Rig Veda 2.3.2: Mandala 2, Sukta 3, Mantra 2
Sukta 2.3
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Narāśaṃsa (a sacrificial deity/function allied to Agni)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
नराशंसः प्रति धामान्यञ्जन्तिस्रो दिवः प्रति मह्ना स्वर्चिः । घृतप्रुषा मनसा हव्यमुन्दन्मूर्धन्यज्ञस्य समनक्तु देवान् ॥
Transliteration
narāśáṃsaḥ práti dhā́māny añjan tisró dívaḥ práti mahnā́ sv-arcíḥ | ghṛtá-pruṣā mánasā hávyam úndan mū́rdhan yajñásya sám anaktu devā́n ||
Translation
નરાશંસ મહિમાથી સ્વર્ચિઃ બની, ધામોને પ્રજ્વલિત કરતાં, ત્રિદિવ તરફ પ્રતિ તેજે. ઘૃતપ્રુષ મનથી હવ્યને ઉંડતાં, યજ્ઞના મૂર્ધા પર દેવોને અભિષિંચન/અનુલેપ કરે.
Word by Word
नराशंसःNarāśaṃsa (a divine priestly power; ‘praised by men’)
नराशंसः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/epithet)
Rootनराशंस (प्रातिपदिक; नृ-शंस ‘men-praised’)
प्रतिtowards, in response to
प्रति:
(क्रियाविशेषण/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
धामानिabodes; stations; ordinances
धामानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
अञ्जन्तिthey anoint; they smear; they adorn
अञ्जन्ति:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootअञ्ज्
तिस्रःthree (fem.)
तिस्रः:
कर्तृ
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
दिवःof heaven; of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक ‘heaven, sky’)
प्रतिtowards
प्रति:
(क्रियाविशेषण/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
मह्नाby greatness; with might
मह्ना:
करण
TypeNoun
Rootमघन्/मह्न् (प्रातिपदिक ‘might, greatness’)
स्वर्चिःradiant; of good splendor
स्वर्चिः:
कर्तृ (नराशंसस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्वर्चिस् (प्रातिपदिक; सु-र्चिस् ‘good-rayed, radiant’)
घृतप्रुषाwith ghee-sprinkling (stream); by ghee-drops
घृतप्रुषा:
करण
TypeAdjective
Rootघृत-प्रुष् (समासप्रातिपदिक; ‘ghee-sprinkling’)
मनसाwith mind; by intention
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
हव्यम्the oblation; the offering
हव्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक; ‘oblation, what is to be offered’)
उन्दन्pouring; wetting; streaming
उन्दन्:
कर्तृ (नराशंसः/स्वर्चिः)
TypeVerb (participle)
Rootउन्द्
मूर्धन्the head; the summit
मूर्धन्:
कर्म
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
सम्together; completely
सम्:
(क्रियाविशेषण; उपसर्गः)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अनक्तुmay he anoint; may he smear/adorn
अनक्तु:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootअञ्ज् (सम्+अञ्ज्) → अनक्ति
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
