Nirvana

Verse 1

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...

હવે અમે નિર્વાણ ઉપનિષદનું વ્યાખ્યાન કરીશું. વિષય પરમહંસ—‘સોઽહમ્’ (હું એ જ છું). સંન્યાસી પરિભ્રમણ કરનારા પરિવ્રાજક; બાહ્ય ચિહ્ન પશ્ચિમલિંગ. મન્મથ ક્ષેત્રપાલ છે. સિદ્ધાંત ગગન સમાન; નદી અમૃતની તરંગમાળા. તે અક્ષય, નિરંજન. નિઃસંશય ઋષિ દ્રષ્ટા છે. નિર્વાણ દેવતા છે. પ્રવૃત્તિ નિષ્કુલ—કુલબંધનથી પર. જ્ઞાન નિષ્કેવલ—અદ્વૈત પરમ જ્ઞાન.

Verse 2

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...

હવે અમે નિર્વાણ ઉપનિષદનું વ્યાખ્યાન કરીશું. વિષય પરમહંસ—‘સોઽહમ્’ (હું એ જ છું). સંન્યાસી પરિભ્રમણ કરનારા પરિવ્રાજક; બાહ્ય ચિહ્ન પશ્ચિમલિંગ. મન્મથ ક્ષેત્રપાલ છે. સિદ્ધાંત ગગન સમાન; નદી અમૃતની તરંગમાળા. તે અક્ષય, નિરંજન. નિઃસંશય ઋષિ દ્રષ્ટા છે. નિર્વાણ દેવતા છે. પ્રવૃત્તિ નિષ્કુલ—કુલબંધનથી પર. જ્ઞાન નિષ્કેવલ—અદ્વૈત પરમ જ્ઞાન.

Verse 3

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...

હવે અમે નિર્વાણ ઉપનિષદનું વ્યાખ્યાન કરીશું. વિષય પરમહંસ—‘સોઽહમ્’ (હું એ જ છું). સંન્યાસી પરિભ્રમણ કરનારા પરિવ્રાજક; બાહ્ય ચિહ્ન પશ્ચિમલિંગ. મન્મથ ક્ષેત્રપાલ છે. સિદ્ધાંત ગગન સમાન; નદી અમૃતની તરંગમાળા. તે અક્ષય, નિરંજન. નિઃસંશય ઋષિ દ્રષ્ટા છે. નિર્વાણ દેવતા છે. પ્રવૃત્તિ નિષ્કુલ—કુલબંધનથી પર. જ્ઞાન નિષ્કેવલ—અદ્વૈત પરમ જ્ઞાન.

Verse 4

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...

હવે અમે નિર્વાણ ઉપનિષદનું વ્યાખ્યાન કરીશું. “હું પરમહંસ છું.” પરિભ્રમણ કરનારા સંન્યાસીઓ ‘પશ્ચિમલિંગ’ કહેવાય છે. મન્મથ ક્ષેત્રપાલ છે. સિદ્ધાંત ‘ગગનનો નિષ્કર્ષ’ છે; નદી ‘અમૃતની તરંગિત નદી’ છે. લક્ષ્ય અક્ષય, નિરંજન છે. ઋષિ ‘નિઃસંશય’ છે. દેવતા નિર્વાણ છે. પ્રવૃત્તિ ‘નિષ્કુલ’ છે. જ્ઞાન ‘નિષ્કેવલ, અદ્વૈત પરમજ્ઞાન’ છે.

Verse 5

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...

હવે અમે નિર્વાણ ઉપનિષદનું વ્યાખ્યાન કરીશું. “હું પરમહંસ છું.” પરિભ્રમણ કરનારા સંન્યાસીઓ ‘પશ્ચિમલિંગ’ કહેવાય છે. મન્મથ ક્ષેત્રપાલ છે. સિદ્ધાંત ‘ગગનનો નિષ્કર્ષ’ છે; નદી ‘અમૃતની તરંગિત નદી’ છે. લક્ષ્ય અક્ષય, નિરંજન છે. ઋષિ ‘નિઃસંશય’ છે. દેવતા નિર્વાણ છે. પ્રવૃત્તિ ‘નિષ્કુલ’ છે. જ્ઞાન ‘નિષ્કેવલ, અદ્વૈત પરમજ્ઞાન’ છે.

Verse 6

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...

હવે અમે નિર્વાણ ઉપનિષદનું વ્યાખ્યાન કરીશું. “હું પરમહંસ છું.” પરિભ્રમણ કરનારા સંન્યાસીઓ ‘પશ્ચિમલિંગ’ કહેવાય છે. મન્મથ ક્ષેત્રપાલ છે. સિદ્ધાંત ‘ગગનનો નિષ્કર્ષ’ છે; નદી ‘અમૃતની તરંગિત નદી’ છે. લક્ષ્ય અક્ષય, નિરંજન છે. ઋષિ ‘નિઃસંશય’ છે. દેવતા નિર્વાણ છે. પ્રવૃત્તિ ‘નિષ્કુલ’ છે. જ્ઞાન ‘નિષ્કેવલ, અદ્વૈત પરમજ્ઞાન’ છે.

Verse 7

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...

હવે અમે નિર્વાણ ઉપનિષદનું વ્યાખ્યાન કરીશું. “હું પરમહંસ છું.” પરિભ્રમણ કરનારા સંન્યાસીઓ ‘પશ્ચિમલિંગ’ કહેવાતા ચિહ્નો છે. મન્મથ ક્ષેત્રપાલ છે. સિદ્ધાંત ‘ગગન-સિદ્ધાંત’ છે; નદી અમૃતની કલોલિત તરંગવાળી નદી છે. તે અક્ષય, નિરંજન છે. નિઃસંશય ઋષિ છે. નિર્વાણ દેવતા છે. પ્રવૃત્તિ ‘નિષ્કુલ’—કુલબંધન વિના છે. જ્ઞાન ‘નિષ્કેવલ’—અદ્વિતીય, અવિશિષ્ટ જ્ઞાન છે.

Verse 8

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...

હવે અમે નિર્વાણ ઉપનિષદનું વ્યાખ્યાન કરીશું. “હું પરમહંસ છું.” પરિભ્રમણ કરનારા સંન્યાસીઓ ‘પશ્ચિમલિંગ’ કહેવાતા ચિહ્નો છે. મન્મથ ક્ષેત્રપાલ છે. સિદ્ધાંત ‘ગગન’ સમાન છે; નદી અમૃતની કલોલિત તરંગવાળી નદી છે. તે અક્ષય, નિરંજન છે. નિઃસંશય ઋષિ છે. નિર્વાણ દેવતા છે. પ્રવૃત્તિ ‘નિષ્કુલ’—કુલબંધન વિના છે. જ્ઞાન ‘નિષ્કેવલ’—અદ્વિતીય/અવિશિષ્ટ જ્ઞાન છે.

Verse 9

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...

હવે અમે નિર્વાણ ઉપનિષદનું વ્યાખ્યાન કરીશું. “હું પરમહંસ છું.” પરિભ્રમણ કરનારા સંન્યાસીઓ ‘પશ્ચિમલિંગ’ કહેવાતા ચિહ્નો છે. મન્મથ ક્ષેત્રપાલ છે. સિદ્ધાંત ‘ગગન’ છે; નદી અમૃતની કલોલિત તરંગોની નદી છે. તે અક્ષય, નિરંજન છે. નિઃસંશય ઋષિ છે. નિર્વાણ દેવતા છે. પ્રવૃત્તિ નિષ્કુલ—કુલબંધન વિના છે. જ્ઞાન નિષ્કેવલ—અદ્વૈત જ્ઞાન છે.

Verse 10

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...

હવે અમે નિર્વાણ ઉપનિષદનું વ્યાખ્યાન કરીશું. “હું પરમહંસ છું.” પરિભ્રમણ કરનારા સંન્યાસીઓનાં ચિહ્નો ‘પશ્ચિમલિંગ’ કહેવાય. મન્મથ ક્ષેત્રપાલ છે. સિદ્ધાંત ગગન-આધારિત છે; નદી અમૃતની તરંગિત ધારા છે. લક્ષ્ય અક્ષય અને નિરંજન છે. ઋષિ નિઃસંશય (સંદેહરહિત) છે. દેવતા નિર્વાણ છે. તેની પ્રવૃત્તિ નિષ્કુલ (કુલાતીત) છે. તેનું જ્ઞાન નિષ્કેવલ, અદ્વૈત છે.

Verse 11

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः ...

હવે અમે નિર્વાણ ઉપનિષદનું વ્યાખ્યાન કરીશું. “હું પરમહંસ છું.” પરિભ્રમણ કરનારા સંન્યાસીઓનાં ચિહ્નો ‘પશ્ચિમલિંગ’ કહેવાય. મન્મથ ક્ષેત્રપાલ છે. સિદ્ધાંત ગગન-આધારિત છે; નદી અમૃતની તરંગિત ધારા છે. લક્ષ્ય અક્ષય અને નિરંજન છે. ઋષિ નિઃસંશય (સંદેહરહિત) છે. દેવતા નિર્વાણ છે. તેની પ્રવૃત્તિ નિષ્કુલ (કુલાતીત) છે. તેનું જ્ઞાન નિષ્કેવલ, અદ્વૈત છે.

Verse 12

ऊर्ध्वाम्नायः । निरालम्बपीठः । संयोगदीक्षा । वियोगोपदेशः । दीक्षासन्तोषपानं च । द्वादशादित्यावलोकनम् । विवेकरक्षा । करुणैव केलिः । आनन्दमाला । एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी । अकल्पितभिक्षाशी । हंसाच...

ઊર્ધ્વ આમ્નાય—ઉપર તરફની પરંપરા. આધારવિહિન પીઠ. સંયોગ-દીક્ષા. વિયોગનો ઉપદેશ. અને દીક્ષારૂપે સંતોષનું પાન. દ્વાદશ આદિત્યોનું અવલોકન. વિવેક દ્વારા રક્ષા. કરુણા જ લીલા છે. આનંદની માળા. એકાંત ગુહામાં મુક્તાસનના સુખની સત્સંગ-ગોષ્ઠી. અકલ્પિત ભિક્ષાનું ભોજન. હંસાચાર. સર્વભૂતોમાં અંતર્વર્તી હંસ છે—એવું પ્રતિપાદન.

Verse 13

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...

(આ આચરણો/લક્ષણો છે:) ઊર્ધ્વામ્નાય—ઉચ્ચ પરંપરા; નિરાલંબ પીઠ—આધારવિહિન આસન; સંયોગ-દીક્ષા—એકત્વમાં દીક્ષા; વિયોગ-ઉપદેશ—વૈરાગ્ય/વિમુક્તિનો ઉપદેશ; દીક્ષાસંતોષનું પાન; દ્વાદશ આદિત્યોનું અવલોકન; વિવેકની રક્ષા; કરુણા જ લીલા; આનંદની માળા; એકાંત ગુહામાં મુક્તાસનમાં સુખસભા; અકલ્પિત ભિક્ષા ગ્રહણ કરનાર; હંસાચાર; અને સર્વભૂતોમાં અંતર્વર્તી હંસ છે—એવું પ્રતિપાદન.

Verse 14

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...

(આ આચરણો/લક્ષણો છે:) ઊર્ધ્વામ્નાય—ઉચ્ચ પરંપરા; નિરાલંબ પીઠ—આધારવિહિન આસન; સંયોગ-દીક્ષા—એકત્વમાં દીક્ષા; વિયોગ-ઉપદેશ—વૈરાગ્યનો ઉપદેશ; દીક્ષાસંતોષનું પાન; દ્વાદશ આદિત્યોનું અવલોકન; વિવેકની રક્ષા; કરુણા જ લીલા; આનંદની માળા; એકાંત ગુહામાં મુક્તાસનમાં સુખસભા; અકલ્પિત ભિક્ષા ગ્રહણ કરનાર; હંસાચાર; અને સર્વભૂતોમાં અંતર્વર્તી હંસ છે—એવું પ્રતિપાદન.

Verse 15

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...

(આ આચરણો/લક્ષણો છે:) ઊર્ધ્વામ્નાય—ઉચ્ચ પરંપરા; નિરાલંબ પીઠ—આધારવિહિન આસન; સંયોગ-દીક્ષા—એકત્વમાં દીક્ષા; વિયોગ-ઉપદેશ—વૈરાગ્ય/વિમુક્તિનો ઉપદેશ; દીક્ષાસંતોષનું પાન; દ્વાદશ આદિત્યોનું અવલોકન; વિવેક દ્વારા રક્ષા; કરુણા જ લીલા; આનંદની માળા; એકાંત ગુહામાં મુક્તાસનમાં સુખસભા; અકૃતક/અકલ્પિત ભિક્ષા ભોજન કરનાર; હંસાચાર; અને સર્વભૂતોમાં અંતર્વર્તી હંસ છે—એવું પ્રતિપાદન.

Verse 16

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...

[તેના લક્ષણો:] ઊર્ધ્વ આમ્નાય (ઉપરની પરંપરા); નિરાલંબ પીઠ (આધારવિહિન આસન); સંયોગ-દીક્ષા; વિયોગ/વૈરાગ્યનો ઉપદેશ; દીક્ષા-રૂપ સંતોષનું પાન; દ્વાદશ આદિત્યોનું અવલોકન; વિવેકની રક્ષા; કરુણા જ લીલા; આનંદની માળા; એકાંત ગુહામાં મુક્તાસનના સુખની ગોષ્ઠી; અકલ્પિત ભિક્ષા પર જીવતો; હંસાચાર; અને સર્વભૂતોમાં અંતર્વર્તી હંસ છે—એવો પ્રતિપાદન.

Verse 17

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...

ઊર્ધ્વ આમ્નાય; નિરાલંબ પીઠ; સંયોગ-દીક્ષા; વિયોગ/વૈરાગ્યનો ઉપદેશ; દીક્ષા-રૂપ સંતોષનું પાન; દ્વાદશ આદિત્યોનું ધ્યાન; વિવેકનું સંરક્ષણ; કરુણા જ ક્રીડા; આનંદમાળા; એકાંત ગુહામાં મુક્તાસનના આનંદની ગોષ્ઠી; અકલ્પિત ભિક્ષા પર નિર્વાહ; હંસાચાર; અને સર્વભૂતોમાં અંતર્વર્તી હંસ છે—એવું સ્થાપન.

Verse 18

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...

ઊર્ધ્વ પરંપરા; નિરાલંબ આસન; સંયોગ-દીક્ષા; વૈરાગ્યનો ઉપદેશ; દીક્ષા-રૂપ સંતોષનું પાન; દ્વાદશ આદિત્યોનું અવલોકન; વિવેકનું રક્ષણ; કરુણા જ ક્રીડા; આનંદની માળા; એકાંત ગુહામાં મુક્તાસનના આનંદની ગોષ્ઠી; અકૃતક ભિક્ષા પર નિર્વાહ; હંસાચાર; સર્વભૂતોમાં અંતર્વર્તી હંસ છે—એવો નિશ્ચય.

Verse 19

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशावदित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभ...

ઊર્ધ્વ આમ્નાય આ છે: આધારવિહિન પીઠ; સંયોગની દીક્ષા; વિયોગ (વૈરાગ્ય)નો ઉપદેશ; દીક્ષાજન્ય સંતોષનું પાન; બારરૂપ આદિત્યનું અવલોકન; વિવેકની રક્ષા; કરુણા જ લીલા; આનંદની માળા; એકાંત ગુહામાં મુક્તાસનના સુખની સત્સંગ-ગોષ્ઠી; અકલ્પિત ભિક્ષા ગ્રહણ કરનાર; હંસાચાર; અને સર્વભૂતોમાં અંતર્વર્તી હંસ છે—એવો પ્રતિપાદન સિદ્ધાંત.

Verse 20

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशावदित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभ...

ઊર્ધ્વ આમ્નાય આ છે: આધારવિહિન પીઠ; સંયોગની દીક્ષા; વિયોગ (વૈરાગ્ય)નો ઉપદેશ; દીક્ષાજન્ય સંતોષનું પાન; બારરૂપ આદિત્યનું અવલોકન; વિવેકની રક્ષા; કરુણા જ લીલા; આનંદની માળા; એકાંત ગુહામાં મુક્તાસનના સુખની સત્સંગ-ગોષ્ઠી; અકલ્પિત ભિક્ષા ગ્રહણ કરનાર; હંસાચાર; અને સર્વભૂતોમાં અંતર્વર્તી હંસ છે—એવો પ્રતિપાદન સિદ્ધાંત.

Verse 21

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशावदित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभ...

ઊર્ધ્વ આમ્નાય આ છે: આધારવિહિન પીઠ; સંયોગની દીક્ષા; વિયોગ (વૈરાગ્ય)નો ઉપદેશ; દીક્ષાજન્ય સંતોષનું પાન; બારરૂપ આદિત્યનું અવલોકન; વિવેકની રક્ષા; કરુણા જ લીલા; આનંદની માળા; એકાંત ગુહામાં મુક્તાસનના સુખની સત્સંગ-ગોષ્ઠી; અકલ્પિત ભિક્ષા ગ્રહણ કરનાર; હંસાચાર; અને સર્વભૂતોમાં અંતર્વર્તી હંસ છે—એવો પ્રતિપાદન સિદ્ધાંત.

Verse 22

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...

ઊર્ધ્વ આમ્નાય (ઉપરમુખી પરંપરા); નિરાલંબ પીઠ (આધારવિહિન આસન); સંયોગ-દીક્ષા; વિયોગ/વૈરાગ્યનો ઉપદેશ; દીક્ષા-રૂપ સંતોષનું પાન; દ્વાદશ આદિત્યોનું અવલોકન; વિવેકની રક્ષા; કરુણાજ એકમાત્ર લીલા; આનંદની માળા; એકાંત ગુહામાં મુક્ત આસનના સુખની સત્સંગ-ગોષ્ઠી; અકલ્પિત ભિક્ષા ગ્રહણ કરનાર; હંસાચાર; સર્વભૂતોના અંતરમાં હંસ નિવાસ કરે છે—એવું પ્રતિપાદન.

Verse 23

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...

ઊર્ધ્વ આમ્નાય; નિરાલંબ પીઠ; સંયોગ-દીક્ષા; વિયોગ/વૈરાગ્યનો ઉપદેશ; દીક્ષા-રૂપ સંતોષનું પાન; દ્વાદશ આદિત્યોનું અવલોકન; વિવેકની રક્ષા; કરુણાજ લીલા; આનંદમાળા; એકાંત ગુહામાં મુક્ત આસનના સુખની ગોષ્ઠી; અકલ્પિત ભિક્ષા ભોજન કરનાર; હંસાચાર; સર્વભૂતોના અંતરમાં હંસ વસે છે—એવું પ્રતિપાદન.

Verse 24

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभू...

ઊર્ધ્વ આમ્નાય—ઉપરમુખી જ્ઞાનપરંપરા; નિરાલંબ પીઠ—આધારવિહિન સ્થિરતા; સંયોગ-દીક્ષા; વિયોગ/વૈરાગ્યનો ઉપદેશ; દીક્ષા-રૂપ સંતોષનું પાન; દ્વાદશ આદિત્યોનું ધ્યાન; વિવેકની રક્ષા; કરુણાજ પરમ લીલા; આનંદની માળા; એકાંત ગુહામાં મુક્ત આસનના સુખની ગોષ્ઠી; અકલ્પિત ભિક્ષા ગ્રહણ કરનાર; હંસાચાર; સર્વભૂતોના અંતરમાં હંસ નિવાસ કરે છે—એવું પ્રતિપાદન.

Verse 25

धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...

ધૈર્ય જ કન્થા છે; ઉદાસીન વૈરાગ્ય જ કૌપીન છે; વિવેક જ દંડ છે. બ્રહ્માવલોકન જ યોગપટ્ટ છે; શ્રી (સમૃદ્ધિ) જ પાદુકા છે. પરમની ઇચ્છા મુજબ જ ચરણ (ચાલવું) છે. કુંડલિનીનું સંયમન જ બંધ છે. પરમ અપવાદ/નિંદાથી મુક્ત એવો જીવન્મુક્ત છે. શિવયોગની નિદ્રા છે અને ખેચરી મુદ્રા છે. તે પરમાનંદી છે, ત્રિગુણાતીત છે; વિવેકથી પ્રાપ્ત, મન-વાણીથી અગોચર. ઉત્પન્ન થયેલું જગત અનિત્ય છે—સ્વપ્નજગત, વાદળમાં દેખાતા ગજ વગેરે સમાન. તેમ જ દેહાદિ સંઘાત મોહગુણોના જાળથી ગૂંથાયેલો, રજ્જુ-સર્પની જેમ કલ્પિત છે. લક્ષ્ય તે છે જેને ‘વિષ્ણુ’, ‘વિદ્યા’ વગેરે સૈંકડો નામોથી સૂચવાય છે. અંકુશ માર્ગ છે. ‘શૂન્ય’ સંકેત નથી. પરમેશ્વરની સત્તા જ પરમ તત્ત્વ છે. સત્ય અને સિદ્ધ યોગ જ મઠ છે. અમર પદ તેનું સ્વરૂપ છે. આદિબ્રહ્મની સ્વસંવિત્. અજપા જ ગાયત્રી છે. વિકારા-દંડનું ધ્યાન કરવું જોઈએ.

Verse 26

धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...

ધૈર્ય જ કન્થા છે; ઉદાસીન વૈરાગ્ય જ કૌપીન છે; વિવેક જ દંડ છે. બ્રહ્માવલોકન જ યોગપટ્ટ છે; શ્રી (સમૃદ્ધિ) જ પાદુકા છે. પરમની ઇચ્છા મુજબ જ ચરણ (ચાલવું) છે. કુંડલિનીનું સંયમન જ બંધ છે. પરમ અપવાદ/નિંદાથી મુક્ત એવો જીવન્મુક્ત છે. શિવયોગની નિદ્રા છે અને ખેચરી મુદ્રા છે. તે પરમાનંદી છે, ત્રિગુણાતીત છે; વિવેકથી પ્રાપ્ત, મન-વાણીથી અગોચર. ઉત્પન્ન થયેલું જગત અનિત્ય છે—સ્વપ્નજગત, વાદળમાં દેખાતા ગજ વગેરે સમાન. તેમ જ દેહાદિ સંઘાત મોહગુણોના જાળથી ગૂંથાયેલો, રજ્જુ-સર્પની જેમ કલ્પિત છે. લક્ષ્ય તે છે જેને ‘વિષ્ણુ’, ‘વિદ્યા’ વગેરે સૈંકડો નામોથી સૂચવાય છે. અંકુશ માર્ગ છે. ‘શૂન્ય’ સંકેત નથી. પરમેશ્વરની સત્તા જ પરમ તત્ત્વ છે. સત્ય અને સિદ્ધ યોગ જ મઠ છે. અમર પદ તેનું સ્વરૂપ છે. આદિબ્રહ્મની સ્વસંવિત્. અજપા જ ગાયત્રી છે. વિકારા-દંડનું ધ્યાન કરવું જોઈએ.

Verse 27

धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...

ધૈર્ય જ કન્થા છે; ઉદાસીન વૈરાગ્ય જ કૌપીન છે; વિવેક જ દંડ છે. બ્રહ્માવલોકન જ યોગપટ્ટ છે; શ્રી (સમૃદ્ધિ) જ પાદુકા છે. પરમની ઇચ્છા મુજબ જ ચરણ (ચાલવું) છે. કુંડલિનીનું સંયમન જ બંધ છે. પરમ અપવાદ/નિંદાથી મુક્ત એવો જીવન્મુક્ત છે. શિવયોગની નિદ્રા છે અને ખેચરી મુદ્રા છે. તે પરમાનંદી છે, ત્રિગુણાતીત છે; વિવેકથી પ્રાપ્ત, મન-વાણીથી અગોચર. ઉત્પન્ન થયેલું જગત અનિત્ય છે—સ્વપ્નજગત, વાદળમાં દેખાતા ગજ વગેરે સમાન. તેમ જ દેહાદિ સંઘાત મોહગુણોના જાળથી ગૂંથાયેલો, રજ્જુ-સર્પની જેમ કલ્પિત છે. લક્ષ્ય તે છે જેને ‘વિષ્ણુ’, ‘વિદ્યા’ વગેરે સૈંકડો નામોથી સૂચવાય છે. અંકુશ માર્ગ છે. ‘શૂન્ય’ સંકેત નથી. પરમેશ્વરની સત્તા જ પરમ તત્ત્વ છે. સત્ય અને સિદ્ધ યોગ જ મઠ છે. અમર પદ તેનું સ્વરૂપ છે. આદિબ્રહ્મની સ્વસંવિત્. અજપા જ ગાયત્રી છે. વિકારા-દંડનું ધ્યાન કરવું જોઈએ.

Verse 28

धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...

ધૈર્ય જ ચોગો છે; ઉદાસીનતા કૌપીન છે; વિવેક દંડ છે; બ્રહ્મદર્શનનો યોગ પટ્ટો છે; શ્રી (સમૃદ્ધિ) પાદુકા છે; પરમની ઇચ્છા મુજબનું આચરણ જ ચરણ છે; કુંડલિનીનું બંધન (સંયમ) જ નિયમ છે. નિંદા અને પ્રતિનિંદાથી મુક્ત એવો જીવન્મુક્ત છે. શિવયોગની નિદ્રા છે અને ખેચરીમુદ્રા પણ છે. પરમાનંદમાં સ્થિત, ત્રિગુણાતીત—વિવેકથી પ્રાપ્ત, મન-વાણીથી અગોચર. ઉત્પન્ન જગત અનિત્ય છે—સ્વપ્નજગત સમાન, મેઘગજ વગેરે સમાન. તેમ જ દેહાદિ સંઘાત મોહગુણોના જાળથી ગૂંથાયેલો, રજ્જુ-સર્પની જેમ કલ્પિત છે. લક્ષ્ય તે છે જે ‘વિષ્ણુ’, ‘વિદ્યા’ વગેરે શતનામોથી સૂચિત થાય છે. અંકુશ માર્ગ છે; ‘શૂન્ય’ સંકેત નથી. પરમેશ્વરની સત્તા જ પરમ વાસ્તવિકતા છે. સત્ય અને સિદ્ધિનો યોગ જ મઠ છે. અમર પદ તેનું સ્વરૂપ છે—આદિબ્રહ્મની સ્વપ્રકાશ સ્વસંવિત્. અજપા જ ગાયત્રી છે. વિકારનિવર્તક દંડનું ધ્યાન કરવું.

Verse 29

धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...

ધૈર્ય જ ચોગો છે; ઉદાસીનતા કૌપીન છે; વિવેક દંડ છે; બ્રહ્મદર્શનનો યોગ પટ્ટો છે; શ્રી (સમૃદ્ધિ) પાદુકા છે; પરમની ઇચ્છા મુજબનું આચરણ જ ચરણ છે; કુંડલિનીનું બંધન (સંયમ) જ નિયમ છે. નિંદા અને પ્રતિનિંદાથી મુક્ત એવો જીવન્મુક્ત છે. શિવયોગની નિદ્રા છે અને ખેચરીમુદ્રા પણ છે. પરમાનંદમાં સ્થિત, ત્રિગુણાતીત—વિવેકથી પ્રાપ્ત, મન-વાણીથી અગોચર. ઉત્પન્ન જગત અનિત્ય છે—સ્વપ્નજગત સમાન, મેઘગજ વગેરે સમાન. તેમ જ દેહાદિ સંઘાત મોહગુણોના જાળથી ગૂંથાયેલો, રજ્જુ-સર્પની જેમ કલ્પિત છે. લક્ષ્ય તે છે જે ‘વિષ્ણુ’, ‘વિદ્યા’ વગેરે શતનામોથી સૂચિત થાય છે. અંકુશ માર્ગ છે; ‘શૂન્ય’ સંકેત નથી. પરમેશ્વરની સત્તા જ પરમ વાસ્તવિકતા છે. સત્ય અને સિદ્ધિનો યોગ જ મઠ છે. અમર પદ તેનું સ્વરૂપ છે—આદિબ્રહ્મની સ્વપ્રકાશ સ્વસંવિત્. અજપા જ ગાયત્રી છે. વિકારનિવર્તક દંડનું ધ્યાન કરવું.

Verse 30

धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...

ધૈર્ય જ ચોગો છે; ઉદાસીનતા કૌપીન છે; વિવેક દંડ છે; બ્રહ્મદર્શનનો યોગ પટ્ટો છે; શ્રી (સમૃદ્ધિ) પાદુકા છે; પરમની ઇચ્છા મુજબનું આચરણ જ ચરણ છે; કુંડલિનીનું બંધન (સંયમ) જ નિયમ છે. નિંદા અને પ્રતિનિંદાથી મુક્ત એવો જીવન્મુક્ત છે. શિવયોગની નિદ્રા છે અને ખેચરીમુદ્રા પણ છે. પરમાનંદમાં સ્થિત, ત્રિગુણાતીત—વિવેકથી પ્રાપ્ત, મન-વાણીથી અગોચર. ઉત્પન્ન જગત અનિત્ય છે—સ્વપ્નજગત સમાન, મેઘગજ વગેરે સમાન. તેમ જ દેહાદિ સંઘાત મોહગુણોના જાળથી ગૂંથાયેલો, રજ્જુ-સર્પની જેમ કલ્પિત છે. લક્ષ્ય તે છે જે ‘વિષ્ણુ’, ‘વિદ્યા’ વગેરે શતનામોથી સૂચિત થાય છે. અંકુશ માર્ગ છે; ‘શૂન્ય’ સંકેત નથી. પરમેશ્વરની સત્તા જ પરમ વાસ્તવિકતા છે. સત્ય અને સિદ્ધિનો યોગ જ મઠ છે. અમર પદ તેનું સ્વરૂપ છે—આદિબ્રહ્મની સ્વપ્રકાશ સ્વસંવિત્. અજપા જ ગાયત્રી છે. વિકારનિવર્તક દંડનું ધ્યાન કરવું.

Verse 31

धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...

ધૈર્ય જ કન્થા છે; ઉદાસીનતા જ કૌપીન છે; વિચાર જ દંડ છે. બ્રહ્મદર્શન જ યોગપટ્ટ છે; શ્રી (લક્ષ્મી) જ પાદુકા છે. પરમની ઇચ્છા મુજબ જ આચરણ છે. કુણ્ડલિનીનું બંધન (ઉત્થાન-નિગ્રહ) જ બંધ છે. પરનિંદાથી મુક્ત એવો જીવન્મુક્ત છે. શિવયોગની નિદ્રા છે અને ખેચરીમુદ્રા પણ છે. તે પરમાનંદી છે, ત્રિગુણાતીત; વિવેકથી પ્રાપ્ત, મન-વાણીથી અગોચર. ઉત્પન્ન થયેલું જગત અનિત્ય છે—સ્વપ્નજગત સમાન, મેઘગજ વગેરે સમાન. તેમ જ દેહાદિ સંઘાત મોહગુણજાળથી ગૂંથાયેલો, રજ્જુમાં સર્પની જેમ કલ્પિત છે. ‘વિષ્ણુ’, ‘વિદ્યા’ વગેરે સૈંકડો નામોથી સૂચિત તે જ લક્ષ્ય છે. માર્ગ જ અંકુશ છે; શૂન્યતા સંકેત નથી. પરમેશ્વરની સત્તા જ પરમ તત્ત્વ છે. સત્ય અને સિદ્ધ યોગ જ મઠ છે. તેનું સ્વરૂપ અમરપદ છે. આદિબ્રહ્મની સ્વસંવિત્ (આત્મચેતના) જ છે. અજપા જ ગાયત્રી છે. વિકારનો દંડ ધ્યાનમાં રાખવો—તેને અતિક્રમવા માટે.

Verse 32

धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...

ધૈર્ય જ કન્થા છે; ઉદાસીનતા જ કૌપીન છે; વિચાર જ દંડ છે. બ્રહ્મદર્શન જ યોગપટ્ટ છે; શ્રી (લક્ષ્મી) જ પાદુકા છે. પરમની ઇચ્છા મુજબ જ આચરણ છે. કુણ્ડલિનીનું બંધન (ઉત્થાન-નિગ્રહ) જ બંધ છે. પરનિંદાથી મુક્ત એવો જીવન્મુક્ત છે. શિવયોગની નિદ્રા છે અને ખેચરીમુદ્રા પણ છે. તે પરમાનંદી છે, ત્રિગુણાતીત; વિવેકથી પ્રાપ્ત, મન-વાણીથી અગોચર. ઉત્પન્ન થયેલું જગત અનિત્ય છે—સ્વપ્નજગત સમાન, મેઘગજ વગેરે સમાન. તેમ જ દેહાદિ સંઘાત મોહગુણજાળથી ગૂંથાયેલો, રજ્જુમાં સર્પની જેમ કલ્પિત છે. ‘વિષ્ણુ’, ‘વિદ્યા’ વગેરે સૈંકડો નામોથી સૂચિત તે જ લક્ષ્ય છે. માર્ગ જ અંકુશ છે; શૂન્યતા સંકેત નથી. પરમેશ્વરની સત્તા જ પરમ તત્ત્વ છે. સત્ય અને સિદ્ધ યોગ જ મઠ છે. તેનું સ્વરૂપ અમરપદ છે. આદિબ્રહ્મની સ્વસંવિત્ (આત્મચેતના) જ છે. અજપા જ ગાયત્રી છે. વિકારનો દંડ ધ્યાનમાં રાખવો—તેને અતિક્રમવા માટે.

Verse 33

धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...

ધૈર્ય જ કન્થા છે; ઉદાસીનતા જ કૌપીન છે; વિચાર જ દંડ છે. બ્રહ્મદર્શન જ યોગપટ્ટ છે; શ્રી (લક્ષ્મી) જ પાદુકા છે. પરમની ઇચ્છા મુજબ જ આચરણ છે. કુણ્ડલિનીનું બંધન (ઉત્થાન-નિગ્રહ) જ બંધ છે. પરનિંદાથી મુક્ત એવો જીવન્મુક્ત છે. શિવયોગની નિદ્રા છે અને ખેચરીમુદ્રા પણ છે. તે પરમાનંદી છે, ત્રિગુણાતીત; વિવેકથી પ્રાપ્ત, મન-વાણીથી અગોચર. ઉત્પન્ન થયેલું જગત અનિત્ય છે—સ્વપ્નજગત સમાન, મેઘગજ વગેરે સમાન. તેમ જ દેહાદિ સંઘાત મોહગુણજાળથી ગૂંથાયેલો, રજ્જુમાં સર્પની જેમ કલ્પિત છે. ‘વિષ્ણુ’, ‘વિદ્યા’ વગેરે સૈંકડો નામોથી સૂચિત તે જ લક્ષ્ય છે. માર્ગ જ અંકુશ છે; શૂન્યતા સંકેત નથી. પરમેશ્વરની સત્તા જ પરમ તત્ત્વ છે. સત્ય અને સિદ્ધ યોગ જ મઠ છે. તેનું સ્વરૂપ અમરપદ છે. આદિબ્રહ્મની સ્વસંવિત્ (આત્મચેતના) જ છે. અજપા જ ગાયત્રી છે. વિકારનો દંડ ધ્યાનમાં રાખવો—તેને અતિક્રમવા માટે.

Verse 34

धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...

ધૈર્ય જ ચોગો છે; ઉદાસીનતા જ કૌપીન છે; વિચાર જ દંડ છે; બ્રહ્મદર્શન જ યોગપટ્ટો છે; શ્રી (સમૃદ્ધિ) જ પાદુકા છે; પરમ ઇચ્છા મુજબનું આચરણ જ ચરણ છે; કુણ્ડલિનીનું બંધન (નિયંત્રણ) જ સંયમ છે. પરમ અપવાદ/નિંદાથી મુક્ત એવો જીવન્મુક્ત થાય છે. શિવયોગની નિદ્રા છે અને ખેચરીમુદ્રા પણ છે. તે પરમાનંદી છે, ત્રિગુણાતીત છે—વિવેકથી પ્રાપ્ત, મન અને વાણીની ગોચરતા બહાર. ઉત્પન્ન થયેલું જગત અનિત્ય છે—સ્વપ્નજગત સમાન, મેઘગજ વગેરે સમાન. તેમ જ દેહાદિ સંઘાત, મોહગુણોના જાળથી વણાયેલો, દોરીમાં સાપની જેમ કલ્પિત છે. ‘વિષ્ણુ’, ‘વિદ્યા’ વગેરે સૈંકડો નામોથી સૂચિત જે પરમ લક્ષ્ય છે તે જ ધ્યેય છે. અંકુશ માર્ગ છે; શૂન્ય સંકેત નથી. પરમેશ્વરની સત્તા જ પરમ વાસ્તવિકતા છે. સત્ય અને સિદ્ધ યોગ જ મઠ છે. તેનું સ્વરૂપ જ અમરપદ છે. તે આદિબ્રહ્મની સ્વસંવિત્ (આત્મચેતના) છે. અજપા જ ગાયત્રી છે. વિકારોને દંડિત કરતો/પરિવર્તનનો દંડ ધ્યેયરૂપે ધ્યાનમાં રાખવો.

Verse 35

धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...

ધૈર્ય જ ચોગો છે; ઉદાસીનતા જ કૌપીન છે; વિચાર જ દંડ છે; બ્રહ્મદર્શન જ યોગપટ્ટો છે; શ્રી (સમૃદ્ધિ) જ પાદુકા છે; પરમ ઇચ્છા મુજબનું આચરણ જ ચરણ છે; કુણ્ડલિનીનું બંધન (નિયંત્રણ) જ સંયમ છે. પરમ અપવાદ/નિંદાથી મુક્ત એવો જીવન્મુક્ત થાય છે. શિવયોગની નિદ્રા છે અને ખેચરીમુદ્રા પણ છે. તે પરમાનંદી છે, ત્રિગુણાતીત છે—વિવેકથી પ્રાપ્ત, મન અને વાણીની ગોચરતા બહાર. ઉત્પન્ન થયેલું જગત અનિત્ય છે—સ્વપ્નજગત સમાન, મેઘગજ વગેરે સમાન. તેમ જ દેહાદિ સંઘાત, મોહગુણોના જાળથી વણાયેલો, દોરીમાં સાપની જેમ કલ્પિત છે. ‘વિષ્ણુ’, ‘વિદ્યા’ વગેરે સૈંકડો નામોથી સૂચિત જે પરમ લક્ષ્ય છે તે જ ધ્યેય છે. અંકુશ માર્ગ છે; શૂન્ય સંકેત નથી. પરમેશ્વરની સત્તા જ પરમ વાસ્તવિકતા છે. સત્ય અને સિદ્ધ યોગ જ મઠ છે. તેનું સ્વરૂપ જ અમરપદ છે. તે આદિબ્રહ્મની સ્વસંવિત્ (આત્મચેતના) છે. અજપા જ ગાયત્રી છે. વિકારોને દંડિત કરતો/પરિવર્તનનો દંડ ધ્યેયરૂપે ધ્યાનમાં રાખવો.

Verse 36

धैर्यकन्था। उदासीनकौपीनम्। विचारदण्डः। ब्रह्मावलोकयोगपट्टः। श्रियां पादुका। परेच्छाचरणम्। कुण्डलिनीबन्धः। परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः। शिवयोगनिद्रा च। खेचरीमुद्रा च। परमानन्दी। निर्गतगुणत्रयम्। विवेकलभ्...

ધૈર્ય જ ચોગો છે; ઉદાસીનતા જ કૌપીન છે; વિચાર જ દંડ છે; બ્રહ્મદર્શન જ યોગપટ્ટો છે; શ્રી (સમૃદ્ધિ) જ પાદુકા છે; પરમ ઇચ્છા મુજબનું આચરણ જ ચરણ છે; કુણ્ડલિનીનું બંધન (નિયંત્રણ) જ સંયમ છે. પરમ અપવાદ/નિંદાથી મુક્ત એવો જીવન્મુક્ત થાય છે. શિવયોગની નિદ્રા છે અને ખેચરીમુદ્રા પણ છે. તે પરમાનંદી છે, ત્રિગુણાતીત છે—વિવેકથી પ્રાપ્ત, મન અને વાણીની ગોચરતા બહાર. ઉત્પન્ન થયેલું જગત અનિત્ય છે—સ્વપ્નજગત સમાન, મેઘગજ વગેરે સમાન. તેમ જ દેહાદિ સંઘાત, મોહગુણોના જાળથી વણાયેલો, દોરીમાં સાપની જેમ કલ્પિત છે. ‘વિષ્ણુ’, ‘વિદ્યા’ વગેરે સૈંકડો નામોથી સૂચિત જે પરમ લક્ષ્ય છે તે જ ધ્યેય છે. અંકુશ માર્ગ છે; શૂન્ય સંકેત નથી. પરમેશ્વરની સત્તા જ પરમ વાસ્તવિકતા છે. સત્ય અને સિદ્ધ યોગ જ મઠ છે. તેનું સ્વરૂપ જ અમરપદ છે. તે આદિબ્રહ્મની સ્વસંવિત્ (આત્મચેતના) છે. અજપા જ ગાયત્રી છે. વિકારોને દંડિત કરતો/પરિવર્તનનો દંડ ધ્યેયરૂપે ધ્યાનમાં રાખવો.

Verse 37

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...

મનને નિરોધે એવી કન્થા. યોગ દ્વારા સદૈવ આનંદસ્વરૂપનું દર્શન. આનંદની ભિક્ષા પર જીવતો સાધક. મહાશ્મશાનમાં પણ આનંદવનમાં નિવાસ. એકાંત સ્થાન. આનંદમઠ. ઉન્મની અવસ્થા (મનાતીતતા). શારદા—જ્ઞાનશક્તિની ચેષ્ટા. ઉન્મનીની ગતિ. નિર્મળ દેહ. આધારવિહિન આસન. અમૃતતરંગ સમાન આનંદક્રિયા. પાંડુર (શુદ્ધ) ગગન. મહાસિદ્ધાંત. શમ-દમ આદિ દિવ્યશક્તિઓના આચરણમાં ક્ષેત્ર-પાત્રની કુશળતા. પરા-અપરનો સંયોગ. તારક ઉપદેશો. દેવતા અદ્વૈત, સદાનંદ છે.

Verse 38

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...

મનને નિરોધે એવી કન્થા. યોગ દ્વારા સદૈવ આનંદસ્વરૂપનું દર્શન. આનંદની ભિક્ષા પર જીવતો સાધક. મહાશ્મશાનમાં પણ આનંદવનમાં નિવાસ. એકાંત સ્થાન. આનંદમઠ. ઉન્મની અવસ્થા (મનાતીતતા). શારદા—જ્ઞાનશક્તિની ચેષ્ટા. ઉન્મનીની ગતિ. નિર્મળ દેહ. આધારવિહિન આસન. અમૃતતરંગ સમાન આનંદક્રિયા. પાંડુર (શુદ્ધ) ગગન. મહાસિદ્ધાંત. શમ-દમ આદિ દિવ્યશક્તિઓના આચરણમાં ક્ષેત્ર-પાત્રની કુશળતા. પરા-અપરનો સંયોગ. તારક ઉપદેશો. દેવતા અદ્વૈત, સદાનંદ છે.

Verse 39

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...

મનને નિરોધે એવી કન્થા. યોગ દ્વારા સદૈવ આનંદસ્વરૂપનું દર્શન. આનંદની ભિક્ષા પર જીવતો સાધક. મહાશ્મશાનમાં પણ આનંદવનમાં નિવાસ. એકાંત સ્થાન. આનંદમઠ. ઉન્મની અવસ્થા (મનાતીતતા). શારદા—જ્ઞાનશક્તિની ચેષ્ટા. ઉન્મનીની ગતિ. નિર્મળ દેહ. આધારવિહિન આસન. અમૃતતરંગ સમાન આનંદક્રિયા. પાંડુર (શુદ્ધ) ગગન. મહાસિદ્ધાંત. શમ-દમ આદિ દિવ્યશક્તિઓના આચરણમાં ક્ષેત્ર-પાત્રની કુશળતા. પરા-અપરનો સંયોગ. તારક ઉપદેશો. દેવતા અદ્વૈત, સદાનંદ છે.

Verse 40

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...

મનને નિરોધે એવી કન્થા. યોગથી સદા-આનંદસ્વરૂપનું દર્શન. આનંદની ભિક્ષા ગ્રહણ કરનાર. મહાશ્મશાનમાં પણ આનંદવનમાં નિવાસ. એકાંત સ્થાન, આનંદમઠ. ઉન્મની અવસ્થા; શારદા-ચેષ્ટા; ઉન્મની ગતિ. નિર્મળ ગાત્ર, નિરાલંબ પીઠ. અમૃત-કલ્લોલ સમી આનંદક્રિયા. પાંડુર ગગન. મહાસિદ્ધાંત. શમ-દમ આદિ દિવ્યશક્તિઓના આચરણમાં ક્ષેત્ર-પાત્રની કુશળતા. પરા-અપરનો સંયોગ. તારક ઉપદેશ. દેવતા અદ્વૈત સદાનંદ છે.

Verse 41

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...

મનને નિરોધે એવી કન્થા. યોગથી સદા-આનંદસ્વરૂપનું દર્શન. આનંદની ભિક્ષા ગ્રહણ કરનાર. મહાશ્મશાનમાં પણ આનંદવનમાં નિવાસ. એકાંત સ્થાન, આનંદમઠ. ઉન્મની અવસ્થા; શારદા-ચેષ્ટા; ઉન્મની ગતિ. નિર્મળ ગાત્ર, નિરાલંબ પીઠ. અમૃત-કલ્લોલ સમી આનંદક્રિયા. પાંડુર ગગન. મહાસિદ્ધાંત. શમ-દમ આદિ દિવ્યશક્તિઓના આચરણમાં ક્ષેત્ર-પાત્રની કુશળતા. પરા-અપરનો સંયોગ. તારક ઉપદેશ. દેવતા અદ્વૈત સદાનંદ છે.

Verse 42

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...

મનને નિરોધે એવી કન્થા. યોગથી સદા-આનંદસ્વરૂપનું દર્શન. આનંદની ભિક્ષા ગ્રહણ કરનાર. મહાશ્મશાનમાં પણ આનંદવનમાં નિવાસ. એકાંત સ્થાન, આનંદમઠ. ઉન્મની અવસ્થા; શારદા-ચેષ્ટા; ઉન્મની ગતિ. નિર્મળ ગાત્ર, નિરાલંબ પીઠ. અમૃત-તરંગ સમી આનંદક્રિયા. પાંડુર આકાશ. મહાસિદ્ધાંત. શમ-દમ આદિ દિવ્યશક્તિઓના આચરણમાં ક્ષેત્ર-પાત્ર વિષયે કુશળતા. પરા-અપરનો સંયોગ. તારક ઉપદેશ. દેવતા અદ્વૈત સદાનંદ છે.

Verse 43

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...

મનને નિરોધતી કન્થા. યોગ દ્વારા સદા-આનંદ સ્વરૂપનું દર્શન. આનંદની ભિક્ષા પર જીવતો સાધક. મહાશ્મશાનમાં પણ આનંદવનમાં નિવાસ. એકાંત સ્થાન. આનંદમઠ. ઉન્મની અવસ્થા. શારદા દેવીની ચેષ્ટા. ઉન્મનીની ગતિ. નિર્મળ ગાત્ર. નિરાલંબ પીઠ. અમૃત-કલ્લોલોની આનંદક્રિયા. પાંડર ગગન. મહાસિદ્ધાંત. શમ-દમ આદિ દિવ્ય શક્તિઓના આચરણમાં ક્ષેત્ર-પાત્રરૂપ કુશળતા. પરા-અપરનો સંયોગ. તારક ઉપદેશ. દેવતા અદ્વૈત સદા-આનંદ છે.

Verse 44

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...

મનને નિરોધતી કન્થા. યોગ દ્વારા સદા-આનંદ સ્વરૂપનું દર્શન. આનંદની ભિક્ષા પર જીવતો સાધક. મહાશ્મશાનમાં પણ આનંદવનમાં નિવાસ. એકાંત સ્થાન. આનંદમઠ. ઉન્મની અવસ્થા. શારદા દેવીની ચેષ્ટા. ઉન્મનીની ગતિ. નિર્મળ ગાત્ર. નિરાલંબ પીઠ. અમૃત-કલ્લોલોની આનંદક્રિયા. શ્વેત ગગન. મહાસિદ્ધાંત. શમ-દમ આદિ દિવ્ય શક્તિઓના આચરણમાં ક્ષેત્ર-પાત્રરૂપ કુશળતા. પરા-અપરનો સંયોગ. તારક ઉપદેશ. દેવતા અદ્વૈત સદા-આનંદ છે.

Verse 45

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...

મનને નિરોધતી કન્થા. યોગ દ્વારા સદા-આનંદ સ્વરૂપનું દર્શન. આનંદની ભિક્ષા પર આહાર કરનાર. મહાશ્મશાનમાં પણ આનંદવનમાં નિવાસ. એકાંતતા. આનંદમઠ. ઉન્મની અવસ્થા. શારદા દેવીની ચેષ્ટા. ઉન્મનીનો માર્ગ. નિર્દોષ/નિર્મળ ગાત્ર. નિરાલંબ પીઠ. અમૃત-કલ્લોલોની આનંદક્રિયા. ફિક્કું/શ્વેત ગગન. મહાસિદ્ધાંત. શાંતિ અને સંયમથી આરંભતી દિવ્ય શક્તિઓના આચરણમાં ક્ષેત્ર-પાત્રરૂપ પાટુતા. પરા-અપરનો યોગ. તારક ઉપદેશ. દેવતા અદ્વૈત સદા-આનંદ છે.

Verse 46

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...

મનને નિરોધતી કન્થા. યોગથી સદા-આનંદ સ્વરૂપનું દર્શન. આનંદની ભિક્ષા પર જીવતો સાધક. મહાશ્મશાનમાં પણ આનંદવનમાં નિવાસ. એકાંત સ્થાન. આનંદમઠ. ઉન્મની (મનાતીત) અવસ્થા. શારદા (પ્રજ્ઞા)ની ચેષ્ટા. ઉન્મની તરફ ગતિ. નિર્મળ ગાત્ર. આધારવિહિન આસન. અમૃતતરંગોની આનંદક્રિયા. પાંડુર ગગન. મહાસિદ્ધાંત. શમ-દમ આદિ દિવ્ય શક્તિઓના આચરણમાં ક્ષેત્ર-પાત્રની કુશળતા. પરા-અપરનો સંયોગ. તારક ઉપદેશ. દેવતા અદ્વૈત સદા-આનંદ છે.

Verse 47

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...

મનને નિરોધતી કન્થા. યોગથી સદા-આનંદ સ્વરૂપનું દર્શન. આનંદની ભિક્ષા પર જીવતો સાધક. મહાશ્મશાનમાં પણ આનંદવનમાં નિવાસ. એકાંત સ્થાન. આનંદમઠ. ઉન્મની (મનાતીત) અવસ્થા. શારદા (પ્રજ્ઞા)ની ચેષ્ટા. ઉન્મની તરફ ગતિ. નિર્મળ ગાત્ર. આધારવિહિન આસન. અમૃતતરંગોની આનંદક્રિયા. પાંડુર ગગન. મહાસિદ્ધાંત. શમ-દમ આદિ દિવ્ય શક્તિઓના આચરણમાં ક્ષેત્ર-પાત્રની કુશળતા. પરા-અપરનો સંયોગ. તારક ઉપદેશ. દેવતા અદ્વૈત સદા-આનંદ છે.

Verse 48

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलान...

મનને નિરોધતી કન્થા. યોગથી સદા-આનંદ સ્વરૂપનું દર્શન. આનંદની ભિક્ષા પર જીવતો સાધક. મહાશ્મશાનમાં પણ આનંદવનમાં નિવાસ. એકાંત સ્થાન. આનંદમઠ. ઉન્મની (મનાતીત) અવસ્થા. શારદા (પ્રજ્ઞા)ની ચેષ્ટા. ઉન્મની તરફ ગતિ. નિર્મળ ગાત્ર. આધારવિહિન આસન. અમૃતતરંગોની આનંદક્રિયા. પાંડુર ગગન. મહાસિદ્ધાંત. શમ-દમ આદિ દિવ્ય શક્તિઓના આચરણમાં ક્ષેત્ર-પાત્રની કુશળતા. પરા-અપરનો સંયોગ. તારક ઉપદેશ. દેવતા અદ્વૈત સદા-આનંદ છે.

Verse 49

नियमः स्वात्मेन्द्रियनिग्रहः। भयमोहशोकक्रोधत्यागस्त्यागः। अनियामकत्वनिर्मलशक्तिः। स्वप्रकाशब्रह्मतत्त्वे शिवशक्तिसम्पुटितप्रपञ्चच्छेदनम्। तथा पत्राक्षाक्षिकमण्डलुः। भवाभावदहनम्। बिभ्रत्याकाशाधारम्। शि...

‘નિયમ’ એટલે પોતાના આત્મા અને ઇન્દ્રિયોનું સંયમન. ભય, મોહ, શોક અને ક્રોધનો ત્યાગ—એ જ ત્યાગ. બાહ્ય વિધિ-નિષેધોથી અશાસિત રહેવાની નિર્મળ શક્તિ—એ નિયમ. સ્વપ્રકાશ બ્રહ્મતત્ત્વમાં, શિવ-શક્તિથી આવૃત થઈ, પ્રપંચનું છેદન કરવું—એ નિયમ. પત્રસમાન નેત્રોના ‘આક્ષિક-મંડલ’ને જ મંડલુ માનવો. ભાવ અને અભાવનું દહન—એ નિયમ. આકાશાધારને ધારણ કરવું—એ નિયમ. યજ્ઞોપવીત શિવ છે, તુરીય સ્વરૂપ. શિખા ‘તત્’માં લીનતા. ત્યજાયેલ દંડ ચિન્મય છે. સદા રહેનાર મંડલુ અખંડ જાગૃતિરૂપ નેત્રમંડલ છે. કન્થા કર્મનું નિર્મૂલન છે. માયા, અમમતા અને અહંકારનું દહન—એ નિયમ. શ્મશાનમાં દેહ અનાહત (અસ્પર્શિત) છે. ‘સમય’ એટલે ત્રિગુણાતીત સ્વરૂપનું અનુસંધાન. ભ્રાંતિનું હરણ—એ નિયમ. કામાદિ વૃત્તિઓનું દહન—એ નિયમ. કૌપીન કાઠિન્ય અને દૃઢતા છે. ચીર-અજિનમાં નિવાસ—એ નિયમ. મંત્ર અનાહત છે; અક્રીયાથી જ આસ્વાદ્ય. સ્વેચ્છાચારરૂપ સ્વભાવ જ મોક્ષ છે—પરમ બ્રહ્મ. આચરણ નાવ સમાન છે. બ્રહ્મચર્યથી શાંતિનો સંગ્રહ; બ્રહ્મચર્યાશ્રમમાં અધ્યયન કરીને સર્વ સંવિદ્-આસક્તિનો ન્યાસ—એ સંન્યાસ. અંતે અખંડાકાર બ્રહ્મરૂપે સ્થિતિ; નિત્ય સર્વ સંશયનો નાશ.

Verse 50

नियमः स्वात्मेन्द्रियनिग्रहः। भयमोहशोकक्रोधत्यागस्त्यागः। अनियामकत्वनिर्मलशक्तिः। स्वप्रकाशब्रह्मतत्त्वे शिवशक्तिसम्पुटितप्रपञ्चच्छेदनम्। तथा पत्राक्षाक्षिकमण्डलुः। भवाभावदहनम्। बिभ्रत्याकाशाधारम्। शि...

‘નિયમ’ એટલે પોતાના આત્મા અને ઇન્દ્રિયોનું સંયમન. ભય, મોહ, શોક અને ક્રોધનો ત્યાગ—એ જ ત્યાગ. બાહ્ય વિધિ-નિષેધોથી અશાસિત રહેવાની નિર્મળ શક્તિ—એ નિયમ. સ્વપ્રકાશ બ્રહ્મતત્ત્વમાં, શિવ-શક્તિથી આવૃત થઈ, પ્રપંચનું છેદન કરવું—એ નિયમ. પત્રસમાન નેત્રોના ‘આક્ષિક-મંડલ’ને જ મંડલુ માનવો. ભાવ અને અભાવનું દહન—એ નિયમ. આકાશાધારને ધારણ કરવું—એ નિયમ. યજ્ઞોપવીત શિવ છે, તુરીય સ્વરૂપ. શિખા ‘તત્’માં લીનતા. ત્યજાયેલ દંડ ચિન્મય છે. સદા રહેનાર મંડલુ અખંડ જાગૃતિરૂપ નેત્રમંડલ છે. કન્થા કર્મનું નિર્મૂલન છે. માયા, અમમતા અને અહંકારનું દહન—એ નિયમ. શ્મશાનમાં દેહ અનાહત (અસ્પર્શિત) છે. ‘સમય’ એટલે ત્રિગુણાતીત સ્વરૂપનું અનુસંધાન. ભ્રાંતિનું હરણ—એ નિયમ. કામાદિ વૃત્તિઓનું દહન—એ નિયમ. કૌપીન કાઠિન્ય અને દૃઢતા છે. ચીર-અજિનમાં નિવાસ—એ નિયમ. મંત્ર અનાહત છે; અક્રીયાથી જ આસ્વાદ્ય. સ્વેચ્છાચારરૂપ સ્વભાવ જ મોક્ષ છે—પરમ બ્રહ્મ. આચરણ નાવ સમાન છે. બ્રહ્મચર્યથી શાંતિનો સંગ્રહ; બ્રહ્મચર્યાશ્રમમાં અધ્યયન કરીને સર્વ સંવિદ્-આસક્તિનો ન્યાસ—એ સંન્યાસ. અંતે અખંડાકાર બ્રહ્મરૂપે સ્થિતિ; નિત્ય સર્વ સંશયનો નાશ.