ王は、御子らとともに、花嫁を授ける御方をお待ちである。」

Verse 12

दातृप्रतिग्रहीतृभ्यां सर्वार्थाः प्रभवन्ति हि ॥१२॥स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व कृत्वा वैवाह्यमुत्तमम् ।

まことに、あらゆる正しき成就は、与える者と受ける者の双方より生じる。ゆえに自らのダルマを守り、この最上の婚礼の儀を執り行いなさい。

Verse 13

इत्युक्तः परमोदारो वसिष्ठेन महात्मना ॥१३॥प्रत्युवाच महातेजा वाक्यं परमधर्मवित् ।

大いなる魂のヴァシシュタにこのように告げられると、ジャナカは—きわめて寛大で、光輝に満ち、ダルマに最も通じた者として—ふさわしい言葉で答えた。

Verse 14

कस्स्थितः प्रतिहारो मे कस्याज्ञा सम्प्रतीक्ष्यते ॥१४॥स्वगृहे को विचारोऽस्ति यथा राज्यमिदं तव ।

何を待っておられるのか——門番があなたを妨げたのですか。いま誰の命をお待ちなのか。自らの家でなぜためらうのか。この国はまるであなたのもの同然です。

Verse 15

कृतकौतुकसर्वस्वा वेदिमूलमुपागताः ॥१५॥मम कन्या मुनिश्रेष्ठ दीप्ता वह्नेरिवार्चिषः ।

最上の聖仙よ、わが娘たちは——婚礼に先立つ一切の吉祥なる儀礼を終え——祭壇のもとへ参り、聖火の炎のごとく輝いております。

Verse 16

सज्जोऽहं त्वत्प्रतीक्षोऽस्मि वेद्यामस्यां प्रतिष्ठितः ॥१६॥अविघ्नं कुरुतां राजा किमर्थमवलम्बते ।

私はすでに整い、この祭壇に立って、王よ、あなたをお待ちしております。儀礼が滞りなく進むように——なぜお遅れになるのですか。

Verse 17

तद्वाक्यं जनकेनोक्तं श्रुत्वा दशरथस्तदा ।प्रवेशयामास सुतान् सर्वानृषिगणानपि ॥१७॥

ジャナカの言葉を聞くや、ダシャラタはそのとき、息子たちすべてと、集まった聖仙たち一同をも、礼亭の内へと導き入れた。

Verses 18-19

ततो राजा विदेहानां वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥१८॥कारयस्व ऋषे सर्वमृषिभिः सह धार्मिक ।रामस्य लोकरामस्य क्रियां वैवाहिकीं विभो ॥१९॥

そのとき、ヴィデーハの王ジャナカはヴァシシュタに言った。「正しきリシよ、威徳ある御方よ――他の聖仙たちと共に、世の喜びなるラーマのため、婚礼の聖なる儀礼をことごとく執り行わせてください。」

Verses 20-23

तथेत्युक्त्वा तु जनकं वसिष्ठो भगवानृषिः ।विश्वामित्रं पुरस्कृत्य शतानन्दं च धार्मिकम् ॥२०॥प्रपामध्ये तु विधिवत्वेदिं कृत्वा महातपाः ।अलञ्चकार तां वेदिं गन्धपुष्पै स्समन्ततः ॥२१॥सुवर्णपालिकाभिश्च छिद्रकुम्भैश्च साङ्कुरैः ।अङ्कुराढ्यैश्शरावैश्च धूपपात्रै स्सधूपकैः ॥२२॥शङ्खपात्रै स्स्रुवै स्स्रुग्भिः पात्रैरर्घ्याभिपूरितैः ।लाजपूर्णैश्च पात्रीभिरक्षतैरभिसंस्कृतैः ॥२३॥

ジャナカに同意したヴァシシュタ――聖仙たちの中でも尊き者――は、ヴィシュヴァーミトラと法に篤いシャターナンダを伴って進み、パヴィリオンの中央に儀軌どおり祭壇を整え、花々と、婚礼の供犠に要する一切の浄められた器物・供物をもって周囲を荘厳した。

Verse 24

दर्भैस्समैस्समास्तीर्य विधिवन्मन्त्रपूर्वकम् ।अग्निमादाय वेद्यां तु विधिमन्त्रपुरस्कृतम् ॥२४॥जुहावाग्नौ महातेजा वसिष्ठो भगवानृषिः ।

ついで、作法にかなってダルバ草（darbha）を等しく敷き、真言を先として、尊く光り輝く聖仙ヴァシシュタ（Vasiṣṭha）は祭壇に火を安置した。さらに定められた真言に導かれ、その火中へ供物を捧げた。

Verses 25-26

ततस्सीतां समानीय सर्वाभरणभूषिताम् ॥२५॥समक्षमग्ने स्संस्थाप्य राघवाभिमुखे तदा ।अब्रवीज्जनको राजा कौसल्यानन्दवर्धनम् ॥२६॥

それからジャナカ王は、あらゆる宝飾で飾られたシーター（Sītā）を連れて来て、聖なる火の前に、ラाघヴァ（Rāghava）に向けて立たせた。そのとき彼は、カウシャリヤー（Kauśalyā）の喜びを増すラーマ（Rāma）に語りかけた。

Verse 27

इयं सीता मम सुता सहधर्मचरी तव ।प्रतीच्छ चैनां भद्रं ते पाणिं गृह्णीष्व पाणिना ॥२७॥

「このシーターは我が娘。汝のダルマ（dharma）の伴侶となろう。受け取り給え、汝に吉祥あれ。汝の手で彼女の手を取り給え。」

Verse 28

पतिव्रता महाभागा छायेवानुगता सदा ।इत्युक्त्वा प्राक्षिपद्राजा मन्त्रपूतं जलं तदा ॥२८॥

「彼女は貞節を守る妻（pativratā）にして大いなる福徳を具え、影のように常に汝に随うであろう。」そう言って王は、真言により清められた水をそのとき灑いだ。

Verse 29

साधु साध्विति देवाना मृषीणां वदतां तदा ।देवदुन्दुभिर्निर्घोषः पुष्पवर्षो महानभूत् ॥२९॥

そのとき神々と聖仙たちは「サードゥ、サードゥ（善哉、善哉）！」と称え、天の太鼓が鳴り響き、盛大な花の雨が降り注いだ。

Verse 30

एवं दत्त्वा तदा सीतां मन्त्रोदकपुरस्कृताम् ।अब्रवीज्जनको राजा हर्षेणाभिपरिप्लुतः ॥३०॥

かくしてそのとき、マントラにより浄められた聖水を先としてシーターを授け終えると、ジャナカ王は歓喜に満たされ、目に涙をたたえて語った。

Verse 31

लक्ष्मणागच्छ भद्रं ते ऊर्मिलामुद्यतां मया ।प्रतीच्छ पाणिं गृह्णीष्व माभूत्कालस्य पर्ययः ॥३१॥

「ラクシュマナよ、来なさい—汝に吉祥あれ。わたしが授けるために整えたウルミラーを受けよ。彼女の手を取れ、時を遅らせてはならぬ。」

Verse 32

तमेवमुक्त्वा जनको भरतं चाभ्यभाषत ।गृहाण पाणिं माण्डव्याः पाणिना रघुनन्दन ॥३२॥

ラクシュマナにそう告げると、ジャナカはバラタに言った。「ラグ族の喜びよ、汝の手でマーンダヴィーの手を取れ。」

Verse 33

शत्रुघ्नं चापि धर्मात्मा अब्रवीज्जनकेश्वरः ।श्रुतकीर्त्या महाबाहो पाणिं गृह्णीष्व पाणिना ॥३३॥

また、法にかなうジャナカ王はシャトルグナにも告げた。「大いなる腕の勇者よ、汝の手でシュルタキールティーの手を取れ。」

Verse 34

सर्वे भवन्तस्सौम्याश्च सर्वे सुचरितव्रताः ।पत्नीभिस्सन्तु काकुत्स्था माभूत्कालस्य पर्ययः ॥३४॥

汝らは皆やさしく、皆よき行いと誓願に堅く立つ。妻たちと結ばれよ、カークトゥスタの御子らよ。時の遅れがあってはならぬ。

Verse 35

जनकस्य वच श्शृत्वा पाणीन् पाणिभिरास्पृशन् ।चत्वारस्ते चतसृ़णां वसिष्ठस्य मते स्थिताः ॥३५॥

ジャナカの言葉を聞くや、四人の王子は—ヴァシシュタの教えに従い—自らの手で四姉妹の手に触れ、受諾のしるしとした。

Verse 36

अग्निं प्रदक्षिणीकृत्य वेदिं राजानमेव च ।ऋषींश्चैव महात्मानस्सभार्या रघुसत्तमाः ॥३६॥यथोक्तेन तदा चक्रुर्विवाहं विधिपूर्वकम् ।

そのときラグ族の偉大なる王子たちは、妻たちを伴い、聖火と祭壇、王、そして尊きリシたちを右繞して巡り、教えられたとおりに、法と聖典にかなう作法で婚礼の儀を成し遂げた。

Verse 37

काकुत्स्थैश्च गृहीतेषु ललितेषु च पाणिषु ॥३७॥पुष्पवृष्टिर्महत्यासीदन्तरिक्षात्सुभास्वरा ।

カークトゥスタの御子らがそのしなやかな手を取ると、天空より、まばゆく輝く大いなる花の雨が降り注いだ。

Verses 38-39

दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषैर्गीतवादित्रनिस्वनैः ॥३८॥ननृतुश्चाप्सरस्सङ्घा गन्धर्वाश्च जगुः कलम् ।विवाहे रघुमुख्यानां तदद्भुतमदृश्यत ॥३९॥

天上の太鼓の轟きと、歌と楽器の響きのただ中で、アプサラスの群れは舞い、ガンダルヴァたちは妙なる旋律を歌い上げた。ラグ族の俊英たちの婚礼には、まことに不思議な光景が現れた。

Verse 40

ईदृशे वर्तमाने तु तूर्योद्घुष्टनिनादिते ।त्रिरग्निं ते परिक्रम्य ऊहुर्भार्यां महौजसः ॥४०॥

祝宴が管楽の轟きの中で続くとき、光り輝く王子たちは花嫁とともに聖なる火を三度巡り、かくして婚礼の儀を成就した。

Verse 41

अथोपकार्यां जग्मुस्ते सभार्या रघुनन्दनाः ।राजाऽप्यनुययौ पश्यंत्सर्षिसंघ स्सबान्धवः ॥४१॥

それからラグの子らは妻たちを伴い、定められた居所へ向かった。王もまた、仙人たちの集いと親族を伴って見守りつつ後に続いた。