Sarga 17

Verse 1

पुत्रत्वं तु गते विष्णौ राज्ञस्तस्य सुमहात्मन:।उवाच देवतास्सर्वास्स्वयम्भूर्भगवानिदम्।।।।

ヴィシュヌが、その大いなる魂をもつ王の子として生まれることを定められたとき、自生の主ブラフマーは、すべての神々に向かって次のように告げた。

Verse 2

सत्यसन्धस्य वीरस्य सर्वेषान्नो हितैषिण:।विष्णोस्सहायान्बलिनस्सृजध्वं कामरूपिण:।।।।

真実に堅く、勇武にして万生の利益を願うヴィシュヌのために、強き助伴を創れ。意のままに姿を変え得る者たちを。

Verse 3

मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमाञ्जवे।नयज्ञान्बुद्धिसम्पन्नान्विष्णुतुल्यपराक्रमान्।।।।असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान्।सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव।।।।अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वाणां तनूषु च ।सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान्।।।।

「猿の姿にて、等しき武威をもつ子らを創れ。策に通じ、勇敢にして風のごとく迅く、政道を知り智慧に満ち、武勇はヴィシュヌに比し、努めに揺るがず、成就の方途をわきまえ、天なる体躯を備え、諸々の武器の技に円満で、まるでアムリタを飲み養われたかのように。最上のアプサラスとガンダルヴァの女たちの身より、彼らを生ましめよ。」

Verse 4

मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमाञ्जवे।नयज्ञान्बुद्धिसम्पन्नान्विष्णुतुल्यपराक्रमान्।।1.17.3।।असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान्।सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव।।1.17.4।।अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वाणां तनूषु च ।सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान्।।1.17.5।।

「猿の姿にて、等しき武威をもつ子らを創れ。策に通じ、勇敢にして風のごとく迅く、政道を知り智慧に満ち、武勇はヴィシュヌに比し、努めに揺るがず、成就の方途をわきまえ、天なる体躯を備え、諸々の武器の技に円満で、まるでアムリタを飲み養われたかのように。最上のアプサラスとガンダルヴァの女たちの身より、彼らを生ましめよ。」

Verse 5

मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमाञ्जवे।नयज्ञान्बुद्धिसम्पन्नान्विष्णुतुल्यपराक्रमान्।।1.17.3।।असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान्।सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव।।1.17.4।।अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वाणां तनूषु च ।सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान्।।1.17.5।।

「猿の姿にて、等しき武威をもつ子らを創れ。策に通じ、勇敢にして風のごとく迅く、政道を知り智慧に満ち、武勇はヴィシュヌに比し、努めに揺るがず、成就の方途をわきまえ、天なる体躯を備え、諸々の武器の技に円満で、まるでアムリタを飲み養われたかのように。最上のアプサラスとガンダルヴァの女たちの身より、彼らを生ましめよ。」

Verse 6

पूर्वमेव मया सृष्टो जाम्बवानृक्षपुङ्गव:।जृम्भमाणस्य सहसा मम वक्त्रादजायत।।।।

かつて我は、熊族の最勝たるジャンバヴァーンを創り出した。あくびをしたその刹那、彼は忽ち我が口より生じた。

Verse 7

ते तथोक्ता भगवता तत्प्रतिश्रुत्य शासनम्।जनयामासुरेवं ते पुत्रान्वानररूपिण:।।।।

かくして世尊に告げられ、その命を受け入れた彼らは、猿の姿をとって、しかるべく子らをもうけた。

Verse 8

ऋषयश्च महात्मानस्सिद्धविद्याधरोरगा:।चारणाश्च सुतान्वीरान्ससृजुर्वनचारिण:।।।।

大いなる心のリシたち、シッダ、ヴィディヤーダラ、ウラガ、そしてチャーラナらもまた、勇ましき子らを生み出し、彼らは森を行く者となった。

Verse 9

वानरेन्द्रं महेन्द्राभमिन्द्रो वालिनमूर्जितम्।सुग्रीवं जनयामास तपनस्तपतां वर:।।।।

インドラは、マヘーンドラ山のごとく威容ある強健の猿王ヴァーリをもうけ、また輝ける者の最勝たるスーリヤはスグリーヴァをもうけた。

Verse 10

बृहस्पतिस्त्वजनयत्तारं नाम महाहरिम्।सर्ववानरमुख्यानां बुद्धिमन्तमनुत्तमम्।।।।

ブリハスパティは、ターラーという名の偉大なる猿をもうけた。至高の知恵を備え、すべてのヴァーナラの首領の中で比類なき者であった。

Verse 11

धनदस्य सुतश्श्रीमान् वानरो गन्धमादन:।विश्वकर्मात्वजनयन्नलं नाम महाहरिम्।।।।

財宝の主ダナダ（クベーラ）の輝かしき子は、猿のガンダマーダナであった。さらに、ヴィシュヴァカルマンは、ナラという名の偉大なる猿をもうけた。

Verse 12

पावकस्य सुतश्श्रीमान् नीलोऽग्निसदृशप्रभ:।तेजसा यशसा वीर्यादत्यरिच्यत वानरान्।।।।

パーヴァカ（アグニ）の輝かしき子ニーラは、火そのもののように光り、威勢と名声と武勇において、他のヴァーナラたちを凌駕した。

Verse 13

रूपद्रविणसम्पन्नावश्विनौ रूपसम्मतौ।मैन्दं च द्विविदं चैव जनयामासतुस्स्वयम्।।।।

美と富に満ち、その麗しさゆえに敬われるアシュヴィン双神は、自らマインダとドゥヴィヴィダをもうけた。

Verse 14

वरुणो जनयामास सुषेणं वानरर्षभम्।शरभं जनयामास पर्जन्यस्तु महाबलम्।।।।

ヴァルナはヴァーナラの中の雄牛たるスシェーナを生み、パルジャニヤは大いなる力を備えたシャラバを生んだ。

Verse 15

मारुतस्यात्मजश्श्रीमान्हनुमान्नाम वीर्यवान् ।वज्रसंहननोपेतो वैनतेयसमो जवे।।।।

マールタ（ヴァーユ）はハヌマーンという名の子をもうけた。輝かしく剛勇で、その身は金剛のごとく堅く、速さはヴァイナテーヤ（ガルダ）に等しかった。

Verse 16

ते सृष्टा बहुसाहस्रा दशग्रीववधे रता:।अप्रमेयबला वीरा विक्रान्ता: कामरूपिण:।।।।

かくして幾千もの者が創られた。ダシャグリーヴァ討滅に心を定めた英雄たちで、力は測り知れず、戦に勇み、意のままに姿を変えることができた。

Verse 17

मेरुमन्दरसङ्काशा वपुष्मन्तो महाबला:।ऋक्षवानरगोपुच्छा: क्षिप्रमेवाभिजज्ञिरे।।।।

やがて強大なる者たちがたちまち現れた。身はメール山とマンダラ山のごとく雄大で、力に満ち、熊や猿、そして牛のような尾を持つ者たちであった。

Verse 18

यस्य देवस्य यद्रूपं वेषो यश्च पराक्रम:।अजायत समस्तेन तस्य तस्य सुत: पृथक्।।।।

いかなる神であれ、その御姿・御装い・御武威がいかなるものであっても、それぞれの子は別々に生まれ、かの徳相を余すところなく具えていた。

Verse 19

गोलाङ्गूलीषु चोत्पन्ना: केचित्सम्मतविक्रमा:।ऋक्षीषु च तथा जाता वानरा: किन्नरीषु च।।।।

ある者は尾ある雌猿より生まれ、武勇を称えられた。さらにまた雌熊より、そして女キンナラより生まれた猿たちもいた。

Verse 20

देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्या यक्षा यशस्विन:।नागा: किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगा:।।।।बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रश:।वानरान्सुमहाकायान्सर्वान्वै वनचारिण:।।।।अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च।नागकन्यासु च तथा गन्धर्वीणां तनूषु च ।।।।

デーヴァ、偉大なるリシ、ガンダルヴァ、ガルダ、名高きヤクシャ、ナーガ、キンプルシャ、シッダ、ヴィディヤーダラ、そしてウラガ——彼らの多くは歓喜して、主なるアプサラス、女ヴィディヤーダラ、ナーガの娘たち、また女ガンダルヴァの身を縁として、千々に及ぶ巨躯のヴァーナラを生み出した。皆、森を行く者であった。

Verse 21

देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्या यक्षा यशस्विन:।नागा: किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगा:।।1.17.20।। बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रश:।वानरान्सुमहाकायान्सर्वान्वै वनचारिण:।।1.17.21।।अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च।नागकन्यासु च तथा गन्धर्वीणां तनूषु च ।।1.17.22।।

意のままに姿を変える力と剛力を具え、彼らは望むままに遍歴した。驕りと武威において、獅子や虎に等しかった。

Verse 22

देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्या यक्षा यशस्विन:।नागा: किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगा:।।1.17.20।। बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रश:।वानरान्सुमहाकायान्सर्वान्वै वनचारिण:।।1.17.21।।अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च।नागकन्यासु च तथा गन्धर्वीणां तनूषु च ।।1.17.22।।

彼らは皆、岩をもって打ち、樹木をもって戦い、爪と牙を武器とし、あらゆる武器の術に通じていた。

Verse 23

कामरूपबलोपेता यथाकामं विचारिण:।सिंहशार्दूलसदृशा दर्पेण च बलेन च।।।।

意のままに姿を変える力と剛力を具え、彼らは望むままに遍歴した。驕りと武威において、獅子や虎に等しかった。

Verse 24

शिलाप्रहरणास्सर्वे सर्वे पादपयोधिन:।।।।नखदंष्ट्रायुधास्सर्वे सर्वे सर्वास्त्रकोविदा:।

彼らは皆、岩をもって打ち、樹木をもって戦い、爪と牙を武器とし、あらゆる武器の術に通じていた。

Verse 25

विचालयेयुश्शैलेन्द्रान्भेदयेयुस्स्थिरान्द्रुमान्।क्षोभयेयुश्च वेगेन समुद्रं सरितां पतिम्।।।।

彼らは大いなる山々を揺り動かし、堅固な樹々を裂き、その疾さによって、川の主たる大海さえもかき乱すことができた。

Verse 26

दारयेयु: क्षितिं पद्भ्यामाप्लवेयुर्महार्णवम्।नभ:स्थलम् विशेयुश्च गृह्णीयुरपि तोयदान्।।।।

彼らは足で大地を裂き、大海をひと跳びに越え、天空の領域へ入り、雨をもたらす雲さえ掴み取ることができた。

Verse 27

गृह्णीयुरपि मातङ्गान्मत्तान्प्रव्रजतो वने।नर्दमानाश्च नादेन पातयेयुर्विहङ्गमान्।।।।

彼らは森をさまよう発情して荒れ狂う象さえ捕らえ、また轟く咆哮によって、飛ぶ鳥をも落とした。

Verse 28

ईदृशानां प्रसूतानि हरीणां कामरूपिणाम्।शतं शतसहस्राणि यूथपानां महात्मनाम्।।।।

かくして、意のままに姿を変え得る猿たちの大軍が生まれた――百に百を重ねる幾十万もの、気高き隊長たちである。

Verse 29

ते प्रधानेषु यूथेषु हरीणां हरियूथपा:।बभूवुर्यूथपश्रेष्ठा वीरांश्चाजनयन् हरीन्।।।।

猿族の主要な群れの中で、かの隊長たちは群長のうち最上となり、勇猛なる猿たちを生み出した。

Verse 30

अन्ये ऋक्षवत: प्रस्थानवतस्थु स्सहस्रश:।अन्ये नानाविधान्शैलान्भेजिरे काननानि च।।।।

ある者は幾千とも知れず、熊の多い山の台地に住み、またある者はさまざまな山々と森を住処とした。

Verse 31

सूर्यपुत्रं च सुग्रीवं शक्रपुत्रं च वालिनम्।भ्रातरावुपतस्थुस्ते सर्व एव हरीश्वरा:।।।।नलं नीलं हनूमन्तमन्यांश्च हरियूथपान्। 3

すべての猿族の主たちは、太陽の子スグリーヴァと、シャクラの子ヴァーリーという二人の兄弟に侍し、さらにナラ、ニーラ、ハヌマーンら他の隊長たちも集った。

Verse 32

ते तार्क्ष्यबलसम्पन्नास्सर्वे युद्धविशारदा:।विचरन्तोऽर्दयन्दर्पात्सिंहव्याघ्रमहोरगान्।।।।

タールクシャ（ガルダ）の力を備え、戦に通じた彼らは遍く巡り、驕りのままに獅子・虎・大蛇をも追い立てた。

Verse 33

तांश्च सर्वान्महाबाहुर्वाली विपुलविक्रम:।जुगोप भुजवीर्येण ऋक्षगोपुच्छवानरान्।।।।

そしてヴァーリーは、偉大なる腕と広大な武勇を備え、両腕の力によって彼らすべて――熊たち、ゴープッチャ族、そして猿たち――を守護した。

Verse 34

तैरियं पृथिवी शूरैस्सपर्वतवनार्णवा।कीर्णा विविधसंस्थानैर्नानाव्यञ्जनलक्षणै:।।।।

それらの勇士たち――体つきもさまざま、しるしも多様なる者たち――によって、この大地は山々と森と海とともに満ちあふれた。

Verse 35

तैर्मेघबृन्दाचलकूटकल्पै:महाबलैर्वानरयूथपालै:।बभूव भूर्भीमशरीररूपैस्समावृता रामसहायहेतो:।।।।

ラーマを助けるために、大地は強大なる猿軍の隊長たちに覆われた。彼らは雲の群れや山の峰のごとく巨大で、身も姿も畏るべきものであった。

Verse 36

彼らは皆、岩を打撃の武器とし、また皆、樹木を手に戦った。爪と鋭い牙を生来の武器として備えながら、なお皆、あらゆる投擲武器と諸武芸に通じていた。