गङ्गामाहात्म्य — The Greatness of the Gaṅgā

Verse 1

सनक उवाच । एवमौर्वाश्रमे ते द्वे बाहुभार्ये मुनीश्वर । चक्राते भक्तिभावेन शुश्रूषां प्रतिवासरम् 1. ॥ १ ॥

サナカは言った。「かくして、賢者たちの主よ、アウルヴァの庵において、バーフの二人の妻は、バクティ（信愛）の心をもって日々奉仕をなした。」

Verse 2

गते वर्षार्द्धके काले ज्येष्ठा राज्ञी तु या द्विज । तस्याः पापमतिर्जाता सपत्न्याः सम्पदं प्रति ॥ २ ॥

雨季が半ばを過ぎたとき、ああブラーフマナよ、年長の王妃は同じ夫を持つ妃の繁栄に対して邪なる企てを抱いた。

Verse 3

ततस्तया गरो दत्तः कनिष्ठायै तु पापया । न स्वप्रभावं चक्रे वै गरो मुनिनिषेवया ॥ ३ ॥

ついにその罪深き女は末の妃に毒を与えた。だが、牟尼への奉仕と交わりの守護の力により、毒は本来の作用を現さなかった。

Verse 4

भूलेपनादिभिः सम्यग्यतः सानुदिनं मुनेः । चकार सेवां तेनासौ जीर्णपुण्येन कर्मणा ॥ ४ ॥

素朴さと他の謙虚な徳により、彼はよく律せられ、日ごとに牟尼に仕えた。その行いは、昔より積まれ時を経た功徳から生じ、バクティの奉仕として捧げられた。

Verse 5

ततो मासत्रयेऽतीते गरेण सहितं सुतम् । सुषाव सुशुभे काले शुश्रूषानष्टकिल्बिषा ॥ ५ ॥

やがて三か月が過ぎ、吉祥の時に、彼女は胎盤とともに男児を産んだ。奉仕に励み罪障を失った彼女であった。

Verse 6

अहो सत्सङ्गतिर्लोके किं पापं न विनाशयेत् । न तदातिसुखं किं वा नराणां पुण्यकर्मणाम् ॥ ६ ॥

ああ、この世において、聖者との交わり（サットサンガ）が滅ぼさぬ罪があろうか。人々にとって、正しき行いより生ずる功徳に勝る大いなる歓びが他にあろうか。

Verse 7

ज्ञानाज्ञानकृतं पापं यच्चान्यत्कारितं परैः । तत्सर्वं नाशयत्याशु परिचर्या महात्मनाम् ॥ ७ ॥

知って犯した罪も、知らずに犯した罪も、また他者の働きによって生じた過ちも、すべては大いなる聖者への篤い奉仕によって速やかに滅せられる。

Verse 8

जडोऽपि याति पूज्यत्वं सत्सङ्गाज्जगतीतले । कलामात्रोऽपि शीतांशुः शम्भुना स्वीकृतो यथा ॥ ८ ॥

たとえ鈍き者であっても、善き人々との聖なる交わり（サットサンガ）によって、この世において尊ばれる者となる。ちょうど月が、ただ一つのカラーにすぎなくとも、シャンブ（シヴァ）に受け入れられたように。

Verse 9

सत्सङ्गतिः परामृद्धिं ददाति हि नृणां सदा । इहामुत्र च विप्रेन्द्र सन्तः पूज्यतमास्ततः ॥ ९ ॥

まことに、善き人々との聖なる交わり（サットサンガ）は、常に人々に無上の繁栄を与える—この世においても、かの世においても。ゆえに、婆羅門の中の最勝者よ、聖者こそ最も礼拝されるべきである。

Verse 10

अहो महद्गुणान्वक्तुं कः समर्थो मुनीश्वर । गर्भं प्राप्तो गरो जीर्णो मासत्रयमहोऽदभुतम् ॥ १० ॥

ああ、牟尼の主よ、かくも大いなる徳を誰が余すところなく語り得ようか。致死の毒が胎内に入りながら、三か月のあいだそこで消化されたとは—まことに驚異である。

Verse 11

गरेण सहितं पुत्रं दृष्ट्वा तेजोनिधिर्मुनिः । जातकर्म चकारासौ तन्नाम सगरेति च ॥ ११ ॥

毒（ガラ）とともに生まれたその子を見て、霊的光輝の蔵たる聖仙は、誕生儀礼（ジャータカルマ）を執り行い、その名を「サガラ」（Sagara）と授けた。

Verse 12

पुपोष सगरं बालं तन्माता प्रीतिपूर्वकम् । चौलोपवीतकर्माणि तथा चक्रे मुनीश्वरः ॥ १२ ॥

母は深い慈愛をもって幼子サガラを育て上げ、尊き牟尼なる大聖もまた、彼のために剃髪の儀（チューダー／チャウラ）と聖紐授与の儀（ウパナヤナ）を執り行った。

Verse 13

शास्त्राण्यध्यापयामास राजयोग्यानि मन्त्रवित् । समर्थं सगरं दृष्ट्वा किंचिदुद्भिन्नशैशवम् ॥ १३ ॥

聖なるマントラに通じた師は、王たるにふさわしい諸論書をサガラに授けた。彼が有能で、幼き時がわずかに花開き始めたのを見て、相応に教え導いた。

Verse 14

मन्त्रवत्सर्वशस्त्रास्त्रं दत्तवान्स मुनीश्वरः । सगरः शिक्षितस्तेन सम्यगौर्वर्षिणा मुने ॥ १४ ॥

その尊き牟尼は、マントラによって威力を帯びたあらゆる武器とアストラ（神武）を授けた。かくしてサガラは、聖仙アウルヴァによって正しく鍛えられた、ああ牟尼よ。

Verse 15

बभूव बलवान्धर्मी कृतज्ञो गुणवान्सुधीः । धर्मज्ञः सोऽपि सगरो मुनेरमिततेजसः । समित्कुशाम्बुपुष्पादि प्रत्यहं समुपानयत् ॥ १५ ॥

サガラもまた、力強く、法（ダルマ）にかなう者となり、恩を知り、徳に富み、賢明となった—ダルマを識る者である。さらに彼は日々、計り知れぬ光輝を放つ聖者に、薪、クシャ草、水、花などの供物を携えて奉った。

Verse 16

स कदाचिद्गुणनिधिः प्रणिपत्य स्वमातरम् । उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा सगरो विनयान्वितः ॥ १६ ॥

ある時、徳の宝庫たるサガラは自らの母にひれ伏して礼拝し、ついで合掌して立ち、謙虚さに満ちて母に語りかけた。

Verse 17

सगर उवाच । मातर्गतः पिता कुत्र किं नामा कस्य वंशजः । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व श्रोतुं कौतूहलं मम ॥ १७ ॥

サガラは言った。「わが父はどこへ行かれたのか。御名は何というのか。いかなる家系の御出なのか。それらすべてを余すところなく語ってください。私は聞きたい思いで胸が満ちている。」

Verse 18

पित्रा विहीना ये लोके जीवन्तोऽपि मृतोपमाः ॥ १८ ॥

この世で父を失った者は、生きていても死者に等しい。

Verse 19

दरिद्रो ऽपि पिता यस्य ह्यास्ते स धनदोपमः । यस्य माता पिता नास्ति सुखं तस्य न विद्यते ॥ १९ ॥

たとえ父が貧しくとも、父が存命であれば、その者は富める者に等しい。だが母も父も持たぬ者には、幸福は見いだされない。

Verse 20

धर्महीनो यथा मूर्खः परत्रेह च निन्दितः । मातापितृविहीनस्य अज्ञस्याप्यविवेकिनः । अपुत्रस्य वृथा जन्म ऋणग्रस्तस्य चैव हि ॥ २० ॥

ダルマを欠く者は愚者のごとく、この世でも来世でも非難される。母父を失い、無明に覆われ、分別を欠く者もまた同じである。さらに、子（息子）なき者の生はむなしく、負債に押し潰される者の生もまたむなしい。

Verse 21

चन्द्र हीना यथा रात्रिः पद्महीनं यथा सरः । पतिहीना यथा नारी पितृहीनस्तथा शिशुः ॥ २१ ॥

月なき夜のように、蓮なき池のように、夫なき女のように、父なき子もまたそのようである。

Verse 22

धर्महीनो यथा जन्तुः कर्महीनो यथा गृही । पशुहीनो यथा वैश्यस्तथा पित्रा विनार्भकः ॥ २२ ॥

ダルマなき生きものが無価値であるように、定められた務め（カルマ）なき家住者は空しく、牛畜なきヴァイシャは生業を失う—そのように父なき子は拠り所を失う。

Verse 23

सत्यहीनं यथा वाक्यं साधुहीना यथा सभा । तपो यथा दयाहीनं तथा पित्रा विनार्भकः ॥ २३ ॥

真実なき言葉はむなしく、善き人なき集いは空である。慈悲なき苦行（タパス）は枯れ果てる—そのように父なき子は頼るところがない。

Verse 24

वृक्षहीनं यथारण्यं जलहीना यथा नदी । वेगहीनो यथा वाजी तथा पित्रा विनार्भकः ॥ २४ ॥

木なき森、水なき川、速さなき馬—そのように父なき子は拠り所を失う。

Verse 25

यथा लघुतरो लोके मातर्याच्ञापरो नरः । तथा पित्रा विहीनस्तु बहुदुःखान्वितःसुतः ॥ २५ ॥

この世で母の命に背く男が卑しいと見なされるように、父を失った子は多くの悲しみに苛まれる。

Verse 26

इतीरितं सुतेनैषा श्रुत्वा निःश्वस्य दुःखिता । संपृष्टं तद्यथावृत्तं सर्वं तस्मै न्यवेदयत् ॥ २६ ॥

息子がそのように語るのを聞いて、彼女は悲しみにため息をついた。問われると、起こったことのすべてを、ありのままに彼に告げた。

Verse 27

तच्छ्रुत्वा सगरः क्रुद्धः कोपसंरक्तलोचनः । हनिष्यामीत्यरातीन्स प्रतिज्ञामकरोत्तदा ॥ २७ ॥

それを聞くや、サガラ王は憤怒し、怒りに目を赤くして、「敵どもを討ち滅ぼす」と誓願した。

Verse 28

प्रदक्षिणीकृत्य मुनिं जननीं च प्रणम्य सः । प्रस्थापितः प्रतस्थे च तेनैव मुनिना तदा ॥ २८ ॥

彼は牟尼の周りを右繞（プラダクシナ）し、牟尼と母に礼拝してから、ただちに出立した――その時まさに同じ牟尼によって正式に遣わされたのである。

Verse 29

और्वाश्रमाद्विनिष्क्रान्तः सगरः सत्यवाक् शुचिः । वसिष्ठं स्वकुलाचार्यं प्राप्तः प्रीतिसमन्वितः ॥ २९ ॥

アウルヴァの庵を辞したサガラは、真実の言葉を語り清浄なる者として、愛敬と崇敬に満ちて、自らの王統の師ヴァシシュタのもとへ赴いた。

Verse 30

प्रणम्य गुरवे तस्मै वशिष्ठाय महात्मने । सर्वं विज्ञापयामास ज्ञानदृष्ट्या विजानते ॥ ३० ॥

大いなる魂の師ヴァシシュタに礼拝して、サガラは一切を余すところなく申し上げた――霊知の眼によってすべてを知るその師に。

Verse 31

एन्द्रा स्त्रं वारुणं ब्राह्ममाग्नेयं सगरो नृपः । तेनैव मुनिनाऽवाप खड्गं वज्रोपमं धनुः ॥ ३१ ॥

サガラ王は、インドラの武器、ヴァルナの武器、ブラフマーの武器、アグニの武器を得た。さらに同じ牟尼より、剣と、金剛（ヴァジュラ）のごとき雷霆の弓を授かった。

Verse 32

ततस्तेनाभ्यनुज्ञातः सगरः सौमनस्यवान् । आशीर्भिरर्चितः सद्यः प्रतस्थे प्रणिपत्य तम् ॥ ३२ ॥

その後、彼の許しを得たサガラは、心に歓喜を満たし、祝福の言葉をもって敬い、深く礼拝してから、ただちに旅立った。

Verse 33

एकेनैव तु चापेन स शूरः परिपन्थिनः । सपुत्रपौत्रान्सगणानकरोत्स्वर्गवासिनः ॥ ३३ ॥

だがその勇者は、ただ一張りの弓のみをもって、道を荒らす賊どもを、その子や孫、配下の一団もろとも天界の住人へと送り去った。

Verse 34

तच्चापमुक्तबाणाग्निसंतप्तास्तदरातयः । केचिद्विनष्टा संत्रस्तास्तथा चान्ये प्रदुद्रुवुः ॥ ३४ ॥

その弓から放たれた火炎の矢に焼かれて、敵どもは大いに乱れた。ある者は滅び、ある者は恐怖に震え、またある者は四方へ逃げ散った。

Verse 35

केचिद्विशीर्णकेशाश्च वल्मीकोपरि संस्थिताः । तृणान्यभक्षयन्केचिन्नग्नाश्च विविशुर्जलम् ॥ ३५ ॥

ある者は髪を乱して蟻塚の上に座り、ある者は草のみを食み、またある者は裸のまま水の中へ入っていった。

Verse 36

शकाश्च यवनाश्चैव तथा चान्ये महीभृतः । सत्वरं शरणं जग्मुर्वशिष्ठं प्राणलोलुपाः ॥ ३६ ॥

シャカ族とヤヴァナ族、また他の地上の諸王も、命を守らんとして、急ぎヴァシシュタ仙のもとへ避難し、帰依を求めた。

Verse 37

जितक्षितिर्बाहुपुत्रो रिपून्गुरुसमीपगान् । चारैर्विज्ञातवान्सद्यः प्राप्तश्चाचार्यसन्निधिम् ॥ ३७ ॥

バーフの子ジタクシティは、密偵によって師の近くに迫った敵をただちに知り、即座に師（アーチャーリヤ）の御前へと赴いた。

Verse 38

तमागतं बाहुसुतं निशम्य मुनिर्वशिष्ठः शरणागतांस्तान् । त्रातुं च शिष्याभिहितं च कर्तुं विचारयामास तदा क्षणेन ॥ ३८ ॥

バーフの子が到着したと聞くや、聖仙ヴァシシュタは、庇護を求めて来た者たちを見て、ただちに思案した――いかに彼らを守り、いかに弟子の願いを成就すべきか。

Verse 39

चकार मुण्डाञ्शबरान्यवनांल्लम्बमूर्द्धजान् । अन्धांश्च श्मश्रुलान्सर्वान्मुण्डान्वेदबहिष्कृतान् ॥ ३९ ॥

彼はシャバラとヤヴァナを剃髪させ、頭頂にのみ長い髪を残させた。さらに他の者たちは皆、盲目となり、髭を生やし、剃髪され、ヴェーダの権威から排斥された。

Verse 40

वसिष्ठमुनिना तेन हतप्रायान्निरीक्ष्य सः । प्रहसन्प्राह सगरः स्वगुरुं तपसो निधिम् ॥ ४० ॥

その聖仙ヴァシシュタによって彼らがほとんど滅びかけているのを見て、サガラ王は微笑み、自らの師――苦行の宝蔵たるヴァシシュタ――に語りかけた。

Verse 41

सगर उवाच । भो भो गुरो दुराचारानेतान्ररक्षसि तान्वृथा । सर्वथाहं हनिष्यामि मत्पितुर्देशहारकान् ॥ ४१ ॥

サガラは言った。「ああ、尊き師よ。これらの悪しき者どもを守られるのは徒労です。いずれにせよ、父の国土を奪ったこの簒奪者どもを、私は必ず討ち滅ぼします。」

Verse 42

उपेक्षेत समर्थः सन्धर्मस्य परिपन्थिनः । स एव सर्वनाशाय हेतुभूतो न संशयः ॥ ४२ ॥

力ある者が正しきダルマを妨げる者どもを黙認するなら、その者自身が全滅の因となる—疑いはない。

Verse 43

बान्धवं प्रथमं मत्वा दुर्जनाः सकलं जगत् । त एव बलहीनाश्चेद्भजन्तेऽत्यन्तसाधुताम् ॥ ४३ ॥

悪しき者はまず自らの縁者を第一と見なし、その尺度で全世界を扱う。だが彼らが力を失えば、たちまち極端な聖者ぶりを装う。

Verse 44

अहो मायाकृतं कर्म खलाः कश्मलचेतसः । तावत्कुर्वन्ति कार्याणि यावत्स्यात्प्रबलं बलम् ॥ ४४ ॥

ああ、これぞ穢れた心の悪人がマーヤーに惑わされてなす業。力が盛んな間だけ、企てを押し進めるのである。

Verse 45

दासभावं च शत्रूणां वारस्त्रीणां च सौहृदम् । साधुभावं च सर्पाणां श्रेयस्कामो न विश्वसेत् ॥ ४५ ॥

真の安寧を求める者は、敵の卑屈なふり、遊女の情、そして蛇の柔和の装いを信じてはならない。

Verse 46

प्रहासं कुर्वते नित्यं यान्दन्तान्दर्शयन्खलाः । तानेव दर्शयन्त्याशु स्वसामर्थ्यविपर्यये ॥ ४६ ॥

悪人は常に嘲り、笑って歯をむき出しにする。だが自らの力が逆転すると、たちまち無力のうちに同じ歯をさらすことになる。

Verse 47

पिशुना जिह्वया पूर्वं परुषं प्रवदन्ति च । अतीव करुणं वाक्यं वदन्त्येव तथाबलाः ॥ ४७ ॥

彼らは中傷の舌でまず荒々しく語り、ついで性根の弱さゆえに、いかにも深い慈悲のように聞こえる言葉までも口にする。

Verse 48

श्रेयस्कामो भवेद्यस्तु नीतिशास्त्रार्थकोविदः । साधुत्वं समभावं च खलानां नैव विश्वसेत् ॥ ४८ ॥

真の安寧を求める者は、ニーティ（倫理・政道）の論書の趣旨に通じ、悪人が見せかける「善」や「平等心」を決して信じてはならない。

Verse 49

दुर्जनं प्रणतिं यान्तं मित्रं कैतवशीलिनम् । दुष्टां भार्यां च विश्वस्तो मृत एव न संशयः ॥ ४९ ॥

悪人がひれ伏して来てもそれを信じ、欺きの性をもつ友を信じ、邪な妻を信じる者は、疑いなく死んだも同然である。

Verse 50

मा रक्ष तस्मादेतान्वै गोरूपव्याघ्रकर्मिणः । हत्वैतानखिलान् दुष्टांस्त्वत्प्रसादान्महीं भजे ॥ ५० ॥

ゆえに彼らを守ってはならぬ。姿は牛のごとくとも、行いは虎のごとし。これら一切の悪しき者を討て。あなたの恩寵により、我は大地を享受し治めよう。

Verse 51

वशिष्ठस्तद्वचः श्रुत्वा सुप्रीतो मुनिसत्तमः । कराभ्यां सगरस्याङ्गं स्पृशन्निदमुवाच ह ॥ ५१ ॥

その言葉を聞いて、賢者の中の最勝者ヴァシシュタは大いに喜んだ。両手でサガラの身に触れ、ついで次のように語った。

Verse 52

वसिष्ठ उवाच । साधु साधु महाभाग सत्यं वदसि सुव्रत । तथापि मद्वचः श्रुत्वा परां शान्तिं लभिष्यसि ॥ ५२ ॥

ヴァシシュタは言った。「善きかな、善きかな、幸運なる者よ。汝は真実を語る、誓いに堅固なる者よ。されど、我が言葉を聞けば、汝は至高の平安を得るであろう。」

Verse 53

मयैते निहताः पूर्वं त्वत्प्रतिज्ञाविरोधिनः । हतानां हनने कीर्तिः का समुत्पद्यते वद ॥ ५३ ॥

汝の誓いに敵対せし者どもは、すでに我が手によって滅ぼされたり。語れ、すでに滅せし者を殺すことに、何の栄誉が生じようか。

Verse 54

भूमीश जन्तवः सर्वे कर्मपाशेन यन्त्रिताः । तथापि पापैर्निहताः किमर्थं हंसि तान्पुनः ॥ ५४ ॥

大地の主よ、すべての生きとし生けるものは、自らのカルマの枷によって縛られ、動かされている。彼らがすでに自らの罪によって打ち倒されているというのに、なぜ汝は再び彼らを殺すのか。

Verse 55

देहस्तु पापजनितः पूर्वमेवैनसा हतः । आत्मा ह्यभेद्यः पूर्णत्वाच्छास्त्राणामेष निश्चयः ॥ ५५ ॥

肉体は罪より生まれ、実にその悪業によってすでに滅ぼされている。しかし、真我（アートマン）は真に不壊である。なぜならそれは完全なるものであり、これが聖典の定説であるからだ。

Verse 56

स्वकर्मफलभोगानां हेतुमात्रा हि जन्तवः । कर्माणि दैवमूलानि दैवाधीनमिदं जगत् ॥ ५६ ॥

生きとし生けるものは、自らの行いの果報を経験するための道具的な原因に過ぎない。行いそのものは運命に根ざしており、この全世界は運命によって支配されている。

Verse 57

यस्माद् दैवं हि साधुनां रक्षिता दुष्टशिक्षिता । ततो नरैरस्वतन्त्रैः किं कार्यं साध्यते वद ॥ ५७ ॥

まことに天意（ダイヴァ）が善き者を護り、悪しき者を戒めるのなら、告げよ――真に自立せぬ人間に、いかなる業が成し遂げられようか。

Verse 58

शरीरं पापसंभूतं पापेनैव प्रवर्तते । पापमूलमिदं ज्ञात्वा कथं हन्तुं समुद्यतः ॥ ५८ ॥

この身は罪より生じ、罪によってのみ動かされる。身に縛られたこの生が罪を根と知りながら、どうして他者を殺そうと起ち上がれるのか。

Verse 59

आत्मा शुद्धोऽपि देहस्थो देहीति प्रोच्यते बुधैः । तस्मादिदं वपुर्भूप पापमूलं न संशयः ॥ ५९ ॥

アートマンは清浄であっても、身に宿れば賢者はそれを「身を持つ者」と呼ぶ。ゆえに王よ、この身体こそ罪の根であること、疑いはない。

Verse 60

पापमूलवपुर्हन्तुः का कीर्तिस्तव बाहुज । भविष्यतीति निश्चित्य नैतान्हिंसीस्ततः सुत ॥ ६० ॥

強き腕を持つ者よ、罪を根とする身性の衆生を殺す者として、いかなる名声が汝にあろうか。かかる評判が必ず伴うと知り、ゆえに我が子よ、彼らを害してはならぬ。

Verse 61

इति श्रुत्वा गुरोर्वाक्यं विरराम स कोपतः । स्पृशन्करेण सगरं नन्दनं मुनयस्तदा ॥ ६१ ॥

かくして師（グル）の言葉を聞くや、彼は怒りを鎮めた。そのとき仙人たちは手でナンダナの壺に触れた。

Verse 62

अथाथर्वनिधिस्तस्य सगरस्य महात्मनः । राज्याभिषेकं कृतवान्मुनिभिः सह सुव्रतैः ॥ ६२ ॥

かくしてアタルヴァニディは、清らかな誓戒を保つ聖仙たちとともに、大いなる魂をもつサガラ王の王位灌頂（アビシェーカ、即位の儀）を執り行った。

Verse 63

भार्याद्वयं च तस्यासीत्केशिनी सुमतिस्तथा । काश्यपस्य विदर्भस्य तनये मुनिसत्तम ॥ ६३ ॥

おお、聖仙のうち最勝なる方よ。彼には二人の妃、ケーシニーとスーマティがあり、いずれもヴィダルバのカ―シャパの娘であった。

Verse 64

राज्ये प्रतिष्ठिते दृष्ट्वा मुनिरौर्वस्तपोनिधिः । वनादागत्य राजानं संभाष्य स्वाश्रमं ययौ ॥ ६४ ॥

国が堅く治まりしを見て、苦行の力の海たる聖仙アウルヴァは森より来たり、王と語らい、のち自らの庵（アーシュラマ）へ帰っていった。

Verse 65

कदाचित्तस्य भूपस्य भार्याभ्यां प्रार्थितो मुनिः । वरं ददावपत्यार्थमौर्वो भार्गवमन्त्रवित् ॥ ६५ ॥

ある時、その王の二人の妃に請われて、バールガヴァの真言に通じた聖仙アウルヴァは、子を得るための恩寵（ヴァラ）を授けた。

Verse 66

क्षणं ध्यानस्थितो भूत्वा त्रिकालज्ञो मुनीश्वरः । केशिनीं सुमतिं चैव इदमाह प्रहर्षयन् ॥ ६६ ॥

三世を知る聖仙の主は、しばし禅定に入り、やがて歓喜してケーシニーとスーマティに次のように語りかけた。

Verse 67

और्व उवाच । एका वंशधरं चैकमन्या षडयुतानि च । अपत्यार्थं महाभागे वृणुतां च यथेप्सितम् ॥ ६७ ॥

アウルヴァ仙は言った。「幸いなる御婦人よ、一方の（牝牛）は家系を継ぐただ一人の後継を授け、もう一方は六千の息子を授けよう。子孫を願うなら、望みのままに選びなさい。」

Verse 68

अथ श्रुत्वा वचस्तस्य मुनेरौर्वस्य नारद । केशिन्येकं सुतं वव्रे वंशसन्तानकारणम् ॥ ६८ ॥

ナーラダよ、アウルヴァ仙の言葉を聞いて、ケーシニーは家系を継がせるため、ただ一人の息子を願い求めた。

Verse 69

तथा षष्टिसहस्राणि सुमत्या ह्यभवन्सुताः । नाम्नासमंजाः केशिन्यास्तनयो मुनिसत्तम ॥ ६९ ॥

同じくスーマティーからは六万の息子たちが生まれ、ケーシニーの子はサマンジャと名づけられた――おお、賢者の中の最勝者よ。

Verse 70

असमंजास्तु कर्माणि चकारोन्मत्तचेष्टितः । तं दृष्ट्वा सागराः सर्वे ह्यासन्दुर्वृत्तचेतसः ॥ ७० ॥

しかしアサマンジャは狂人のように振る舞い、恥ずべき行いを重ねた。彼を見て、サガラの息子たちは皆、邪な心に傾いていった。

Verse 71

तद्बालभावं संदुष्टं ज्ञात्वा बाहुसुतो नृपः । चिन्तयामास विधिवत्पुत्रकर्म विगर्हितम् ॥ ७१ ॥

その子の性向がすでに汚れ堕ちたと知るや、バーフの子たる王は、非難を免れぬ事柄でありながらも、法（ダルマ）に則って、わが子に対し取るべき道を熟考した。

Verse 72

अहो कष्टतरा लोके दुर्जनानां हि संगतिः । कारुकैस्ताड्यते वह्निरयः संयोगमात्रतः ॥ ७२ ॥

ああ、世において悪人の交わりほど苦しいものはない。鉄に触れただけで、火でさえ職人に打たれ鍛えられるのだから。

Verse 73

अंशुमान्नाम तनयो बभूव ह्यसमंजसः । शास्त्रज्ञो गुणवान्धर्मी पितामहहिते रतः ॥ ७३ ॥

アサマンジャサにはアṃシュマーンという子がいた。彼は聖典（シャーストラ）に通じ、徳を備え、ダルマに正しく、祖父の利益のために尽くした。

Verse 74

दुर्वृत्ताः सागराः सर्वे लोकोपद्र वकारिणः । अनुष्ठानवतां नित्यमन्तराया भवन्ति ते ॥ ७४ ॥

すべての海は荒ぶる性をもち、世を乱す。儀礼と修行に励む者にとって、それらは常に行の道の障碍となる。

Verse 75

हुतानि यानि यज्ञेषु हवींषि विधिवद् द्विजैः । बुभुजे तानि सर्वाणि निराकृत्य दिवौकसः ॥ ७५ ॥

両生（ドヴィジャ）たちが祭祀（ヤジュニャ）で法にかなって捧げた供物は、天に住む神々を押しのけて、彼がことごとく食らい尽くした。

Verse 76

स्वर्गादाहृत्य सततं रम्भाद्या देवयोषितः । भजन्ति सागरास्ता वै कचग्रहबलात्कृताः ॥ ७६ ॥

彼らは天界からランバーら天女を絶えず連れ下し、海はそのカチャグラハの力により強いられて、彼女たちと交わり続けるのである。

Verse 77

पारिजातादिवृक्षाणां पुष्पाण्याहृत्य ते खलाः । भूषयन्ति स्वदेहानि मद्यपानपरायणाः ॥ ७७ ॥

酒に溺れる悪しき者どもは、パーリジャータなどの願いをかなえる樹の花を摘み取り、ただ自らの身を飾るために用いる。

Verse 78

साधुवृत्तीः समाजह्रुः सदाचाराननाशयन् । मित्रैश्च योद्धुमारब्धा बलिनोऽत्यन्तपापिनः ॥ ७८ ॥

その甚だ罪深く力ある者たちは、善人の生業を奪い、正しい行いを滅ぼし、仲間とともに戦を起こし始めた。

Verse 79

एतद् दृष्ट्वातितुःखार्ता देवा इन्द्र पुरोगमाः । विचारं परमं चक्रुरेतेषां नाशहेतवे ॥ ७९ ॥

これを見て、インドラを先頭とする神々は、極度の悲嘆に打たれ、彼らを滅ぼす手立てを求めて最上の評議を行った。

Verse 80

निश्चित्य विबुधाः सर्वे पातालान्तरगोचरम् । कपिलं देवदेवेशं ययुः प्रच्छन्नरूपिणः ॥ ८० ॥

すべての神々は、神々の主カピラがパーターラの奥深き領域を巡っていると確かめ、姿を隠してその御許へ赴いた。

Verse 81

ध्यायन्तमात्मनात्मानं परानन्दैकविग्रहम् । प्रणम्य दण्डवद् भूमौ तुष्टुवुस्त्रिदशास्ततः ॥ ८१ ॥

そのとき神々は、自己の自己を観じて禅定に没し、ただ清浄なる至上の歓喜そのものの御姿である彼を見て、地に杖のごとく五体投地し、讃歌を捧げ始めた。

Verse 82

देवा ऊचुः । नमस्ते योगिने तुभ्यं सांख्ययोगरताय च । नररूपप्रतिच्छन्नजिष्णवे विष्णवे नमः ॥ ८२ ॥

諸天は言った。「至上のヨーギーなる御身に敬礼。サーンキヤとヨーガを喜ばれる御身に敬礼。人の姿に身を隠しつつも常に勝利する主、ヴィシュヌに敬礼。」

Verse 83

नमः परेशभक्ताय लोकानुग्रहहेतवे । संसारारण्यदावाग्ने धर्मपालनसेतवे ॥ ८३ ॥

至上主へのバクティを抱く御方に敬礼。諸世界を憐れみ利益するために働き、輪廻の森を焼き払う野火のごとく、またダルマを守り支える橋となる御方に敬礼。

Verse 84

महते वीतरागाय तुभ्यं भूयो नमो नमः । सागरैः पीडितानस्मांस्त्रायस्व शरणागतान् ॥ ८४ ॥

幾たびも幾たびも、偉大にして執着なき御身に礼拝いたします。海の苦しみに責められる私たちは、帰依して参りました。どうか帰依者なる我らを守り、救い出してください。

Verse 85

कपिल उवाच । ये तु नाशमिहेच्छंतिं यशोबलधनायुषाम् । त एव लोकान्बाधन्ते नात्राश्चर्यं सुरोत्तमाः ॥ ८५ ॥

カピラは言った。「この世で、名声・力・財・長寿の滅びを望む者たち——そのような者だけが諸世界を悩ませ苦しめる。天の中の最勝者よ、そこに驚くべきことはない。」

Verse 86

यस्तु बाधितुमिच्छेत जनान्निरपराधिनः । तं विद्यात्सर्वलोकेषु पापभोगरतं सुराः ॥ ८६ ॥

しかし、罪なき人々を悩ませようとする者がいるなら、諸天よ、その者はあらゆる世界において、罪の「享受」すなわちその果報を味わうことを好む者だと知れ。

Verse 87

कर्मणा मनसा वाचा यस्त्वन्यान्बाधते सदा । तं हन्ति दैवमेवाशु नात्र कार्या विचारणा ॥ ८७ ॥

行い・心・言葉によって常に他者を害する者は、運命（業）の力そのものにより速やかに打ち倒される。これ以上の詮議は要らぬ。

Verse 88

अल्पैरहोभिरेवैते नाशमेष्यन्ति सागराः । इत्युक्ते मुनिना तेन कपिलेन महात्मना । प्रणम्य तं यथान्यायं गता नाकं दिवौकसः ॥ ८८ ॥

大いなる魂をもつ聖仙カピラが「わずか数日のうちに、これらの大海は滅びへ至る」と宣言すると、天界の住人たちは作法どおりに礼拝し、スヴァルガへと帰っていった。

Verse 89

अत्रान्तरे तु सगरो वसिष्ठाद्यैर्महर्षिभिः । आरेभे हयमेधाख्यं यज्ञं कर्त्तुमनुत्तमम् ॥ ८९ ॥

そのころ、サガラ王はヴァシシュタをはじめとする大聖仙たちとともに、無上の祭儀「アシュヴァメーダ（馬祀）」を執り行い始めた。

Verse 90

तद्यज्ञे योजितं सप्तिमपहृत्य सुरेश्वरः । पाताले स्थापयामास कपिलो यत्र तिष्ठति ॥ ९० ॥

その祭儀に定められた供犠の馬を奪い去ると、神々の主はそれをパーターラへと置いた。そこはカピラの住まうところである。

Verse 91

गूढविग्रहशक्रेण हृतमश्वं तु सागराः । अन्वेष्टुं बभ्रमुर्लोकान् भूरादींश्च सुविस्मिताः ॥ ९१ ॥

インドラが姿を隠して供犠の馬を奪うと、サガラの子らは大いに驚き、ブー（地上界）をはじめ諸世界を巡ってそれを探し求めた。

Verse 92

अदृष्टसप्तयस्ते च पातालं गन्तुमुद्यताः । चख्नुर्महीतलं सर्वमेकैको योजनं पृथक् ॥ ९२ ॥

そしてその七人は、もはや目に見えぬほどに進み、パーターラへ赴かんとして、大地の表面すべてを掘り抜いた。各々が別々に、一人につき一ヨージャナずつ掘り進めた。

Verse 93

मृत्तिकां खनितां ते चोदधितीरे समाकिरन् । तद्द्वारेण गताः सर्वे पातालं सगरात्मजाः ॥ ९३ ॥

彼らは掘り出した土を海辺に積み上げ、そしてその開いた穴を通って、サガラ王の子らは皆、地下界パーターラへと入っていった。

Verse 94

विचिन्वन्ति हयं तत्र मदोन्मत्ता विचेतसः ॥ ९४ ॥

そこで彼らは馬を探し回ったが、慢心の酔いに惑わされて心は乱れ、分別をすっかり失っていた。

Verse 95

तत्रापश्यन्महात्मानं कोटिसूर्यसमप्रभम् । कपिलं ध्याननिरतं वाजिनं च तदन्तिके ॥ ९५ ॥

そこで彼は、千万の太陽にも等しく輝く大聖カピラが、禅定に没入しているのを見た。さらにその傍らに、馬もまた見えた。

Verse 96

ततः सर्वे तु संरब्धा मुनिं दृष्ट्वाऽतिवेगतः । हन्तुमुद्युक्तमनसो विद्र वन्तः समासदन् ॥ ९६ ॥

すると一同は、聖仙を見て憤激し、猛烈な速さで突進した。殺さんと心を定め、走り寄って彼を取り囲んだ。

Verse 97

हन्यतां हन्यतामेष वध्यतां वध्यतामयम् । गृह्यतां गृह्यतामाशु इत्यूचुस्ते परस्परम् ॥ ९७ ॥

「彼を殺せ！殺せ！処刑せよ！早く捕らえろ！」と彼らは互いに叫び合った。

Verse 98

हृताश्वं साधुभावेन बकवद्ध्य्नातत्परम् । सन्ति चाहो खला लोके कुर्वन्त्याडम्बरं महत् ॥ ९८ ॥

彼は鶴のように聖人のふりをして、フリターシュヴァを欺いた。ああ、この世には敬虔さを装う邪悪な者たちがいる。

Verse 99

इत्युच्चरन्तो जहसुः कपिलं ते मुनीश्वरम् । समस्तेन्द्रि यसन्दोहं नियम्यात्मानमात्मनि ॥ ९९ ॥

そう言って、彼らは聖者の中の主であるカピラを嘲笑った。そこで彼は全ての感覚を制御し、真我の中に自己を安住させた。

Verse 100

आस्थितः कपिलस्तेषां तत्कर्म ज्ञातवान्नहि ॥ १०० ॥

カピラは彼らの中に留まっていたが、その行いを知ることはなかった。

Verse 101

आसन्नमृत्यवस्ते तु विनष्टमतयो मुनिम् । पद्भिः संताडयामासुर्बाहूं च जगृहुः परे ॥ १०१ ॥

しかし、精神が荒廃した彼らは、聖者が死に近い状態にあるのを見て、足で蹴り始め、腕を掴んだ。

Verse 102

ततस्त्यक्तसमाधिस्तु स मुनिर्विस्मितस्तदा । उवाच भावगम्भीरं लोकोपद्र वकारिणः ॥ १०२ ॥

やがてその牟尼は三昧より身を引き、まさにその時驚嘆しつつ、世の悩みを除かんがため、内奥深き情をたたえた言葉を語った。

Verse 103

एश्वर्यमदमत्तानां क्षुधितानां च कामिनाम् । अहंकारविमूढानां विवेको नैव जायते ॥ १०३ ॥

権勢と富に酔う者、飢えに駆られる者、欲情に支配される者――我慢に惑わされた彼らには、真の分別（ヴィヴェーカ）は決して生じない。

Verse 104

निधेराधारमात्रेण मही ज्वलति सर्वदा । तदेव मानवा भुक्त्वा ज्वलन्तीति किमद्भुतम् ॥ १०४ ॥

地下の灼熱の火蔵の上にただ支えられているだけで大地は常に燃える。ならば人がその同じものを口にして内に燃え上がるとして、何が不思議であろうか。

Verse 105

किमत्र चित्रं सुजनं बाधन्ते यदि दुर्जनाः । महीरुहांश्चानुतटे पातयन्ति नदीरयाः ॥ १०५ ॥

悪人が善人を悩ますとして、何が不思議であろうか。岸辺に沿って流れる川の勢いでさえ、大樹を倒してしまうのだから。

Verse 106

यत्र श्रीर्यौवनं वापि शारदा वापि तिष्ठति । तत्राश्रीर्वृद्धता नित्यं मूर्खत्वं चापि जायते ॥ १०६ ॥

シュリー（繁栄）、若さ、そして学芸の女神シャーラダーが宿るところ――それらが欠ければ、そこに不運と絶えざる老衰、さらには愚かささえ生じる。

Verse 107

अहो कनकमाहात्म्यमाख्यातुं केन शक्यते । नामसाम्यदहो चित्रं धत्तूरोऽपि मदप्रदः ॥ १०७ ॥

ああ、黄金の偉大さを余すところなく語り尽くせる者がいようか。名の同じさはまことに奇しきこと—ダットゥーラでさえ酔いを与える。

Verse 108

भवेद्यदि खलस्य श्रीः सैव लोकविनाशिनी । यथा सखाग्नेः पवनः पन्नगस्य यथा विषम् ॥ १०८ ॥

もし悪しき者に繁栄が訪れるなら、その繁栄こそが世を滅ぼす—風が火の味方であり、毒が蛇の本性であるように。

Verse 109

अहो धनमदान्धस्तु पश्यन्नपि न पश्यति । यदि पश्यत्यात्महितं स पश्यति न संशयः ॥ १०९ ॥

ああ、財の驕りに目をくらまされた者は、見ていても見えない。だが自己（アートマン）の益を見抜く者こそ、疑いなく真に見る者である。

Verse 110

इत्युक्त्वा कपिलः क्रुद्धो नेत्राभ्यां ससृजेऽनलम् । स वह्निः सागरान्सर्वान्भस्मसादकरोत्क्षणात् ॥ ११० ॥

そう言い終えると、怒れるカピラは両眼より火を放った。その火は瞬く間に、サガラの子らすべてを灰と化した。

Verse 111

यन्नेत्रजानलं दृष्ट्वा पातालतलवासिनः । अकालप्रलयं मत्वा च्रुकुशुः शोकलालसाः ॥ १११ ॥

その眼より生じた火を見て、パーターラの住人たちは、時ならぬプララヤ（宇宙の壊滅）が来たと思い、悲嘆と恐慌に呑まれて叫び泣いた。

Verse 112

तदग्नितापिताः सर्वे दन्दशूकाश्च राक्षसाः । सागरं विविशुः शीघ्रं सतां कोपो हि दुःसहः ॥ ११२ ॥

その火に焼かれて、あらゆる蛇と羅刹たちはたちまち大海へと入り込んだ。まことに、善き者の怒りは耐え難い。

Verse 113

अथ तस्य महीपस्य समागम्याध्वरं तदा । देवदूत उवाचेदं सर्वं वृत्तं हि यक्षते ॥ ११३ ॥

そのとき、王の祭式の場に天の使者が来て言った。「起こったことの一切を、あなたに語り聞かせよう。」

Verse 114

एतत्समाकर्ण्य वचः सगरःसर्ववित्प्रभुः । दैवेन शिक्षिता दुष्टा इत्युवाचातिहर्षितः ॥ ११४ ॥

その言葉を聞くと、万事に通じる大いなる主・サガラ王は大いに喜び、「この悪しき者は天命そのものにより戒められたのだ」と言った。

Verse 115

माता वा जनको वापि भ्राता वा तनयोऽपि वा । अधर्मं कुरुते यस्तु स एव रिपुरिष्यते ॥ ११५ ॥

母であれ父であれ、兄弟であれ、たとえ子であれ――不義（アダルマ）を行う者は、その者こそ敵と見なすべきである。

Verse 116

यस्त्वधर्मेषु निरतः सर्वलोकविरोधकृत् । तं रिपुं परमं विद्याच्छास्त्राणामेष निर्णयः ॥ ११६ ॥

しかし、アダルマに耽り、あらゆる人々に背いて振る舞う者を、至上の敵と知れ。これはシャーストラの定めである。

Verse 117

सगरः पुत्रनाशेऽपि न शुशोच मुनीश्वरः । दुर्वृत्तनिधनं यस्मात्सतामुत्साहकारणम् ॥ ११७ ॥

たとえ子らを失っても、聖仙のごとき王サガラは嘆かなかった。悪しき者の滅びは、まことに善き人々の精進と励みを新たにする因となるからである。

Verse 118

यज्ञेष्वनधिकारत्वादपुत्राणामिति स्मृतेः । पौत्रं तमंशुमन्तं हि पुत्रत्वे कृतवान्प्रभुः ॥ ११८ ॥

スムリティが「子なき者はヤジュニャの儀礼に与れない」と説くゆえ、主はその孫アṁシュマーンを子として受け入れられた。

Verse 119

असमञ्जस्सुतं तं तु सुधियं वाग्विदां वरम् । युयोज सारविद् भूयो ह्यश्वानयनकर्मणि ॥ ११९ ॥

しかしアサマンジャスの子は、聡明にして言語の達人中の最勝者であり、御車の術を知る者によって再び、馬を連れ戻し司る務めに任じられた。

Verse 120

स गतस्तद्बिलद्वारे दृष्ट्वा तं मुनिपुङ्गवम् । कपिलं तेजसां राशिं साष्टाङ्गं प्रणनाम ह ॥ १२० ॥

彼はその洞窟の入口に至り、牟尼の中の最勝者カピラ—霊妙なる光威の集積—を見て、八支を地に投じて礼拝した。

Verse 121

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा विनयेनाग्रतः स्थितः । उवाच शान्तमनसं देवदेवं सनातनम् ॥ १२१ ॥

合掌して恭しく前に立ち、へりくだって、心まことに寂静なる永遠のデーヴァ・デーヴァ、古の主宰に申し上げた。

Verse 122

अंशुमानुवाच । दौःशील्यं यत्कृतं ब्रह्मन्मत्पितृव्यैः क्षमस्व तत् । परोपकारनिरताः क्षमासारा हि साधवः ॥ १२२ ॥

アṁśुमānは言った。「おおブラーフマナよ、父方の叔父たちが犯した非行をお赦しください。徳ある聖者は常に他者の益に励み、赦しこそがまことにその本質なのです。」

Verse 123

दुर्जनेष्वपि सत्वेषु दयां कुर्वन्ति साधवः । नहि संहरते ज्योत्स्नां चन्द्र श्चाण्डालवेश्मनः ॥ १२३ ॥

悪しき者に対してさえ、徳ある聖者は慈悲を施す。月はチャンダーラの家からであっても月光を差し控えないからである。

Verse 124

बाध्यमानोऽपि सुजनः सर्वेषां सुखकृद् भवेत् । ददाति परमां तुष्टिं भक्ष्यमाणोऽमरैः शशी ॥ १२४ ॥

たとえ迫害されても、善人はすべての者の幸福を生み出す者であるべきだ。月は食（蝕）の時に不死者に「食われる」と言われても、なお至上の歓喜を与えるように。

Verse 125

दारितश्छिन्न एवापि ह्यामोदेनैव चन्दनः । सौरभं कुरुते सर्वं तथैव सुजनो जनः ॥ १२५ ॥

裂かれ切られても、白檀はその本性によって香りを放つ。同じく善人も、害や苦難の中にあってなお、すべての人に善をもたらす。

Verse 126

क्षान्त्या च तपसाचारैस्तद्गुणज्ञा मुनीश्वराः । सञ्जातं शासितुं लोकांस्त्वां विदुः पुरुषोत्तम ॥ १२६ ॥

忍耐と、苦行（タパス）および正しい行いの規律によって、あなたの神聖な徳を知る大牟尼たちは、ああプルショーत्तマよ、あなたを諸世界を統べ支えるために顕現した御方であると悟っている。

Verse 127

नमो ब्रह्मन्मुने तुभ्यं नमस्ते ब्रह्ममूर्त्तये । नमो ब्रह्मण्यशीलाय ब्रह्मध्यानपराय च ॥ १२७ ॥

ブラフマンに安住する聖仙よ、汝に礼拝する。自らの御姿がブラフマンである汝に礼拝する。ブラフマンに捧げられた行いを保ち、ブラフマンの禅観に全心を注ぐ汝に礼拝する。

Verse 128

इति स्तुतो मुनिस्तेन प्रसन्नवदनस्तदा । वरं वरय चेत्याह प्रसन्नोऽस्मि तवानघ ॥ १२८ ॥

かく讃えられると、その聖仙は面差しを和らげて言った。「願いを選べ。罪なき者よ、我は汝を喜び受け入れた。」

Verse 129

एवमुक्ते तु मुनिना ह्यंशुमान्प्रणिपत्य तम् । प्रापयास्मत्पितॄन्ब्राह्मं लोकमित्यभ्यभाषत ॥ १२९ ॥

聖仙がそう告げると、アṁシュマーンは伏して礼拝し、こう申し上げた。「どうか我らの祖霊をブラフマーの界、ブラフマローカへお導きください。」

Verse 130

ततस्तस्यातिसंतुष्टो मुनिः प्रोवाच सादरम् । गङ्गामानीय पौत्रस्ते नयिष्यति पितॄन्दिवम् ॥ १३० ॥

すると聖仙は大いに満足し、丁重に告げた。「ガンガーをもたらすことにより、汝の孫が祖先を天界へ導くであろう。」

Verse 131

त्वत्पौत्रेण समानीता गङ्गा पुण्यजला नदी । कृत्वैतान्धूतपापान्वै नयिष्यति परं पदम् ॥ १३१ ॥

汝の孫によってもたらされるガンガー、清き聖水の河は、彼らの罪を洗い去り、祖霊たちを至上の境地へと導くであろう。

Verse 132

प्रापयैनं हयं वत्स यतः स्यात्पूर्णमध्वरम् । पितामहान्तिकं प्राप्य साश्वं वृत्तं न्यवेदयत् ॥ १३२ ॥

「わが子よ、この供犠の馬を先へ進ませ、アドヴァラ（祭儀）を円満に成就させよ。」祖父なるブラフマーの御前に至り、彼は馬とともに一切の経緯を具さに奏上した。

Verse 133

सगरस्तेन पशुना तं यज्ञं ब्राह्मणैः सह । विधाय तपसा विष्णुमाराध्याप पदं हरेः ॥ १३३ ॥

その同じ供犠の獣をもって、サガラはブラーフマナたちと共にヤジュニャを成就した。さらにタパス（苦行）によってヴィシュヌを礼拝し、ハリの吉祥なる境地に到達した。

Verse 134

जज्ञे ह्यंशुमतः पुत्रो दिलीप इति विश्रुतः । तस्माद्भगीरथो जातो यो गङ्गामानयद्दिवः ॥ १३४ ॥

まことに、アンシュマトにはディリーパと名高い子が生まれた。彼からバギーラタが生まれ、天よりガンガーをこの世にもたらしたのである。

Verse 135

भगीरथस्य तपसा तुष्टो ब्रह्मा ददौ मुने । गङ्गां भगीरथायाथ चिन्तयामास धारणे ॥ १३५ ॥

バギーラタのタパスに満足したブラフマーは、聖仙よ、ガンガーを彼に授けた。するとバギーラタは、彼女をいかにして地上に受け止め、制御し得るかを思案した。

Verse 136

ततश्च शिवमाराध्य तद्द्वारा स्वर्णदीं भुवम् । आनीय तज्जलैः स्पृष्ट्वा पूतान्निन्ये दिवं पितॄन् ॥ १३६ ॥

それから彼は主シヴァを礼拝し、シヴァの恩寵によってスヴァルナディー（Svarṇadī）を地上へ導いた。その水で祖霊（ピトリ）に触れさせ、彼らを清めて天界へと導いた。

Verse 137

भगीरथान्वये जातः सुदासो नाम भूपतिः । तस्य पुत्रो मित्रसहः सर्वलोकेषु विश्रुतः ॥ १३७ ॥

バギーラタの系譜に、スダ―サという王が生まれた。その子はミトラサハであり、あらゆる世界に名高かった。

Verse 138

वसिष्ठशापात्प्राप्तः स सौदासौ राक्षसीं तनुम् । गङ्गाबिन्दुनिषेकेण पुनर्मुक्तो नृपोऽभवत् ॥ १३८ ॥

ヴァシシュタの呪いにより、王サウダーサはラークシャサの身を得た。だがガンガーの一滴を灌いで受けると、再び解放され、王として立ち返った。

Verse 139

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे गङ्गामाहात्म्यं नाम अष्टमोऽध्यायः ॥ ८ ॥

かくして『シュリー・ブリハン＝ナーラディーヤ・プラーナ』前分（プールヴァ・バーガ）第一パーダにおける「ガンガーの大いなる功徳」と題する第八章は終わる。