HomeRig VedaMandala 9Sukta 71Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 9.71.4: Mandala 9, Sukta 71, Mantra 4

Sukta 9.71

Rishi: Soma-Pavamāna tradition (Book 9).
Devata: Soma Pavamāna.
Chandas: Likely Jagatī (to be metrically confirmed).

परि द्युक्षं सहसः पर्वतावृधं मध्वः सिञ्चन्ति हर्म्यस्य सक्षणिम् । आ यस्मिन्गावः सुहुताद ऊधनि मूर्धञ्छ्रीणन्त्यग्रियं वरीमभिः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.71.4

pári dyukṣáṁ sáhasaḥ parvatā́vṛdhaṁ mádhvaḥ siñcanti hármyasya sakṣáṇim | ā yásmin gā́vaḥ suhútāda ū́dhani mūrdhán śrīṇanty agriyáṁ várīmabhiḥ ||

ದ್ಯುಕ್ಷ—ಪ್ರಕಾಶಮಾನನ ಸುತ್ತ, ಸಹಸ—ಶಕ್ತಿಯ ಪರ್ವತ-ಬಲದಿಂದ ವೃದ್ಧನಾದವನಿಗೆ, ಮಧು—ಮಧುರ ರಸವನ್ನು ಅವರು ಹರ್ಮ್ಯ—ಗೃಹದ ಧಾರಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನಲ್ಲಿ ಗಾವಃ—ಕಿರಣ-ಗೋವುಗಳು, ಸುಹುತ—ಸುಅರ್ಪಿತ ಪಾನವನ್ನು ಕುಡಿಯುವವು, ಊಧನಿ—ಸ್ತನದಲ್ಲಿ; ಮೂರ್ಧನ ಮೇಲೆ ಅಗ್ರಿಯ—ಅಗ್ರತಮ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ವರೀಮಭಿಃ—ಪ್ರಚುರ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಂದ ಕಲಸುತ್ತವೆ.

परिaround, all around
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
द्युक्षम्the shining one / radiant (Soma)
द्युक्षम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootद्युक्ष (प्रातिपदिक; ‘द्युक्ष’)
सहसःof might, of strength
सहसः:
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
पर्वतावृधम्mountain-swelling / mountain-nourishing
पर्वतावृधम्:
Karma (विशेषणम् द्युक्षम्)
TypeAdjective (compound)
Rootपर्वत + वृध (वृध् ‘to grow/increase’)
मध्वःof sweetness / of honey (mead)
मध्वः:
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
सिञ्चन्तिthey pour, they sprinkle
सिञ्चन्ति:
TypeVerb
Rootसिच् (धातु)
हर्म्यस्यof the house / mansion
हर्म्यस्य:
TypeNoun
Rootहर्म्य (प्रातिपदिक)
सक्षणिम्the companion / attendant (one who is with)
सक्षणिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसक्षणि (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
यस्मिन्in whom / in which
यस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गावःcows
गावः:
Kartā
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
सुहुतात्from the well-offered (oblation)
सुहुतात्:
Apādāna
TypeAdjective (kṛdanta used substantively)
Rootसु + हु (हु ‘to sacrifice/offer’) → सुहुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
उधनिin the udder
उधनि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootऊधन् (प्रातिपदिक)
मूर्धन्the head, the top
मूर्धन्:
Karma
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
श्रीणन्तिthey mix/strain/prepare
श्रीणन्ति:
TypeVerb
Rootश्री (धातु; वैदिक ‘to mix/strain/prepare’)
अग्रियम्foremost, pre-eminent
अग्रियम्:
Karma (विशेषणम् मूर्धन्)
TypeAdjective
Rootअग्रिय (प्रातिपदिक)
वरीमभिःwith broad expanses / with wide (means)
वरीमभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवरीमन् (प्रातिपदिक; ‘breadth/expanse’, also ‘wide spaces’)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App