Rig Veda 9.71.4: Mandala 9, Sukta 71, Mantra 4

Sukta 9.71

Rishi: Soma-Pavamāna tradition (Book 9).

Devata: Soma Pavamāna.

Chandas: Likely Jagatī (to be metrically confirmed).

Samhita Patha (Devanagari)

परि द्युक्षं सहसः पर्वतावृधं मध्वः सिञ्चन्ति हर्म्यस्य सक्षणिम् । आ यस्मिन्गावः सुहुताद ऊधनि मूर्धञ्छ्रीणन्त्यग्रियं वरीमभिः ॥

Transliteration

pári dyukṣáṁ sáhasaḥ parvatā́vṛdhaṁ mádhvaḥ siñcanti hármyasya sakṣáṇim | ā yásmin gā́vaḥ suhútāda ū́dhani mūrdhán śrīṇanty agriyáṁ várīmabhiḥ ||

Translation

Um den Leuchtenden, gewachsen durch die berggleiche Kraft der Macht, gießen sie die honigsüße Wonne in die tragende Stätte des Hauses. In ihm mischen die Kühe — die Strahlen, die das wohl dargebrachte Trankopfer trinken — auf dem Scheitel den vordersten Reichtum mit ihren reichen Maßen.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• परि: around, all around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• द्युक्षम्: the shining one / radiant (Soma)
• द्युक्षम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: द्युक्ष (प्रातिपदिक; ‘द्युक्ष’)

• सहसः: of might, of strength
• सहसः: —
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• पर्वतावृधम्: mountain-swelling / mountain-nourishing
• पर्वतावृधम्: Karma (विशेषणम् द्युक्षम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: पर्वत + वृध (वृध् ‘to grow/increase’)

• मध्वः: of sweetness / of honey (mead)
• मध्वः: —
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• सिञ्चन्ति: they pour, they sprinkle
• सिञ्चन्ति: —
• Type: Verb
• Root: सिच् (धातु)

• हर्म्यस्य: of the house / mansion
• हर्म्यस्य: —
• Type: Noun
• Root: हर्म्य (प्रातिपदिक)

• सक्षणिम्: the companion / attendant (one who is with)
• सक्षणिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सक्षणि (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• यस्मिन्: in whom / in which
• यस्मिन्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गावः: cows
• गावः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• सुहुतात्: from the well-offered (oblation)
• सुहुतात्: Apādāna
• Type: Adjective (kṛdanta used substantively)
• Root: सु + हु (हु ‘to sacrifice/offer’) → सुहुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• उधनि: in the udder
• उधनि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: ऊधन् (प्रातिपदिक)

• मूर्धन्: the head, the top
• मूर्धन्: Karma
• Type: Noun
• Root: मूर्धन् (प्रातिपदिक)

• श्रीणन्ति: they mix/strain/prepare
• श्रीणन्ति: —
• Type: Verb
• Root: श्री (धातु; वैदिक ‘to mix/strain/prepare’)

• अग्रियम्: foremost, pre-eminent
• अग्रियम्: Karma (विशेषणम् मूर्धन्)
• Type: Adjective
• Root: अग्रिय (प्रातिपदिक)

• वरीमभिः: with broad expanses / with wide (means)
• वरीमभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वरीमन् (प्रातिपदिक; ‘breadth/expanse’, also ‘wide spaces’)