Nirvana Upanishad 16 — Verse 16
ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभूतान्तर्वर्ती हंस इति प्रतिपादनम्॥१२–२४॥
ऊर्ध्व-आम्नायः । निरालम्ब-पीठः । संयोग-दीक्षा । वियोग-उपदेशः । दीक्षा-सन्तोष-पानम् च । द्वादश-आदित्य-अवलोकनम् । विवेक-रक्षा । करुणा एव केलिः । आनन्द-माला । एकान्त-गुहायाम् मुक्त-आसन-सुख-गोष्ठी । अ-कल्पित-भिक्षा-आशी । हंस-आचारः । सर्व-भूत-अन्तर्वर्ती हंसः इति प्रतिपादनम् ।
ūrdhvāmnāyaḥ | nirālambapīṭhaḥ | saṃyogadīkṣā | viyogopadeśaḥ | dīkṣāsantoṣapānaṃ ca | dvādaśādityāvalokanam | vivekarakṣā | karuṇaiva keliḥ | ānandamālā | ekāntaguhāyāṃ muktāsanasukhagoṣṭhī | akalpitabhikṣāśī | haṃsācāraḥ | sarvabhūtāntarvartī haṃsa iti pratipādanam ||12–24||
[તેના લક્ષણો:] ઊર્ધ્વ આમ્નાય (ઉપરની પરંપરા); નિરાલંબ પીઠ (આધારવિહિન આસન); સંયોગ-દીક્ષા; વિયોગ/વૈરાગ્યનો ઉપદેશ; દીક્ષા-રૂપ સંતોષનું પાન; દ્વાદશ આદિત્યોનું અવલોકન; વિવેકની રક્ષા; કરુણા જ લીલા; આનંદની માળા; એકાંત ગુહામાં મુક્તાસનના સુખની ગોષ્ઠી; અકલ્પિત ભિક્ષા પર જીવતો; હંસાચાર; અને સર્વભૂતોમાં અંતર્વર્તી હંસ છે—એવો પ્રતિપાદન.
[He is characterized by:] the upward transmission (ūrdhvāmnāya); the supportless seat (nirālamba-pīṭha); initiation into union (saṃyoga-dīkṣā); instruction in disunion/detachment (viyoga-upadeśa); and the drinking of contentment that is initiation; the contemplation of the twelve Ādityas; the guarding of discrimination; compassion alone as play; a garland of bliss; in the solitary cave, an assembly of the happiness of the liberated posture/seat; one who eats unpremeditated alms; the conduct of the Haṃsa; and the establishing (doctrine) that the Haṃsa dwells within all beings.
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.