HomeRig VedaMandala 2Sukta 3Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 2.3

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Narāśaṃsa (a sacrificial deity/function allied to Agni)
Chandas: Triṣṭubh

नराशंसः प्रति धामान्यञ्जन्तिस्रो दिवः प्रति मह्ना स्वर्चिः । घृतप्रुषा मनसा हव्यमुन्दन्मूर्धन्यज्ञस्य समनक्तु देवान् ॥

नरा॒शंस॒: प्रति॒ धामा॑न्य॒ञ्जन्ति॒स्रो दिव॒: प्रति॑ म॒ह्ना स्व॒र्चिः । घृ॒त॒प्रुषा॒ मन॑सा ह॒व्यमु॒न्दन्मू॒र्धन्य॒ज्ञस्य॒ सम॑नक्तु दे॒वान् ॥

narāśáṃsaḥ práti dhā́māny añjan tisró dívaḥ práti mahnā́ sv-arcíḥ | ghṛtá-pruṣā mánasā hávyam úndan mū́rdhan yajñásya sám anaktu devā́n ||

Let Narāśaṃsa, kindling the stations, shine with his own flame toward the three heavens in his greatness. Pouring the offering with a mind that drips with clarified light, may he anoint the gods upon the head of the sacrifice.

नरा॒शंसः॑ । प्रति॑ । धामा॑नि । अ॒ञ्जन् । ति॒स्रः । दिवः॑ । प्रति॑ । म॒ह्ना । सु॒ऽअ॒र्चिः । घृ॒त॒ऽप्रुषा॑ । मन॑सा । ह॒व्यम् । उ॒न्दन् । मू॒र्धन् । य॒ज्ञस्य॑ । सम् । अ॒न॒क्तु॒ । दे॒वान् ॥नराशंसः । प्रति । धामानि । अञ्जन् । तिस्रः । दिवः । प्रति । मह्ना । सुअर्चिः । घृतप्रुषा । मनसा । हव्यम् । उन्दन् । मूर्धन् । यज्ञस्य । सम् । अनक्तु । देवान् ॥narāśaṃsaḥ | prati | dhāmāni | añjan | tisraḥ | divaḥ | prati | mahnā | su-arci ḥ | ghṛta-pruṣā | manasā | havyam | undan | mūrdhan | yajñasya | sam | anaktu | devān

नराशंसःNarāśaṃsa (a divine priestly power; ‘praised by men’)
नराशंसः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/epithet)
Rootनराशंस (प्रातिपदिक; नृ-शंस ‘men-praised’)
प्रतिtowards, in response to
प्रति:
(क्रियाविशेषण/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
धामानिabodes; stations; ordinances
धामानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
अञ्जन्तिthey anoint; they smear; they adorn
अञ्जन्ति:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootअञ्ज्
तिस्रःthree (fem.)
तिस्रः:
कर्तृ
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
दिवःof heaven; of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक ‘heaven, sky’)
प्रतिtowards
प्रति:
(क्रियाविशेषण/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
मह्नाby greatness; with might
मह्ना:
करण
TypeNoun
Rootमघन्/मह्न् (प्रातिपदिक ‘might, greatness’)
स्वर्चिःradiant; of good splendor
स्वर्चिः:
कर्तृ (नराशंसस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्वर्चिस् (प्रातिपदिक; सु-र्चिस् ‘good-rayed, radiant’)
घृतप्रुषाwith ghee-sprinkling (stream); by ghee-drops
घृतप्रुषा:
करण
TypeAdjective
Rootघृत-प्रुष् (समासप्रातिपदिक; ‘ghee-sprinkling’)
मनसाwith mind; by intention
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
हव्यम्the oblation; the offering
हव्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक; ‘oblation, what is to be offered’)
उन्दन्pouring; wetting; streaming
उन्दन्:
कर्तृ (नराशंसः/स्वर्चिः)
TypeVerb (participle)
Rootउन्द्
मूर्धन्the head; the summit
मूर्धन्:
कर्म
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
सम्together; completely
सम्:
(क्रियाविशेषण; उपसर्गः)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अनक्तुmay he anoint; may he smear/adorn
अनक्तु:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootअञ्ज् (सम्+अञ्ज्) → अनक्ति
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)